Jak wyjaśnia Michał Malicki, przy spadkach temperatury do około -8°C agrowłóknina zrobiła dużą różnicę. Tam, gdzie rośliny były dobrze przykryte, stan kwiatów jest jeszcze do przyjęcia. Na fragmentach słabiej osłoniętych kwiaty są sparzone, a wzrost wegetatywny stoi. Uszkodzenia dotyczą nie tylko rozwiniętych kwiatów. Ślady przymrozków widać także na tych, które dopiero zaczynały się tworzyć.

Podobny obraz można dziś zobaczyć na wielu plantacjach w kraju. Na rośliny nakłada się kilka stresów jednocześnie: przymrozki, silne słońce, otarcia po tkaninie i susza. Same drobne uszkodzenia liści czy ogonków liściowych nie są jeszcze największym problemem, bo roślina może wypuścić nowe liście. Gorzej jest tam, gdzie wychodzą także uszkodzenia po zimie.

Słaby korzeń ogranicza odbudowę plantacji

Jak ocenia doradca, susza jest dziś bardzo silnym czynnikiem stresowym. Na takich glebach rośliny słabną z dnia na dzień, szczególnie jeśli wcześniej były już uszkodzone zimą albo są problemy ze szkodnikami glebowymi.

Rośliny jednoroczne, które dobrze przeszły zimę, jeszcze sobie radzą. Trudniejsza sytuacja jest na plantacjach starszych, zwłaszcza odmian bardziej podatnych na choroby odglebowe, takich jak ‘Rumba‘, oraz tam, gdzie system korzeniowy jest słaby.

Po takim stresie najważniejsze jest, by nie dołożyć plantacji kolejnego obciążenia. Podstawą jest woda podawana w małych dawkach i często. Do tego warto dołączyć rozwiązania, które pomagają zatrzymać wilgoć w glebie i pobudzają korzenie, w tym kwasy humusowe oraz produkty do stymulacji systemu korzeniowego.

Dolistnie, jak ocenia doradca, lepiej iść teraz w kierunku hormonów roślinnych, w tym brasinosteroidów, oraz produktów wzmacniających tkanki. To nie jest dobry moment na mocne nawozy dolistne oparte na solach nawozowych. Na części plantacji zaczynają już tworzyć się owoce, dlatego do programu wchodzi też wapń oraz wapń z krzemem.

Zapraszamy do zapoznania się z filmową relacją z plantacji, gdzie Izabela Majewska-Dudek oceniała szkody wyrządzone przez przyrmozki i kondycję roślin: 

Agrowłóknina leżała ponad pięć dni

Na plantacji rosną trzy odmiany: ‘Rumba‘, ‘Tea‘ i ‘Malwina‘. Agrowłókniną okryto odmiany ‘Rumba‘ i ‘Tea‘. Osłonę rozłożono w niedzielę, tuż przed pierwszym przymrozkiem, a zdjęto dopiero w piątek. Leżała więc na roślinach ponad pięć dni.

‘Malwina‘ nie była okrywana. Właściciel zrezygnował z tego zabiegu, ponieważ to odmiana późna i była jeszcze na bardzo wczesnym etapie rozwoju wegetatywnego.

Na okrywanych kwaterach uszkodzenia są niskie

Podczas lustracji oceniono, że uszkodzenia kwiatów na okrywanych kwaterach nie przekraczają 5%. Przy tak długiej serii przymrozków i spadkach do -9°C przy gruncie to niski poziom uszkodzeń.

W innych lustrowanych lokalizacjach, gdzie także stosowano agrowłókninę, uszkodzenia były dużo większe. To potwierdza, jak duże znaczenie ma poziom prowadzenia plantacji.

Nie tylko osłona, ale też kondycja roślin

Na tej plantacji rośliny są dobrze odżywione, nawodnione i chronione przed chorobami oraz szkodnikami. Ważne było też to, że nawadnianie rozpoczęto już na początku kwietnia, mimo suszy.

Mimo że agrowłóknina leżała na roślinach długo, na liściach, ogonkach liściowych i kwiatostanach prawie nie ma otarć ani mikrouszkodzeń. To efekt dobrego rozłożenia i naciągnięcia tkaniny. Nie falowała nadmiernie po roślinach, więc uszkodzeń mechanicznych jest mało. To ogranicza ryzyko infekcji, zwłaszcza chorób grzybowych, bo takie uszkodzenia są bramą dla patogenów.

Po przymrozkach wychodzą też szkody z zimy

Teraz trzeba ocenić nie tylko skutki ostatniej fali przymrozków. Na plantacjach zaczynają się też ujawniać uszkodzenia mrozowe, które powstały zimą. Rośliny przestają rosnąć, ich rozwój wegetatywny hamuje, pojawiają się też duże placowe wypadnięcia.

Tam, gdzie rośliny zachowały jeszcze potencjał plonotwórczy, potrzebna będzie regeneracja i dalsza stymulacja.

Nie czekać z nawadnianiem

Po tej fali przymrozków trzeba nadal pilnować wody na plantacjach. Nie ma sensu czekać na deszcz, skoro nadal nie wiadomo, kiedy spadnie. Przy obecnych warunkach nawadnianie ma duże znaczenie dla kondycji roślin i ich odbudowy po stresie.

„Truskawka na medal” to projekt, którego koordynatorką jest Justyna Wasiak z Sumi Agro Poland. Jest on realizowany w obiektach tunelowych Łukasza Wrzoska w gospodarstwie w Zbroszy Dużej w gminie Jasieniec.

Doświadczeniom poddano odmianę ‘Flair’. Ta selekcja jest w stanie zapewnić dobry przychód dzięki połączeniu kilku istotnych cech: jest bardzo wczesna, dość wydajna, a do tego smaczna. Owoce szybko znajdują więc nabywców.

W tym sezonie problemem okazał się jednak przebieg pogody. Najpierw surowa, jak na ostatnie sezony, zima, potem wiosna zakłócana kolejnymi falami przymrozków, a obecnie gwałtowne ocieplenie przypadające na okres wzmożonego wysiłku energetycznego roślin, jakim jest intensywne owocowanie i wydawanie pierwszych owoców.

Justyna Wasiak, przy wsparciu prof. Zbigniewa Jarosza z Doradcy Jagodowego, opracowała strategię przygotowania roślin na stresowe warunki oraz ich regeneracji po niekorzystnych warunkach. Następnie jej zalecenia wdrożono w gospodarstwie Łukasza Wrzoska. Czy przyniosły one spodziewany skutek? W jakiej kondycji aktualnie są truskawki? Aby poznać odpowiedzi na te i inne pytania, wystarczy obejrzeć poniższy materiał filmowy:

Na roślinach jagodowych widać skutki chłodu podobnie jak w innych uprawach. Tunele i okrywy częściowo ograniczyły straty, ale ich nie wyeliminowały. Przy tak długim okresie niskich temperatur uszkodzenia pojawiają się również tam, gdzie plantacje były osłonięte. Łatwo założyć, że pod okrywą problem jest mniejszy i można szybciej wracać do normalnego programu. Na razie to zły kierunek.

Po takich mrozach rośliny są w szoku. Dlatego teraz nie powinno się podawać mocnych soli nawozowych, w tym nawozów wieloskładnikowych, potasowych czy magnezowych. W takim stanie rośliny mogą źle zareagować, a dodatkowe zasolenie tylko pogłębi problem. Najpierw trzeba ustabilizować plantację, a nie przyspieszać ją na siłę.

Nawodnienie i regeneracja

Drugą ważną sprawą jest nawodnienie. Susza nadal trwa, więc plantacje powinny być zaopatrzone w wodę. To nie zmienia się po przymrozkach. Trzeba jednak zachować rozsądek tam, gdzie rośliny są jeszcze przykryte tkaniną. W takich miejscach nadmierna wilgoć pod okrywą może szybko stworzyć nowy problem. Chodzi więc o nawadnianie racjonalne, a nie maksymalne. Niemniej, tak czy inaczej, tam gdzie okrywaliśmy plantacje truskawek, okrywy należy już zdjąć.

Jeśli w tym momencie wykonywać zabiegi, to nie pobudzające. Nie jest to czas na produkty aminokwasowe czy algowe nastawione na wzrost. Lepiej sięgnąć po rozwiązania odstresowujące, które ograniczają skutki stresu i uruchamiają regenerację, ale nie pchają roślin w nowy wzrost.

W tym kierunku mieszczą się nitrofenolany, takie jak np. Asahi, brasinosteroidy, a na niektórych gatunkach także gibereliny, tam gdzie mają odpowiednią rejestrację. Można też myśleć o rozwiązaniach wzmacniających wiązki przewodzące i odporność roślin, jak np. DrevGo.

Mikropęknięcia i szara pleśń

Kolejny temat to ochrona fungicydowa. Teraz, gdy pogoda się poprawiła, potrzebne będą intensywne zabiegi, przede wszystkim przeciwko szarej pleśni. Po mrozie na tkankach pojawiają się mikropęknięcia, a to są wrota do infekcji.

Dotyczy to także tych plantacji, gdzie nie ma jeszcze pełni kwitnienia. W borówce są jeszcze pąki, ale na porzeczkach i agreście są już kwiaty, a miejscami także zawiązki. Tam presja będzie jeszcze ważniejsza.

W ochronie można wykorzystać zarówno tradycyjne fungicydy, jak i dobrze przygotowane rozwiązania biologiczne, na przykład oparte na bakteriach z grupy Bacillus subtilis. Kluczowa jest jednak formulacja. Przy niskiej wilgotności i wysokim nasłonecznieniu nie wystarczy sam skład. Preparat musi być dobrze dopasowany do takich warunków.

Przede wszystkim spokój i dobre decyzje!

Na plantacjach jagodowych po mrozie najłatwiej dziś popełnić drugi błąd. Pierwszy zrobiła pogoda. Drugi można zrobić samemu, jeśli zbyt szybko wejdzie się z mocnym nawożeniem albo zabiegami pobudzającymi. Na ten moment ważniejsze są woda, ograniczenie stresu i przygotowanie plantacji na ochronę przed infekcjami.

Michał Malicki

O kondycję i skalę uszkodzeń truskawek w rejonie Czerwińska nad Wisłą zapytałem Jacka Witkowskiego, plantatora truskawek i doradcę firmy Timac Agro.

– Oceniam straty truskawek spod perforowanej folii na 20 do 90%. Przymrozek układał się bardzo różnie, ale były miejsca, gdzie możemy mówić już o mrozie – informuje specjalista.

Ucierpiały odmiany wczesne, nie wydaje się więc, by zbiory mogły być wysokie. Dotyczy to także roślin w gospodarstwie rozmówcy. W jego przypadku uszkodzenia kwiatów w kwaterze z odmianą ‘Rumba‘ mogą wynosić ok. 18%, a w kwaterze z odmianą ‘Alba‘ ok. 35%.

– To wcale nie są złe rezultaty. Byłem dziś w kilku gospodarstwach, lustrowaliśmy kwatery. Są takie miejsca, gdzie praktycznie trudno znaleźć nieuszkodzone kwiaty. Szacujemy tam utratę plonu nawet na 90% – mówił Jacek Witkowski.

Straty dotyczą także plantacji spod agrowłókniny i z otwartego gruntu. Pierwsze kwiaty przemarzły. Na pełny szacunek strat przyjdzie jeszcze czas, ale z wstępnych obserwacji wyłania się bardzo pesymistyczny obraz.

Truskawka poniżej 3,00 zł/kg w skupie?! Wolne żarty!

– Nieoficjalnie mówi się u nas w okolicy, że skup truskawek ma otworzyć się na poziomie nie wyższym niż 3,00 zł/kg. Bardzo mnie zastanawia, co przedsiębiorcy chcą kupić za takie pieniądze. Truskawek, mimo zwiększonej skali nasadzeń, nie będzie dużo i raczej bez problemu znajdą zbyt na rynku deserowym za godziwe stawki – dzieli się swoimi przemyśleniami plantator.

Faktycznie, najzimniejsza w skali kraju noc w obecnej fali przymrozków dopiero przed nami. O stratach może przesądzić prawdopodobnie dopiero przymrozek, którego spodziewamy się w nocy z 29 na 30 kwietnia. Zadecyduje nie tylko to, jak bardzo spadnie temperatura, ale także czas jego trwania.

– Już teraz są pola, gdzie jest bardzo źle. Jeśli przyjdą kolejne spadki temperatury takie jak w nocy z niedzieli na poniedziałek, to utrata plonu może być całkowita w niektórych kwaterach. Bywały przecież w kraju stanowiska, gdzie przy gruncie było nawet -10°C! – konkluduje Jacek Witkowski.

Mariusz Balcerzak, rolnik i hodowca trzody chlewnej z Pruszcza w powiecie tucholskim (woj. kujawsko-pomorskie), znalazł się w trudnej sytuacji związanej z ubezpieczeniem upraw. Od lat, zgodnie z zaleceniami rządu i ekspertów branżowych. ubezpieczał plantację truskawek od wiosennych przymrozków i gradobicia. W tym roku jednak nie udało mu się zawrzeć umowy.

Rolnik dotychczas korzystał z usług jednego ubezpieczyciela. W tym sezonie również chciał kontynuować współpracę.

– Mój agent ubezpieczeniowy wysłał mi ofertę. W firmie ERGO Hestia wyszło 4 600 zł/ha dopłaty i blisko 5 tys. zł wynosiła dopłata Skarbu Państwa – relacjonuje.

Oferta była dla niego korzystna, więc zdecydował się ją zaakceptować. Sytuacja zmieniła się jednak błyskawicznie.

– Już 2 godz. później otrzymałem wiadomość zwrotną, że firma odstępuje od zawarcia umowy – mówi rolnik.

Uzasadnienie było krótkie:

„Ze względu na historię szkodową klienta oraz wysoką ekspozycję na ryzyko odstępujemy od przedstawienia oferty”.

– Każdy ponosi ryzyko ubezpieczenia. Ja nie wiem, czy coś się stanie, czy nie – dodaje.

Ogrodnicy zdani tylko na siebie

Po odmowie Balcerzak próbował ubezpieczyć uprawę truskawek w firmie Warta.

– Warta w naszym okręgu miała 5 ha na ubezpieczenie, więcej nie mogła, więc tu też się nie udało. Mój agent ubezpieczeniowy powiedział wtedy, że zostało nam tylko PZU, więc się zgodziłem – relacjonuje.

Oferta z tej ostatniej firmy okazała się dla rolnika całkowicie niezrozumiała.

– To była działka 1,5 ha o wartości, która została zaniżona, na prośbę PZU do 75 tys. zł. Za ubezpieczenie od gradu i wiosennych przymrozków miałbym do zapłaty składkę klienta w wysokości 372 165,01 zł, a wartość składki z budżetu państwa miałaby wynosić 9 749,99 zł. Myślałem, że się z przecinkami pomylili – mówi.

{embed_photo_100_tpr}760899{/embed_photo_100_tpr}

Obowiązek ubezpieczenia a rzeczywistość

Rolnik zwraca uwagę na sprzeczność między obowiązującymi przepisami a realnymi możliwościami zawarcia polisy.

– Niech minister powie, gdzie ja mam się ubezpieczać? Każą się ubezpieczać, bo jak występuje klęska, to musimy okazać ubezpieczenie, ale jak się ubezpieczyć, jak nie idzie się ubezpieczyć, bo wszystko jest takie drogie – dodaje.

– Jestem zszokowany takim podejściem, taka sytuacja nigdy nie miała miejsca – przyznaje.

Susza już jest i wciąż się pogłębia

Problemy z ubezpieczeniem to tylko część trudności, z jakimi mierzy się rolnik. Coraz większym wyzwaniem staje się także pogoda.

– Susza jest dramatyczna. Rośliny po zimie były mocno uszkodzone, ale odbudowały się. Teraz jest dramatycznie sucho. Rzepak broni się resztkami sił. Od Wielkanocy spadł u nas litr wody i to było wszystko. Zboża jeszcze jakoś sobie radzą. Potrzeba po prostu deszczu – mówi.

Ciag dalszy nastąpi ...być może

W związku z opisaną sytuacją wystąpiliśmy do PZU z prośbą o komentarz i wyjaśnienie przedstawionej oferty oraz zasad kalkulacji składek dla rolników. Jeżeli uzyskamy odpowiedź, opublikujemy ją. 

Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz

Z prof. Zbigniewem Jaroszem, Doradca Jagodowy, miałem sposobność spotkać się na jednej z plantacji truskawek na wczesny zbiór w powiecie płońskim. Rośliny tam wyglądały na zdrowe i dobrze odżywione. Choć to dobre informacje, to niepokój może budzić prognoza pogody. Mowa w niej o kolejnym ochłodzeniu i prawdopodobieństwie wystąpienia wiosennych przymrozków.

Czytaj także:

przymrozki wracają

Przymrozki i śnieg wracają. Jagodowym grożą kolejne uszkodzenia

Prof. Zbigniew Jarosz postanowił pomóc czytelnikom portalu jagodowe.pl i sformułował swoje zalecenia dotyczące przygotowania plantacji na stres termiczny i zabiegów, które już po poprawie pogody mają zniwelować jego skutki. Informacje przekazane przez specjalistę znajdują się na poniższym filmie:

Zima była sroga, ale niczego nie rozwiązała

Dodatkowo, kilka słów na temat minionej zimy. Była ona zbliżona do polskiego standardu, a więc w wielu miejscach kraju dość śnieżna i z niskimi temperaturami. Porównując ją do zim z ostatnich lat, można by rzec, że była wręcz sroga.

ceny truskawek 2026

Truskawka deserowa ma szansę na dobry sezon. W przemyśle więcej znaków zapytania

Wielu plantatorów zakładało, że po takich warunkach w styczniu i lutym presja szkodników będzie mniejsza. Nadzieja ta okazała się płonna. Zwłaszcza populacje przędziorków mogą budzić niepokój, bez wątpienia obrać trzeba i konsekwentnie zrealizować całą strategię zwalczania szkodnika, jeśli celem jest uniknięcie strat o ekonomicznym znaczeniu. Pojedyncze zabiegi nie będą wystarczające.

Czytaj także:

grecka truskawka

Grecka truskawka znów ruszy do Polski. Krajowa i tak może trzymać cenę

W rozmowach z plantatorami wybrzmiewało także często przekonanie, że skoro „wymroziło się” w zimie, to wiosna będzie już ciepła i bez przymrozków. Nic z tego. O ile marzec był pogodny i relatywnie ciepły, to wprawiona w ruch wegetacja roślin niebawem napotka drugą już falę chłodu w kwietniu. Przed nami jeszcze maj, a przecież bywały sezony, w których ujemne wartości termometry przy gruncie wskazywały jeszcze i w czerwcu.

Apelujemy więc o czujność – na to jaki przebieg będzie mieć pogoda wpływu nie mamy, ale możemy przynajmniej zareagować w optymalny sposób. Lustrujmy też plantacje pod kątem szkodników, chorób czy niedoborów żywieniowych. Im wcześniej nastąpi diagnoza problemu, tym większa szansa na minimalizację jego konsekwencji.

Izabela Majewska-Dudek w trakcie lustracji jednej z truskawkowych plantacji pod Białą Rawską sformułowała swe zalecenia. Zostały one nagrane w formie krótkiego filmu, który można obejrzeć tutaj:

Brak wody deszczowej i uszkodzenia mrozowe

Jednym z czynników, który może blokować aktualny rozwój roślin jest niedostatek wody. W centralnej Polsce dotychczas w kwietniu spadło 8-9 mm deszczu, a więc dwukrotnie więcej niż w marcu, a sumarycznie tragicznie mało. To bardzo silny deficyt, który trzeba skompensować podlewając plantacje.

Czytaj także:

przymrozki wracają

Przymrozki i śnieg wracają. Jagodowym grożą kolejne uszkodzenia

Nawozy granulowane, które stanowią fundament żywienia truskawek w gruncie wymagają wody do tego, by mogły się rozpuścić i przeniknąć do roztworu glebowego, skąd rośliny pobierać mogą zawarte w nich składniki pokarmowe. W obecnych warunkach jest to silnie utrudnione.

Specjalistka apeluje także o lustracje każdej z kwater pod kątem uszkodzeń mrozowych. Część plantacji, jak choćby ta na filmie, okres największych tegorocznych mrozów spędziła pod grubą okrywą śnieżną i uszkodzenia są niewielkie. Inne, choćby okrywane agrowłókniną, ale pozbawione śniegowej okrywy mogły silniej ucierpieć. Zależnie od skali uszkodzeń zaplanować należy program regeneracyjny.

Zachęcam do obejrzenia powyżej zamieszczonego materiału filmowego. Pomoże on zaplanować działania w najbliższych dniach i tygodniach na truskawkowych kwaterach.

Jest chłodno, miejscami mroźno, ale to nie pierwsza i nie ostatnia taka noc. Przed nami jeszcze cały kwiecień, a możliwe, że także początek maja, kiedy przymrozki nadal mogą występować. Przecież zdarzały się też przymrozki w czerwcu. Nie zakładałbym więc, że problem mamy już za sobą. Po mroźnej zimie część osób liczyła na to, że wiosenne przymrozki odpuszczą. Nie liczyłbym na taki scenariusz. Bez paniki, bo sezon nie jest tak wczesny jak rok temu, ale rękę na pulsie trzeba trzymać.

Teraz skupiłbym się przede wszystkim na monitoringu i lustracjach. Najpierw trzeba ocenić stan roślin, a dopiero potem planować kolejne ruchy. Na wielu plantacjach, zwłaszcza na zachodzie kraju, rośliny są osłabione po zimie. Tu wsparcie i stała obserwacja będą konieczne. Jeśli pogoda pozwoli, część zabiegów odżywczych wykonałbym w weekend albo zaraz po nim.

Truskawki i borówki

W truskawkach gruntowych uprawianych na płasko sytuacja nie jest jednakowa. Na cięższych glebach rośliny są jeszcze dość uśpione. Na lżejszych glebach wegetacja ruszyła szybciej. Tu zabiegi będą potrzebne, ale ich zakres trzeba dopasować do stanu plantacji.

Czytaj także:

agrowłóknina na truskawki

Przymrozki idą, a truskawki już ruszyły. Warto szykować agrowłókninę

Po chłodzie w truskawkach skupiłbym się na regeneracji tkanek. Sięgnąłbym po produkty na bazie aminokwasów, łączone z rozwiązaniami wzmacniającymi wiązki przewodzące, takimi jak DrevGo. To powinno pomóc roślinom wrócić do równowagi po stresie.

W borówkach byłbym jeszcze ostrożny. Większe zabiegi odżywcze odłożyłbym o kilka dni. Najpierw chciałbym zobaczyć więcej zielonej tkanki. Dopiero wtedy łatwiej ocenić, jak mocno roślina weszła w wegetację i czego naprawdę potrzebuje.

