Zapraszam do zapoznania się z drugim materiałem filmowym w ramach projektu Truskawka na medal. W trakcie rozmowy Justyna Wasiak z Sumi Agro oraz prof. Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy, omawiają aktualny stan plantacji i przedstawiają rekomendacje na nadchodzące dni:

Powalczyć o dodatkowy plon

Trwa pełnia zbioru. Owoce wciąż mają dobre rozmiary, jednak można się spodziewać, że już niebawem będą drobnieć. Można, a nawet należy temu przeciwdziałać, zwłaszcza że ceny są i zapewne pozostaną satysfakcjonujące.

Odmiana „Flair”, rosnąca w tunelach objętych projektem, należy do dość wymagających pod względem zapotrzebowania na składniki pokarmowe. Pierwszym zadaniem plantatorów uprawiających tę odmianę jest zapewnienie roślinom dostatku składników, które będą mogły przełożyć na plon. Najlepiej karmić je poprzez fertygację, ale można wspierać je również nalistnie, przy okazji wykonywania zabiegów ochronnych.

Wciąż bardzo ważna jest biostymulacja. W projekcie Truskawka na medal z powodzeniem wykorzystywane są biostymulatory takie jak Kaishi i Shigeki. Wspomagają one krzewy w plonowaniu i tworzeniu okazałych owoców.

Ochrona roślin to także zagadnienie, które nie powinno umykać plantatorom. Wyzwania pozostają poważne, nawet jeśli uwagę ogrodnika pochłania zbiór i sprzedaż owoców.

Zachęcam więc do obejrzenia powyższego materiału filmowego. Trwa tylko chwilę, ale zwraca uwagę na ważne aspekty produkcji owoców bezpiecznych dla konsumenta oraz odpowiednich pod względem ilości i jakości.

Jak wyjaśnia Michał Malicki, przy spadkach temperatury do około -8°C agrowłóknina zrobiła dużą różnicę. Tam, gdzie rośliny były dobrze przykryte, stan kwiatów jest jeszcze do przyjęcia. Na fragmentach słabiej osłoniętych kwiaty są sparzone, a wzrost wegetatywny stoi. Uszkodzenia dotyczą nie tylko rozwiniętych kwiatów. Ślady przymrozków widać także na tych, które dopiero zaczynały się tworzyć.

Podobny obraz można dziś zobaczyć na wielu plantacjach w kraju. Na rośliny nakłada się kilka stresów jednocześnie: przymrozki, silne słońce, otarcia po tkaninie i susza. Same drobne uszkodzenia liści czy ogonków liściowych nie są jeszcze największym problemem, bo roślina może wypuścić nowe liście. Gorzej jest tam, gdzie wychodzą także uszkodzenia po zimie.

Słaby korzeń ogranicza odbudowę plantacji

Jak ocenia doradca, susza jest dziś bardzo silnym czynnikiem stresowym. Na takich glebach rośliny słabną z dnia na dzień, szczególnie jeśli wcześniej były już uszkodzone zimą albo są problemy ze szkodnikami glebowymi.

Rośliny jednoroczne, które dobrze przeszły zimę, jeszcze sobie radzą. Trudniejsza sytuacja jest na plantacjach starszych, zwłaszcza odmian bardziej podatnych na choroby odglebowe, takich jak ‘Rumba‘, oraz tam, gdzie system korzeniowy jest słaby.

Po takim stresie najważniejsze jest, by nie dołożyć plantacji kolejnego obciążenia. Podstawą jest woda podawana w małych dawkach i często. Do tego warto dołączyć rozwiązania, które pomagają zatrzymać wilgoć w glebie i pobudzają korzenie, w tym kwasy humusowe oraz produkty do stymulacji systemu korzeniowego.

Dolistnie, jak ocenia doradca, lepiej iść teraz w kierunku hormonów roślinnych, w tym brasinosteroidów, oraz produktów wzmacniających tkanki. To nie jest dobry moment na mocne nawozy dolistne oparte na solach nawozowych. Na części plantacji zaczynają już tworzyć się owoce, dlatego do programu wchodzi też wapń oraz wapń z krzemem.

Z prof. Zbigniewem Jaroszem, Doradca Jagodowy, miałem sposobność spotkać się na jednej z plantacji truskawek na wczesny zbiór w powiecie płońskim. Rośliny tam wyglądały na zdrowe i dobrze odżywione. Choć to dobre informacje, to niepokój może budzić prognoza pogody. Mowa w niej o kolejnym ochłodzeniu i prawdopodobieństwie wystąpienia wiosennych przymrozków.

