‘Serena’ -późno sadzona, ale z dużym potencjałem
Na plantacji tunelowej pod koniec października odmiana ‘Serena’ nadal kwitła i zawiązywała owoce, choć część z nich może już nie zdążyć dojrzeć przed końcem sezonu. Zbiory ruszyły późno, bo i sadzonki na stałe miejsce nie trafiły w optymalnym terminie. Poważne opóźnienie - lipcowy termin sadzenia - sprawiło, że zbiory tutaj są dalekie od poziomów optymalnych.
Zebrane maliny prezentowały się za to bardzo dobrze: były duże, wybarwione i jędrne. W rozmowach, które odbyłem na plantacji w towarzystwie gospodarzy a także Piotra Jakóbczyka, prezesa Witabo, spółki która odkupuje wyprodukowane tutaj maliny, zwracano uwagę, że jesienne owoce potrafią być wyjątkowo smaczne, a przy mniejszym nasłonecznieniu zachowują wciąż bardzo dobrą jakość. To ważna zaleta późnego zbioru, choć jego powodzenie zależy od warunków pogodowych i tempa dojrzewania.
Pogoda utrudniała prace
Prowadzenie plantacji u państwa Sawiarskich komplikowały zmienne warunki. Silny wiatr utrudniał rozkładanie osłon, a opóźnienia w dostępie do wody wpływały na organizację prac. Wiele przyszłych prac i procesów tutaj wymaga także wnikliwego przemyślenia.
- Nie jestem pewien czy zostawię kwaterę ‘Sereny’ na letni zbiór. Pędy nie miały czasu wyrosnąć. Wciąż jest jeszcze dość ciepło i trwa sezon, ale na 99% całe części nadziemne zostaną tu usunięte, a kwatera ta wyprowadzona zostanie na porządny zbiór jesienny w przyszłym roku i na podwójny w 2028. Nie tak miało to wyglądać, ale w sytuacji w jakiej się znaleźliśmy taka decyzja wydaje się rozsądna – tłumaczył Adam Sawiarski.
Pewnych niejasności dostarczyła także rozmowa o sposobach mocowania włókniny tak, by utworzyć osłonę przypominającą daszek, bez jej opadania na rośliny. Rozważano różne rozwiązania, które będzie można sprawdzić w praktyce. Wiadomo jednak na pewno, że w tunelu w którym docelowo malinę prowadzi się na podwójny zbiór dodatkowa osłona z agrowłókniny wewnątrz obiektu jest konieczna.
‘Enrosadira’ zwraca uwagę wielkością owoców
Na plantacji rosła również ‘Enrosadira’. Jej owoce oceniono jako wyjątkowo duże i atrakcyjne, a rozmówcy porównywali ich jakość z owocami ‘Sereny’ – nie ustępowały w tym względzie, może jedynie delikatnie jędrnością, ale górowały smakiem. W zgodnej opinii uczestników spotkania w gospodarstwie państwa Sawiarskich wygląd i smak odmiany mogą się jednak zmieniać w zależności od sezonu oraz warunków uprawy.
Gospodarstwo to rozwija nasadzenia, ale decyzje o kolejnych inwestycjach nie są proste. Nowe kwatery wymagają czasu, zanim zaczną przynosić plon, a tym samym przychód, a ich zakładanie wiąże się z ryzykiem. Wyzwaniem jest chociażby dostępność pracowników — przy dużej powierzchni upraw ich brak może ograniczać dalszy rozwój. Akurat w przypadku gospodarstwa państwa Sawiarskich, w którym w tym roku plon jabłek i gruszek ograniczyły przymrozki, jesienią 2026 roku problemu z podażą siły roboczej nie ma. W kolejnym roku jednak malin będzie tu więcej, być może aura dla sadów okaże się bardziej łaskawa, a więc i kwestia dostatku siły roboczej przedstawiać może się z goła inaczej.
Opłacalność zależy nie tylko od ceny owoców
Rozmówcy sporo dyskutowali o cenach malin. W dniu mojej wizyty na Lubelszczyźnie wynosiła ona akurat 34 zł za kilogram malin dla tego gospodarstwa. Zestawiali ją z cenami innych owoców, chociażby jabłek i kosztami produkcji, zaznaczając, że samo porównanie stawek nie oddaje różnic między rynkami i sposobami sprzedaży.
Ostateczny wynik zależy od wielu elementów: jakości owoców, kosztów zbioru, opakowań, nakładów na plantację oraz możliwości sprzedaży. Dorodna i dobrze wybarwiona malina może przyciągać uwagę odbiorców, ale jej wyprodukowanie wymaga odpowiedniej organizacji pracy i wiedzy agrotechnicznej.
Jesienna uprawa daje szansę na uzyskanie wartościowych owoców późną porą, lecz nie jest wolna od wyzwań. ‘Serena’ i ‘Enrosadira’ pokazały, że nawet pod koniec sezonu na plantacji mogą pojawić się maliny o bardzo dobrej jakości. O tym, czy potencjał odmian przełoży się na opłacalny zbiór, zdecydują jednak pogoda, dostępność pracowników i koszty produkcji.