Porzeczki i agrest

Najwięcej uwagi poświęciłbym teraz porzeczkom, agrestowi oraz tym gatunkom i odmianom, które zbliżają się do kwitnienia albo powoli w nie wchodzą. Tu sam chłód jest tylko częścią problemu. Dochodzi jeszcze pytanie o tempo regeneracji i przebieg kwitnienia.

FOTO: Sad24

Tam, gdzie rośliny są blisko kwitnienia, myślałbym już o zabiegach wspierających rozwój generatywny. Nadal swoje miejsce mają klasyczne produkty na bazie alg. Do tego można dołożyć brassinosteroidy, czyli naturalne hormony roślinne, które kierują roślinę w stronę rozwoju generatywnego. Przy chłodnych dniach i w okresie okołokwitnieniowym mogą pomóc zarówno w regeneracji, jak i w samym przebiegu kwitnienia.

Nawodnienie i fertygacja

Nie można dziś zapominać o wodzie. Jest sucho i to zaczyna być jeden z ważniejszych problemów. Nawadnianie powinno już pracować tam, gdzie jest taka możliwość. Jeśli gospodarstwo ma fertygację, skupiłbym się na pożywkach fosforowo-potasowych.

Fosfor daje roślinie energię na start, a potas pomaga jej gospodarować wodą. Dlatego te składniki powinny znaleźć się w glebie odpowiednio wcześnie. Przy obecnej pogodzie nie warto z tym czekać do momentu, gdy roślina zacznie pokazywać objawy stresu.

Uwaga na raka bakteryjnego!

Ochłodzenia i przymrozki to nie tylko ryzyko uszkodzeń po temperaturze. To także moment, gdy rośnie zagrożenie infekcjami bakteryjnymi, przede wszystkim rakiem bakteryjnym. Najmocniej patrzyłbym tu na grusze i drzewa pestkowe, ale nie zapominałbym też o borówce i malinie. Te rośliny również mogą zostać porażone przez ten patogen.

Dlatego kontynuowałbym zabiegi produktami miedziowymi. Na ten moment stawiałbym na miedź kontaktową, działającą powierzchniowo. Za dwa–trzy dni, gdy rośliny będą bardziej zielone, można myśleć o przejściu na rozwiązania z miedzią aktywną, przez niektórych nazywaną systemiczną. Tu wybrałbym rozwiązanie sprawdzone, bezpieczne i takie, w którym miedź jest kompleksowana, żeby przy wahaniach temperatury nie uszkodzić liści ani pędów.

Pogoda może jeszcze namieszać

Tak jak mówiłem, nie traktowałbym obecnego ochłodzenia jako jednorazowego epizodu. To raczej moment, w którym trzeba obudzić się do działania. Mamy początek kwietnia, a przed nami jeszcze kilka tygodni, w których pogoda może mocno mieszać. Dlatego dziś najważniejsze są lustracje, ostrożne decyzje gatunek po gatunku, regeneracja po stresie, woda i ochrona przed bakteriami.

Michał Malicki

Jeśli dziś gdziekolwiek jeszcze tunele były w ogóle delikatnie wietrzone, to trzeba je zamknąć przed nadejściem zmroku. Nadejścia mrozu w centralnej Polsce spodziewamy się około 3:00 nad ranem, ale są miejsca, gdzie przymrozek pojawić może się znacznie wcześniej. Ważne jest więc by skumulować w tunelu tak dużo energii, jak to tylko możliwe, zwłaszcza, że przymrozek może potrwać nawet ponad 5 godzin.

Czytaj także:

przymrozki nadciągają

Silne przymrozki nadciągają! Rośliny i plony zagrożone!

Ci plantatorzy truskawek w tunelach, którzy odkryli je na dzień muszą koniecznie je okryć z powrotem. Rośliny już kwitną, więc ważne jest zabezpieczenie ich przed oddziaływaniem niskiej temperatury. Jeżeli to możliwe, pokusić można się nawet o zastosowanie podwójnej okrywy – dwie warstwy relatywnie cienkiej agrowłókniny zapewniają lepszą ochronę niż pojedyncza okrywa o sumarycznej masie gramatur oby lżejszych materiałów.

Prognozowane temperatury 10.04. o godzinie 6:00

FOTO: Ventusky

Kwitną już także pierwsze maliny w tunelach. Szpalery powinny pozostać szczelnie okryte na noc materiałem. Ważne jest, by dolegał on do ziemi, co skutecznie odizoluje rośliny od ujemnych temperatur jakie rano panować będą w tunelach.

Uprawy gruntowe

W większości w gruncie o kwitnieniu roślin jeszcze nie ma mowy. Nie dotyczy to w zasadzie wyłącznie jagody kamczackiej, która już pootwierała pierwsze kwiaty. Te będą narażone na oddziaływanie mrozów. Pewne podstawy do optymizmu mogą mieć plantatorzy, którzy wykonali zabiegi zagęszczające soki komórkowe w roślinach. Taki zabieg w połączeniu z kolejnym opryskiem już po ustaniu przymrozków, tym razem preparatem wykazującym działanie regeneracyjne, powinien przynieść dobre rezultaty tam, gdzie spadki temperatury nie osiągną poziomu -2, maksymalnie -3°C i będą relatywnie krótkotrwałe.

Czytaj także:

agrowłóknina na truskawki

Agrowłóknina na truskawki wiosną – jak skutecznie chronić plantację przed nadchodzącymi kwietniowymi przymrozkami?

Na plantacjach truskawek kluczowe jest zabezpieczenie ich płaskimi okrywami. Jeśli nie dysponujemy nimi, to wciąż jest czas, by się w nie zaopatrzyć. Inwestycję w zakup agrowłókniny, która posłuży przez kilka sezonów, uznać trzeba za wydatek  mniejszy niż potencjalne straty spowodowane mrozem. A pamiętajmy, że w niektórych częściach Polski, gdzie uprawia się truskawki, na wysokości 5 cm nad ziemią prognozowane są spadki temperatury nawet do -6°C.

baner wPolu, truskawki

FOTO: Wpolu.pl

Szara pleśń – najgroźniejsza choroba owoców i kwiatów

Szara pleśń, wywoływana przez Botrytis cinerea, jest uznawana za najgroźniejszą i najczęściej spotykaną chorobę grzybową truskawek. Szczególnie duże straty powoduje w okresie kwitnienia i dojrzewania owoców, a jej rozwojowi sprzyja wysoka wilgotność powietrza. W uprawie pod osłonami zagrożenie rośnie zwłaszcza tam, gdzie utrzymuje się długo zwilżenie roślin i ograniczona jest wymiana powietrza.

W ochronie plantacji profesjonalnych warto sięgnąć po Prolectus 50 WG, który dostępny jest w ofercie sklepu wPolu.pl. Przeznaczony jest do stosowania zarówno w profilaktyce jak i do zwalczania szarej pleśni w uprawie truskawek. Produkt ten ma krótki okres karencji, która w przypadku truskawki wynosi 1 dzień, co ma znaczenie przy intensywnej produkcji owoców deserowych.

Antraknoza – choroba, która może gwałtownie ograniczyć plon

Antraknoza truskawki należy do najgroźniejszych patogenów na plantacjach i może występować zarówno w uprawie polowej, jak i pod osłonami. Jej rozwojowi sprzyjają wysoka temperatura oraz wysoka wilgotność powietrza, a przebieg infekcji może być bardzo dynamiczny. Na plantacjach owocujących straty plonu mogą być bardzo wysokie, dlatego szybka reakcja i dobrze ułożony program zabiegów mają tu kluczowe znaczenie.

Do zwalczania antraknozy w profesjonalnej produkcji można wykorzystać Scorpion 325 SC. To fungicyd przeznaczony dla użytkowników profesjonalnych i jest stosowany w ochronie truskawki m.in. przed antraknozą.

Biała i czerwona plamistość liści – nie lekceważ chorób aparatu asymilacyjnego

W uprawie wielkoobszarowej truskawki pod osłonami dużym problemem są również choroby liści. Biała i czerwona plamistość nie zawsze od razu kojarzą się z bezpośrednim spadkiem plonu handlowego, ale osłabienie aparatu asymilacyjnego szybko przekłada się na kondycję roślin, wybarwienie owoców i zdolność plantacji do utrzymania wysokiej produktywności przez cały cykl zbiorczy. Właśnie dlatego ochrona liści powinna być traktowana jako element budowania jakości plonu, a nie tylko zabieg uzupełniający.

W przypadku białej plamistości liści dobrym wyborem dla użytkowników profesjonalnych jest Luna Sensation 500 SC. Preparat ten jest wykorzystywany w ochronie truskawki przed chorobami liści. Pamiętać jednak należy, że właściwy termin zabiegu ma bardzo duże znaczenie dla skuteczności jego działania.

Przy czerwonej plamistości liści truskawki warto zwrócić uwagę na Nordox 75 WG. To rozwiązanie przeznaczone do profesjonalnej ochrony truskawki, także w uprawach pod osłonami, i stosowane m.in. w zwalczaniu plamistości liści.

Mączniak prawdziwy – zagrożenie dla liści, kwiatów i jakości owoców

Mączniak prawdziwy w truskawce wymaga szybkiej reakcji, bo wpływa nie tylko na zdrowotność liści, ale również na jakość handlową całej partii owoców. W praktyce profesjonalnej pod osłonami duże znaczenie ma systematyczne prowadzenie ochrony już od początku okresu największej presji choroby, a nie dopiero po pełnym rozwinięciu objawów.

Jednym z preparatów, które warto uwzględnić w programie ochrony, jest Signum 33 WG. Produkt jest przeznaczony dla użytkowników profesjonalnych i znajduje zastosowanie w ochronie truskawki m.in. przed mączniakiem prawdziwym. Dla dużych gospodarstw istotne jest też to, że środek występuje w opakowaniach lepiej dopasowanych do potrzeb upraw wielkoobszarowych.

Jak ułożyć skuteczną ochronę fungicydową truskawek pod osłonami?

W praktyce najskuteczniejszy program ochrony to taki, który łączy profilaktykę z dobrze zaplanowaną rotacją substancji czynnych. Pod osłonami nie warto skupiać się wyłącznie na jednej chorobie, bo szara pleśń, antraknoza, plamistości liści i mączniak prawdziwy często nakładają się na siebie w różnych momentach sezonu. Dlatego program zabiegów powinien być dopasowany do fazy rozwojowej roślin, presji chorób oraz technologii prowadzenia plantacji.

W ofercie wPolu plantator może dobrać rozwiązania przeznaczone dla użytkowników profesjonalnych - od preparatów ukierunkowanych na szarą pleśń, po środki obejmujące także antraknozę, plamistości liści i mączniaka prawdziwego. Niezależnie od wybranego rozwiązania każdy zabieg należy wykonywać zgodnie z aktualną etykietą środka ochrony roślin oraz z zachowaniem zasad integrowanej ochrony.

Reasumując

Chcąc skutecznie chronić truskawki pod osłonami przed chorobami grzybowymi, trzeba patrzeć na plantację całościowo. Szara pleśń zagraża kwiatom i owocom, antraknoza może gwałtownie ograniczyć plon, plamistości liści osłabiają rośliny, a mączniak prawdziwy pogarsza zdrowotność i jakość handlową owoców. Dobrze ułożony program ochrony, oparty na monitoringu i właściwie dobranych fungicydach, to dziś jeden z podstawowych warunków utrzymania wysokiej efektywności produkcji.

Wiosną plantacja truskawek jest szczególnie narażona na uszkodzenia, bo rośliny wchodzą już w intensywną wegetację. To właśnie teraz kwietniowe przymrozki mogą uszkadzać rozwijające się kwiatostany, a w konsekwencji obniżać wielkość i jakość plonu.

Jaka agrowłóknina do truskawek sprawdza się najlepiej?

Na krajwych plantacjach testowane są różne produkty, które mają lepiej znosić użytkowanie i ograniczać uszkodzenia mechaniczne. To istotne, ponieważ zaschnięte liście i resztki roślin po zimie mogą powodować przetarcia okrywy. W kwietniu, gdy plantacje są już na ogół wyczyszczone ryzyko to jest nieco mniejsze. W praktyce jednak liczy się nie tylko sama gramatura, zazwyczaj 21-30 g/m2, lecz także trwałość materiału i dopasowanie szerokości włókniny do pola.

Czytaj także:

przymrozki 2026

Tej nocy mocny przymrozek – zabezpiecz truskawki i maliny (9-10.04.2026)

Stosować można szerokie agrowłókniny, nawet do około 25 m. Ich wykorzystanie pozwala szybciej przykryć plantację – przy nagłym nadejściu przymrozku to ogromna przewaga organizacyjna. Dodatkowo mniejsza liczba pasów oznacza mniej rzędów brzegowych, a właśnie tam rośliny bywają bardziej narażone na uszkodzenia, bo włóknina mocniej przylega do kwiatostanów. Minusem tego rozwiązania jest konieczność zaangażowania większej liczby osób do pracy, zwłaszcza, gdy okrywanie jest realizowane w warunkach wietrznej pogody.

Najczęściej jednak stosuje się agrowłókniny o bardziej standardowych szerokościach. Pasy 12 m są łatwiejsze w operowaniu i warunkach wielu plantacji dają bardzo dobry efekt w zabezpieczaniu plantacji przez wiosennymi przymrozkami.

Jak mocować agrowłókninę na plantacji truskawek?

W uprawie na zagonach, coraz bardziej powszechnej w polowej kultywacji truskawek, dobrze sprawdza się mocowanie workami zamiast obsypywania ziemią. To rozwiązanie wygodniejsze, mniej pracochłonne i bezpieczniejsze dla struktury pola. Worki wypełnione ziemią o łącznej masie około 5 kg skutecznie stabilizują materiał i ograniczają ryzyko zerwania okrywy przez wiatr.

W praktyce ich rozstaw zależy od celu okrycia i warunków pogodowych. Zalecałbym jednak gęstsze rozmieszczenie, szczególnie przy szerokich włókninach i silnych podmuchach wiatru, których w ostatnich dniach zdecydowanie nie brakuje.

Efekty okrywania truskawek przed przymrozkami

Plantatorzy obserwują wyraźną różnicę między plantacjami okrytymi i nieokrytymi. Na fragmentach zabezpieczonych agrowłókniną wegetacja rusza szybciej, rośliny są bardziej zielone i nie wykazują uszkodzeń po nocnych spadkach temperatury. Widać też wyraźnie większe zaawansowanie rozwoju w porównaniu z kontrolą bez okrywy.

Właśnie dlatego agrowłóknina na truskawki wiosną nie powinna być traktowana wyłącznie jako doraźna osłona. To narzędzie, które pomaga ograniczyć straty po kwietniowych przymrozkach, ale także poprawia bezpieczeństwo plantacji i daje większą kontrolę nad startem sezonu. W praktyce najlepiej sprawdza się wtedy, gdy jest dopasowana do warunków pola i realnego zagrożenia pogodowego.

Macfrut potwierdza swoją rolę jako międzynarodowa platforma integrująca produkcję, technologię i rynki. Nowy układ wystawy, podzielony na trzy makrostrefy – Uprawa (Pre-harvest), Technologia Pozbiorcza (Post-harvest) i Zdrowa Żywność – odzwierciedla naturalny przepływ łańcucha dostaw i ułatwia zwiedzanie, ułatwiając dopasowanie podaży do popytu.

Jedną z mocnych stron targów są wystawy tematyczne, które oferują treści techniczne i praktyczne. Strefa szkółkarska wyeksponuje innowacje odmianowe ze szczególnym uwzględnieniem hodowli, podkładek, mikrorozmnażania i nowej genetyki. Biosolutions and Digital Technologies to obszar, który bada zrównoważone rozwiązania w zakresie ochrony roślin, nawożenia i biostymulacji, a także technologie cyfrowe stosowane w rolnictwie. Acqua Campus oferuje konkretne rozwiązania dla efektywnego zarządzania wodą, w tym demonstracje terenowe, innowacyjne narzędzia i zastosowania sztucznej inteligencji.

W strefie Pre-Harvest odwiedzający będą mogli poznać przyszłość sadownictwa i ogrodnictwa na dwóch polach testowych o łącznej powierzchni 2500 metrów kwadratowych, rozmieszczonych w dwóch halach wystawowych. Wśród innowacji prezentowanych w tych dynamicznych strefach znajdują się: sztuczna inteligencja w rolnictwie, maszyny rolnicze nowej generacji oraz rozwiązania technologiczne dla bardziej zrównoważonego i pracochłonnego rolnictwa.

Strefa Jagodowa kluczowym elementem Macfrut 2026

Wiodącą rolę odgrywa Strefa Jagodowa, jedna z najbardziej dynamicznych przestrzeni targów Macfrut 2026. Sektor jagodowy zostanie wzmocniony dzięki rozbudowanemu programowi naukowemu i silnej perspektywie międzynarodowej, mającej na celu połączenie innowacji odmianowych, badań, produkcji i rynku.

Nacisk zostanie położony na nowe odmiany, perspektywy hodowlane, relacje z nowoczesnym handlem detalicznym oraz możliwości rozwoju segmentu, który stale rośnie w Europie.

Obszar makro Zdrowej Żywności odzwierciedla zmieniające się trendy konsumpcyjne, a jego oferta skupia się na produktach zdrowych, ekologicznych i minimalnie przetworzonych, które odgrywają coraz większą rolę w strategiach rynku europejskiego.

Źródło: Fruitecom

Historia gospodarstwa Truskawki z Przykony zaczęła się w 2015 roku. Właśnie wtedy Mateusz Osajda, po dwóch sezonach pracy przy zbiorze truskawek na farmie w Anglii, postanowił spróbować swoich sił we własnej rodzinnej miejscowości – Przykonie. Zakup pierwszych sadzonek był początkiem drogi, która od razu okazała się wymagająca.

truskawki w opakowaniach jednostkowych, Truskawki z Przykony

FOTO: Truskawki Z Przykony

Początki uprawy nie były łatwe. Gospodarstwo musiało mierzyć się z chorobami roślin, szkodnikami i kolejnymi niepowodzeniami, a jednocześnie jego właściciel łączył rozwój plantacji z pracą na etacie. Przez kilka lat przyszłość przedsięwzięcia stała pod znakiem zapytania. Ostatecznie zapadła jednak decyzja, by postawić właśnie na truskawki.

Wiedza i nowe technologie zmieniły gospodarstwo

Przełomem okazała się inwestycja w wiedzę. Mateusz Osajda zaczął uczestniczyć w szkoleniach truskawkowych, spotkaniach branżowych i podpatrywać najlepszych plantatorów. Efektem były nowe rozwiązania technologiczne, lepsza organizacja pracy i poprawa jakości owoców.

W gospodarstwie wdrożono nowocześniejsze metody uprawy, dzięki którym owoce stały się zdrowsze, a plony bardziej satysfakcjonujące. To pozwoliło myśleć o dalszym rozwoju i stopniowo przechodzić z etapu walki o utrzymanie do etapu świadomego budowania marki.

Truskawki z tuneli i sprzedaż detaliczna

Budka przy gospodarstwie do sprzedaży detalicznej owoców, Truskawki z Przykony

FOTO: Truskawki Z Przykony

Dziś gospodarstwo państwa Osajda obejmuje około dwa hektarów upraw. Aby zwiększyć opłacalność produkcji, zdecydowano się nie tylko na uprawę truskawek w gruncie, ale również w tunelach, co pozwala przyspieszyć sezon i lepiej odpowiadać na potrzeby rynku.

Kluczowym elementem modelu działania jest sprzedaż detaliczna. Truskawki z Przykony nie trafiają do skupu ani do marketów. Owoce sprzedawane są bez pośredników. W sezonie sprzedaż prowadzona jest w 7–8 punktach na terenie miasta, a dodatkowym wyróżnikiem stała się charakterystyczna budka truskawkowa ustawiona przy plantacji.

Jakość widać także w sposobie podania

Owoce najwyższej jakości przeznaczone do sprzedaży detalicznej

FOTO: Truskawki Z Przykony

Państwo Osajda od początku postawili na jakość nie tylko owoców, ale również ich prezentacji. Truskawki pakowane są w półkilogramowe pojemniki, co ogranicza obijanie owoców i poprawia komfort zakupu. To odejście od dawnego, mniej estetycznego modelu sprzedaży „na wagę” stało się jednym z elementów przewagi konkurencyjnej.

Rozpoznawalność marki wzmacniają opakowania z logo, firmowe stoiska, parasole, koszulki i inne materiały identyfikacyjne. Dzięki temu Truskawki z Przykony są dobrze widoczne i łatwo zapadają w pamięć klientom.

Lokalna marka budowana w społeczności

Silna marka gospodarstwa nie powstała wyłącznie dzięki sprzedaży. Państwo Osajda konsekwentnie budują swoją obecność lokalnie, angażując się w życie gminy i powiatu. Wspierają m.in. klub sportowy Teleszyna Przykona, współpracują z Ochotniczą Strażą Pożarną oraz Kołem Gospodyń Wiejskich.

Ważnym elementem tej działalności są także akcje społeczne. Owoce trafiają do szkół i przedszkoli z okazji Dnia Dziecka, a w ubiegłym roku na plantacji zorganizowano rodzinne wydarzenie dla najmłodszych. Takie inicjatywy sprawiają, że marka Truskawki z Przykony kojarzy się nie tylko z produktem, ale też z autentycznym zaangażowaniem w sprawy lokalnej społeczności.

Truskawki z Przykony zauważone w regionie i kraju

Rozwój gospodarstwa został dostrzeżony również poza lokalnym rynkiem. Państwo Osajda wystąpili w programie „Pytanie na śniadanie”, gdzie opowiadali o handlu sezonowym i realiach prowadzenia sprzedaży. Gospodarstwo zdobyło także wyróżnienia branżowe i regionalne, w tym tytuł Rolnika Roku Powiatu Tureckiego oraz nagrody w konkursie Mistrzowie Agro, z trzecim miejscem w skali kraju za 2025 rok.

Choć Truskawki z Przykony są kojarzone przede wszystkim z Izabelą i Mateuszem Osajda, gospodarze podkreślają, że za sukcesem stoi większy zespół osób, które co roku wspierają plantację i sprzedaż. To właśnie wspólna praca, doświadczenie i zaangażowanie wielu ludzi pozwoliły stworzyć markę, która dziś jest rozpoznawalna daleko poza samą Przykoną.

Zima wyrządziła szkody na plantacjach

Na wielu plantacjach wyraźnie widać, że rośliny różnie zniosły zimę. Jak podkreśla Michał Malicki, młodsze plantacje wyglądają zwykle lepiej, a na starszych uszkodzeń jest więcej. Widać je zarówno w korzeniach, jak i we wnętrzu korony czy w wiązkach przewodzących.