Czytaj także:

przymrozki wracają

Przymrozki i śnieg wracają. Jagodowym grożą kolejne uszkodzenia

Prof. Zbigniew Jarosz postanowił pomóc czytelnikom portalu jagodowe.pl i sformułował swoje zalecenia dotyczące przygotowania plantacji na stres termiczny i zabiegów, które już po poprawie pogody mają zniwelować jego skutki. Informacje przekazane przez specjalistę znajdują się na poniższym filmie:

Zima była sroga, ale niczego nie rozwiązała

Dodatkowo, kilka słów na temat minionej zimy. Była ona zbliżona do polskiego standardu, a więc w wielu miejscach kraju dość śnieżna i z niskimi temperaturami. Porównując ją do zim z ostatnich lat, można by rzec, że była wręcz sroga.

ceny truskawek 2026

Truskawka deserowa ma szansę na dobry sezon. W przemyśle więcej znaków zapytania

Wielu plantatorów zakładało, że po takich warunkach w styczniu i lutym presja szkodników będzie mniejsza. Nadzieja ta okazała się płonna. Zwłaszcza populacje przędziorków mogą budzić niepokój, bez wątpienia obrać trzeba i konsekwentnie zrealizować całą strategię zwalczania szkodnika, jeśli celem jest uniknięcie strat o ekonomicznym znaczeniu. Pojedyncze zabiegi nie będą wystarczające.

Czytaj także:

grecka truskawka

Grecka truskawka znów ruszy do Polski. Krajowa i tak może trzymać cenę

W rozmowach z plantatorami wybrzmiewało także często przekonanie, że skoro „wymroziło się” w zimie, to wiosna będzie już ciepła i bez przymrozków. Nic z tego. O ile marzec był pogodny i relatywnie ciepły, to wprawiona w ruch wegetacja roślin niebawem napotka drugą już falę chłodu w kwietniu. Przed nami jeszcze maj, a przecież bywały sezony, w których ujemne wartości termometry przy gruncie wskazywały jeszcze i w czerwcu.

Apelujemy więc o czujność – na to jaki przebieg będzie mieć pogoda wpływu nie mamy, ale możemy przynajmniej zareagować w optymalny sposób. Lustrujmy też plantacje pod kątem szkodników, chorób czy niedoborów żywieniowych. Im wcześniej nastąpi diagnoza problemu, tym większa szansa na minimalizację jego konsekwencji.

Zachęcam do zapoznania się z poniższym materiałem filmowym. Choć relatywnie dość krótki, to jest jednak wyładowany praktyczną wiedzą na temat mikoryzowania systemów korzeniowych truskawek oraz jego wpływu na ich plonowanie.

Co równie ważne, program został sprawdzony osobiście przez specjalistę Bioagris, Szymona Kamińskiego, który prowadzi własne gospodarstwo truskawkowe:

Jacek Witkowski, Timac Agro, VipRoom jagodowy

FOTO: Michał Piątek

Jacek Witkowski, w trakcie 11 edycji VipRoom-u jagodowego mówił przede wszystkim o truskawkach. Informował o wyzwaniach w nawożeniu plantacji, ale i zmieniających się realiach prowadzenia plantacji. W drugiej części swego wystąpienia 12 lutego w Starym Radzikowie omówił też zmiany w areałach uprawy innych gatunków owoców i warzyw powszechnie uprawianych na jego terenie.

Wystąpienie specjalisty Timac Agro i jednocześnie plantatora truskawek nagrałem dla czytelników portalu jagodowe.pl w formie krótkiego filmu. Warto go obejrzeć by zapoznać się z zaleceniami i opiniami Jacka Witkowskiego:

Organizatorzy VipRoom jagodowego 2026

FOTO: Michał Piątek

Ceny nawozów, porównanie cen nawozów

FOTO: Chatgpt

Koniec roku to dla wielu gospodarstw moment podsumowań i planowania strategii nawożenia na kolejny sezon. Analiza średnich cen nawozów w grudniu 2024 i grudniu 2025 jasno pokazuje, że rynek wszedł w fazę stopniowych, ale systematycznych podwyżek. Nie wszystkie nawozy podrożały w takim samym tempie, dominują jednak wzrosty, zwłaszcza w grupie nawozów azotowych.

Dodatkowo na sytuację rynkową coraz silniej wpływają cła na nawozy z Rosji i Białorusi oraz zbliżające się wdrożenie mechanizmu CBAM.

Ceny nawozów grudzień 2024/2025

Porównanie średnich cen nawozów (zł/t)

Niewątpiliwe grudzień br. przyniółs podwyżki w cenach nawozów zarówno azotowych, jak i fosforowych. Przekłada się to na zwiększenie kosztów na start sezonu 2026. 

