Problem zmęczonych gleb
W wiodących strefach produkcji truskawek jednym z najważniejszych wyzwań jest zmęczenie gleb wieloletnią uprawą tego gatunku. Są takie miejsca, gdzie truskawki uprawiane są jedynie z niewielkimi przerwami od ćwierć wieku. W tej sytuacji mamy do czynienia z nagromadzeniem licznych problemów.
Tam, gdzie wprowadzenie właściwego zmianowania nie jest możliwe, podejmuje się próby ich regeneracji czy to poprzez technologie węglowe, czy też na drodze stosowania produktów mikrobiologicznych ograniczających presję szkodników i chorób. Czy katalog tych narzędzi możemy powiększyć o rozwiązanie mechaniczne na już istniejących plantacjach. Kwestię tę stara się rozstrzygnąć prof. Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy.
Na plantacji truskawek odmiany Rumba w rejonie Czerwińska nad Wisłą trwa właśnie doświadczenie mające ocenić wpływ głęboszowania na kondycję roślin, ich odżywienie oraz plonowanie. Zabieg wykonano jesienią w kwaterze, gdzie przez długie lata prowadzona była uprawy truskawek na tym samym stanowisku.
Czy głęboszowanie na istniejących plantacjach ma sens?
Głęboszowanie polega na głębokim spulchnieniu gleby za pomocą specjalnych zębów, bez całkowitego odwracania jej profilu. Na plantacji po wykonaniu zabiegu widoczne są charakterystyczne, pionowe szczeliny powstałe po przejeździe głębosza, ale same rośliny wyglądają na nienaruszone. Także międzyrzędzie w którym wykonano zabieg jest w dobrej kondycji, pozwala na normalne użytkowanie.
Stanowisko, w którym aktualnie rośnie odmiana ‘Rumba’, od lat wykorzystywane jest pod uprawę truskawek. Choć regularnie wprowadzana jest materia organiczna, wieloletnia monokultura doprowadziła do pogorszenia się właściwości gleby, ograniczenia jej aktywności biologicznej oraz nasilenia problemów chorobowych.
Jednym z celów głęboszowania było poprawienie napowietrzenia dolnych warstw gleby, w tym strefy korzeniowej. Lepszy dostęp tlenu może sprzyjać rozwojowi systemu korzeniowego i korzystnych mikroorganizmów.
- Dodatkowym, ale istotnym efektem zabiegu może być ograniczenie warunków sprzyjających rozwojowi skrzypu. Roślina ta często pojawia się na stanowiskach o niekorzystnych właściwościach fizycznych gleby, dlatego poprawa jej struktury i napowietrzenia może być jednym z elementów ograniczania tego problemu, który obecny jest tutaj ale i na wielu innych plantacjach w kraju – przekonuje naukowiec.
Wpływ na mikrobiom i zmęczenie gleby
Głęboszowanie ma być także testem możliwości ograniczenia zjawiska zmęczenia gleby. Wprowadzenie tlenu do głębszych warstw ryzosfery powinno wpłynąć na poprawę warunków funkcjonowania mikroorganizmów glebowych.
W doświadczeniu planowane jest również wykorzystanie bakterii i innych tlenowych mikroorganizmów. Celem jest sprawdzenie, czy połączenie głębokiego spulchnienia gleby z intensyfikacją jej aktywności biologicznej wpłynie na zdrowotność plantacji.
Ostateczna ocena będzie możliwa dopiero po kolejnym sezonie wegetacyjnym. Wtedy będzie można sprawdzić, czy zabieg przełożył się na lepszą kondycję roślin, ograniczenie chorób odglebowych oraz wysokość uzyskanego plonu.
Czy głęboszowanie uszkadza korzenie?
Podczas przejazdu głębosza część korzeni zostaje uszkodzona. Nie musi to jednak oznaczać trwałego problemu, o ile zabieg wykonywany jest jesienią. W tym konkretnym przypadku była to pierwsza połowa października. Rośliny mają więc dużo czasu na odbudowę systemu korzeniowego przed rozpoczęciem wiosennej wegetacji.
Prof. Jarosz zakłada, że do wiosny truskawki powinny odtworzyć uszkodzoną część korzeni. Kluczowe będzie jednak to, czy poprawa warunków powietrzno-wodnych w glebie zrekompensuje przejściowe uszkodzenia systemu korzeniowego.
Wyniki poznamy w kolejnym sezonie
Głęboszowanie na plantacji odmiany ‘Rumba’ jest próbą odpowiedzi na problemy typowe dla wieloletniej uprawy truskawek na tym samym stanowisku. Zabieg ma poprawić napowietrzenie gleby, wpłynąć na mikrobiom oraz potencjalnie ograniczyć skutki zmęczenia gleby. Warunki i czas sprzyjają przeprowadzeniu tego doświadczenia.
Czy przełoży się ono na wyższą zdrowotność roślin i lepsze plonowanie? Odpowiedź przyniosą obserwacje prowadzone w przyszłym sezonie.