Na Mazowszu sytuacja nie jest najgorsza. Jak mówi specjalista, tam, gdzie utrzymała się pokrywa śnieżna, straty są wyraźnie mniejsze. Znacznie gorzej wygląda to w zachodniej części kraju. Michał Malicki widział plantacje, które po zimie praktycznie się nie obudziły i część z nich trzeba będzie usunąć.

Najczęściej uszkodzenia dotyczą starszych, dwu- i trzyletnich elementów rośliny. Jak wyjaśnia Michał Malicki, młode korony i korony boczne zwykle są w lepszej kondycji. To one mogą dziś decydować o tym, czy plantacja jeszcze się zregeneruje i jak wejdzie w sezon.

Są też odmiany, które po zimie wyglądają wyraźnie słabiej. Zwraca uwagę przede wszystkim na Rumbę. To odmiana ceniona za smak i plenność, ale w tym sezonie na wielu plantacjach prezentuje się gorzej od pozostałych. W tym przypadku widać nie tylko skutki przemrożeń, ale także problemy związane z chorobami systemu korzeniowego i uszkodzeniami wiązek przewodzących.

Truskawkowy sezon 2026 już trwa!

To, co dziś najmocniej ogranicza plantacje, to pogoda. Jak podkreśla, nawet na cięższych glebach nie zawsze łatwo znaleźć wodę głębiej w profilu. Z wierzchu nadal jest chłodno, ale pod ziemią roślina już pracuje. Korzenie są białe, aktywne i trzeba to uwzględnić w decyzjach.

Dlatego tam, gdzie są rozłożone taśmy nawodnieniowe, trzeba już myśleć o delikatnym uruchomieniu nawadniania. Jak zaznacza specjalista, nie chodzi o przelewanie plantacji, tylko o utrzymanie takiej wilgotności, która pozwoli roślinom normalnie funkcjonować i nie dopuści do przesuszenia gleby. Jeśli gleba przeschnie, roślina szybko wejdzie w kolejny stres, a wtedy odbudowa po zimie będzie znacznie trudniejsza. 

Nawozy posypowe, które zostały już podane, będą działały jako bufor na dalszą część sezonu. Jednak przy obecnym przebiegu pogody to właśnie woda zaczyna mieć kluczowe znaczenie. Jak mówi, dziś trzeba utrzymać aktywność systemu korzeniowego, ale bez nadmiernego zalewania plantacji.

Primum non nocere - po pierwsze nie szkodzić

Na plantacjach słabszych i tych bardziej uszkodzonych po zimie trzeba bardzo ostrożnie podchodzić do kolejnych decyzji. Jak podkreśla Michał Malicki, tam, gdzie rośliny są osłabione, lepiej zrezygnować z herbicydów doglebowych. Nawet jeśli są selektywne, przy suchej glebie i słabszej kondycji roślin mogą dodatkowo pogorszyć sytuację.

Inaczej wygląda to na plantacjach w dobrej kondycji i tam, gdzie w glebie jest jeszcze odpowiednia ilość wilgoci. Jak dodaje specjalista, w takich warunkach rozwiązania doglebowe nadal mogą mieć swoje miejsce. Trzeba jednak wyraźnie oddzielić plantacje mocne od tych, które po zimie wymagają dziś przede wszystkim odbudowy.

FOTO: Sad24

Zadbaj o korzeń!

W tej chwili najważniejsze jest wsparcie systemu korzeniowego. Jak wyjaśnia, to właśnie korzeń zdecyduje, jak szybko roślina odbuduje się po zimie i jak poradzi sobie przy dalszym niedoborze wody.

Dlatego teraz warto sięgać po rozwiązania, które poprawiają kondycję gleby i stymulują rozwój korzeni. Chodzi przede wszystkim o produkty oparte na kwasach humusowych oraz rozwiązania zawierające hormony roślinne, które pobudzają system korzeniowy do wzrostu. Celem jest to, by nowe korzenie szybciej schodziły głębiej i lepiej zakotwiczały roślinę.

Równie ważna jest regeneracja wiązek przewodzących, szczególnie na plantacjach bardziej uszkodzonych. Jak podkreśla, to właśnie tam osłabienie rośliny po zimie może później najmocniej odbić się na wzroście i plonowaniu.

Choroby wykorzystają słabsze rośliny

FOTO: Sad24

Specjalista zwraca uwagę, że patogeny takie jak Pestalotiopsis clavispora czy fytoftory najłatwiej rozwijają się tam, gdzie tkanki są już wcześniej uszkodzone. Same w sobie nie zawsze od razu zabijają roślinę, ale potrafią ją długo osłabiać i stopniowo ograniczać jej potencjał.

Dlatego dziś nie chodzi wyłącznie o ochronę. Jak mówi, najpierw trzeba utrzymać roślinę w możliwie dobrej formie. Im lepiej będzie funkcjonowała po zimie, tym większa szansa, że poradzi sobie z presją chorób i nadal wyda plon.

Jeśli chodzi o zabiegi dolistne, na razie nie ma potrzeby wchodzić w rozbudowany program. Jak podkreśla, na dziś wystarczy miedź, ewentualnie miedź z siarką pod kątem mączniaków.

Ten chłodny okres daje jeszcze trochę czasu. Dlatego zamiast rozbudowywać program nalistny, lepiej skupić się na tym, co dzieje się pod ziemią. Jak wyjaśnia specjalista, dziś więcej można wygrać korzeniem niż liściem.

Równie spokojnie trzeba podejść do szkodników. One także reagują na temperaturę i przy obecnej aurze ich aktywność jest ograniczona. To nie znaczy, że można je zignorować. Plantacje trzeba lustrować, a szczególną uwagę warto zwrócić na przędziorka.

Jak mówi Michał Malicki, na starszych liściach będzie go widać najłatwiej, ale trzeba zaglądać także w młodsze przyrosty, bo tam również zaczyna się pojawiać. To jednak nie jest jeszcze moment na typowo chemiczne zwalczanie. Na to przyjdzie czas później, gdy rośliny zbudują więcej masy zielonej i pojawią się stabilniejsze, wyższe temperatury.

Na dziś wystarczy obserwacja i spokojne podejście. W suchych warunkach dobrze mogą działać rozwiązania oparte na silikonach czy olejku pomarańczowym, które ograniczają formy ruchome. Z mocniejszą chemią, jak podkreśla specjalista, nie ma sensu się spieszyć.

FOTO: Sad24

Na plantacjach truskawek nie dzieje się dziś spektakularnie dużo, ale to nie znaczy, że można nic nie robić. Właśnie teraz łatwo popełnić błędy, które roślina odczuje za kilka tygodni.

Dlatego, jak podkreśla doradca, najważniejsze jest dziś jedno: nie dokładać roślinom kolejnych obciążeń. Utrzymać wilgoć w glebie, ostrożnie podchodzić do herbicydów tam, gdzie plantacje są słabsze, wesprzeć system korzeniowy i spokojnie obserwować rozwój sytuacji. 

Zachęcam do zapoznania się z poniższym materiałem filmowym. Choć relatywnie dość krótki, to jest jednak wyładowany praktyczną wiedzą na temat mikoryzowania systemów korzeniowych truskawek oraz jego wpływu na ich plonowanie.

Co równie ważne, program został sprawdzony osobiście przez specjalistę Bioagris, Szymona Kamińskiego, który prowadzi własne gospodarstwo truskawkowe:

Jeszcze kilka lat temu jagodowa część produkcji Szymona Kamińskiego polegała na uprawie truskawek w gruncie na powierzchni 2,5 ha. Dziś ta produkcja została całkowicie wygaszona, a jej miejsce zajęła truskawka tunelowa. Jak podkreśla plantator, decyzja dojrzewała stopniowo – wpływ miały zarówno warunki pogodowe, jak i problemy z pracownikami w niektórych sezonach. Najważniejszy był jednak cel: produkować owoce lepszej jakości.

Tunel Szymona Kamińskiego,w którym rosną truskawki na wczesny zbiór

FOTO: Michał Piątek

- Rozwój odbywa się spokojnie i konsekwentnie. Każdego roku tunel jest nieco powiększany, ale inwestycje finansowane są wyłącznie z tego, co uda się wypracować na plantacji. Bez kredytów i bez wsparcia dotacyjnego. Obecnie uprawa obejmuje cztery nawy o długości 82,5 m, co daje około 0,3 ha. W najbliższym czasie areał ma wzrosnąć do 0,5 ha – tłumaczy producent truskawek.

Wysoki tunel daje większą elastyczność

Plantator postawił na wysoki tunel marki Haygrove. Jak zaznacza, taka konstrukcja daje mu większy margines bezpieczeństwa w prowadzeniu klimatu pod osłonami. W porównaniu z niższymi, pojedynczymi tunelami reakcja na zmiany temperatury nie musi być aż tak szybka, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy produkcję trzeba pogodzić z inną pracą.

Wysokie i szerokie nawy, tunel zblokowany o uniwersalnym przeznaczeniu

FOTO: Michał Piątek

To rozwiązanie daje też większą elastyczność w przyszłości. Tego typu tunel może służyć nie tylko do produkcji truskawek, ale także malin, jeżyn czy nawet niektórych warzyw. Minusem jest nieco późniejszy termin dojrzewania owoców – zwykle o 5–7 dni względem upraw w niższych tunelach – ale w opinii Szymona Kamińskiego nie musi to być wada.

Nie zawsze warto przyspieszać zbiór

Na plantacji zastosowano standardową, mleczną folię, która sama w sobie nie przyspiesza wyraźnie dojrzewania owoców. I, jak się okazuje, właścicielowi wcale na tym szczególnie nie zależy. Z doświadczenia wie, że wejście z większym zbiorem w okres majówki często kończy się problemami handlowymi.

Choć jak sam przyznaje, owoce zawsze udawało się sprzedać, to jednak często taniej i z dużymi perturbacjami. Konsumenci w długi weekend nie zawsze koncentrują się na zakupie truskawek, a rynek staje się niestabilny. Dlatego bezpieczniejszy wydaje się start zbiorów około 20 kwietnia niż pod koniec miesiąca, tuż przed majówką albo już po długim weekendzie majowym.

‘Alba’ zamiast ‘Flair-a’

Truskawki rosną tu w podwójnych zagonach. Rzędy oddalone są od siebie o 30 cm, a rośliny wysadzono co 16,5 cm. Obecnie w tunelu rośnie odmiana ‘Alba’, którą plantator określa jako najbardziej standardową. Wcześniej testował także ‘Flair-a’.

- ‘Alba’ jest zdecydowanie bardziej produktywna – nawet dwukrotnie w porównaniu z ‘Flair-em’. Lepiej się ukorzenia, jest mniej wrażliwa na wahania temperatury i daje większe możliwości produkcyjne. Jej słabszą stroną jest smak, bo pod tym względem ‘Flair’ wypada lepiej. – wyjaśnia różnice między wczesnymi selekcjami truskawek Szymon Kamiński. Producent przekonuje jednak, że odpowiednim prowadzeniem nawożenia można ten mankament częściowo zniwelować. Dlatego też końcowy etap fertygacji ukierunkowuje właśnie na poprawę smaku i wielkości owoców.

Odkażanie gleby i decyzja o długości użytkowania plantacji

Truskawki zostały posadzone w sierpniu ubiegłego roku z sadzonek doniczkowanych. Do tej pory gospodarstwo praktykowało raczej system: jeden rok owocowania i wymiana plantacji. W ostatnich latach różne problemy – od słabej kondycji roślin po przelanie i choroby – sprawiały, że pozostawienie roślin na kolejny rok miało niewielki sens ekonomiczny.

W ubiegłym sezonie podjęto decyzję o odkażeniu gleby. Zastosowano przez system fertygacyjny Nemasol 510 SL, a efekt jest już wyraźnie widoczny – plantacja jest bardziej wyrównana, wypady roślin choć się zdarzają, to są jednak sporadyczne. O tym, czy truskawki pozostaną tu w produkcji na drugi rok, zadecyduje jednak przebieg sezonu i presja chorób.

Biała agrotkanina w międzyrzędziach z przypadku, ale z zauważalnym efektem

Ciekawostką na plantacji jest biała mata ściółkująca przejścia między zagonami. Jak przyznaje plantator, jej wybór nie był wynikiem zaplanowanej strategii, lecz przypadku – w okresie po pandemii była po prostu tańsza niż czarna. Z czasem okazało się jednak, że rozwiązanie to ma pewne zalety, choć także i wady.

Biała okrywa sprawia, że gleba mniej się nagrzewa podczas upałów, co może ograniczać przegrzewanie systemu korzeniowego. Z drugiej strony wiosną podłoże również nagrzewa się wolniej, więc rośliny startują nieco później. Producent nie zauważył jednak, by miało to negatywny wpływ na wzrost czy plonowanie. - Czasem żartuje, że to element rozpoznawalny mojej plantacji. Jeśli gdzieś w Internecie wypływa zdjęcie truskawek na tle białej maty, to jest wielka szansa, że zostało zrobione u mnie – mówi Szymon Kamiński.

Oszczędnie, reaktywnie i bez zbędnych zabiegów

Szymon Kamiński podkreśla, że jego podejście do prowadzenia plantacji jest raczej zachowawcze. Nie stosuje rozbudowanych programów „na zapas”, lecz obserwuje rośliny i reaguje na realne potrzeby. Jak zaznacza, mniejsza skala uprawy pozwala mu na bardziej elastyczne podejmowanie decyzji, ale znaczenie ma też ekonomika produkcji.

Do momentu rozmowy (16.03.2026) wykonano jedno nawodnienie czystą wodą oraz dwa zabiegi dolistne: regeneracyjny, oparty na kwasach humusowych, aminokwasach i mikroelementach, oraz ochronny przeciwko przędziorkom i mszycom. Szkodniki pojawiły się wcześniej niż przed rokiem, dlatego reakcja była konieczna. W najbliższym czasie plantator planuje także wykonanie zabiegów przeciwko mączniakowi.

- Większą wagę przykładam do pracy z glebą niż do intensywnej stymulacji liścia. Program nawożenia i ochrony pozostaje oszczędny, ale jest sprawdzony i oparty o pewne produkty – mówi Szymon Kamiński.

Przygotowanie na chłody

Choć początek sezonu był korzystny, plantator z ostrożnością patrzy na prognozy. Spodziewane ochłodzenie może potrwać nawet do pierwszej dekady kwietnia, dlatego przygotowania koncentrują się na zabezpieczeniu roślin przed spadkami temperatury.

Agrowłókniny na noc okrywają truskawki zabezpieczając je przed przymrozkami

FOTO: Michał Piątek

Na plantacji w gotowości pozostają dwie agrowłókniny o gramaturze 23 i 30 g/m2, którymi rośliny były okryte także zimą. W ubiegłym roku, przy spadkach temperatury do -8°C, taki system ochrony okazał się skuteczny – pod osłonami utrzymywała się dodatnia temperatura. Dodatkowo stosowano spinanie tuneli klipsami i zamgławianie naw Pulsfogiem z użyciem wody z niewielkim, 5% dodatkiem gliceryny. Zabieg miał ograniczyć straty ciepła i zdaniem plantatora zdał egzamin.

Rozwój krok po kroku

Historia tej plantacji pokazuje wyraźnie, że produkcja pod osłonami nie zawsze musi oznaczać dynamiczną ekspansję i wielkie inwestycje „na kredyt”. W przypadku Szymona Kamińskiego to raczej proces stopniowego przechodzenia z gruntu do tunelu, podporządkowany wypracowywaniu wysokiej jakości owoców, ale przy rozsądnej ekonomice dzięki praktycznym doświadczeniom z poprzednich sezonów.

Plan na przyszłość pozostaje jasny: dalej rozwijać tunele, ale bez nadmiernego pośpiechu. Tak, by każda kolejna inwestycja była uzasadniona i oparta na realnych możliwościach gospodarstwa.

Największe zainteresowanie wciąż budzą odmiany bardzo wczesne, które pozwalają wejść na rynek przed główną falą podaży, korzystając z najwyższych cen. W ofercie Niewczas Szkółki Sadzonek Truskawek ważne miejsce zajmuje stale odmiana ‘Vibrant‘, a coraz większą rolę odgrywa ‘Arianna’ – jedna z najwcześniejszych odmian w tej grupie, wchodząca w zbiór nawet 3–4 dni przed takimi standardami jak ‘Alba’ czy ‘Azja’. Jest to odmiana licencyjna.

Vibrant w trakcie owocowania

FOTO: Niewczas

Duże możliwości szkółka wiąże z nową w ofercie odmianą ‘Flair’ –typowo tunelowa, przeznaczona do przyspieszonego zbioru. Najczęściej traktowana jest jako nasadzenie na jeden sezon, choć część plantatorów utrzymuje ją dwa lata, co budzi jednak podzielone opinie. Sięgnięcie po odmiany bardzo wczesne w praktyce oznacza realną przewagę rynkową na początku sezonu, przede wszystkim w uprawie tunelowej, ale także wczesnej polowej.

Jednak mimo dużego wyboru odmian bardzo wczesnych największą popularnością niezmiennie od wielu lat cieszą się sadzonki odmiany „Rumba”.  Odmiana truskawki o bardzo atrakcyjnych, dużych i wyrównanych owocach o intensywnie czerwonym kolorze. Ceniona zarówno w uprawie towarowej, jak i na rynek deserowy.

Późne odmiany – mniejszy plon, wyższa cena

Segment późnych odmian, choć mniej liczny gdy mowa o kreacjach, pozostaje bardzo interesujący ekonomicznie dla plantatorów już od kilku sezonów. Plony z rośliny są tu z reguły niższe (na poziomie 700–800 g), ale rekompensuje to wyższa cena uzyskiwana za owoce w okresie, gdy konkurencja na rynku jest ograniczona.

Uprawa odmian o późnym owocowaniu daje także pewien komfort w zakresie unikania szkód przymrozkowych. Przekonali się o tym w 2025 roku plantatorzy uprawiający ‘Malwinę’. Pomimo bardzo zimnego maja mogli zaoferować świeżą truskawkę w końcówce czerwca, przy bardzo korzystnych cenach i w typowych dla tej selekcji ilościach.

Niewczas Szkółka Sadzonek Truskawek intensywnie testuje tu nowe późne kreacje, m.in. polską odmianę ‘Hobby’,która według pierwszych obserwacji zapowiada się bardzo obiecująco, zwłaszcza z uwagi na wysoką plenność (nawet do 1,2 kg z krzaczka). Kolejną ciekawą propozycją jest włoska odmiana ‘Federica’, która charakteryzuje się wysoką odpornością i rewelacyjnym smakiem. Część starszych odmian, jak ‘Florence’, jest już stopniowo wycofywana z oferty. Klienci wciąż znajdą je w innych szkółkach, natomiast Niewczas Szkółka Sadzonek Truskawek stawia na nowsze, bardziej perspektywiczne rozwiązania, np. ‘Faith‘, ‘Hobby‘  – wyjaśniał Jakub Niewczas w trakcie rozmowy jaką miałem przyjemność odbyć z nim na TSW 2026.

Powtarzające owocowanie – odpowiedź na wydłużony sezon

Owoce odmiany ‘San Andreas‘

FOTO: Niewczas

Drugi kluczowy segment to odmiany powtarzające owocowanie, szczególnie ważne w uprawach sterowanych – w tunelach na podłożach, z zaawansowanym systemem fertygacyjnym. To właśnie tu producenci mogą liczyć na najwyższe plony z jednostki powierzchni, co jest niezbędne przy rosnących kosztach pracy i inwestycji.

Przedstawiciel szkółki, Aleksandra Woda-Liebner, podkreśla, że w zaawansowanych systemach produkcji nie ma miejsca na słabe odmiany – roślina musi być nie tylko plenna, ale też stabilna w długim okresie owocowania. Wraz z rozwojem upraw tunelowych i doniczkowych rośnie znaczenie takich właśnie kreacji, a producenci stopniowo uczą się myślenia o truskawce jako o uprawie prowadzonej nie tylko w czerwcu, ale przez wiele miesięcy.

To także odpowiedź na potrzebę „oswojenia” konsumentów z jedzeniem świeżych truskawek poza tradycyjnym szczytem sezonu. Jeśli uda się zbudować nawyk zakupu krajowej truskawki w sierpniu, wrześniu czy nawet październiku, odmiany powtarzające zyskają jeszcze większe znaczenie, a przyznać należy, że w tym zakresie całkiem sporo już zmieniło się na lepsze – mówił w Kielcach Jakub Niewczas.

Niewczas Szkółka Sadzonek Truskawek w swej ofercie posiada selekcje już znane w Polsce, takie jak ‘San Andreas’. Można tu jednak nabyć także pochodzącą z polskiej hodowli odmianę „Hossa’. Już wkrótce w ofercie szkółki pojawią się odmiany dedykowane do zaawansowanych upraw sterowanych, tj. wydajny i jędrny „Hademar” oraz „Favori” o atrakcyjnym smaku.

Smak wraca na pierwszy plan

Przez lata w hodowli i w praktyce produkcyjnej priorytetem była przede wszystkim jędrność i plenność, a smak schodził na dalszy plan. Dziś widzimy, że to się wyraźnie zmienia. Plantatorzy coraz częściej odrzucają odmiany, które mimo atrakcyjnego wyglądu i dobrej trwałości nie bronią się walorami smakowymi – stwierdził podczas rozmowy propagator sadzonek. 

W Niewczas Szkółce Sadzonek Truskawek zdecydowana większość oferowanych odmian to typowo deserowe, słodkie truskawki o silnym aromacie.

Polskie odmiany i silne sadzonki – kierunek uniezależnienia

Jak informował Jakub Niewczas, w strukturze sprzedaży szkółki coraz większą rolę odgrywają polskie odmiany – to ważny krok w stronę uniezależnienia się od zachodniej hodowli. Niewczas Szkółka Sadzonek Truskawek, choć nie prowadzi własnego programu hodowlanego, inwestuje w licencje i współpracę z polskimi partnerami, w szczególności ze szkółką Hortplant, doceniając zarówno jakość materiału, jak i potencjał rodzimych kreacji wyhodowanych pod Skierniewicami.

sadzonki truskawek

FOTO: Niewczas

Istotnym elementem profesjonalnej uprawy pozostaje dobór klasy sadzonek. Największym zainteresowaniem cieszą się sadzonki grube, jak A+ i A++, których ilość jest ograniczona. Najbardziej uniwersalną opcją jest klasa A (średnica korony 9–15 mm). Przy wiosennych nasadzeniach (do pierwszej połowy maja) pozwala ona uzyskać ok. 30 - 40% pełnego plonu już po 7 – 8 tygodniach po zasadzeniu, co często wystarcza do częściowego pokrycia kosztów zakupu materiału i założenia plantacji – deklarował Jakub Niewczas.

