Rynek jagodowy coraz bardziej podzielony
Podczas panelu poświęconego eksportowi świeżych i mrożonych jagód zwracano uwagę, że nie istnieje jeden, jednolity rynek jagodowy. Sytuacja zależy od gatunku, kraju sprzedaży, kanału dystrybucji i przeznaczenia produktu.
Zmienia się również geografia popytu. Siła nabywcza części rynków Europy Środkowej i Wschodniej wzrosła, podczas gdy tradycyjni liderzy konsumpcji, między innymi Niemcy i Francja, mierzą się ze stagnacją. Ukraińscy eksporterzy powinni więc ostrożniej dobierać kierunki sprzedaży i nie opierać się wyłącznie na dotychczasowych odbiorcach.
Czytaj także:
Uczestnicy wskazywali także na spadek zainteresowania borówką leśną oraz rosnącą rolę czarnego bzu, wykorzystywanego w produkcji koncentratów, napojów i innych artykułów spożywczych.
Porzeczka czerwona i czarna
Jednym z potencjalnych kierunków rozwoju ukraińskiej branży jagodowej jest porzeczka czerwona. Jej podaż jest ograniczona, dlatego w niektórych okresach może osiągać wyższe ceny niż porzeczka czarna.
Perspektywy ma również porzeczka czarna. Zmiany w konsumpcji krajowej i poszukiwanie nowych rynków eksportowych mogą zwiększyć zainteresowanie tym gatunkiem. Ważną zaletą jest możliwość mechanicznego zbioru, który ogranicza udział kosztownej pracy ręcznej.
Czytaj także:
To właśnie możliwość mechanizacji może przesądzać o opłacalności inwestycji. W przypadku upraw wymagających dużej liczby pracowników skalowanie produkcji jest coraz trudniejsze.
Wiśnie z potencjałem eksportowym
Wśród perspektywicznych gatunków wymieniano także wiśnie. Globalny popyt na ten surowiec jest znaczący, natomiast udział Ukrainy w światowym eksporcie pozostaje stosunkowo niewielki. Może to oznaczać przestrzeń do rozwoju produkcji i sprzedaży zagranicznej.
Wiśnie mogą być atrakcyjne również dla przetwórstwa. W niektórych recepturach mogą konkurować z malinami, zwłaszcza gdy ceny malin stają się zbyt wysokie. Otwiera to dodatkowe możliwości zarówno dla producentów, jak i zakładów przetwórczych.
Czarny bez: od zbioru dzikiego do plantacji
Europejski przemysł wykorzystuje czarny bez do produkcji koncentratów, napojów i składników funkcjonalnych. Dlatego interesującym kierunkiem może być rozwój jego uprawy, a nie tylko pozyskiwanie owoców ze stanowisk dzikich.
Plantacyjna produkcja czarnego bzu ułatwia standaryzację surowca, planowanie dostaw i współpracę z przetwórcami. Podobnie jak w przypadku porzeczek i wiśni, ważną przewagą jest możliwość mechanizacji zbioru.
Mechanizacja kluczem do konkurencyjności
Wybór uprawy inwestycyjnej nie powinien zależeć wyłącznie od potencjalnej ceny owoców. Konieczne jest uwzględnienie całej ekonomiki produkcji: wysokości plonów, kosztów pracy, możliwości mechanizacji, wymagań przetwórców i dostępności rynku zbytu.
Czytaj także:
Mechanizacja może ograniczyć wpływ niedoboru pracowników oraz zwiększyć powtarzalność produkcji. Jest szczególnie istotna w przypadku surowca przeznaczonego do mrożenia i przetwórstwa, gdzie liczy się szybki zbiór oraz stabilna jakość.
Inwestycje nie tylko w produkcję
Uczestnicy dyskusji wskazywali, że rozwój ukraińskiego sektora jagodowego powinien obejmować nie tylko powiększanie areału. Perspektywiczne obszary inwestycji to:
- rozwój bazy surowcowej;
- mechanizacja zbioru i produkcji;
- nowoczesny sprzęt;
- certyfikowana produkcja;
- laboratoria i kontrola jakości;
- rozwój przetwórstwa;
- produkty o wyższej wartości dodanej;
- poszukiwanie nowych rynków eksportowych.
Wśród potencjalnych kierunków sprzedaży wymieniano także Stany Zjednoczone, kraje Zatoki Perskiej i inne rynki poza Unią Europejską. Ich wykorzystanie będzie jednak wymagało dostosowania produkcji do lokalnych wymagań oraz rozwiązania problemów logistycznych.
Nie tylko więcej, ale przede wszystkim efektywniej
Ukraiński sektor jagodowy ma potencjał rozwoju, ale przyszłe inwestycje powinny być oparte na dokładnej analizie kosztów i rynku. Największe szanse mogą mieć uprawy, które można zbierać mechanicznie, kierować do przetwórstwa i sprzedawać na kilku rynkach.
W kolejnych latach przewagę na Ukrainie zyskają niekoniecznie ci producenci, którzy wyprodukują najwięcej, lecz ci, którzy najlepiej połączą wydajność, jakość, mechanizację i wartość dodaną.