Cło na nawozy - jak rzutuje na finalną cenę produktów?

Przypomnijmy także, że na wzrost cen nawozów wpływ ma także wprowadzone 1 lipca 2025 roku cło, które UE nałożyła  na import m.in. nawozów azotowych i wieloskładnikowych pochodzących z Rosji i Białorusi. Jak cło będzie się zmieniać? 

• W pierwszym okresie do podstawowej stawki celnej doliczane ma być 40 lub 45 euro, w zależności od rodzaju nawozu (azotowy lub wieloskładnikowy).
• Natomiast od 2028 roku stawki dodatkowej opłaty wzrosną do 315 i 430 euro/t.
• Na nawozy azotowe od 6,5 proc. wartości + 40 EUR/t od 1 lipca 2025 do 6,5 proc. wartości + 315 EUR/t od 1 lipca 2028 r. 
• Na nawozy wieloskładnikowe od 6,5 proc. wartości + 45 EUR/t od 1 lipca 2025 do 6,5 proc. wartości + 430 EUR/t od 1 lipca 2028. 

KE zastrzega jednak, że może wprowadzić najwyższe cła na nawozy wcześniej, jeśli import nawozów do UE przekroczy 2,7 mln ton rocznie. 

Import nawozów systematycznie od lipca malał:

• W czerwcu import wyniósł 560 tys. ton,
• w lipcu 295 tys. ton,
• w sierpniu 282 tys. ton,
• a we wrześniu - 260 tys. ton.

- Spadek importu ma ponadto związek z uwarunkowaniami popytowymi na krajowym rynku, które są pochodną sytuacji na podstawowych rynkach rolnych, w tym przede wszystkim na rynku zbóż. - komentował Arkadiusz Zalewski. Do Polski w III kwartale 2025 roku, zaimportowano 837 tys. ton nawozów, gdzie II kwartał to wynik 1,20 mln ton, a I kwartał - 1,29 mln ton. Łącznie więc import wyniósł na ten moment 3,73 mln ton. O 15,5% więcej w relacji rok do roku.

Samych nawozów azotowych zaimportowano w tym czasie 1,66 mln ton. 

Skąd importujemy nawozy?

- Głównym kierunkiem importowym w tym czasie była Rosja skąd sprowadzono 1,40 mln ton nawozów oraz Niemcy - 674 tys. ton. W obydwu przypadkach import w tym okresie był rekordowy. Jeżeli chodzi o III kwartał to import z Rosji wyniósł 163,6 tys. ton wobec 601 tys. ton w poprzednim kwartale oraz 393 tys. ton rok wcześniej. Więcej w III kwartale br. zaimportowano z Niemiec niż z Rosji - 178,2 tys. ton - wyjaśniał Zalewski.

Natomiast wartość impotu przez III pierwsze kwartały 2025 roku z Rosji wyniosła 543 mln USD, gdzie w 2024 roku w tym samym okresie było to 346 mln USD. Z Niemiec - 251 mln USD. W przypadku nawozów objętych dodatkowym cłem import w III kwartale z Rosji wyniósł 63,4 tys., ton, wobec 503 tys. ton za II kwartał oraz 323 tys. ton w omawianym okresie w 2024 roku, co oznacza spadek o 80% w relacji rok do roku.

Jak sytuacja przedstawia się w Europie?

Łącznie w III kwartale zaimportowano 498 tys. ton wobec 1,70 mln ton w II kwartale oraz 1,54 mln ton rok wcześniej.

- Uwzględniając III kwartał Rosja nadal była największym dostawcą nawozów do UE. Import z tego kierunku wyniósł 498 tys. ton - podaje Arkadiusz Zalewski. 

Kierunki importu nawozów do krajów UE to: 

• Maroko - 450 tys. ton,
• Egipt – 406 tys. ton,
• Kanada – 347 tys. ton,
• Chiny – 291 tys. ton,
• Norwegia – 195 tys. ton,
• USA – 187 tys. ton,
• Turcjia – 160 tys. ton. 

Wapń jest ważnym elementem budowy komórek roślin. Dostateczne wysycenie ścian komórkowych tym pierwiastkiem powoduje ich trwałość i sztywność. Nie dziwi więc, że pobór wapnia z gleby każdego sezonu jest bardzo wysoki, co przekłada się na konieczność sukcesywnego dostarczania go do stanowisk, gdzie prowadzona jest intensywna produkcja owoców. Pamiętajmy, że wapń jest każdego sezonu wynoszony z pola z plonem (w niektórych przypadkach nawet 200 kg/ha czystego składnika) ale w części także wypłukiwany z ryzosfery. Coroczna utrata tego pierwiastka bywa więc bardzo wysoka.