Dodał, że przy późniejszych nasadzeniach (czerwiec–lipiec) sadzonki z silną koroną umożliwiają wykonanie 1–2 zbiorów bez konieczności ogławiania kwiatów, a roślina ma dość czasu, by zbudować potencjał plonotwórczy na kolejny sezon. Warto zwracać uwagę nie tylko na klasę handlową, ale realną średnicę korony – w zależności od szkółki i regionu parametr ten może się istotnie różnić.

W hiszpańskiej Huelvie silna pogoda wyrządziła poważne szkody w gospodarstwach. Największe straty dotyczą lekkich tuneli foliowych o prostej konstrukcji. Takie rozwiązania nie wytrzymały trudnych warunków atmosferycznych, co pokazało, jak duże znaczenie ma dziś wytrzymałość infrastruktury w produkcji jagodowej.

Mocniejsze tunele lepiej chronią uprawę

Na tym tle wyraźnie wyróżniają się bardziej zaawansowane obiekty stosowane przez część producentów w Portugalii. Tunele o szerokości 9,60 m, pokryte podwójną folią, są oceniane jako wysoki standard lokalnej produkcji. Tego typu konstrukcje dają większą stabilność i lepszą ochronę roślin, co nabiera szczególnego znaczenia w okresach gwałtownych zjawisk pogodowych.

Odmiany powtarzające wydłużają sezon

Owoce dojrzewają do zbioru

FOTO: Freshplaza.com

Coraz ważniejszym kierunkiem rozwoju staje się również uprawa odmian powtarzających owocowanie. Założenie jest proste, choć zupełnie inne niż w Polsce: rozpocząć produkcję w listopadzie i prowadzić zbiory przez całą zimę. Taki model może przynieść korzyści zarówno w organizacji pracy, jak i w działaniach handlowych, pozwalając lepiej wykorzystać potencjał gospodarstwa i dłużej utrzymać obecność na rynku.

Wysokie ceny truskawek rekompensują straty

Wysokie ceny wiele rekompensują. Przez całą zimę ceny truskawek przekraczały 10 euro za kilogram, a dopiero kilka dni temu po raz pierwszy spadły do ​​8-9 euro. To częściowo rekompensuje niższe plony producentów z Portugalii.

Owoce gotowe do sprzedaży

FOTO: Freshplaza.com

- Wolę sprzedawać nieco mniej kilogramów po wyższej cenie– mówi Wim de Weert, Holender który w okolicach Faro w Portugalii truskawki uprawia na nieco ponad 2 ha. Dodaje, że to jak długo będzie kontynuował sezon, zależy głównie od cen, jakie uda mu się uzyskać na francuskim i holenderskim rynku eksportowym. Spekuluje, że sezon zakończy między 1 a 15 maja.

W jego gospodarstwie nawałnice zniszczyły ok. 10% tuneli, były to najstarsze konstrukcje w niższym standardzie. Obecnie trwają prace naprawcze, jednak kierunek rozwoju to właśnie tunele o bardzie zaawansowanych rozwiązaniach konstrukcyjnych pozwalające na produkcję truskawek przez całą zimę i większość wiosny. 

Źródło: freshplaza.com

- W praktyce plantatorskiej zmęczenie gleby czy podłoża objawia się najczęściej spadkiem plonu, słabszym przyrostem części nadziemnej, większą wrażliwością na stresy i choroby systemu korzeniowego. Przy wieloletniej uprawie tych samych gatunków – jak w przypadku truskawek czy malin – dochodzi do stopniowego wyczerpania nie tylko zasobów chemicznych, ale przede wszystkim biologicznej funkcjonalności gleby – zaczął swe wystąpienie Tomasz Szuławy.

Tomasz Szuławy, Ceres, Praktycznie o truskawkach

FOTO: Michał Piątek

Następnie wyjaśniał, że regeneracja nie polega więc jedynie na „uzupełnieniu brakujących pierwiastków”, ale na przywróceniu życia biologicznego. To mikroorganizmy – bakterie, grzyby, promieniowce – odpowiadają za rozkład resztek organicznych, uwalnianie składników pokarmowych, produkcję fitohormonów i substancji stymulujących wzrost. Gdy ich różnorodność i liczebność spadają, gleba staje się biologicznie wyjałowiona, a roślina funkcjonuje znacznie gorzej, uzależniona zostaje wyłącznie od podaży nawozów mineralnych.

Dlatego Ceres stawia na zestaw uzupełniających się rozwiązań: preparaty bakteryjne do odbudowy mikoflory, preparaty oparte na Trichoderma do ochrony i stymulacji systemu korzeniowego oraz preparaty mikoryzowe, które zwiększają zasięg korzeni i dostęp do składników pokarmowych.

Bakterie w służbie gleby: Active Plus

Jednym z kluczowych narzędzi w ofercie Ceres jest preparat bakteryjny Active Plus. To mieszanina wyselekcjonowanych szczepów bakterii, których zadaniem jest przywrócenie aktywności biologicznej w glebach i podłożach zmęczonych intensywną produkcją.

Jak podkreślał Tomasz Szuławy, Active Plus znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie mamy do czynienia z biologicznym wyjałowieniem – wieloletnia monokultura, częste stosowanie środków ochrony roślin, powtarzalne podłoża. Bakterie zasiedlające strefę korzeniową uczestniczą w rozkładzie resztek organicznych, przetwarzając je w formy przystępne dla roślin, wpływają na strukturę gleby, sprzyjając tworzeniu się stabilnych agregatów glebowych, produkują fitohormony i metabolity stymulujące wzrost systemu korzeniowego a także pośrednio zmniejszają stres roślin, poprawiając warunki funkcjonowania korzeni.

Czytaj także:

substrat kokosowy

Czym charakteryzuje się dobre podłoże kokosowe do uprawy jagodowych?

W efekcie poprawia się „żyzność biologiczna” stanowiska – roślina lepiej wykorzystuje zarówno składniki pochodzące z nawożenia, jak i te związane do tej pory w materii organicznej.

Trichoderma – ochrona i stymulacja korzeni

Drugim filarem biologicznej regeneracji gleby w ofercie Ceres jest preparat grzybowy Triash zawierający aż trzy szczepy Trichoderma: T. asperellum, T. harzianum i T. longibrachiatum.

Zastosowanie kilku szczepów ma kluczowe znaczenie praktyczne. Każdy z nich lepiej radzi sobie w nieco innych warunkach: przy innym pH gleby, w odmiennym stopniu uwilgotnienia, na różnych typach podłoży, w zróżnicowanym składzie mikrobiologicznym otoczenia.

- Dzięki temu preparat działa szerzej i stabilniej – w danej sytuacji zawsze któryś ze szczepów lepiej „dopasowuje się” do konkretnego stanowiska i gatunku, przejmując rolę dominującą – mówił Tomasz Szuławy w Starym Radzikowie.

Grzyby z rodzaju Trichoderma działają wielokierunkowo:

• kolonizują strefę korzeniową, ograniczając rozwój patogenów poprzez konkurencję i antagonizm,
• stymulują wzrost roślin, m.in. poprzez wydzielanie substancji o charakterze regulatorów wzrostu,
• aktywnie przetwarzają wydzieliny korzeniowe, co sprzyja harmonizacji mikroflory i poprawie struktury gleby,
• mogą pośrednio pomagać w ograniczeniu ilości środków ochrony roślin w glebie, przyspieszając rozkład pozostałości niektórych substancji.

Triash to narzędzie szczególnie cenne dla plantatorów, którzy chcą z jednej strony utrzymać wysoki poziom produkcji, a z drugiej – stopniowo poprawiać stan fitosanitarny gleby bez opierania się wyłącznie na chemicznej dezynfekcji.

Mikoryza – jak powiększyć system korzeniowy roślin?

Trzecim elementem układanki jest preparat mikoryzowy Sphera, oparty na grzybach tworzących symbiozę z korzeniami roślin. Mikoryza to naturalny sojusz – strzępki grzyba przerastają glebę w sąsiedztwie korzeni, wielokrotnie zwiększając zasięg ich działania. W zamian za dostarczane roślinie składniki mineralne i wodę, grzyb otrzymuje węglowodany wytwarzane w procesie fotosyntezy.

Dobrze dobrana mikoryza może kilkukrotnie zwiększyć objętość gleby „przeskanowanej” przez system korzeniowy, co w praktyce przekłada się na lepsze zaopatrzenie w fosfor i mikroelementy, zwiększoną odporność na okresowe niedobory wody, stabilniejszy wzrost i wyższy wigor roślin.

Tomasz Szuławy podkreślał, że synergia odpowiednio dobranych preparatów – np. bakteryjnego i mikoryzowego – potrafi kilkukrotnie zwiększyć korzyści w porównaniu do zastosowania tylko jednego z nich. Grzyby mikoryzowe korzystają bowiem z tego, że bakterie poprawiają strukturę gleby i udostępniają część składników, a bakterie i Trichoderma zyskują dodatkowe „środowisko życia” w rozbudowanej strefie korzeniowej.

Agro Smart Lab powstało w 2018 roku jako centrum badawczo‑rozwojowe z własnym laboratorium fizykochemicznym. Firma prowadzi analizy gleby, wody i pożywek dla gospodarstw ogrodniczych, rozwija system monitoringu infekcji chorobowych FarmSmart oraz linię innowacyjnych produktów na bazie kwasu podchlorawego.

W 2022 opracowano tu wspólnie z firmą BIO ACTIW Agro ECA Protect – preparat, który pierwotnie miał służyć jedynie do zabezpieczania roślin przed chorobami. Dość szybko okazało się jednak, że jego działanie sięga znacznie dalej: wpływa na otwieranie aparatów szparkowych, transpirację, a w konsekwencji na budowanie masy i lepsze znoszenie stresów.

Agro Eca Protect, Agro Smart Lab

FOTO: Michał Piątek

Równolegle firma oferuje produkt Agro ECA – bez dodatku nośnika mineralnego – przeznaczony przede wszystkim do dezynfekcji wody i instalacji nawadniających w szklarniach i tunelach. Oba rozwiązania bazują na tej samej substancji czynnej, jednak Agro ECA Protect, dzięki specyficznej formulacji, pełni funkcję biostymulatora wspierającego ochronę roślin. agrosmartlab.pl

Węgiel, wodór, tlen – zapomniane fundamenty plonu

W codziennej praktyce doradczej najczęściej mówi się o makro- i mikroskładnikach: azocie, fosforze, potasie, magnezie, wapniu, mikroelementach. Tymczasem, jak przypomina Mirosław Maziarka, struktura masy rośliny wygląda zupełnie inaczej, niż podpowiada intuicja nawozowa. Około 45% masy rośliny stanowi węgiel, 40% tlen, 5% wodór, a dopiero cała reszta – zaledwie ok. 9% – to makro- i mikroelementy, o których tyle się dyskutuje. W praktyce oznacza to, że niemal 90% masy rośliny (C, H, O) pochodzi z powietrza i wody, a nie z nawozu rozsianego czy podanego fertygacyjnie.

- Węgiel roślina pobiera wyłącznie z dwutlenku węgla w procesie fotosyntezy, nie z próchnicy czy humusu w glebie. Ale ten proces może zachodzić tylko wtedy, gdy otwarte są aparaty szparkowe. Jeśli szparki są zamknięte – roślina nie pobiera CO₂, nie buduje masy, bez względu na to, jak intensywnie ją nawozimy. W uproszczeniu: bez sterowania gospodarką wodną i gazową przez aparat szparkowy nie da się w pełni wykorzystać nawet najlepszego programu nawożenia – tłumaczył prezes Agro Smart Lab.

Paradoks upału: zamiast zamykać – otworzyć aparaty szparkowe

Przez lata obowiązywał schemat: jest gorąco, roślina się broni, więc zamyka aparaty szparkowe, by ograniczyć utratę wody. Tym samym spada transpiracja, ale też fotosynteza i przyrost biomasy. Zespół Agro Smart Lab, zlecając doświadczenia w instytutach naukowych, zauważył, że ten paradygmat można częściowo przełamać – pod warunkiem zapewnienia dobrego nawodnienia i wsparcia rośliny w otwieraniu szparek.

Agro ECA Protect, oparty na kwasie podchlorawym, w roztworze rozpada się m.in. na jon chlorkowy i wodę. Ten pozornie prosty rozpad ma bardzo istotne konsekwencje fizjologiczne. Wprowadza do rośliny niesymetryczne zaburzenie równowagi jonowej (nadwyżkę anionów), co skłania ją do otwarcia aparatów szparkowych, niezależnie od klasycznie rozumianej regulacji opartej na potasie i chlorku. To sprawia, że transpiracja wzrasta, a wraz z nią rośnie aktywność fotosyntetyczna i tempo budowania masy roślin.

FOTO: Michał Piątek

W jednym z doświadczeń rośliny najpierw rosły w optymalnej temperaturze ok. 21°C, a następnie zostały przeniesione na kilka dni do pomieszczenia, gdzie temp. powietrza wynosiła ok. 35°C. Wszystkie miały dostęp do wody. Tam, gdzie nie zastosowano Agro ECA Protect, rośliny silnie ucierpiały wskutek stresu termicznego – aparaty szparkowe pozostawały zamknięte, chłodzenie poprzez transpirację było ograniczone. Z kolei rośliny opryskane dzień wcześniej Agro ECA Protect znacznie lepiej przetrwały okres upału. Podobne efekty uzyskiwano na kolejnych doświadczeniach na truskawkach, ogórkach, kapuście pekińskiej i sałacie

Gdy jest zbyt wilgotno: pękanie owoców i szara pleśń

Drugim, coraz poważniejszym wyzwaniem w tunelach i szklarniach jest stres wywołany wysoką wilgotnością powietrza. W takich warunkach aparaty szparkowe pozostają zamknięte, transpiracja praktycznie zamiera, a roślina zaczyna wypychać wodę z korzeni do tkanek nadziemnych i owoców. Skutkiem są nadmiernie „napompowane” truskawki, mikropęknięcia skórki, a potem szybkie porażenie przez szarą pleśń.

- Tu ponownie kluczowe okazuje się otwarcie aparatów szparkowych. Zastosowanie Agro ECA Protect pozwala przywrócić ruch wody przez roślinę, zwiększyć kontrolowane ciśnienie korzeniowe i „przepłukać” nadmiar wody przez liście. W praktyce ogranicza to pękanie owoców oraz zmniejsza presję chorób, takich jak szara pleśń czy antraknoza – informował Mirosław Maziarka.

W warunkach szklarni i tuneli szczególnie dobrze sprawdza się zamgławianie z użyciem Agro ECA Protect. W klasycznym opryskiwaczu średnia średnica kropli wynosi ok. 300 mikrometrów. W zamgławiaczach, stosowanych np. w uprawie truskawki pod osłonami, krople mają jedynie 20–30 mikrometrów. Ta różnica oznacza nie tylko lepsze pokrycie, ale wręcz zmianę skali – zamiast jednej dużej kropli pojawiają się wiele bardzo drobnych, które mogą dotrzeć do niemal każdej części rośliny. W połączeniu z odpowiednim nośnikiem hydrofilowym uzyskuje się bardzo równomierne i skuteczne działanie, a przy okazji poprawia się także warunki wilgotnościowe w obiekcie.

Pobieranie składników pokarmowych i poprawa jakości owoców

Zespół Agro Smart Lab zauważył po pewnym czasie jeszcze jeden efekt, który początkowo wydawał się zaskakujący. Jeśli poprzez aplikację Agro ECA Protect dostarczamy do rośliny więcej anionów (Cl⁻), zaburzamy jej równowagę jonową. Roślina, dążąc do jej przywrócenia, zaczyna intensywniej pobierać kationy, czyli m.in. ważne składniki pokarmowe.

W doświadczeniach prowadzonych na truskawce uprawianej na stołach, przy trzykrotnym zastosowaniu Agro ECA Protect w czasie wysokich temperatur (sięgających 37°C), stwierdzono wzrost zawartości żelaza i manganu zarówno w liściach, jak i w owocach. Udało się również częściowo zwiększyć zawartość wapnia – co jest istotne, bo ten pierwiastek tradycyjnie najtrudniej przemieścić do jagód. Co więcej, zanotowano także wzrost ekstraktu (°Brix) w owocach, co ma duże znaczenie szczególnie w odmianach o niższej wyjściowej zawartości cukrów.

Istotną rolę w formulacji Agro ECA Protect odgrywa klinoptylolit – naturalny zeolit, który pełni funkcję nośnika i adiuwantu, zawierając przy tym około 62% krzemu oraz śladowe ilości mikroelementów. To właśnie on stanowi jedną z głównych różnic między Agro ECA Protect a typowym produktem do dezynfekcji wody. Dzięki temu technologia łączy w sobie kilka efektów: otwieranie aparatów szparkowych, lepsze wykorzystanie C, H i O, zwiększenie pobierania niektórych składników mineralnych oraz wsparcie naturalnej odporności roślin na stres.

Biostymulator we wsparciu ochrony – także po infekcji i przymrozkach

Agro ECA Protect nie jest środkiem ochrony roślin w klasycznym znaczeniu. To biostymulator, który ma wspierać ochronę, szczególnie w momentach, gdy standardowe fungicydy czy inne preparaty mają ograniczone możliwości działania. Jest szczególnie przydatny po opadach deszczu lub w sytuacjach, gdy systemy sygnalizacji infekcji – takie jak FarmSmart – wskazują na wysokie ryzyko porażenia. Stosowany po pojawieniu się infekcji może ograniczać rozwój zarodników patogenów, a w przypadku widocznych objawów chorobowych zwykle zaleca się zwiększenie stężenia i powtórzenie zabiegu po dwóch–trzech dniach. Ważne jest, by nie mieszać go w jednym zabiegu z innymi środkami oraz zadbać o odpowiednie pH wody (w razie zbyt wysokiego – obniżyć je, ale unikając agresywnych zakwaszaczy).

- Bardzo interesujące są również obserwacje po przymrozkach. Mikro­uszkodzenia tkanek, które się wtedy pojawiają, otwierają drogę dla infekcji. Zastosowanie Agro ECA Protect pomaga przyspieszyć gojenie takich ran, jednocześnie otwierając aparaty szparkowe na 2–3 dni i „resetując” metabolizm roślin. Dzięki temu w kolejnym dniu można efektywniej stosować inne preparaty dolistne – nawozy czy biostymulatory – wykorzystując fakt, że szparki są otwarte, a ruch wody i składników przez roślinę intensywny – dodał specjalista z Agro Smart Lab.

- Początek wegetacji upływa pod znakiem chłodu i przymrozków, wielu plantatorów odwleka więc lustracje, bo „jeszcze nic nie widać”. Tymczasem to właśnie wczesne, chłodniejsze fazy sezonu są jednym z kluczowych okien skutecznego zwalczania przędziorka. Gdy nagle przyjdzie ciepło, populacje roztoczy mogą gwałtownie wystrzelić w górę, a zabiegi „skumulują się” – trzeba będzie jednocześnie reagować na przędziorka, inne szkodniki i pierwsze infekcje chorobowe. W takim natłoku łatwo coś przeoczyć – przestrzegła we wstępie swego wystąpienia w trakcie konferencji „Praktycznie o truskawkach i nie tylko” Justyna Wasiak.

Mocno podkreśla więc znaczenie regularnych lustracji – także wtedy, gdy na pierwszy rzut oka nie dzieje się nic szczególnie niepokojącego. Przędziorek truskawkowiec, przędziorek chmielowiec, roztocz truskawkowiec, a w malinach przebarwiacz malinowy czy wielkopąkowiec w porzeczce – wszystkie te szkodniki wymagają dokładnego oglądania liści, często pod lupą lub mikroskopem, zwłaszcza na młodych liściach wyrastających wiosną.

Coraz mniej substancji, coraz większe ryzyko odporności

W ostatnich latach lista dostępnych akarycydów systematycznie się kurczy. Szczególnie dotkliwe jest wycofywanie takich substancji, jak abamektyna czy spirotetramat w części upraw. Na przędziorka chmielowca i przędziorka owocowca w wielu gatunkach zostają już tylko pojedyncze grupy chemiczne.

W ochronie truskawki i innych jagodowych bardzo ważną rolę odgrywa fenpiroksymat – substancja obecna w preparacie Ortus 05 SC. I właśnie z tym wiąże się poważne zagrożenie. Gdy liczba dostępnych substancji aktywnych maleje, łatwo o sytuację, w której jeden mechanizm działania zaczyna dominować w całym programie ochrony. To generuje ryzyko wytworzenia odporności szkodnika.

Możliwości zastosowania preparatu Ortus

FOTO: Michał Piątek

Dlatego rotacja substancji aktywnych przestaje być podręcznikową teorią, a staje się koniecznością. Nie można wykonywać dwóch następujących po sobie zabiegów Ortus 05 SC. Po Ortusie trzeba sięgnąć po preparat oferujący inny mechanizm działania – na przykład milbemektynę – a w kolejnym terminie uwzględnić jeszcze inne rozwiązanie. Tylko w ten sposób można realnie spowolnić rozwój odporności.

Pełna technologia zamiast jednego produktu

Sumi Agro Poland proponuje podejście systemowe: nie „jeden cudowny środek na przędziorka”, lecz technologię opartą na trzech różnych substancjach aktywnych i mechanizmach działania. W centrum tego programu znajdują się:

• Ortus 05 SC (fenpiroksymat) – podstawowy akarycyd kontaktowy, szeroko stosowany w uprawach jagodowych,
• Nissorun Strong 250 SC (heksytiazoks) – preparat o działaniu jajobójczym i larwobójczym (zwalcza jaja i młode stadia, nie osobniki dorosłe),
• Kanemite 150 SC (acequinocyl) – akarycyd o odmiennym mechanizmie działania, zarejestrowany w truskawce po zbiorach.

Tak skonstruowana technologia pozwala objąć różne stadia rozwojowe szkodnika: od jaj i młodych form po osobniki dorosłe. Nissorun Strong działa głównie na jaja i larwy, co jest szczególnie cenne, gdy chcemy przerwać cykl rozwojowy przędziorka na wczesnym etapie. Ortus 05 SC ma szeroką rejestrację i zwalcza ruchliwe stadia, a Kanemite 150 SC, stosowany po zbiorach, „czyści” plantację z populacji, które przeżyły sezon i zimują w resztkach czy na roślinach.

Kanemite ma szerokie zastosowanie, nie tylko w ochronie truskawki

FOTO: Michał Piątek

Ortus, Nissorun Strong i Kanemite – jak to ze sobą łączyć?

