Biostymulacja – więcej niż zwykłe aminokwasy
Na wielu plantacjach wciąż dominuje proste podejście do biostymulacji: aminokwasy traktowane są jako uniwersalne „biostymulatory”. W praktyce jest to jedynie forma pożywki, która może roślinę wzmocnić, ale nie musi w sposób kontrolowany wpływać na jej procesy fizjologiczne. Sama obecność aminokwasów nie czyni jeszcze produktu prawdziwym biostymulatorem.
- Nowoczesne rozwiązania, takie jak te oferowane przez Timac Agro, opierają się na połączeniu składników pokarmowych, ekstraktów z alg morskich oraz prekursorów fitohormonów. To właśnie algi, funkcjonujące naturalnie w środowiskach o wysokim poziomie stresu, dostarczają związków zwiększających odporność roślin. Z kolei prekursory fitohormonów pozwalają łagodnie „prowadzić” roślinę przez kluczowe fazy rozwojowe, bez ryzyka zaburzenia jej gospodarki hormonalnej, jakie niesie ze sobą bezpośrednie podawanie syntetycznych hormonów. Biostymulatory Timac Agro są oparte na opatentowanych kompleksach – różniących się w zależności od przeznaczenia produktu – co pozwala precyzyjnie ukierunkować działanie na korzeń, liść czy owoc – mówiła we wstępie swego wystąpienia w Falęcicach Dorota Furmaniak z Timac Agro Polska.
Szybki start po zimie: regeneracja i masa liściowa
Ostatnie sezony pokazały, że nawet typowa dla Polski zima potrafi poważnie uszkodzić plantacje borówki, zwłaszcza tam, gdzie krzewy nie weszły dobrze w stan spoczynku. Uszkodzenia wierzchołków pędów, martwe fragmenty przyrostów i słaba reakcja na wiosenne ocieplenie to coraz częstszy obraz w terenie.
Jak informowała przedstawicielka firmy Timac, w takich warunkach bardzo dobrze sprawdza się Vitalfit – biostymulator Timac Agro rekomendowany m.in. po uszkodzeniach mrozowych. Oprócz składników pokarmowych i aminokwasów zawiera opatentowany kompleks Vitalfit, który silnie stymuluje regenerację tkanek po uszkodzeniach, przyspiesza tworzenie nowych przyrostów i – co kluczowe – pozwala szybko odbudować masę liściową.
Dla borówki pod zbiór mechaniczny szybkie „zbudowanie liścia” na starcie sezonu ma fundamentalne znaczenie: dobrze rozwinięta powierzchnia asymilacyjna umożliwia intensywne pobieranie i przetwarzanie składników pokarmowych, roślina lepiej znosi późniejsze przymrozki, a także szybciej reaguje na nawożenie doglebowe i fertygację.
Zdrowy korzeń – fundament pod wysoki i powtarzalny plon
Drugim filarem nowoczesnego nawożenia borówki jest utrzymanie silnego, relatywnie głębokiego systemu korzeniowego oraz aktywnej mikoryzy. Timac Agro od lat rozwija nawozy doglebowe i do fertygacji oparte na własnych kompleksach biostymulujących, takich jak Fertiactyl (kompleks z glicyną betainą, zeatyną i kwasami huminowymi fulwowymi), Seactiv (kompleks algowy, glicyna -betaina, IPA) czy Physio+ w nawozach typu Physiomax. - W odróżnieniu od klasycznych „starterów” o prostym składzie, tego typu nawozy łączą makro- i mikroelementy z ekstraktami z alg oraz związkami wpływającymi na architekturę systemu korzeniowego i jego regenerację – wyjaśniała Dorota Furmaniak.
Dodała, że dzięki temu rośliny tworzą więcej korzeni włośnikowych, lepiej znoszą stresy glebowe (przemarznięcie, przesuszenie, okresowe zalanie), a jednocześnie są stabilniej zakotwiczone w zagonie, co ma bezpośrednie znaczenie przy zbiorze kombajnowym. Odpowiednio zbudowany system korzeniowy, silnie skolonizowany przez pożyteczne mikroorganizmy, umożliwia też pełniejsze wykorzystanie nawożenia – zarówno mineralnego, jak i organicznego – w całym profilu glebowym.
Wapń odżywczy – jędrność i trwałość owoców pod kombajn
W produkcji borówki wysokiej pod zbiór mechaniczny nie da się pominąć tematu wapnia odżywczego. To właśnie on odpowiada za jędrność, odporność skórki na pękanie, trwałość pozbiorczą i ograniczenie uszkodzeń w trakcie strząsania na kombajnie. Praktyka pokazuje, że przy zawartości wapnia w glebie poniżej około 1000 ppm trudno oczekiwać wysokiej jakości plonu, zwłaszcza jeśli owoce mają trafić na bardziej wymagające rynki.
W ofercie Timac Agro szczególną rolę odgrywa więc Physiomax – nawóz wapniowy oparty na mezokalku, czyli szybko przyswajalnej formie węglanu wapnia. Jego zaletą jest możliwość dostarczenia roślinie dużej ilości wapnia odżywczego bez istotnego podnoszenia pH, co w przypadku borówki ma kluczowe znaczenie. Obecność kompleksu Physio+ opartego m.in. na aminopurynach z alg poprawia pobieranie wapnia z gleby i jego transport w roślinie. Dzięki temu borówka korzysta nie tylko z obecności wapnia w strefie korzeniowej, ale realnie „przenosi” go tam, gdzie jest on najbardziej potrzebny – do rozwijających się owoców.
