Najnowszy czwarty już raport Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej wskazuje, że problem suszy dotyczy już większości regionów kraju i obejmuje kolejne grupy upraw. Najbardziej zagrożone są zboża, ale niepokojące sygnały napływają również z plantacji truskawek, sadów oraz pól kukurydzy i roślin strączkowych.
Z uwagi na tematykę portalu skoncentrujemy się jednak wyłącznie na jagodowych i drzewach owocowych, gdyż część plantatorów oprócz jagodników ma także sady. W wielu ważnych dla krajowej produkcji owoców gminach sytuacja już jest trudna, a przecież przed nami kolejna fala upałów z temperaturami potencjalnie dochodzącymi do 40 stopni Celsjusza!
Krzewy owocowe i truskawki
Niedobory wody coraz mocniej wpływają także na plantacje owocowe. W przypadku krzewów owocowych suszę stwierdzono w 809 gminach, czyli w około 32 proc. gmin kraju. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwie lubelskim, gdzie zagrożonych jest aż 87 proc. gmin. Wysokie wartości odnotowano również w województwach:
- kujawsko-pomorskim,
- mazowieckim,
- łódzkim
- i lubuskim.
Jeszcze większy zasięg problemu dotyczy truskawek. Susza została stwierdzona w 1182 gminach, co odpowiada 47 proc. wszystkich gmin w Polsce. Najbardziej zagrożone są województwa:
- kujawsko-pomorskie,
- lubelskie,
- mazowieckie
- oraz lubuskie. W niektórych regionach ponad jedna czwarta powierzchni upraw truskawek znajduje się w strefie podwyższonego ryzyka strat plonów.
Drzewa owocowe i straty w sadach
Najmniejszy zasięg suszy spośród analizowanych upraw odnotowano w sadach. W przypadku drzew owocowych zagrożenie występuje w zaledwie 14 gminach, co stanowi około 0,5 proc. wszystkich gmin w kraju. Problem koncentruje się głównie w województwie lubelskim, a w niewielkim stopniu również w województwie podkarpackim.
Niedobór opadów i wysokie temperatury pogłębiają problem
Eksperci podkreślają, że przyczyną pogłębiającej się suszy są utrzymujące się niedobory opadów oraz okresowo wysokie temperatury.
W czwartym okresie raportowania, obejmującym czas od 21 kwietnia do 20 czerwca 2026 roku, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego podstawowym wskaźnikiem oceny zagrożenia suszą rolniczą, wyniosła -114,6 mm. Najbardziej niekorzystne warunki odnotowano w województwach podkarpackim (-185 mm) i lubelskim (-183 mm), gdzie deficyt wody pozostaje największy. Dodatkowo w drugiej dekadzie czerwca najniższe sumy opadów wystąpiły właśnie na wschodzie i południowym wschodzie kraju, gdzie spadło zaledwie od 13 do 20 mm deszczu. Jednocześnie w wielu regionach utrzymywały się podwyższone temperatury – średnia temperatura powietrza wynosiła od 13,6°C do 17,9°C, a na zachodzie Polski odnotowano nawet cztery dni ze średnią dobową temperaturą przekraczającą 25°C. Zdaniem agrometeorologów połączenie niewielkich opadów z wysokimi temperaturami przyspiesza wysychanie gleby i zwiększa ryzyko dalszego pogłębiania się suszy w kolejnych tygodniach.
oprac. Patrycja Bernat na podst. IUNG-PIB