Justyna Wasiak zwracała uwagę na kilka praktycznych zasad, które warto mieć z tyłu głowy, planując zabiegi:

Po pierwsze, Ortus 05 SC w uprawach jagodowych najczęściej stosuje się w dawce 1,2 l/ha. W praktyce pokazuje się czasem dawki 1,5–2,0 l/ha w kontekście innych upraw, ale w truskawce kluczowe jest, by nie schodzić poniżej dawki zalecanej – zbyt niskie dawki to prosty sposób na przyspieszenie rozwoju odporności.

Po drugie, bardzo dobrze sprawdza się mieszanina Ortus 05 SC + Nissorun Strong 250 SC – przykładowo ok. 1,2–1,5 l/ha Ortusa plus 0,4 l/ha Nissorun Strong. Takie połączenie uderza zarówno w ruchliwe stadia przędziorka, jak i w jaja oraz larwy. Ważne, by nie „oszczędzać” na ilości produktu kosztem skuteczności.

Po trzecie, Kanemite 150 SC jest zarejestrowany w truskawce po zbiorach. To zabieg, o którym łatwo zapomnieć, bo sezon handlowy się kończy, a uwaga plantatora przenosi się na inne zadania. Tymczasem oprysk Kanemite 150 SC w okresie pozbiorczym to bardzo ważny element strategii – ogranicza zimującą populację przędziorka i przygotowuje plantację na kolejny rok.

Justyna Wasiak akcentowała, że wspólnym mianownikiem wszystkich akarycydów jest kontaktowy charakter działania. Substancja aktywna musi fizycznie dotrzeć do ciała szkodnika. Zapisy na etykietach o działaniu „kontaktowym i żołądkowym” nie zmieniają faktu, że przędziorek, wysysając soki roślinne, pobiera stosunkowo niewielkie ilości substancji z powierzchni liścia. Stąd tak duże znaczenie ma odpowiednia ilość wody w zabiegu (Kanemite 150 SC „lubi wodę”), bardzo dobre pokrycie spodniej strony liści, a także dobór dysz i ciśnienia tak, by ciecz robocza trafiała tam, gdzie bytują szkodniki.

Roztocza i przędziorki – nie da się ich zwalczyć jednym zabiegiem

W uprawach jagodowych problemem nie jest tylko przędziorek. Coraz częściej plantatorzy zmagają się także z roztoczem truskawkowcem, który powoduje silne zniekształcenia młodych liści i osłabia rośliny. W tym przypadku – jak przypominała Justyna Wasiak – do dyspozycji pozostaje praktycznie wyłącznie Ortus 05 SC, więc zabieg przeciwko roztoczowi powinien być wykonany wcześniej niż typowe zabiegi „przędziorkowe”.

Akarycydy najlepiej działają przy temperaturach co najmniej około 12°C, dlatego początek wiosny, gdy wegetacja rusza, a temperatury ustabilizują się powyżej tego progu, jest kluczowy dla pierwszych oprysków. Jeśli problem roztocza jest niewielki, a większym zagrożeniem jest przędziorek, można zastosować mocniejsze uderzenie: mieszaninę Ortus 05 SC + Nissorun Strong 250 SC, a następnie w kolejnym terminie włączyć do programu inną substancję (np. milbemektynę), aby uniknąć zbyt częstego sięgania po ten sam mechanizm działania.

Jednocześnie trzeba pamiętać: przędziorka i roztocza nie zwalcza się jednym zabiegiem. To zawsze musi być program – sekwencja 2–3 oprysków w sezonie, ułożona w oparciu o monitoring, warunki pogodowe i aktualne zagrożenia na plantacji.

Acetamipryd, pozostałości i Mospilan – nie każdy acetamipryd to Mospilan

W drugiej części wystąpienia Justyna Wasiak przybliża zmiany dotyczące poziomów pozostałości acetamiprydu (MRL) w różnych uprawach. Przepisy unijne obniżyły dopuszczalne poziomy w szeregu gatunków, co w praktyce oznacza, że w części upraw acetamiprydu nie wolno już stosować – dotyczy to m.in. porzeczki.

Dla plantatorów truskawek ważna informacja jest jednak uspokajająca: w truskawce poziom MRL się nie zmienił, więc stosowanie Mospilanu 20 SP – zgodnie z aktualną etykietą – pozostaje możliwe. Problem polega na czym innym: na rynku jest dziś wiele produktów zawierających acetamipryd, a w obiegu funkcjonuje szkodliwe uproszczenie, że „każdy acetamipryd to Mospilan”.

Badania Instytutu Ochrony Roślin z 2023 roku, prowadzone niezależnie od Sumi Agro, pokazały, że Mospilan 20 SP w zalecanych warunkach nie powodował istotnych negatywnych zmian w zachowaniu pszczół, liczbie osobników w izolatorach ani kondycji rodzin, natomiast inne formulacje acetamiprydu w formie płynnej wykazywały różnice w oddziaływaniu na pszczoły.

To dowód na to, że bezpieczeństwo dla zapylaczy zależy nie tylko od substancji aktywnej, ale i od formulacji (składników pomocniczych, rozpuszczalników, dodatków).

Dlatego:

• nie każdy acetamipryd = Mospilan 20 SP,
• warto dokładnie czytać etykiety i badania bezpieczeństwa,
• zwracać uwagę na zalecenia dotyczące pszczół, stref buforowych i okresów, w których zabieg jest dopuszczalny.

W praktyce, mimo relatywnego bezpieczeństwa Mospilanu, przedstawicielka Sumi Agro przypomina o podstawowej zasadzie: zabiegi insektycydowe należy wykonywać po oblocie pszczół i pamiętać, że zapylacze przebywają na plantacji nie tylko w czasie kwitnienia roślin uprawnych, ale także w okresie kwitnienia chwastów (np. mniszka) w runi.

Mospilan w truskawce: skuteczność i bezpieczeństwo pozostałości

W truskawce Mospilan 20 SP jest zarejestrowany m.in. do zwalczania kwieciaka malinowca i zmienika. Zabieg jesienny, o którym wspomina Wasiak, może dodatkowo ograniczać szkodniki żerujące późną jesienią, przygotowując plantację do wiosny.

Badania nad rozkładem acetamiprydu w jagodowych pokazują, że:

• w borówce najwyższe wykryte poziomy pozostałości wynosiły ok. 0,052 mg/kg przy nowej normie 0,7 mg/kg,
• w malinach – ok. 0,019 mg/kg przy nowym MRL 0,6 mg/kg,
• w truskawce – również rzędu 0,019 mg/kg, przy czym dopuszczalny poziom pozostałości nie został zmieniony.

W badanych latach nie odnotowano przekroczeń norm w tych uprawach, pod warunkiem stosowania Mospilanu 20 SP zgodnie z etykietą i zalecanymi oknami aplikacji. Oczywiście rozkład substancji zależy od warunków pogodowych danego roku, dlatego zawsze należy śledzić aktualne rekomendacje i terminy karencji.

Biostymulacja i promocje – jak wzmocnić rośliny i obniżyć koszty

Kończąc swoje wystąpienie, Justyna Wasiak zwracała uwagę, że nadchodzące sezony mogą być szczególnie trudne: łagodne zimy, uwodnione pąki, ryzyko uszkodzeń mrozowych, nagłe ocieplenia i skumulowane fale szkodników oraz chorób sprawią, że dobry monitoring będzie absolutną podstawą skutecznej ochrony.

W ofercie Sumi Agro Poland, obok akarycydów i Mospilanu 20 SP, znajdują się również produkty biostymulujące:

• Shigeki – biostymulator o działaniu „antystresowym”,
• Kaishi – aminokwasy,
• Kinactiv Initial – aminokwasy z mikroelementami, szczególnie przydatny w okresie kwitnienia do utrzymania zawiązków i wyrównania owoców,
• Kinactiv Fruit – biostymulator o profilu typowo sadowniczym.

Na koniec Wasiak przypomina o programie promocyjnym Haj-Si-Wo: wybrane produkty Sumi objęte są promocją, w ramach której firma zwraca plantatorom 10% wartości zakupów. Aby skorzystać, należy rejestrować zakupy dokonane między 1 stycznia a 31 października na stronie hajshiwo.pl, a po kilku dniach można otrzymać częściowy zwrot środków.

- W warunkach rosnących kosztów środków produkcji i jednocześnie zaostrzających się wymogów dotyczących pozostałości i bezpieczeństwa dla zapylaczy, łączenie precyzyjnego monitoringu, rotacji substancji aktywnych, technologii opartej na kilku mechanizmach działania oraz przemyślanych programów biostymulacji staje się koniecznością. Ochrona truskawki przed przędziorkiem to dziś nie pojedynczy oprysk, ale świadomie zbudowana strategia na cały sezon – skonkludowała swe wystąpienie Justyna Wasiak.

Wiosna ostatnich lat pokazuje wyraźnie, jak silnie wynik ekonomiczny plantacji zależy od przebiegu pogody. Długa, chłodna i mokra wiosna uruchamia presję fytoftorozy. Wczesne, gorące lato w marcu powoduje nałożenie się podaży owoców ze szklarni, tuneli, folii perforowanej i pól, co szybko obniża cenę truskawek. Z kolei chłodna, przedłużająca się wiosna – tak jak w ubiegłym sezonie – pozwalała na spokojne wchodzenie na rynek partii owoców z różnych systemów uprawowych i utrzymanie atrakcyjnej ceny truskawki.

Dziś zadaniem plantatora jest nie tylko śledzenie prognozy, ale wręcz planowanie technologii z wyprzedzeniem o kilka dni: z myślą o tym, jak zmieni się presja chorób, kiedy nastąpi intensywny start wegetacji, jakie będą warunki podczas kwitnienia. Dotyczy to zarówno ochrony, jak i nawożenia – w tym doboru form azotu czy fosforu.

Wiosną fosfor, o ile jest dostępny w odpowiedniej formie, odpowiada za regenerację uszkodzeń mrozowych i rozbudowę systemu korzeniowego po zimie. Jeżeli w tym okresie zastosujemy nawóz, w którym pierwiastek ten występuje w postaci słabo rozpuszczalnego fosforytu, realnie będzie on dostępny dopiero w bliżej nieokreślonej przyszłości. Skutkiem jest słaby start plantacji, gorsze odrastanie po zimie i problemy, które objawiają się z opóźnieniem, ale generują konkretne straty plonu.

Internet, „tanie nawozy” i „cudowne aminokwasy”. Uwaga na okazjonalne oferty!

- Internet to dziś główne źródło informacji dla wielu plantatorów. To ogromna szansa ale i niemałe zagrożenie. Platformy społecznościowe nie weryfikują jakości produktów. Algorytm nie sprawdza, czy produkt jest faktycznie dobry. Sprawdza tylko, ile środków przeznaczono na jego promocję – alarmuje dr hab. Zbigniew Jarosz.

To tłumaczy popularność filmów, w których ktoś proponuje „takie same nawozy, jak znane marki – tylko 30% taniej”. Różnice kryją się w szczegółach: formie azotu (np. przewaga mocznika, który wiosną na truskawce działa z opóźnieniem i jest źródłem nadmiaru mniej korzystnej dla roślin formy amonowej), czy formie fosforu (fosforyty o bardzo niskiej rozpuszczalności). Formalnie sprzedawca nie kłamie – nawóz zawiera deklarowane składniki. Nie precyzuje jednak, kiedy i w jakich warunkach roślina będzie mogła je realnie wykorzystać.

Jak informuje naukowiec, podobnie wygląda sytuacja w przypadku aminokwasów. Różnica pomiędzy skoncentrowanym, przebadanym preparatem a tanim hydrolizatem białka sprowadzonym z drugiego końca świata potrafi być kolosalna – także pod względem skutków ubocznych. Słabej jakości hydrolizat biała, który zamiast wolnych aminokwasów zawiera peptydy, polipeptydy, zalega na powierzchni roślin stając się pożywka dla patogenów (np. szarej pleśni).

W tej rzeczywistości jedyną realną ochroną plantatora jest zadawanie trudnych, ale koniecznych pytań:

• Gdzie produkt był testowany i przez kogo?
• Jakie są wyniki doświadczeń polowych?
• Czy są konkretne gospodarstwa, które go stosują i mogą pokazać efekty w praktyce?
• Czy technologia jest dopasowana do truskawki, a nie przeniesiona 1:1 z buraka, kukurydzy czy rzepaku?

Sezon 2026: mniej hiszpańskiej truskawki, więcej niepewności?

Informacje napływające z Hiszpanii i innych krajów południowych – zalane uprawy, uszkodzone tunele, problemy pogodowe – nie powinny być powodem do radości, bo każda klęska żywiołowa to czyjaś realna strata. Z punktu widzenia rynku oznacza to jednak potencjalnie mniejszą podaż wczesnej truskawki w Europie Zachodniej.

W ostatnich latach wczesną wiosną coraz większą rolę na naszym rynku zaczyna odgrywać Grecja, która w niektórych okresach wysyła do Polski więcej owoców niż Hiszpania. Jeżeli jednak w kilku regionach Europy naraz wystąpią zaburzenia pogodowe, start sezonu krajowego może odbyć się z wyższego poziomu cenowego. Czy będzie on równie wysoki jak w ubiegłym roku? To zależy od wielu czynników: skali nowych nasadzeń, jakości prowadzenia młodych plantacji, ale przede wszystkim – od przebiegu pogody.

- W Polsce po ubiegłorocznych wysokich cenach przybyło nasadzeń truskawki, często zakładanych spontanicznie – „bo sąsiad kupił nowego Mercedesa – na pewno za truskawki, to ja też posadzę”. Część gospodarstw lepszy wynik osiągnęła… na sprzedaży nielegalnych sadzonek jesienią niż na samych owocach. Nie każde z tych nowych nasadzeń jest przygotowane technologicznie na prowadzenie uprawy w kolejnych latach. Zadziała zapewne „zasada pierwszego roku” – bardzo dobry pierwszy plon, a później stopniowe ujawnianie się błędów w doborze stanowiska, odmiany i technologii – przewiduje dr hab. Jarosz.

Co zatem plantator może zrobić dziś?

W sytuacji rosnącej nieprzewidywalności kluczowe staje się świadome zarządzanie: mikrobiomem, materią organiczną, formami nawozów, oknem pogodowym pod zabiegi. W praktyce oznacza to:

• traktowanie gleby i podłoża jako żywego systemu, który trzeba zasiedlić odpowiednimi mikroorganizmami i odżywiać materią organiczną,
• ostrożność przy wprowadzaniu na plantację materiałów o niepewnym pochodzeniu (np. mieszanek z podłożem popieczarkowym),
• krytyczne podejście do ofert „tak samo, tylko taniej” – zarówno w nawożeniu, jak i biostymulacji,
• śledzenie prognoz i planowanie działań z kilkudniowym wyprzedzeniem, ze świadomością, że ochrona reaktywna ma coraz mniejsze pole manewru,
• korzystanie z rzetelnych źródeł wiedzy: doświadczeń polowych, webinarów, materiałów przygotowywanych przez praktyków i naukowców związanych z jagodówką.

Sezon 2026 zapewne jeszcze nieraz zaskoczy pogodą i sytuacją rynkową. Warto więc budować technologię, która opiera się nie na jednym „cudownym produkcie”, lecz na zrozumieniu procesów zachodzących w glebie, w strefie korzeniowej i w samej roślinie. To właśnie takie podejście daje największą szansę, by przy rosnących kosztach i ograniczeniach osiągnąć to, czego wszyscy sobie życzymy: zdrowe plantacje, stabilne plony i ceny truskawki na poziomie, który pozwoli spokojnie myśleć o kolejnych sezonach.

Malejąca liczba zarejestrowanych preparatów wymusza odejście od schematycznego podejścia na rzecz świadomego, precyzyjnego zarządzania ochroną – opartego na monitoringu zagrożeń, znajomości biologii chorób i szkodników oraz optymalnym doborze terminu zabiegów. W takich warunkach każdy dostępny środek musi być wykorzystany maksymalnie odpowiedzialnie: z poszanowaniem zasad integrowanej ochrony roślin, rotacją grup chemicznych w celu ograniczania ryzyka odporności oraz z pełnym uwzględnieniem okresów karencji i wymogów dotyczących pozostałości.

Znaczenie skutecznej ochrony sadów i jagodników szczególnie rośnie w sytuacji, gdy wachlarz narzędzi chemicznych ulega zawężeniu. Błędy w strategii ochrony – nietrafione terminy zabiegów, nieodpowiedni dobór preparatów czy zbyt późna reakcja na wzrost presji patogenów i szkodników – coraz trudniej naprawić w późniejszej części sezonu. Konsekwencją mogą być istotne straty plonu, obniżenie jakości owoców, a w skrajnych przypadkach także osłabienie kondycji drzew i krzewów w kolejnych latach.

Celem programu ochrony roślin sadowniczych i jagodowych na rok 2026 jest więc nie tylko przedstawienie aktualnie dostępnych rozwiązań, ale przede wszystkim uporządkowanie strategii postępowania w poszczególnych uprawach i fazach rozwojowych roślin. Program uwzględnia aktualny stan rejestracji środków, obowiązujące regulacje oraz praktyczne doświadczenia z sezonu 2025, zachowując dotychczasową strukturę i logikę układu zabiegów. Ma on stanowić pomoc w:

• optymalnym wykorzystaniu ograniczonej liczby substancji czynnych,
• łączeniu metod chemicznych, agrotechnicznych i – tam gdzie to możliwe – biologicznych,
• minimalizowaniu ryzyka powstawania odporności patogenów i szkodników
• zapewnieniu wysokiej jakości i bezpieczeństwa zdrowotnego plonu.

W warunkach malejącej dostępności środków ochrony roślin rośnie rola wiedzy, doświadczenia i konsekwencji w realizacji przyjętej strategii. Odpowiednio zaplanowana i prowadzona ochrona staje się nie tylko warunkiem uzyskania wysokich i powtarzalnych plonów, ale także podstawą utrzymania konkurencyjności gospodarstw sadowniczych i jagodowych w perspektywie najbliższych lat. Program na 2026 rok ma wspierać producentów w podejmowaniu świadomych decyzji, pozwalających osiągnąć ten cel w sposób efektywny i odpowiedzialny.

Kliknij TU i przejdź do strony sklepu AgroHorti Media, by zakupić Program Ochrony Roślin Sadowniczych na 2026 rok lub otrzymaj go w pakiecie przy rocznej prenumeracie czasopisma MPS SAD lub Jagodowe.pl.

FOTO: Sad24

- Ostatni sezon wielu plantatorom namieszał w głowie. Przymrozki w rejonie Czerwińska nad Wisłą, sięgające miejscami minus ośmiu stopni i trwające nawet dwa tygodnie, zniszczyły plon praktycznie we wszystkich grupach odmian. Po rozmowach z plantatorami i skupującymi szacuję, że zebrano zaledwie około 30% naszego potencjału. Nic dziwnego, że ceny przemysłu w środku sezonu sięgały okolic pięciu złotych. Jednak gdy tylko skończyły się główne odmiany, a na skup zaczęła trafiać ‘Malwina’ i odmiany powtarzające, stawki spadły do dwóch i pół, trzech złotych. I to przy siedemdziesięcioprocentowym braku truskawki w regionie – tak rozpoczął swe wystąpienie w trakcie konferencji „Praktycznie o truskawkach” Adam Borzęcki z firmy Boryna.

Adam Borzęcki, Boryna

FOTO: Michał Piątek

I faktycznie, jeżeli w tak ekstremalnej sytuacji ceny nie wystrzeliły na naprawdę rekordowe poziomy, trudno oczekiwać, że w latach z normalnym plonowaniem tzw. przemysłówka zapewni dochód pozwalający spokojnie inwestować w gospodarstwo. Tym bardziej, że globalny rynek surowca przemysłowego zmienił się dokładnie tak, jak od lat zapowiadano – tylko w innym kierunku geograficznym.

Produkcja mrożonej truskawki odjechała na południe

Produkcja taniej truskawki przemysłowej rozwinęła się nie tyle na Ukrainie czy na Bałkanach, jak niegdyś sądzono, co w Egipcie, Turcji i Maroku, a także w krajach Afryki Wschodniej, takich jak Kenia czy Tanzania. Tam sezon jest długi, klimat sprzyjający, a dostęp do rąk do pracy praktycznie nieograniczony. Dzienna stawka kilku dolarów czyni ogromną różnicę w porównaniu z polskimi kosztami.

ceny truskawek przemysłowych, ceny skupu truskawki

FOTO: Michał Piątek

W przypadku surowca do mrożenia to właśnie robocizna jest jednym z głównych elementów kosztu. Gdy do tego dodamy fakt, że mrożona truskawka nie ma bariery odległości, no bo cóż stoi na przeszkodzie, by ją załadować do kontenera mroźniczego i wysłać na drugi koniec świata, to widać wyraźnie, jak trudno Polsce będzie konkurować na tym polu.

Przeciwieństwem takiej produkcji jest truskawka deserowa najwyższej jakości, przeznaczona na świeży rynek. To owoce z nowoczesnych odmian, uprawiane w tunelach, w rynnach, na podłożach kokosowych. Charakteryzuje je wyrównany wygląd, duża trwałość, możliwość transportu na dalekie rynki i powtarzalność partii wymagana przez odbiorców sieciowych i eksportowych. To segment, który realnie rośnie – i który daje szansę na stabilniejsze dochody.

Tunel zamiast pola: nie ma odwrotu

- W regionach takich jak Czerwińsk czy Grójec trend jest wyraźny: tunele wyrastają w każdej wsi, natomiast produkcja w gruncie stopniowo się wycofuje. Glebom brakuje „oddechu”, rosną wymagania co do jakości i bezpieczeństwa, a pogoda jest coraz bardziej nieprzewidywalna. Nie ma realistycznego scenariusza, w którym areał truskawki w gruncie znowu rośnie. Przeciwnie – rośnie udział upraw tunelowych, które pozwalają lepiej kontrolować warunki i jakość – mówił Adam Borzęcki.

Ceny truskawek deserowych

FOTO: Michał Piątek

Dodał, że wraz ze wzrostem powierzchni tuneli zmienia się też rynek pracy. Zbieranie truskawki z gruntu to nadal jedna z najcięższych prac na polu – długo w pozycji pochylonej, w pełnym słońcu, w tempie akordowym. Tymczasem z rynien w tunelach zbiór odbywa się na stojąco lub siedząco, z wózkiem, w znacznie bardziej komfortowych warunkach. Wybór dla pracownika jest oczywisty. Jeśli coraz więcej gospodarstw zaoferuje „lżejszą” pracę, coraz trudniej będzie znaleźć ludzi chcących zbierać truskawkę gruntową. To kolejny argument, by poważnie zastanowić się nad przyszłością dużych areałów pola przeznaczonego na przemysł.