W praktyce dawki nawozu dobiera się na podstawie analizy gleby i zasobności stanowiska, ale na wielu plantacjach mieszczą się one w granicach 200–400 kg/ha zastosowanych wczesną wiosną, jeszcze przed ruszeniem intensywnej wegetacji.
Jakość owoców: jędrność, nalot i wyrównanie dojrzewania
Produkt kierowany pod zbiór mechaniczny nie musi być owocem „drugiej kategorii”. Przy umiejętnym nawożeniu i biostymulacji możliwe jest uzyskanie borówki o jędrności i trwałości zbliżonej do standardu deserowego, co otwiera plantatorom drogę do lepiej płatnych kanałów sprzedaży.
Rozwiązania Timac Agro, takie jak specjalistyczne nawozy wapniowe do fertygacji z kompleksem Adur (wapń w formie chlorku z biostymulatorem) czy produkty z serii KSC (z kompleksem phytactyl), pozwalają zwiększyć kaliber owoców, a jednocześnie „usztywnić” je. Mobilny wapń, podany w kluczowym momencie – zwłaszcza w intensywnym okresie wzrostu owoców w czerwcu, gdy transpiracja jest wysoka – jest efektywnie transportowany do jagód. Jednocześnie unika się nadmiernego wprowadzania azotu w formie saletrzanej, który rozmiękcza owoce i pogarsza ich trwałość.
Dorota Furmaniak podczas borówkowego spotkania podkreślała także, że ważnym elementem programu jakościowego są również produkty takie jak Kaoris, których zadaniem jest podniesienie jędrności i sztywności owoców oraz zwiększenie elastyczności skórki. Dzięki temu borówki lepiej znoszą strząsanie i transport taśmami kombajnu, a plantator ogranicza straty wynikające z pęknięć i uszkodzeń. Dodatkowo utrzymanie atrakcyjnego nalotu na owocach – często usuwanego przy mechanicznym zbiorze – staje się realnym celem agrotechnicznym. Produkty tej grupy pomagają także ograniczać opadanie zawiązków, co jest szczególnie istotne po wiosennych przymrozkach, które zapewne wciąż przed nami.
Wyrównana plantacja i regeneracja po stresie
Pod kątem mechanizacji zbioru borówek równie ważna jak sama jakość owocu jest wyrównana wysokość krzewów i zbliżona faza dojrzewania. Tam, gdzie rośliny rosną nierówno, a część rzędów jest wyraźnie słabsza, wzrasta ryzyko uszkodzeń mechanicznych, a zbiór staje się mniej efektywny.
Silne biostymulatory oparte na wysokiej zawartości ekstraktów z alg morskich, takie jak Genaktis (biostymulator do stosowania nalistnego i fertygacji), są wykorzystywane do wyrównywania wzrostu plantacji. Dzięki nim krzewy stają się bardziej odporne na stres, pędy zyskują pożądaną sztywność, a zawiązywanie i dojrzewanie owoców przebiega w zbliżonym tempie na całej kwaterze. W efekcie kombajn pracuje w bardziej jednorodnym łanie, a udział owoców o parametrach premium w plonie rośnie.
Po zbiorze mechanicznym – nieuchronnie wiążącym się z uszkodzeniami pędów – kluczowe jest szybkie uruchomienie procesów regeneracyjnych. Produkty stymulujące tworzenie tkanki kalusowej na ranach ograniczają wnikanie patogenów, przyspieszają zabliźnianie i pozwalają krzewom szybciej wejść w fazę budowy pąków na kolejny sezon.
Bezpieczne zakwaszanie i ochrona korzeni
Utrzymanie niskiego pH podłoża pod borówkę jest koniecznością, jednak agresywne zakwaszanie przy użyciu silnych kwasów może „przypalać” delikatne korzenie i degradować mikoryzę. - Dlatego coraz większym zainteresowaniem cieszą się rozwiązania takie jak Sulfacid – nawóz łączący azot (mocznik) z siarką, który działa zakwaszająco, a jednocześnie jest zdecydowanie bezpieczniejszy dla systemu korzeniowego niż klasyczny kwas azotowy. Stosując niższą dawkę w przeliczeniu na jednostkę zakwaszenia, plantator utrzymuje korzystne pH, nie niszcząc przy tym mikoryzy, która jest jednym z najważniejszych „sprzymierzeńców” borówki w pobieraniu składników pokarmowych – doradzała Dorota Furmaniak.
Program, nie pojedynczy zabieg!
- Produkcja borówki wysokiej pod zbiór mechaniczny wymaga myślenia programowego. Pojedyncza dawka wapnia czy doraźny zabieg aminokwasowy nie zastąpią spójnej strategii nawożenia i biostymulacji. Dopiero połączenie kilku elementów – zaawansowanej biostymulacji, optymalnego poziomu wapnia odżywczego, stabilnego systemu korzeniowego, precyzyjnego dokarmiania dolistnego i fertygacji oraz szybkiej regeneracji po stresach – pozwala w pełni wykorzystać potencjał plantacji – konkludowała główne wnioski ze swej prelekcji specjalistka.
Uznała, że rozwiązania Timac Agro, oparte na opatentowanych kompleksach i wieloletnich doświadczeniach w uprawach jagodowych, umożliwiają zbudowanie takiego programu w sposób dopasowany do konkretnego gospodarstwa: od startu po zimie, przez intensywny wzrost w czerwcu, aż po regenerację plantacji po zbiorach. Dzięki temu plantator, który produkuje borówkę „pod kombajn”, może jednocześnie celować w jakość pozwalającą na sprzedaż owoców w segmencie deserowym.
