Pękanie pąków to czas intensywnej lustracji plantacji
W okresie pękania pąków porzeczki najważniejsza jest uważna obserwacja krzewów. To właśnie teraz najlepiej widać objawy żerowania wielkopąkowca porzeczkowego. Charakterystycznym sygnałem są nabrzmiałe, galasowate pąki, które wyraźnie odróżniają się od zdrowych.
To kluczowy moment, ponieważ później, gdy szkodnik opuści pąki i rozpocznie migrację, jego zwalczanie staje się znacznie trudniejsze. Dlatego przez cały marzec, szczególnie przy sprzyjającej pogodzie, warto regularnie prowadzić lustrację plantacji i usuwać miejsca silnie porażone.
Miedź po cięciu i uszkodzeniach pędów
Jednym z pierwszych zabiegów ochronnych w porzeczce przed kwitnieniem jest aplikacja preparatów miedziowych. Ich rola jest szczególnie ważna na plantacjach starszych, po cięciu lub tam, gdzie doszło do uszkodzeń mechanicznych pędów.
Zabiegi miedziowe pomagają zabezpieczyć rany, przez które mogą wnikać patogeny odpowiedzialne za zamieranie pędów. W praktyce chodzi przede wszystkim o infekcje grzybowe prowadzące do zgorzeli i raków, które w porzeczce objawiają się właśnie zamieraniem części pędów. Dlatego ochrona ran po cięciu powinna być jednym z podstawowych elementów wiosennej strategii.
Siarka ogranicza mączniaka i wspiera walkę z wielkopąkowcem
Na starcie sezonu duże znaczenie mają również zabiegi siarkowe. Ich podstawowym zadaniem jest ograniczanie rozwoju mączniaka, zwłaszcza amerykańskiego mączniaka agrestu, który stanowi istotny problem w uprawie porzeczki.
Znaczenie zabiegów zapobiegawczych jest obecnie szczególnie duże, ponieważ dostępność typowych środków zarejestrowanych do zwalczania tej choroby jest ograniczona. Dlatego warto działać wcześnie, zanim objawy staną się wyraźne. Oprócz zabiegów chemicznych ważne jest również wycinanie porażonych pędów, jeśli tylko uda się je zidentyfikować.
Siarka ma jeszcze jedną zaletę: wspomaga ograniczanie wielkopąkowca. Jeżeli na plantacji widać nabrzmiałe pąki, zabieg siarkowy może częściowo ograniczyć presję tego szkodnika.
Zabiegi olejowe i mechaniczne przeciw wielkopąkowcowi
Zwalczanie wielkopąkowca porzeczkowego wymaga działania etapowego. W fazie nabrzmiewania i pękania pąków, gdy zaczynają pojawiać się młode liście i rozpoczyna się migracja szkodnika, stosuje się przede wszystkim metody mechaniczne oraz zabiegi olejowe.
W praktyce oznacza to usuwanie silnie porażonych pąków i pędów oraz wykonywanie zabiegów preparatami olejowymi. Uzupełnieniem takiej strategii są właśnie zabiegi siarkowe, które pomagają ograniczyć populację szkodnika. Dopiero później, po kwitnieniu, wchodzi się z typowymi zabiegami akarycydowymi, często łącząc ochronę przed wielkopąkowcem ze zwalczaniem przędziorków.
Antraknoza i szara pleśń – nie czekaj do kwitnienia
W ochronie porzeczki bardzo ważne jest, by nie opóźniać zabiegów przeciwko antraknozie i szarej pleśni. To działania, które należy rozpocząć jeszcze przed kwitnieniem, ponieważ porzeczka wcześnie rusza z wegetacją i szybko buduje młodą, podatną na infekcje masę zieloną.
W praktyce pierwszy termin zabiegu przypada zwykle wtedy, gdy młode przyrosty osiągają około 10–20 cm długości, choć ostatecznie zawsze należy kierować się zapisami etykiety konkretnego środka. Ochronę prowadzi się blokowo, zwykle wykonując trzy zabiegi co 10–14 dni.
W programie ochrony przed antraknozą i szarą pleśnią wykorzystuje się m.in. rozwiązania oparte na takich substancjach jak:
- cyprodynil + fludioksonil,
- boskalid + piraklostrobina.
Warto podkreślić, że także zabiegi miedziowe wykonane wcześniej mogą dobrze wspierać ograniczanie antraknozy.
Mszyce i ryzyko przenoszenia wirusa rewersji
Przed kwitnieniem trzeba również zwrócić uwagę na mszyce zasiedlające młode przyrosty. Ich znaczenie nie wynika wyłącznie z bezpośredniego żerowania. Problemem jest przede wszystkim to, że mogą przenosić wirusa rewersji porzeczki, jedną z najgroźniejszych chorób tej uprawy.
Dlatego wczesne ograniczanie mszyc ma duże znaczenie fitosanitarne. Zabiegi siarkowe i olejowe mogą częściowo osłabiać presję szkodnika na początku sezonu, zwłaszcza wobec najmłodszych stadiów.
Przed kwitnieniem warto obserwować także zwójki
W okresie przedkwitnieniowym na plantacjach mogą pojawiać się również zwójki, w tym zwójka różóweczka. Ich obecność wymaga dokładnej lustracji, ponieważ szkodniki te zwykle ukrywają się w osłoniętych miejscach – w załamaniach pędów, przy uszkodzeniach kory lub w innych nierównościach na krzewie.
Dokładne sprawdzanie takich miejsc może pomóc w uchwyceniu początku zagrożenia i połączeniu zabiegu przeciw innym szkodnikom z ograniczaniem zwójek.
W świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawnych do typowo chemicznego zwalczania szkodników plantatorom została wyłącznie deltametryna.
Ochrona porzeczki przed kwitnieniem wymaga szybkiej reakcji
Początek sezonu w porzeczce to czas, w którym nie ma miejsca na opóźnienia. Pękanie pąków wyznacza moment intensywnej lustracji plantacji i rozpoczęcia pierwszych zabiegów ochronnych. Na tym etapie najważniejsze są:
- obserwacja pąków pod kątem wielkopąkowca,
- zabiegi miedziowe po cięciu i uszkodzeniach,
- zabiegi siarkowe przeciw mączniakowi i pomocniczo przeciw wielkopąkowcowi,
- zabiegi olejowe w ograniczaniu migracji szkodnika,
- rozpoczęcie ochrony przed antraknozą i szarą pleśnią jeszcze przed kwitnieniem,
- monitorowanie mszyc i zwójek.
Dobrze zaplanowana ochrona porzeczki przed kwitnieniem to fundament zdrowej plantacji i ważny krok w budowaniu potencjału plonowania.
Justyna Wasiak