Truskawka, malina, jeżyna - który gatunek ma największy potencjał?

Rynek deserowych jagód premium to nie tylko truskawka. W malinach i jeżynach przewaga Polski jest jeszcze wyraźniejsza. W pierwszym przypadku wysoki udział robocizny sprawia, że w krajach takich jak Holandia czy Niemcy produkcja jest nieopłacalna, mimo wysokich cen detalicznych. Dlatego polska malina jest podstawowym produktem na wielu zachodnich półkach, a odbiorcy co roku proszą o większe ilości.

Czytaj także:

rynek jagodowych

Jak zmienia się jagodowy rynek w Polsce?

Jeżyna, wraz z wejściem nowoczesnych odmian o dobrej jakości deserowej, stała się towarem stricte eksportowym – praktycznie każdy rynek europejski jest zainteresowany zakupami, jeśli tylko jakość i logistyka stoją na odpowiednim poziomie. Wszystkie te gatunki łączy jedno: wymagają myślenia o owocu jako produkcie premium, a nie „dodatku” do przemysłu.

Giełdy, markety i ściana. Kiedy w Polsce stanie za dużo tuneli?

W dyskusji o rozwoju upraw tunelowych w Polsce trzeba uczciwie przyznać: lokalne giełdy takie jak Bronisze czy Goławin są już mocno obciążone. Jeśli cała dodatkowa produkcja trafiłaby na te rynki, nie ma szans, by została wchłonięta bez załamania cen.

Rynek krajowych sieci handlowych również wydaje się w miarę nasycony. Dyskonty i supermarkety mają dziś dostęp do dobrej jakości owoców przez cały sezon, korzystają z różnych dostawców i nie komunikują nagłego wzrostu zapotrzebowania.

Pozostaje trzeci kanał – eksport do krajów Unii Europejskiej. To rynek około 500 milionów zamożnych konsumentów, dla których owoce jagodowe stały się codziennym elementem diety. Zimą kluczową rolę odgrywają gigantyczne areały tuneli w Hiszpanii, Portugalii czy Maroku. Latem, paradoksalnie, zachodnie sieci mają problem, by w pełni zaspokoić popyt. Dla nich najdłuższym, najstabilniejszym sezonem na jagodowe jest zima, kiedy pracują południowe regiony, natomiast lato bywa okresem niedoborów.

Na tle tysięcy hektarów tuneli w Andaluzji nasze kilkadziesiąt hektarów w najbardziej w tym względzie zaawansowanych wsiach wygląda skromnie. Jednocześnie ci sami klienci, którzy zimą kupują owoce z południa, latem chętnie przyjęliby wysokiej jakości truskawkę, malinę czy jeżynę z Polski. Jak tłumaczył Adam Borzęcki, warunek jest prosty: musi to być owoc deserowy premium, zdolny dojechać, odpowiednio zapakowany, z pełnym „zapleczem” w postaci certyfikatów i logistyki.

Kierunek już wybrany. Ekspert nie ma wątpliwości

- Wszystko to prowadzi do jednego wniosku. Jeżeli chcemy dalej pracować w jagodówce i myśleć o rozwoju, musimy inwestować w technologie tunelowe, systemy rynnowe, podłoża i odmiany dostosowane do wymagań rynków deserowych. Truskawka przemysłowa, nawet jeśli w pojedynczym sezonie „da zarobić”, w dłuższej perspektywie będzie coraz trudniejsza do obrony wobec konkurencji z Egiptu, Turcji czy Maroka i wobec rosnących kosztów pracy w Polsce – skonkludował Adam Borzęcki.

- Z roku na rok widać wyraźniej, że technologia uprawy truskawki nie może być oderwana od realnych warunków pogodowych. Nie wystarczy reagować na to, co już się stało. Plantator musi umieć być o krok przed pogodą: przewidzieć, czy czeka go długa, zimna i mokra wiosna z presją fytoftorozy, czy nagłe, przedwczesne lato w marcu, które nałoży na siebie zbiory ze szklarni, tuneli i pól. Od tego zależy dobór zabiegów, terminów, nawozów, a coraz częściej także – sposób wykorzystania mikroorganizmów w uprawie – mówił w trakcie konferencji „Praktycznie o truskawkach i nie tylko” dr hab. Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy, organizator spotkania.

Dobitnie wyjaśniał, że kończy się epoka prostych rozwiązań. Nie wystarczy, jak kiedyś, wykonać oprysk i rozwiązać problem. Okno możliwości interwencji chemicznej jest coraz krótsze, liczba substancji czynnych coraz mniejsza. W tej nowej rzeczywistości przewagę zdobędą ci, którzy lepiej rozumieją, jak działa gleba, mikrobiom, strefa korzeniowa i sama roślina.

Żywa gleba, żywe podłoże. Dlaczego mikroorganizmy są dziś kluczowe?

W klasycznym podejściu mówiliśmy o „żyznej glebie”. Dziś coraz częściej mówimy o „wydajnym podłożu” – czy to w gruncie, czy w systemach bezglebowych. W obu przypadkach zasada jest ta sama: podłoże musi tętnić życiem mikrobiologicznym. W glebie żyznej na hektarze powinno być nawet kilka ton mikroorganizmów, a w jednym centymetrze sześciennym – miliardy drobnoustrojów. Jeśli tej mikrobiologicznej masy brakuje, roślina traci naturalną tarczę ochronną i wsparcie pokarmowe.

Roślina nie jest samotnym organizmem. W strefie korzeniowej – w wąskiej, w wąziutkiej (od 2 do 4 milimetrów) przestrzeni wokół korzeni – toczy się intensywne życie. Korzeń wydziela cukry i kwasy organiczne, dosłownie „karmi” pożyteczne mikroorganizmy, a one w zamian bronią go przed patogenami, pomagają w pobieraniu składników, stymulują wzrost i naturalną odporność. - Im bliżej korzenia, tym więcej sprzymierzeńców – ale tylko pod warunkiem, że mają gdzie i z czego żyć – przekonywał prof. Jarosz.

Dr hab. Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy, w trakcie konferencji Praktycznie o truskawkach

FOTO: Michał Piątek

Dlatego tak istotne jest dziś „ożywienie” zarówno gleby, jak i podłoży kokosowych czy substratów używanych w uprawach bezglebowych. Sam kokos nie wystarczy – musi zostać zasiedlony odpowiednimi mikroorganizmami i zasilony pokarmem, który umożliwi im szybkie namnażanie się.

Co robi mikrobiom korzeniowy?

Badania polowe prowadzone od kilku lat w uprawach truskawki pokazują, że produkty mikrobiologiczne, dobrze dobrane i zastosowane, powtarzalnie wzmacniają naturalną odporność roślin. Skutkuje to mniejszymi stratami plonu spowodowanymi chorobami i wyższym zbiorem handlowym. Z czego to wynika?

Mikroorganizmy w strefie korzeniowej:

• produkują fitohormony – auksyny, cytokininy, gibereliny – które stymulują rozwój systemu korzeniowego i pomagają roślinie lepiej eksplorować glebę,
• wytwarzają enzym ACC-deaminazę, która redukuje stres etylenowy, łagodząc reakcję rośliny na czynniki stresowe (m.in. stres po posadzeniu w nowych podłożach),
• syntetyzują związki o charakterze „neuroprzekaźników” – jak serotonina czy dopamina – które w świecie ludzi kojarzymy z „hormonami szczęścia”, ale w świecie roślin pełnią rolę istotnych regulatorów procesów fizjologicznych.

Równolegle w glebie trwa ciągłe zmaganie pomiędzy mikroorganizmami pożytecznymi a patogenami. Trichoderma, bakterie PGPR, grzyby mikoryzowe – wszystkie te grupy walczą o przestrzeń życiową i dostęp do korzenia, bo to od niego zależy ich przetrwanie. Ich „broń” to:

• antybiotyki naturalne (jak dobrze znana streptomycyna),
• enzymy rozkładające ściany komórkowe patogenów (m.in. celulazy, chitynazy, proteazy),
• wyspecjalizowane struktury umożliwiające wstrzykiwanie toksycznych dla patogenów substancji bezpośrednio do ich komórek.

Im szybciej pożyteczny mikrobiom zajmie strefę korzeniową, tym trudniej będzie się w niej utrzymać organizmom szkodliwym. Stąd znaczenie nie tylko samej „introdukcji” mikroorganizmów, ale także konsekwentnego budowania dla nich warunków do życia.

Obornik, słoma, humusy. Czym nakarmić „sojuszników” roślin?

Samo zastosowanie preparatu z trichodermą czy bakteriami PGPR nie wystarczy, jeśli zabraknie pokarmu i „domu” dla tych mikroorganizmów. Równolegle do wprowadzania pożytecznego mikrobiomu trzeba zadbać o materię organiczną i strukturę podłoża.

Uczestnicy konferencji "Praktycznie o truskawkach i nie tylko" w Starym Radzikowie 22.02.2026

FOTO: Michał Piątek

Wciąż jednym z najlepszych narzędzi pozostaje dobry, przekompostowany obornik, wolny od niepożądanych domieszek i nadmiaru soli. Jednocześnie warto zachować ostrożność wobec mieszanek opartych na podłożu po pieczarkach. Zgodnie z wymaganiami musi ono być zdezynfekowane, często przy użyciu podchlorynu sodu, co może skutkować bardzo wysoką zawartością sodu (nawet rzędu 1000 ppm). Wprowadzenie takiego materiału na plantację może łatwo doprowadzić do nadmiernego zasolenia i w efekcie zniszczenia wrażliwego mikrobiomu.

Jeśli gospodarstwo nie ma dostępu do pewnego źródła obornika, naturalną alternatywą jest mądrze wprowadzona słoma. Chodzi nie tylko o poprawę struktury gleby, ale również zapewnienie źródła węgla i białka dla drobnoustrojów. To właśnie białka i cukry stanowią „pożywkę” dla pożytecznych mikroorganizmów. Tam, gdzie system uprawy ogranicza możliwość stosowania klasycznych nawozów naturalnych, konieczne jest łączenie preparatów mikrobiologicznych z odpowiednią pożywką, np. kwasami humusowymi. W takich układach przyspiesza namnażanie się korzystnych drobnoustrojów i pozwala im szybciej zająć strefę korzeniową.

Koniec „ciężkiej chemii” w ryzosferze. Co dalej?

Przekaz wypowiedzi dr hab. Zbigniewa Jarosza był, niestety, dość jasny: unijne ograniczenia w zakresie substancji aktywnych sprawiają, że do czasów szerokiego wykorzystania agresywnych środków dezynfekcji gleby już nie wrócimy. Scenariusz „przeniesienia się” do krajów o luźniejszych regulacjach, jak Argentyna czy Brazylia, dla większości plantatorów także nie jest realny. Musimy nauczyć się funkcjonować w systemie, w którym podstawowym zadaniem jest:

• wprowadzić (zaintrodukować) korzystne mikroorganizmy do gleby lub podłoża,
• zapewnić im stały dostęp do materii organicznej i odpowiednich warunków fizycznych (wilgotność, struktura, zasolenie),
• budować i utrzymywać stabilny mikrobiom, który będzie podstawową linią obrony przed patogenami.

Równolegle badania wskazują na systematyczny spadek zawartości węgla organicznego w glebach. To dodatkowy argument, by poważnie traktować kwestię troski o jej stan, nie tylko o rośliny. Bez tego nawet najlepsze preparaty mikrobiologiczne mogą dać efekty co najwyżej krótkotrwałe lub niepełne.

FytoSave to środek ochrony roślin oparty na mieszaninie polisacharydów, działający jako induktor odporności roślin. W jagodowych wykorzystywany jest przede wszystkim przeciw mączniakowi prawdziwemu, a także jako element ograniczania szarej pleśni. Jest zarejestrowany do użytku w truskawce.

Polisacharydy stymulują system odpornościowy rośliny: wzmacniają tkanki, ograniczają rozwój patogenów i poprawiają reakcję na infekcje. Szczególnie cenny jest efekt dwukierunkowy – FytoSave można łączyć z fungicydami działającymi bezpośrednio na patogen, uzyskując połączenie „roślina się broni + środek atakuje grzyb”. W doświadczeniach na truskawce uzyskano skuteczność porównywalną z wybranymi fungicydami chemicznymi, m.in. zawierającymi azoksystrobinę.

Preparat dobrze miesza się z wieloma środkami ochrony roślin, nawozami oraz prostymi preparatami, jak siarka czy wodorowęglan potasu. W truskawce stosuje się go zwykle w dawce 2,0–2,5 l/ha. Brak pozostałości i karencji pozwala sięgać po niego także bliżej zbiorów, co jest dużym atutem w handlu wymagającym „czystych” analiz pozostałości.

VitiSan i Prev-AM – proste wsparcie przeciw chorobom

VitiSan to mineralny środek ochrony roślin oparty na wodorowęglanie potasu. Działa kontaktowo: podwyższa pH na powierzchni rośliny i powoduje wysuszanie grzybni, między innymi mączniaka prawdziwego i szarej pleśni.

Preparat nie daje pozostałości i dobrze sprawdza się w końcowym okresie przed zbiorem. Jest kontaktowy, wymaga więc dobrego pokrycia roślin cieczą roboczą. Często stosuje się go w połączeniu z FytoSave – VitiSan ogranicza grzybnię na powierzchni, a FytoSave wzmacnia odporność tkanek od środka.

- Uzupełnieniem takiego programu może być Prev-AM – środek na bazie olejku pomarańczowego. Rozpuszcza on chitynę, czyli oskórek owadów, oraz uszkadza ścianę komórkową grzybów na powierzchni roślin – mówi dr Michał Pniak, Biocont.

Prev-AM działa kontaktowo. W przypadku szkodników prowadzi do ich wyschnięcia w krótkim czasie, a u patogenów – do uszkodzenia i wyschnięcia grzybni mączniaka czy szarej pleśni znajdującej się na powierzchni. Nie wnika do tkanek, dlatego o skuteczności decyduje dokładne pokrycie. Preparat można mieszać z wieloma innymi środkami, wykorzystując go tam, gdzie potrzebne jest szybkie, bezpozostałościowe ograniczenie presji chorób i szkodników.

Uczestnicy spotkania VipRoom Jagodowy 2026

FOTO: Michał Piątek

Naturalis – biologiczny insektycyd do integrowanej ochrony

Naturalis to biologiczny insektycyd zawierający zarodniki grzyba owadobójczego Beauveria bassiana. Jest to preparat kontaktowy: zarodniki osiadają na ciele szkodnika, kiełkują, przerastają oskórek i wnętrze ciała, prowadząc do śmierci owada lub roztocza. Charakterystyczna grzybnia na powierzchni ciała często pojawia się dopiero po pewnym czasie.

W uprawach jagodowych Naturalis jest cenny przede wszystkim w zwalczaniu przędziorków (wszystkie stadia – jaja, larwy, osobniki dorosłe), wciornastków, mszyc, mączlików, a także drutowców, ponieważ grzyb rozwija się również w strefie gleby. Warunkiem skuteczności jest odpowiednia pogoda: temperatura powyżej 15°C, podwyższona wilgotność i unikanie silnego nasłonecznienia w czasie zabiegu. Szkodniki zaczynają ginąć po kilku dniach, a pełny efekt populacyjny jest widoczny zwykle po 2–3 tygodniach.

Doświadczenia na truskawce pokazały, że zarodniki pozostają aktywne na liściach jeszcze kilka dni po zabiegu. Przędziorki wprowadzone na wcześniej opryskane liście były pasożytowane nawet wtedy, gdy kontakt następował dopiero po kilku dniach. W praktyce plantacyjnej warto wykorzystywać osłony czy agrowłókninę do podniesienia wilgotności i temperatury po zabiegu – sprzyja to zarówno rozwojowi przędziorków, jak i samego grzyba, co wzmacnia efekt biologicznej ochrony.

Łączenie biologii z chemią – zasady i korzyści

- Plantatorzy często pytają, czy środki biologiczne można mieszać lub stosować łącznie z fungicydami i insektycydami chemicznymi. W przypadku Naturalis część fungicydów jest w pełni kompatybilna w mieszaninach zbiornikowych, inne wymagają stosowania sekwencyjnego z odstępem około 3–5 dni między zabiegami – informuje dr Michał Pniak.

Dodaje, że w ochronie integrowanej łączenie Naturalis z insektycydami chemicznymi (np. zawierającymi spinosad) pozwala uzyskać efekt synergii – różne mechanizmy działania utrudniają powstawanie odporności, umożliwiają obniżenie presji chemii i jednocześnie skutecznie ograniczają populację szkodnika. Biologiczne mechanizmy, takie jak działanie Beauveria bassiana, funkcjonują w środowisku od milionów lat, a doniesienia o uodpornieniu się szkodników na te grzyby są sporadyczne lub wręcz nieobserwowane.

Lepinox Plus – Bt na gąsienice w jagodowych

W uprawach truskawek, malin czy borówki coraz częściej pojawiają się problemy z gąsienicami zwójek, piętnówek czy lokalnie omacnicy prosowianki. Do ich zwalczania można wykorzystać Lepinox Plus – preparat zawierający bakterię Bacillus thuringiensis (Bt). 

Lepinox Plus działa żołądkowo: gąsienice muszą zjeść opryskaną tkankę, a w zasadowym przewodzie pokarmowym aktywują się toksyny wytwarzane przez bakterię. Prowadzi to do zahamowania żerowania, choroby i śmierci szkodnika. Kluczowe jest dobre pokrycie roślin, trafienie w młode stadia gąsienic oraz brak zmycia preparatu tuż po zabiegu. Środek można łączyć z wieloma agrochemikaliami, włączając go w programy integrowanej ochrony tam, gdzie ważne jest ograniczenie pozostałości.

Biologia w nowoczesnej produkcji jagodowej

- Biologiczne środki ochrony roślin przestały być ciekawostką zarezerwowaną dla upraw ekologicznych. W nowoczesnej produkcji jagodowej stają się ważnym narzędziem pozwalającym utrzymać skuteczną ochronę przy jednoczesnym ograniczeniu pozostałości i ryzyka odporności. Dzięki takim produktom jak FytoSave, VitiSan, PreV-AM, Naturalis i Lepinox Plus plantatorzy mogą elastycznie łączyć chemię i biologię, dostosowując program ochrony do wymagań rynku, presji agrofagów i warunków pogodowych – konkluduje przedstawiciel Biocont.

Zainteresowanie tegorocznymi konferencjami w obu lokalizacjach znacznie przekroczyło możliwości techniczne sal wykładowych zarezerwowanych na wydarzenia, stąd też Organizatorzy zmuszeni byli do wcześniejszego zakończenia procesu rejestracji.

Poniżej szczegółowy program konferencji w obu lokalizacjach:

Sobota, 21 luty 2026

Sala Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu

ul. Zwycięska 8, 53-033 Wrocław

8:00-9:00 Rejestracja i zwiedzanie stoisk wystawowych Partnerów konferencji

9:00-9:10 Otwarcie dr hab. Zbigniew Jarosz, Albert Zwierzyński, Paweł Kloc, Szymon

                 Kamiński, Adam Borzęcki

9:10-9:40 Strategia ochrony plantacji przed fytoftorozami. Aneta Chałańska, NEF Science/

                 Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy

9:40-10:00 Skuteczność z natury: mikrobiologiczna ochrona przed chorobami. Szymon

                  Kamiński, Bioagris

10:00-10:10 Podstawa skuteczności każdego zabiegu ochrony. Marcin Żabowski, Alpina

10:10-10:30 Technologia niwelująca stres termiczny w uprawie truskawki na przyspieszony 

                     zbiór. Janusz Wysowski/Marek Łada, Haifa

10:30-10:50 Export i import truskawki oraz technologie wspierające konwencjonalną ochronę. 

                    Przemysław Zarębski/Wojciech Kopeć, Symbioz

10:50-11:10 Aktualne zmiany trendów na rynku odmianowym. Iza Witczak, Boryna Plant

11:10-11:20 Podłoże kokosowe: dla kogo i jak optymalnie dobrać dla danego gatunku oraz

                    gospodarstwa. Tomasz Szuławy

11:20-11:30 Praktyczne wskazówki dotyczące budowy nawodnienia. Artur Sternik, Boryna

                    Hydro

11:30-12:30 Przerwa kawowa i zwiedzanie stoisk wystawowych partnerów konferencji

12:30-12:50 Problemy malin, jeżyn i borówek po okresach niskich temperatur. Jarosław

                    Barszczewski, Calfert

12:50-13:10 Verimark 200 SC: nowy oręż do zwalczania szkodników glebowych.                                            

                     Zuzanna Wilim, FMC

13:10-13:30 Sprawdzone rozwiązania na początek sezonu. Arkadiusz Sławiński, UPL

13:30-14:00 Nie tylko Magnum i Marvella. Constantine Kaack, Szkółka Kaack

14:00-14:20 Maxi-Kare: cenne uzupełnienie technologii jagodowej. Paweł Kloc, Cosmocel

14:20-14:40 Praktyczne podejście do pozimowej regeneracji plantacji: zabiegi wspierające

                    odbudowę i obfite kwitnienie truskawek. Albert Zwierzyński, Doradca Jagodowy

14:40-15:00 Wyzwania w nadchodzącym sezonie jagodowym dr hab. Zbigniew Jarosz, 

                    Doradca Jagodowy

15:00-16:00 Obiad i zwiedzanie stoisk wystawowych partnerów konferencji

16:00-16:10 Podsumowanie i zakończenie Konferencji

Niedziela, 22 luty 2026

Sala Weselna ”Niespodzianka, Stare Radzikowo 38, 09-150 Stare Radzikowo

8:00-9:30 Rejestracja i zwiedzanie stoisk wystawowych Partnerów konferencji

9:30-9:35 Otwarcie dr hab. Zbigniew Jarosz, Adam Borzęcki, Szymon Kamiński, Albert 

                Zwierzyński

9:35-10:00 Strategia ochrony plantacji przed fytoftorozami. Aneta Chałańska, NEF

                  Science/Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy

10:00-10:20 Valcure- nowy bezpozostałościowy produkt na Phytophtora spp. Paweł Jesiotr,

                  Certis-Belchim

10:20-10:40 Skuteczność z natury: mikrobiologiczna ochrona przed chorobami. Szymon

                     Kamiński, Bioagris

10:40-11:00 Praktyczne podejście do pozimowej regeneracji plantacji: zabiegi wspierające  

                    odbudowę i obfite kwitnienie truskawek. Albert Zwierzyński, Doradca Jagodowy

11:00-11:20  Maxi-Kare: cenne uzupełnienie technologii jagodowej. Paweł Kloc, Cosmocel

11:20-11:30 Podstawa skuteczności każdego zabiegu ochrony. Marcin Żabowski, Alpina

11:30-11:50 Aktualne zmiany trendów na rynku odmianowym. Iza Witczak, Boryna Plant

11:50-12:00 Potas i magnez- wrogowie czy jednak przyjaciele? Radosław Witczak, K+S

12:00-13:00 Przerwa kawowa i zwiedzanie stoisk wystawowych partnerów konferencji

13:00-13:20 Problemy malin, jeżyn i borówek po okresach niskich temperatur. Jarosław

                     Barszczewski, Calfert

13:20-13:30 Praktyczne wskazówki dotyczące budowy nawodnienia. Artur Sternik, Boryna

                    Hydro

13:30:13:50 Skuteczne zwalczanie mączniaka prawdziwego truskawki. Przemysław

                     Kostrzewski, BASF

13:50-14:10 Nie tylko Magnum i Marvella. Constantine Kaack, Szkółka Kaack

14:10-14:30  Agro Eca oraz Agro Eca Protect w technologii jagodowej. Mirosław Maziarka,

                     Agro Smart Lab

14:30-14:40 Sphera i Triash – wymierne korzyści ze stosowania „koktajli mikroorganizmów”.