Wapń to także pierwiastek w pewnym stopniu niwelujący stresy. Wysycenie roślin i owoców wapniem poprawia ich trwałość chociażby w przypadku wystąpienia wysokich temperatur.

Wapń pełni wiele funkcji w glebie. W gronie najważniejszych wymienić należy:

• zwiększa jej aktywność fizjologiczną i mikrobiologiczną
• pomaga wytworzyć jej gruzełkowatą strukturę a następnie wydłuża jej zachowanie
• poprzez polepszenie struktury gleby zwiększa także jej sorpcję wodną
• polepsza przyswajanie składników pokarmowych z gleby
• reguluje pojemność kationową gleby

Jak przeprowadzić skutecznie wapnowanie kwatery jagodowej?

Punktem wyjścia jest ustalenie parametrów gleby. Wynik analizy gleby wykonanej metodą ogrodniczą dostarcza informacji na temat odczynu pH gleby i zawartości wapnia w niej – te parametry nie zawsze idą w parze. Bywa, że kwasowość gleby jest na odpowiednim poziomie, ale wapnia jest w niej niewiele. Dawniej przyjmowało się, że wystarczające jest przeprowadzanie diagnostyki gleby co 2-3 lata. Aktualnie, z uwagi na ceny nawozów ale i ekonomiczne skutki błędnie dobranego ich dawkowania, sugerowałbym jednak wykonanie takiego badania każdego roku. Optymalnym terminem jest późna jesień lub schyłek zimy – jeśli zdecydujemy się na drugi termin, to wapnowanie wciąż można przeprowadzić zaraz po uzyskaniu wyników i w oparciu o nie.

Czytaj także:

nawożenie plantacji

Czy to już czas na analizy gleby i wysiew nawozów na plantacjach jagodowych?

Najczęściej w ogrodnictwie wykorzystywane są wapna węglanowe. W tej kategorii wyliczyć można kredy - mieloną, pylistą, pastewną, czy jeziorną. Wapnowanie przeprowadzone w oparciu o nie jest bezpieczne dla mikroflory glebowej, a jednocześnie relatywnie szybko pomaga uregulować odczyn pH gleby.

Jeżeli odczyn pH gleby jest już stosunkowo wysoki albo po prostu odpowiedni dla danej uprawy, a wapnia w glebie brakuje, sięgnąć można po np. siarczan wapnia. Oprócz wapnia nawóz taki dostarczy także siarkę. Pierwiastek ten staje się coraz bardziej deficytowy w wielu stanowiskach, choć kilkanaście-kilkadziesiąt lat temu w ogóle nie było potrzeby dostarczania do gleby.

Wapna tlenkowe „błyskawicznie” podnoszą odczyn pH gleby. Jednak właśnie z uwagi na ich wysoką reaktywność stosować należy je bardzo ostrożnie.

Wapnowanie zachowawcze

W kwaterach jagodowych, gdzie odczyn pH gleby został wstępnie uregulowany jeszcze przed wysadzeniem roślin, dobrym pomysłem jest tzw. wapnowanie zachowawcze. Polega ono na systematycznym stosowaniu wapna węglanowego jesienią w niewielkich dawkach. Coroczna aplikacja 300-500 kg/ha nawozu na hektar zapewnia roślinnym niezbędny zasób wapnia na kolejny sezon wegetacyjny a jednocześnie przeciwdziała zakwaszaniu się podłoża postępującemu dość szybko zwłaszcza na lekkich glebach, które przecież najczęściej przeznaczane są do uprawy jagodowych.

Jesienne wapnowanie plantacji

Jesień jest dogodnym czasem na zwapnowanie plantacji. Po pierwsze, jest to ten czas, gdy natężenie innych prac jest już znacznie niższe. Po drugie i nawet ważniejsze, chodzi o wykorzystanie zimowej wilgoci, zarówno pochodzącej z opadów deszczu i ciężkich mgieł jak i z wody roztopowej do rozpuszczenia nawozu.

O tempie rozpuszczenia się nawozu na polu decyduje także jego rozdrobnienie. Generalnie przy wapnowaniu, zwłaszcza tam, gdzie niedobory wapnia w glebie są bardzo duże, lepiej unikać jest tzw. dolomitów. Choć ich ceny bywają kuszące, to tego typu nawozy wapń uwalniają bardzo powoli i stosunkowo wolno wpływają także na odczyn gleby. Są jednak niezłym źródłem magnezu.