Świeżość winogron — wyzwanie dla całego łańcucha dostaw
W międzynarodowej branży winogron deserowych utrzymanie świeżości owoców na drodze z winnicy na półkę supermarketu od lat pozostaje jednym z największych wyzwań okresu pozbiorczego. Winogrona często pokonują tysiące kilometrów i spędzają tygodnie w chłodniach, transporcie chłodniczym i kanałach dystrybucji, zanim trafią do konsumentów.
Nawet w starannie kontrolowanych warunkach pogorszenie jakości może obniżyć wartość handlową owoców. Brunatniejące osadki, uszkodzone i odpadające od grona jagody oraz gnicie wywołane przez grzyby mogą zniechęcać konsumentów, a w efekcie prowadzić do odrzucania dostaw, przecen w sklepach i marnowania żywności.
Vidre+: kontrola etylenu w opakowaniu
Vidre+ firmy Fresh Inset to technologia wydłużająca świeżość, która poszerza możliwości stosowania 1-MCP — również tam, gdzie konwencjonalne metody zabiegów pozbiorczych okazywały się trudne do wdrożenia lub niepraktyczne. Rozwiązanie zaprojektowano z myślą o integracji w całym łańcuchu dostaw świeżych owoców i warzyw: od gospodarstw producentów i pakowni po opakowania detaliczne.
W przeciwieństwie do tradycyjnych metod aplikacji 1-MCP, które często wymagają specjalistycznej infrastruktury lub kontrolowanych warunków zabiegu, Vidre+ można umieścić bezpośrednio w istniejących formatach opakowań — w postaci naklejki, etykiety lub nadruku.
Opublikowana analiza Fresh Inset wskazuje, że technologia może pomóc w ograniczaniu strat jakościowych. Według najnowszego studium przypadku dotyczącego winogron naklejki Vidre+ wydłużyły okres przydatności handlowej owoców średnio o 4,95 dnia, czyli o około 35% w porównaniu z próbą kontrolną.
Wyniki opierają się na dziewięciu testach pozbiorczych przeprowadzonych we Włoszech, Grecji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Objęły one 38 wariantów naklejek Vidre+ i 354 porównania jakości w parach próbek.
Co wykazały testy?
Analiza Fresh Inset objęła kilka parametrów jakości winogron o dużym znaczeniu handlowym: brunatnienie osadek, gnicie wywołane przez grzyby, osypywanie się jagód oraz uszkodzenia mechaniczne. Wyniki wskazują na poprawę we wszystkich trzech głównych ocenianych kategoriach jakości.
Brunatnienie osadek: 5,6 dnia więcej
Zielone, zdrowo wyglądające osadki to jeden z najbardziej widocznych sygnałów świeżości winogron. Nawet jeśli jagody nadal nadają się do spożycia, brązowe lub zaschnięte osadki mogą obniżać jakość owoców w oczach klientów.
W całym programie testów zastosowanie Vidre+ opóźniło osiągnięcie takiego samego poziomu brunatnienia osadek średnio o 5,6 dnia, czyli o 35% w porównaniu z próbą kontrolną. Dłuższe utrzymanie zielonej barwy może pomóc zachować atrakcyjność owoców na półce i ograniczyć konieczność przedwczesnych przecen.
Osypywanie się i uszkodzenia jagód: 10,5 dnia więcej
Największą poprawę odnotowano w przypadku osypywania się i uszkodzeń jagód. Naklejki Vidre+ wydłużyły czas do osiągnięcia takiego samego poziomu pogorszenia jakości średnio o 10,5 dnia — o 65% w porównaniu z próbami kontrolnymi.
Odpadanie pojedynczych owoców od grona jest szczególnie uciążliwe podczas przeładunku, transportu i ekspozycji w sklepie. Luźne lub uszkodzone jagody mogą obniżyć jakość wizualną całego opakowania, dlatego wynik ten ma znaczenie dla pakowni i sieci handlowych obsługujących winogrona w rozbudowanych systemach dystrybucji.
Pogorszenie jakości związane z gniciem: 4,8 dnia więcej
W testach oceniano również parametry jakości związane z gniciem wywołanym przez grzyby, m.in. Botrytis cinerea i gatunki z rodzaju Mucor. Naklejki Vidre+ wydłużyły czas do osiągnięcia takiego samego poziomu pogorszenia jakości związanego z gniciem średnio o 4,8 dnia, czyli o 28%.