                     Przemysław Kowalewski, Ceres.

14:40-15:00 Zmiany w zwalczaniu przędziorków i szpecieli - skuteczna ochrona bez

                    abamektyny. Justyna Wasiak, Sumi Agro Poland

15:00- 15:20 Szanse i zagrożenia rozwoju branży jagodowej w 2026 roku. Adam Borzęcki,

                    Boryna

15:20-15:30  Wyzwania w nadchodzącym sezonie jagodowym. dr hab. Zbigniew Jarosz, 

                     Doradca Jagodowy

15:30-16:30 Obiad i zwiedzanie stosik firmowych Partnerów konferencji

16:30- 16:40 Podsumowanie i zakończenie Konferencji

Jacek Witkowski, Timac Agro, VipRoom jagodowy

FOTO: Michał Piątek

Jacek Witkowski, w trakcie 11 edycji VipRoom-u jagodowego mówił przede wszystkim o truskawkach. Informował o wyzwaniach w nawożeniu plantacji, ale i zmieniających się realiach prowadzenia plantacji. W drugiej części swego wystąpienia 12 lutego w Starym Radzikowie omówił też zmiany w areałach uprawy innych gatunków owoców i warzyw powszechnie uprawianych na jego terenie.

Wystąpienie specjalisty Timac Agro i jednocześnie plantatora truskawek nagrałem dla czytelników portalu jagodowe.pl w formie krótkiego filmu. Warto go obejrzeć by zapoznać się z zaleceniami i opiniami Jacka Witkowskiego:

Organizatorzy VipRoom jagodowego 2026

FOTO: Michał Piątek

Rosnąca intensywność uprawy truskawek sprawia, że coraz większe znaczenie zyskują obiekty zamknięte – tunele i szklarnie. Tegoroczny Kongres poświęcił im osobny blok tematyczny, koncentrując się na nowej technologii ochrony upraw poprzez zamgławianie. W centrum zainteresowania znalazło się m.in. zastosowanie preparatu AgroEca, ale także innych rozwiązań dopasowanych do warunków tunelowych i szklarniowych.

Czytaj także:

Kongres Jagodowy 2026

Powrót zimy, słabnące gleby, brak marginesu na błędy. O truskawkach na Kongresie Jagodowym 2026

Wystąpienia prowadzone przez Mirosława Maziarkę z AgroSmartLab oraz Kamila Jobdę, kierownika Stacji Badawczej Bejo, miały charakter mocno praktyczny. Pokazywały nie tylko same założenia technologii, ale też wstępne doświadczenia z gospodarstw testowych. Plantatorzy mogli dowiedzieć się, jakie są realne wymagania techniczne dla wprowadzenia zamgławiania, z jakimi ograniczeniami trzeba się liczyć oraz jak takie zabiegi wpisują się w cały program ochrony i fertygacji.

Dla wielu uczestników ważne było to, że mieli szansę porównać własne przemyślenia z opiniami ekspertów i innych praktyków. Część osób deklarowała po Kongresie Jagodowym, że dopiero po wysłuchaniu prezentacji i zadaniu szczegółowych pytań jest w stanie realnie ocenić, czy taka technologia ma sens w ich gospodarstwie.

Mikoryza, Trichoderma, Bacillus – dlaczego bez mikrobiologii już się nie da

Jednym z tematów, które wyraźnie wybrzmiały podczas Kongresu Jagodowego 2026 i które będą rozwijane w tegorocznych badaniach, jest rola mikrobiologii gleby w uprawie truskawek. Coraz większa grupa plantatorów stosujących mikoryzę dostrzega poprawę kondycji roślin i lepsze wykorzystanie zasobów gleby. Równocześnie pojawia się lawina pytań: jak mikoryza zachowuje się przy stosowaniu środków ochrony roślin, co dzieje się z nią podczas fertygacji preparatami przeciwko fitoftorze, w jakim stopniu jest wrażliwa na konkretne substancje czynne?

Te pytania nie są teoretyczne – bez odpowiedzi trudno zbudować stabilną, długofalową technologię opartą na jednoczesnym wykorzystaniu chemii i biologii. Dlatego w centrum zainteresowania znalazły się nie tylko same preparaty mikoryzowe, ale też Trichoderma i wyselekcjonowane szczepy Bacillus.

Czytaj także:

kondycjonowanie gleby

Kondycja gleby. Jak przeciwstawić się najważniejszym zagrożeniom?

- Coraz wyraźniej widać, że przy obecnym stanie gleb i intensywności produkcji plantacja bez wsparcia mikrobiologicznego staje się wyjątkowo podatna na stresy i choroby – informuje dr hab. Zbigniew Jarosz.

Dla uczestników Kongresu to nie była jedynie ciekawostka naukowa. Wielu z nich, już stosując preparaty mikrobiologiczne, szukało odpowiedzi na bardzo praktyczne pytania: jak łączyć zabiegi, w jakich odstępach czasu, co jest „bezpieczne” dla mikoryzy, a kiedy konieczna jest jej odbudowa. Możliwość bezpośredniej rozmowy z ekspertami oraz poznania założeń najnowszych doświadczeń pozwala plantatorom lepiej planować programy ochrony i nawożenia, tak by wspierać życie w glebie, a nie je przypadkowo niszczyć.

W tle wszystkich tych dyskusji przewijała się myśl, którą dr hab. Zbigniew Jarosz przywołał, cytując swojego profesora: „gleba, żeby była żyzna, musi żyć. Gleba nieżywa nie daje efektów”. W nowoczesnej produkcji truskawek ta pozornie prosta zasada staje się jednym z fundamentów sukcesu w uprawie.

Dlaczego warto być na Kongresie Jagodowym? Wiedza, której nie daje kalkulator

- Analizując tegoroczne rozmowy kuluarowe, można odnieść wrażenie, że w branży panuje ostrożny optymizm. Jest chęć inwestowania, jest wiara w potencjał truskawek – ale jednocześnie świadomość, że czasy „tanich błędów” się skończyły. Wysoka cena owoców z ostatnich lat działa na wyobraźnię, zwłaszcza młodych, którzy nierzadko wycinają fragmenty sadów wiśniowych czy jabłoniowych, by posadzić truskawki. Często dzieje się to pod wpływem prostego rachunku: 25–30 zł za kilogram razy 25–35 ton z hektara daje imponujący wynik. Kongres Jagodowy jest miejscem, w którym ten rachunek zostaje skonfrontowany z realiami: wymaganiami odmian, kosztami technologii, ryzykiem pogodowym, problemami glebowymi. – wyjaśnia dr hab. Zbigniew Jarosz.

Rejestracja uczestników, Kongres Jagodowy 2026

FOTO: Doradca Jagodowy

Największą korzyścią dla plantatorów nie jest więc sama lista zaleceń, ale możliwość pełnego „przepracowania” swojej strategii produkcji: od doboru odmian, przez technologię ochrony i nawożenia, po decyzje inwestycyjne. Bezpośredni kontakt z naukowcami, doradcami i doświadczonymi plantatorami pozwala lepiej ocenić, które pomysły są realne w danym gospodarstwie, a które są zbyt ryzykowne. Uczestnicy wyjeżdżają z Kongresu z konkretną, uporządkowaną wiedzą, ale też z siecią kontaktów, do których mogą wrócić z pytaniami w trakcie sezonu.

Jakie plany ma Doradca Jagodowy?

- Będziemy silnie rozwijali nasze badania w kierunku wykorzystania mikrobiologii do ochrony roślin. Wierzę, że leżą tu pewne rezerwy. Chodzi też o kontekst w jakim musza funkcjonować plantatorzy: znikają kolejne substancje aktywne do ochrony, a sicie handlowe wymagają coraz bardziej „czystego” towaru. Już sprawdzam kolejne preparaty, staram się układać kompletne programy ochrony truskawek, które przetestuję w tym sezonie. O efektach tych prac poinformuje uczestników Kongresu Jagodowego 2027. – deklaruje naukowiec.

To jednak perspektywa czasowo dość odległa. Jest jednak dobra wiadomość: już na początku trzeciej dekady lutego odbędą się dwa wydarzenia organizowane przez Doradcę Jagodowego w ramach „Praktycznie  o truskawkach i nie tylko”. Pierwsza konferencja odbędzie się we Wrocławiu 21 lutego, druga dzień później w Starym Radzikowie (Czerwińsk nad Wisłą). Portal i czasopismo Jagodowe.pl to patroni medialni tych wydarzeń. Będziemy je relacjonować, ale zachęcam do bezpośredniego udziału w szkoleniach. Kontakt z ekspertami, przedstawicielami firm, rozmowy i porównania doświadczeń z innymi plantatorami, nieoficjalne rozmowy kuluarowe – po prostu warto tam być!

Dr hab. Zbigniew Jarosz, Doradca Jagodowy

FOTO: Doradca Jagodowy

Kongres Jagodowy 2026 zgromadził 324 plantatorów z Polski, Czech, Słowacji, Litwy i Łotwy. Wysoka frekwencja pokazała, że w truskawki wciąż warto inwestować, ale też jasno uświadomiła uczestnikom, jak kruche stały się dziś podstawy opłacalnej produkcji. Choroby odglebowe, powracająca surowa zima i wysokie koszty prowadzenia upraw sprawiają, że każdy sezon jest inny i przynieść może zupełnie inne wyzwania. Właśnie dlatego plantatorzy coraz częściej traktują udział w Kongresie nie jako opcję, lecz jako jedno z kluczowych narzędzi wytyczania kierunku rozwoju gospodarstwa i zarządzania ryzykiem.

Zima wraca, gleby słabną – a margines błędu znika

Choć ubiegły sezon był dla wielu gospodarstw dobry, nastroje na Kongresie dalekie były od powszechnego, beztroskiego optymizmu. Po latach łagodnych zim natura przypomniała sobie o swoim ostrzejszym obliczu. Niskie temperatury i zmienne warunki pogodowe zaskoczyły nie tylko służby drogowe, ale też same rośliny, przyzwyczajone do łagodniejszych zim i ich opiekunów.

Czytaj także:

wczesne truskawki

Produkcja truskawek dla sieci handlowych – jak uzyskać wysoką ilość i jakość towaru?

- Równolegle coraz mocniej daje o sobie znać inny, bardziej podstępny przeciwnik – choroby odglebowe i osłabienie systemu korzeniowego. Coraz więcej plantacji płaci cenę za wieloletnią intensywną uprawę, uproszczenia w zmianowaniu i nadmierną wiarę w to, że „jakoś to będzie”. – tłumaczy dr hab. Zbigniew Jarosz, organizator Kongresu Jagodowego. Dodaje, że wielu uczestników wydarzenia mówiło wprost: kiedyś, przy niższych kosztach, jeden słabszy sezon można było jeszcze „przykryć” oszczędnościami i przeczekać. Dziś każdy rok musi się spiąć finansowo. Jeden poważny błąd agrotechniczny lub źle rozpoznany problem z glebą może zaważyć na opłacalności całego sezonu, a może i przyszłości gospodarstwa.

W takim kontekście udział w Kongresie staje się formą polisy: dostęp do aktualnej wiedzy, wyników badań i doświadczeń innych plantatorów ogranicza ryzyko kosztownych pomyłek, a często wręcz pozwala uniknąć inwestycji, które „dobrze wyglądają na kalkulatorze”, ale w praktyce mogą się okazać nie do udźwignięcia.

Choroby odglebowe w centrum uwagi – technologia od korzeni

Dr Aneta Chałańska, prof. Waldemar Treder, Kongres Jagodowy 2026

FOTO: Doradca Jagodowy

Jednym z głównych tematów tegorocznego Kongresu były choroby odglebowe i problemy z systemem korzeniowym truskawki. To one coraz częściej decydują, czy nawet potencjalnie doskonała plantacja będzie w stanie wykorzystać swój plonotwórczy potencjał. - Wystąpienia dr Anety Chałańskiej z NEFscience oraz prezentacja badań prowadzonych w ramach doświadczeń „Projekt Rumba” pokazały, jak bardzo zmieniło się podejście do ochrony truskawek – od „gaszenia pożarów” do budowania trwałej zdrowotności plantacji – mówi prof. Jarosz.

Czytaj także: 

jakość sadzonek

Problemy z sadzonkami truskawek odmiany ‘Rumba’

Przez ostatni rok zespół skupiony wokół zespołu Doradcy Jagodowego pracował nad technologią, która łączy rozwiązania chemiczne i biologiczne. Chodziło o to, by nie proponować pojedynczych „trików”, lecz kompletny, możliwy do wdrożenia w gospodarstwie program postępowania: od przygotowania gleby, przez wsparcie systemu korzeniowego, po integrowaną ochronę przed patogenami glebowymi. To właśnie na Kongresie Jagodowym plantatorzy mieli możliwość zapoznania się z tymi rekomendacjami „z pierwszej ręki”, zadać pytania, skonsultować własne przypadki i, co najważniejsze, od razu skonfrontować teorię z praktyką innych uczestników.

Dla wielu osób korzyścią z udziału w wydarzeniu było nie tylko poznanie nowej technologii, ale przede wszystkim zrozumienie, dlaczego pewne rozwiązania działają, a inne przestają się sprawdzać. W sytuacji, gdy koszty produkcji rosną, świadomość przyczyn i mechanizmów staje się przewagą, która realnie przekłada się na wyniki ekonomiczne plantacji.

Rumba i odmiany późne – wysokie plony tylko przy precyzyjnej technologii

Ważnym akcentem Kongresu była część poświęcona precyzyjnej agrotechnice poszczególnych odmian truskawek. Na pierwszym planie znalazła się Rumba – najpopularniejsza odmiana w Polsce, której udział w nasadzeniach szacuje się na około 40%.

- Ta odmiana potrafi odwdzięczyć się rewelacyjnym plonem, sięgającym nawet 35 ton handlowego owocu z hektara. Warunek jest jeden: musi być poprowadzona w sposób świadomy, konsekwentny i dostosowany do jej specyfiki – zaznaczył dr hab. Zbigniew Jarosz.

Jarosław Barszczewski, Calfert, Kongres Jagodowy 2026

FOTO: Doradca Jagodowy

Podczas Kongresu zwracano uwagę, że w dzisiejszych realiach „wiedza z Internetu” często bywa niewystarczająca. Rumba nie jest odmianą tolerancyjną na błędy – uproszczone nawożenie, nieprzemyślaną ochronę, zbyt małą troskę o zdrowie gleby. Plantatorzy, którzy mieli okazję posłuchać szczegółowych zaleceń i od razu skonfrontować je z własną praktyką, wychodzili z Kongresu z dużo bardziej realnym obrazem tego, co jest możliwe na ich stanowiskach i przy ich zapleczu technicznym.

Równie mocno wybrzmiały wystąpienia Jarosława Barszczewskiego z firmy Calfert poświęcone odmianom późnym. Ostatnie dwa lata były dla późnych truskawek wyjątkowo udane – wiele gospodarstw miało możliwość sprzedaży owoców po bardzo korzystnych cenach, co naturalnie skłoniło część plantatorów, a zwłaszcza nowych inwestorów, do pójścia właśnie w ich kierunku.

Dr hab. Zbigniew Jarosz stanowczo podkreśla jednak, że technologia prowadzenia odmian wczesnych i późnych to dwie zupełnie różne sprawy. Kto do tej pory uprawiał wyłącznie wczesne odmiany, musi nauczyć się innego rytmu prac, innych terminów zabiegów, inaczej zarządzać ryzykiem przymrozków i końcówki sezonu.

Dla uczestników Kongresu szczególnie wartościowe było to, że mogli usłyszeć nie tylko „co się opłaca”, ale przede wszystkim „co jest potrzebne, by to się opłaciło naprawdę” – bez iluzji opartych na prostym mnożeniu ceny razy potencjalny plon.

- Wielu doświadczonych plantatorów mówiło mi wprost: „pomimo dobrych sezonów, areału już nie zwiększę”, bo świadomie oceniają granice możliwości gospodarstwa. Dla młodszych stażem albo dopiero wchodzących w branżę, takie głosy doświadczenia bywają ważniejszym „zyskiem” z wyjazdu niż jakakolwiek tabelka z wynikami. Ten entuzjazm towarzyszący zakładaniu plantacji truskawek przy braku dostatecznej wiedzy i doświadczenia może dość szybko zamienić się w zniechęcenia lub rozpacz – mówi naukowiec-doradca.

Kongres bez stoisk firm – pełne skupienie na wiedzy

uczestnicy Kongresu Jagodowego, Kongres Jagodowy 2026

FOTO: Doradca Jagodwy

Tegoroczny Kongres Jagodowy odbył się w nowej lokalizacji – w hotelu Falenty. Przeprowadzka z Mszczonowa była wymuszona ogromnym zainteresowaniem wydarzeniem: poprzednia sala okazała się po prostu zbyt mała. Nowe miejsce dobrze zdało egzamin zarówno pod względem wielkości i komfortu sali, jak i nagłośnienia, zaplecza technicznego czy cateringu. Wieczorna kolacja połączona z debatami branżowymi stała się naturalnym dopełnieniem merytorycznej części dnia i miejscem na spokojne rozmowy po wykładach.

Co jednak szczególnie wyróżnia Kongres Jagodowy, to przyjęta przez organizatorów zasada: jest to wydarzenie wyłącznie merytoryczne, bez obecności stoisk firmowych i typowej części handlowo-wystawienniczej. Firmy partnerskie są zapraszane na inne, dedykowane konferencje szkoleniowe – jak „Praktycznie o truskawkach i nie tylko” (już niedługo, bo 21–22 lutego odpowiednio we Wrocławiu i Czerwińsku nad Wisłą) – natomiast Kongres ma pozostać przestrzenią maksymalnego skupienia na wiedzy.

- Dzięki temu plantator, który przyjeżdża na to wydarzenie, ma jasny cel: słuchać, notować, zadawać pytania, konfrontować własne doświadczenia z tym, co mówią naukowcy i doradcy. Brak pokusy „chodzenia po stoiskach” sprzyja temu, by w pełni wykorzystać intensywny dzień wykładów i dyskusji. Uczestnicy podkreślali, że właśnie taka forma pozwala im wrócić do gospodarstwa z konkretnym planem działania na sezon – wyjaśnia formułę wydarzenia dr. Hab. Zbigniew Jarosz.

W ochronie roślin nowości chemiczne pojawiają się coraz rzadziej. Dla przykładu, pierwszy produkt z grupy diamidów – Coragen – został wprowadzony na rynek w 2010 roku. Kolejnym reprezentantem tej samej grupy jest Exirel, który pojawił się dopiero po około dekadzie. Taki rozrzut czasowy pokazuje, jak długo trzeba czekać na nowe rozwiązania i jak ważne jest ich rozsądne stosowanie, aby nie doprowadzić do szybkiego uodparniania się szkodników.

- Z punktu widzenia praktyki polowej mamy dziś realnie do dyspozycji dwa główne mechanizmy działania insektycydów: preparaty działające na układ nerwowy oraz te oddziałujące na układ mięśniowy owadów. Do tej drugiej grupy zaliczają się właśnie diamidy, w tym Exirel. – mówił we wstępie swego wystąpienia podczas spotkania borówkowego zorganizowanego przez Agrosimex 4 lutego w Korytnicy Marek Dąbrowski z FMC.

Exirel – nowoczesny insektycyd diamidowy do zastosowań na plantacjach jagodowych

Exirel to insektycyd z grupy diamidów, zawierający substancję czynną CYAZYPYR®. Jego działanie polega na zakłóceniu pracy układu mięśniowego szkodnika, co prowadzi do szybkiego unieruchomienia i śmierci owada. Preparat jest zarejestrowany m.in. w uprawach sadowniczych oraz jagodowych, w tym w borówce wysokiej.

Najważniejsze cechy preparatu Exirel:

• szerokie spektrum zwalczanych szkodników (głównie gąsienice motyli – owocówki, zwójki oraz wybrane muchówki),
• szczególnie wysoka skuteczność wobec młodocianych stadiów rozwojowych (larwy),
• bardzo wysokie bezpieczeństwo dla środowiska i użytkownika
• korzystny profil dla owadów pożytecznych (przy prawidłowym stosowaniu),
• możliwość wykorzystania w ochronie borówki przeciwko muszce plamoskrzydłej (Drosophila suzukii).

Muszka plamoskrzydła – dlaczego Exirel trzeba stosować zapobiegawczo?

Muszka plamoskrzydła jest nadal relatywnie nowym, choć coraz częściej notowanym szkodnikiem w uprawach jagodowych. W borówce najczęściej pojawia się pod koniec okresu owocowania, zwłaszcza na późnych odmianach. Teoretycznie szkodnik ten może rozwijać kilkanaście pokoleń w sezonie, co zwiększa ryzyko gwałtownego nasilenia populacji.

- Kluczowe jest to, że zwalczanie muszki nie może być interwencyjne. Gdy jaja są już w owocach, a larwy zaczną się rozwijać, owoc jest handlowo stracony, nawet jeśli larwa po spożyciu zaprawionej tkanki obumrze – tłumaczył Marek Dąbrowski.

Dlatego w ochronie borówki z użyciem Exirel kluczowe znaczenie ma monitoring:

• własne pułapki na plantacji,
• korzystanie z komunikatów doradczych,
• ścisła obserwacja momentu pierwszych odłowów muszki.

Preparat działa m.in. poprzez dezorientację dorosłych much. Po kontakcie z substancją czynną owad przestaje żerować i nie składa jaj w owocach. Jak pokazują doświadczenia polowe i materiały producenta, pierwsze objawy dezorientacji mogą być widoczne już po kilku minutach od rozpoczęcia żerowania na powierzchni owocu, a śmierć następuje w ciągu kilku godzin.