Dla eksporterów i dystrybutorów opóźnienie widocznych oznak pogorszenia jakości może oznaczać większą elastyczność przy długotrwałym przechowywaniu i transporcie.
Testy w różnych odmianach i opakowaniach
Program badawczy objął kilka ważnych handlowo odmian winogron deserowych, m.in. Italia, Soultanina, Aledo, Dominga i Sweet Celebration. Testy prowadzono w zróżnicowanych warunkach pozbiorczych, uwzględniając różne okresy przechowywania, temperatury i formaty opakowań.
Badacze oceniali winogrona pakowane w standardowe skrzynki, folie nieperforowane i perforowane oraz detaliczne pojemniki owinięte folią typu flow-pack.
To zróżnicowanie ma znaczenie, ponieważ jakość winogron zależy nie tylko od odmiany. Rodzaj opakowania, czas przechowywania, kontrola temperatury i warunki dystrybucji wpływają na tempo, w jakim owoce tracą jakość po zbiorze.
Choć testy przeprowadzono w Europie, ich wyniki mogą mieć znaczenie dla regionów uprawy i eksportu winogron na całym świecie. Czołowi eksporterzy, tacy jak Peru, Chile, Republika Południowej Afryki i Indie, mierzą się z podobnym wyzwaniem: jak dostarczać atrakcyjne, wysokiej jakości owoce na odległe rynki. Technologie pozbiorcze, które pomagają dłużej utrzymać jakość handlową, mogą zwiększać elastyczność logistyki eksportowej.
Co dodatkowe dni mogą oznaczać dla branży?
Dłuższy okres przydatności handlowej może dać producentom i eksporterom większą swobodę w planowaniu zbiorów, zarządzaniu przechowywaniem w chłodniach i organizacji wysyłek międzynarodowych. Może być to szczególnie cenne, gdy w łańcuchu dostaw pojawiają się opóźnienia lub trzeba koordynować dostawy na wiele rynków.
Z perspektywy pakowni lepsza integralność jagód i opóźnione brunatnienie osadek mogą pomóc utrzymać jakość owoców podczas przeładunku, przechowywania i dystrybucji. W przypadku sieci handlowych potencjalne korzyści wiążą się z wyglądem produktu, jego dostępnością na półce i zarządzaniem zapasami.
W szerszej perspektywie takie rozwiązania wpisują się w działania na rzecz ograniczania strat żywności i efektywniejszego wykorzystania zasobów w łańcuchach dostaw. Dłuższy okres przydatności handlowej nie gwarantuje automatycznie mniejszego marnowania żywności, ale może stworzyć więcej możliwości sprzedaży owoców, zanim ich jakość spadnie poniżej poziomu akceptowalnego w handlu.
Fresh Inset podaje ostrożny szacunek łącznej względnej poprawy na poziomie około 35%. W zależności od metody uśredniania wyniki mieściły się w przedziale od 33% do 40%.
Potencjalne znaczenie także dla borówek, malin i truskawek
Choć opisane badania dotyczyły winogron, Vidre+ zaprojektowano do stosowania w szerokiej gamie upraw oraz formatów opakowań. To sprawia, że technologia może być interesująca również dla producentów i dystrybutorów borówek, malin czy truskawek.
Dla tych owoców utrzymanie jakości po zbiorze także ma duże znaczenie: dodatkowy czas w łańcuchu dostaw może pomóc w planowaniu transportu, dystrybucji i sprzedaży detalicznej, a także ograniczać ryzyko, że owoce stracą atrakcyjność handlową przed dotarciem do konsumenta. Potencjalne korzyści wymagają jednak potwierdzenia w badaniach przeprowadzonych na konkretnych gatunkach, odmianach i warunkach przechowywania.
Około pięć dodatkowych dni — wniosek z analizy
Najważniejszy wniosek z najnowszego raportu Fresh Inset jest taki, że w analizowanych testach europejskich winogrona z Vidre+ zachowywały porównywalną jakość handlową o około pięć dni dłużej.
W globalnej branży, w której świeżość bezpośrednio przekłada się na wartość handlową, taki dodatkowy czas może być istotną przewagą. Jeśli skuteczność rozwiązania zostanie potwierdzona także dla borówek, malin i truskawek, podobne podejście do kontroli etylenu mogłoby wesprzeć ich przechowywanie i dystrybucję.
Źródło: Fresh Inset Press Release