Okres zabezpieczenia po zabiegu Exirel szacuje się na około 10–14 dni, choć w praktyce należy go korygować w zależności od presji szkodnika i dynamiki nalotów.

Zakres rejestracji i inne zagrożenia w sadach

Exirel jest zarejestrowany przede wszystkim w uprawach sadowniczych, takich jak jabłoń czy grusza, gdzie ważnymi szkodnikami są m.in. owocówki i zwójki – nocne motyle, których gąsienice uszkadzają owoce. W przypadku borówki, oprócz muszki plamoskrzydłej, warto też obserwować inne zagrożenia, jak np. tarcznik, który staje się coraz bardziej ekspansywny i zasiedla nie tylko sady jabłoniowe czy gruszowe, ale również plantacje porzeczek oraz inne gatunki, także jagodowe. W sadach i plantacjach, gdzie ochrona jest prowadzona nieregularnie lub zbyt łagodnie, tarcznik może bardzo szybko się zadomowić.

Jak stosować Exirel w praktyce?

Przy omawianiu dawek i zasad stosowania zawsze należy odnieść się do aktualnej etykiety rejestracyjnej, jednak w wystąpieniu podkreślono kilka praktycznych aspektów:

• dawka produktu na hektar musi być bezwzględnie utrzymana – trzeba przestrzegać zapisów z etykiety rejestracyjnej
• konieczność ustalenia pH wody – przy wysokiej zasadowości zaleca się delikatne zakwaszenie cieczy roboczej, tak aby pH spadło poniżej 7,0, zwłaszcza gdy ciecz ma odstać kilka godzin przed zabiegiem,
• jeżeli to możliwe, najlepiej stosować Exirel solo, bez mieszania z innymi środkami; dopiero w razie konieczności wykonywać mieszaniny zbiornikowe,
• zabieg powinien być wykonany możliwie wcześnie po stwierdzeniu początku nalotu szkodnika – zbyt późne działanie powoduje, że przez cały sezon "gonimy" problem, zamiast mu zapobiegać.

Spotlight Plus – kontaktowy herbicyd na chwasty dwuliścienne

Zastosowanie Spotlight Plus - slajd wyświetlony podczas konferencji borówkowej zorganizowanej przez Agrosimex w Korytnicy

FOTO: Michał Piątek

Drugim omówionym w wystąpieniu produktem jest herbicyd Spotlight Plus. To preparat działający kontaktowo, przeznaczony do zwalczania chwastów dwuliściennych oraz odrostów korzeniowych w różnych uprawach.

Historia substancji zaczynała się od zastosowań w zbożach, później produkt był szeroko używany do desykacji naci ziemniaka, a obecnie ma również rejestracje w uprawach jagodowych, takich jak truskawka, malina czy borówka.

Cechy charakterystyczne Spotlight Plus:

• działanie kontaktowe i parzące – niszczy zielone części roślin w miejscu oprysku,
• skuteczny wyłącznie przeciwko chwastom dwuliściennym
• bardzo szybki efekt działania – objawy więdnięcia i zasychania widoczne zwykle po 2–3 dniach,
• brak przemieszczania się w głąb rośliny przez liście do owoców, co ma znaczenie szczególnie w fazie, gdy na plantacji pojawiają się owoce.

Klucz do skuteczności Spotlight Plus: termin i technika zabiegu

Jako herbicyd kontaktowy Spotlight Plus wymaga szczególnej uwagi w doborze terminu zabiegu oraz parametrów oprysku. Marek Dąbrowski w swym wystąpieniu podkreslił kilka praktycznych zasad:

• dawka: 0,8 l/ha z możliwością zastosowania dwukrotnie w sezonie (zawsze należy odnieść się do aktualnej etykiety dla konkretnej uprawy),
• minimalna ilość cieczy roboczej: od 200 do 300 l/ha – nie należy jej obniżać,
• stosowanie przynajmniej średniokroplistych dysz, aby dobrze pokryć liście chwastów,
• unikanie zbyt wysokiego ciśnienia, gdyż preparat jest "lekki". Niektóre krople po odbiciu od ziemi bądź chwastów trafiają na zielone części rośliny uprawnej
• kontrola temperatury: zabieg wykonywany przy temperaturze poniżej 25°C, w dzień pogodny, ale nie upalny,
• najlepszy termin: zwykle bardzo wczesny ranek, gdy zabieg wykonujemy na chwasty, wykorzystujemy dobre warunki

Bardzo ważna jest również wielkość chwastów: jeśli rośliny są zbyt duże, a oprysk pokryje je tylko częściowo, np. "do połowy", stożek wzrostu może pozostać nienaruszony, a chwast zacznie odrastać mimo przypalenia dolnych partii pędów (klasyczny przykład to komosa).

W sytuacji, gdy konieczne jest zwalczenie zarówno chwastów dwu-, jak i jednoliściennych, Spotlight Plus można łączyć w zabiegu z herbicydem działającym wyłącznie na chwasty jednoliścienne, zgodnie z zasadami mieszania i etykietami preparatów.

Monitoring i precyzja – warunek skutecznej ochrony

Zarówno w przypadku Exirel, jak i Spotlight Plus, powtarza się jeden motyw: skuteczność środków zależy w ogromnej mierze od terminu zabiegu i precyzji wykonania. W ochronie przed szkodnikami – zwłaszcza muszką plamoskrzydłą – kluczowe jest oparcie się na monitoringu (pułapki, komunikaty, obserwacja) i działanie zapobiegawcze. W ochronie herbicydowej z użyciem Spotlight Plus – dobranie odpowiedniej fazy rozwojowej chwastów, właściwej ilości wody i parametrów oprysku.

- Przy rosnących ograniczeniach w dostępie do nowych substancji aktywnych i coraz wyższych wymaganiach rynkowych co do jakości owoców, umiejętne korzystanie z takich narzędzi, jak Exirel i Spotlight Plus, staje się jednym z filarów nowoczesnej ochrony sadów i plantacji jagodowych – podsumował swe wystąpienie przedstawiciel FMC.

Na filmie mowa jest m.in. o tym, jak podłoża kokosowe Vegra stabilizują warunki dla systemu korzeniowego – umożliwiają precyzyjne sterowanie wilgotnością i nawożeniem. Dzięki właściwościom tych substratów łatwiejsze staje się zarządzanie fertygacją, lepsze zaś wykorzystanie składników pokarmowych. Zachęcam do obejrzenia tego materiału filmowego:

Dla kogo jest ten film?

To pozycja obowiązkowa dla każdego, kto:

• prowadzi plantację borówki, maliny, jeżyny czy truskawki i szuka stabilności plonu,
• planuje modernizację gospodarstwa i rozważa system bezglebowy,
• chce uniezależnić się od słabych, często zmęczonych gleb i problemów w nich tkwiących oraz niestabilnej pogody.

Toyoda Gosei zapowiada, że już w roku fiskalnym 2026 ruszy pilotażowa sprzedaż obiektów do uprawy truskawek. Szklarnie będą wyposażone w generatory energii elektrycznej zasilane panelami słonecznymi. Energia ta zostanie wykorzystana do ogrzewania i chłodzenia obiektów, co pozwoli utrzymać optymalne warunki klimatyczne przez cały rok.

Dzięki temu uprawa truskawek będzie możliwa niezależnie od sezonu, a cały system ma pracować bez emisji gazów cieplarnianych. To odpowiedź na rosnące wymagania rynku dotyczące zrównoważonej produkcji żywności i ograniczania śladu węglowego.

Czytaj także:

truskawki w szklarni

Truskawki ze szklarni? Eksperci przewidują rozwój produkcji pod szkłem

Całoroczna uprawa truskawek oznacza lepsze wykorzystanie pracy, infrastruktury i zasobów, a także możliwość lepszego dopasowania podaży owoców do zapotrzebowania rynku – zarówno krajowego, jak i eksportowego.

Kompletny zestaw dla plantatora: od szklarni po sadzonki

Firma nie ogranicza się do samej konstrukcji szklarni. W planowanym pakiecie mają znaleźć się:

• szklarnia rolnicza,
• panele fotowoltaiczne,
• akumulatory do magazynowania energii,
• systemy klimatyzacji,
• oświetlenie LED.

Uprawa truskawek w szklarnii

FOTO: The Japan News

Toyoda Gosei zapowiada również dostawy sadzonek truskawek oraz podłoża, a także wsparcie merytoryczne. Zainteresowane gospodarstwa i firmy mają otrzymać dostęp do sprawdzonych technik uprawy, co ma ułatwić start w nowym modelu produkcji nawet tym podmiotom, które dopiero wchodzą w sektor truskawkowy.

Od części samochodowych do truskawek: nowe oblicze agrotechnologii

Technologia szklarniowa Toyoda Gosei wyrasta z doświadczeń zakładu Inabe w prefekturze Mie. Obiekt ten jest zasilany energią ze źródeł odnawialnych, a firma prowadzi tam równocześnie dwie działalności: produkuje zbiorniki do magazynowania wodoru do pojazdów z ogniwami paliwowymi oraz… uprawia truskawki.

Czytaj także:

uprawa truskawek

Innowacyjny system upraw truskawek i ich zbioru – inspirujący przykład ogrodnictwa przyszłości z Wielkiej Brytanii

Owoce z tej nowoczesnej uprawy trafiały już m.in. do hotelu w Nagoi, co pokazuje, że projekt wyszedł poza etap eksperymentu i stał się elementem realnej oferty rynkowej. Dla grupy Toyota to sposób na dywersyfikację działalności – wyjście poza produkcję części samochodowych i wejście w sektor nowoczesnych technologii rolniczych.

Co to oznacza dla producentów truskawek?

Dla profesjonalnych plantatorów, ale też inwestorów szukających wejścia w branżę jagodową, japoński projekt może być zapowiedzią szerszego trendu:

• większego wykorzystania energii odnawialnej w uprawach pod osłonami,
• integracji technologii (PV, magazynowanie energii, LED, klimatyzacja) w jednym, gotowym do wdrożenia systemie,
• wsparcia know-how ze strony dostawcy technologii, a nie tylko sprzedaży samego sprzętu.

Jeśli model Toyoda Gosei sprawdzi się w Japonii, podobne rozwiązania mogą w perspektywie kilku lat zacząć pojawiać się również na innych rynkach, w tym w Europie – jako sposób na zwiększenie bezpieczeństwa dostaw truskawek i ograniczenie wpływu produkcji na środowisko.

Źródło: The Japan News

Twan Goertz, który opisywał nam nową odmianę truskawek ‘Emerald‘, podał, że pod względem cech jest najbliższa dobrze już znanej ‘Malling Centenary‘. W dotychczasowych doświadczeniach dała bardzo wysoki plon, a owoce określano jako bardzo jędrne, o dobrej wielkości i lekko błyszczącej skórce.

Ekspozycja truskawek na stoisku Thwan van Gennip

FOTO: Michał Piątek

Odmiana była testowana w ostatnich latach w kilku lokalizacjach i – jak podkreślono – do tej pory daje naprawdę imponujące wyniki. Nie wykazuje większej podatności na choroby niż inne komercyjne kreacje. Wszystkie próby prowadzono w oparciu o standardowy program nawożenia mineralnego – nie ma potrzeby modyfikowania dawki azotu czy stosowania szczególnych schematów dokarmiania.

Smak owoców oceniany jest jako dobry lub wystarczająco dobry – nie jest to odmiana stricte premium pod względem aromatu, ale spełnia oczekiwania. Z punktu widzenia technologii uprawy nowa odmiana jest polecana do tuneli i wysadzania na rynnach. To kreacja nastawiona na wysoki udział owoców klasy pierwszej.

Jeżyna ‘Sweet Royalla

Rozmowy z plantatorami na stoisku szkółki

FOTO: Michał Piątek

Drugą bardzo ważną selekcją, wciąż stosunkowo nową, z którą szkółkarz wiąże wielkie nadzieje omawianą na stoisku Thwan van Gennip była jeżyna ‘Sweet Royalla‘. W porównaniu z dotychczasowymi standardami odmiana wypada bardzo obiecująco, a zainteresowanie nią wśród plantatorów szybko rośnie.

Kluczowym atutem ‘Sweet Royalla‘ są duże owoce o bardzo dobrej jakości, pod warunkiem właściwego terminu ich zbioru. Jak tłumaczył przedstawiciel szkółki, po całkowitym sczernieniu jagód warto odczekać jeszcze 2–3 dni – w tym czasie owoce dodatkowo przyrastają, a smak osiąga maksimum. Właśnie w tym momencie owoce są najlepsze pod względem wielkości i smaku.

Jeżyny odmiany ‘Sweet Royalla‘ w tunelu

FOTO: Michał Piątek

Dzięki silnemu systemowi korzeniowemu i dobrym wynikom doświadczeń ‘Sweet Royalla‘ ma szansę stać się interesującą odmianą dla gospodarstw nastawionych na deserową produkcję jeżyn z long cane – z dużym naciskiem na wielkość i jakość jagód oraz możliwość sprzedaży na wymagające rynki.

Mimo wysokich cen truskawek późnych, to wczesne odmiany nadal mają największe znaczenie ekonomiczne. To one otwierają sezon, pozwalają uzyskać najwyższe ceny i budują fundament zysku plantacji.

odmiana ‘Holy‘

FOTO: Hortplant

‘Holy‘ – polska, wczesna i bardzo smaczna

‘Holy‘ to jedna z najważniejszych polskich odmian wczesnych wyhodowanych w ośrodku hodowlanym Hortplant. Jest w produkcji już trzeci sezon i z roku na rok sprzedaje się lepiej.

- Producenci wracają po tę odmianę, co najlepiej świadczy o jej przydatności w uprawie. Najczęściej podkreślane zalety ‘Holy‘ to bardzo dobry smak i niezawodny plon. Z relacji plantatorów wynika, że owoce dobrze wpisują się w oczekiwania rynku świeżego – konsumenci chętnie po nie sięgają, co ułatwia sprzedaż. Dodatkowo odmiana jest dobrze dopasowana do polskich warunków pogodowych, co ogranicza ryzyko nieudanych sezonów – informowała podczas TSW 2026 Katarzyna Grymuza z firmy Hortplant.

Odmiany średnio wczesne – nowe polskie odmiany mają szansę stać się hitem?

Coraz więcej gospodarstw stara się świadomie budować „schody odmianowe”, tak aby wydłużyć sezon sprzedaży od wczesnych po późne zbiory. W tym układzie rośnie znaczenie odmian średnio wczesnych.

Odmiana ‘Horoskop‘

FOTO: Hortplant

‘Horoskop‘ – jasna, średnio wczesna nowość w testach

‘Horoskop‘ to kolejna polska odmiana opracowana przez zespół Hortplant. Jest pozycjonowana jako średnio-wczesna truskawka o bardzo jasnym kolorze owoców – zbliżonym do znanych z rynku jagód odmian w typie ‘Elegance’ – ale wyróżniająca się bardzo dobrym smakiem.

Hodowcy liczą, że ‘Horoskop‘ wypełni niszę jasnej, smacznej odmiany na okres po najwcześniejszych truskawkach, a przed typowymi odmianami późnymi. Trwają jeszcze obserwacje dotyczące plenności roślin i trwałości owoców, ale dotychczasowe wyniki pozwalają wiązać z tą odmianą duże nadzieje.

Odmiana ‘Honorata‘

FOTO: Hortplant

‘Honorata’ – wysoka odporność na choroby liści i choroby glebowe

‘Honorata‘ to polska, wczesno‑średnia odmiana deserowa, ceniona za duże, kształtne i wyrównane owoce z wysokim udziałem pierwszego wyboru. Dobry smak czyni ją atrakcyjną propozycją na okres po najwcześniejszych odmianach, gdy rynek nadal mocno reaguje na jakość i wygląd towaru.

- Owoce są duże, kształtne i wyrównane, co ułatwia sprzedaż w handlu detalicznym i na rynkach hurtowych. W połączeniu z dobrym smakiem daje to materiał idealny do sprzedaży „na oko” – klient chętnie sięga po owoce wyróżniające się wizualnie na stoisku. Odmiana dobrze radzi sobie w warunkach towarowych, pod warunkiem prawidłowego prowadzenia plantacji i dbałości o stanowisko – wyjaśniała Katarzyna Grymuza.

Odmiana ‘Hortensja‘

FOTO: Hortplant

‘Hortensja’ – wysoki udział owoców I klasy w plonie ogólnym

‘Hortensja‘ dojrzewa w średnio-wczesnym terminie, 8-9 dni po ‘Rumbie’ i łączy wysoki, stabilny plon z jędrnymi, dobrze znoszącymi transport owocami o dobrym smaku, dzięki czemu uzupełnia ofertę po odmianach wczesnych, dając plantatorowi większą elastyczność w sprzedaży na rynek świeży i do hurtu.

- W połączeniu z innymi polskimi odmianami, takimi jak ‘Holy‘, ‘Honorata‘ czy ‘Hossa‘, ‘Hortensja’ pozwala zbudować nowoczesną, opartą na krajowej hodowli plantację, która jest zarówno wydajna, jak i atrakcyjna dla odbiorców rynku świeżego – mówiła na stoisku szkółki Katarzyna Grymuza.

Późne odmiany – ostrożność po sezonach z wysokimi cenami

Kilka ostatnich sezonów z wysokimi cenami późnych truskawek skłoniło wielu producentów do intensywnego zakładania plantacji w oparciu o selekcje wydające plon w drugiej połowie czerwca i na początku lipca. Jednak ostatni rok okazał się dla sporej części gospodarstw rozczarowaniem: pojawiły się problemy z gniciem owoców, niższą wydajnością i gorszą płynnością sprzedaży.

Odmiana ‘Hobby‘

FOTO: Hortplant

‘Hobby’ – późne plonowanie, wysoka jakość

Odmiana ‘Hobby’, także wyhodowana w Lisowoli, zapewnia późne zbiory przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości plonu i jego długiej trwałości pozbiorczej.  

Duży udział owoców I klasy i ich intensywnie czerwona barwa ułatwiają rwaczom pracę, zwłaszcza że rośliny nie odznaczają się bardzo silnym wigorem. Po deszczach krzaki, dzięki swojemu luźnemu pokrojowi, są szybko osuszane przez wiatr.

Bardzo ważnym atrybutem tej kreacji jest wysoka zdrowotność, zwłaszcza w kontekście odporności na choroby liści i systemu korzeniowego.

Odmiany powtarzające – ‘Hossa‘ jako mocna polska propozycja

Segment odmian powtarzających owocowanie jest coraz ważniejszy dla plantatorów, którzy chcą wydłużyć okres zbioru i mieć truskawki przez większą część sezonu, a tym samym stałe, regularne wpływy do budżetu gospodarstwa. W tym obszarze ciekawie prezentuje się polska odmiana ‘Hossa‘.

‘Hossa‘ – plenna odmiana powtarzająca z polskiej hodowli

‘Hossa‘ była jedną z pierwszych powtarzających odmian wyhodowanych w Hortplant. Pierwsze próby prowadzono około siedem lat temu i już wtedy odmiana pokazała duży potencjał plonowania. Dziś Katarzyna Grymuza określa ją jako jedną z najobficiej plonujących selekcji do uprawy w polskim klimacie.

- Atuty ‘Hossy‘ to wysoka plenność i dobry smak owoców, co czyni ją atrakcyjną dla gospodarstw nastawionych na intensywną produkcję towarową. Jednocześnie odmiana jest dość wrażliwa, zwłaszcza na roztocza, co wymaga szczególnej dbałości o jakość materiału szkółkarskiego i profilaktykę w ochronie. Ale ten problem już rozwiązaliśmy – informowała przedstawicielka szkółki w trakcie targowej rozmowy.

Zdrowotność sadzonek – przewaga technologiczna Hortplant

Coraz trudniejsza sytuacja w ochronie chemicznej oraz rosnące problemy z chorobami i szkodnikami sprawiają, że kluczowa staje się jakość materiału szkółkarskiego.

Kierownictwo firmy Hortplant, reagując na te wyzwania, zdecydowało się na inwestycję w specjalistyczne urządzenie do tzw. „saunowania” roślin – zaawansowaną technologicznie instalację do obróbki termicznej sadzonek. To rozwiązanie, oparte na skandynawsko‑holenderskich doświadczeniach, pozwala w sposób maksymalnie zbliżony do ekologicznego ograniczać obecność szkodników i patogenów, bez stosowania chemii.

-Nasza szkółka znana jest z dobrej jakości sadzonek. Idziemy zatem krok dalej, chcąc jeszcze bardziej podnieść dobrą zdrowotność. Traktowanie sadzonek urządzeniem o nazwie „Plantsauna” to milowy krok, który pozwoli nam praktycznie zupełnie uwolnić się od problemów jakimi są wericilioza, czarna zgnilizna korony truskawki, ale też mączniak, nicienie, roztocz czy przędziorek – mówi Katarzyna Grymuza.

Najważniejsze jest to, że oczyszczanie sauną prowadzi się już na etapie selekcji hodowlanej, a następnie przed założeniem mateczników. Dzięki temu rośliny mateczne są wolne od wielu problemów, a materiał trafiający do klientów jest zdrowszy i bardziej wyrównany. W razie potrzeby proces może być powtórzony także po wyjściu roślin z matecznika.

W praktyce oznacza to mniejsze ryzyko „dostarczania” klientowi wraz z sadzonkami roztoczy czy innych szkodników, lepszą trwałość plantacji oraz bardziej miarodajne wyniki plonowania – szczególnie ważne przy wrażliwych odmianach, takich jak ‘Hossa‘.

Dlaczego warto sadzić polskie odmiany truskawek?

Rosnąca popularność odmian takich jak ‘Holy‘ czy ‘Hossa‘ wynika z konkretnych korzyści:

• są selekcjonowane i testowane w krajowych warunkach klimatycznych, dzięki czemu lepiej znoszą typowe dla Polski, choć coraz częstsze, stresy pogodowe,
• oferują smak, który jest realnie doceniany przez konsumentów – co przekłada się na łatwiejszą sprzedaż,
• mają już solidną bazę doświadczeń z gospodarstw towarowych, co zmniejsza ryzyko przy zakładaniu nowych plantacji,
• są wspierane przez nowoczesną technologię produkcji sadzonek, w tym oczyszczanie termiczne materiału.

Polskie odmiany przestają być już tylko uzupełnieniem dla zachodnich kreacji – coraz częściej stają się fundamentem dobrze zaprojektowanej plantacji, od wczesnych odmian jak ‘Holy‘, przez średnio wczesne jak ‘Horoskop‘, po powtarzającą ‘Hossę‘.

O jakości pracy hodowlanej wykonanej w szkółce zlokalizowanej pod Skierniewicami świadczy także fakt zainteresowania nabyciem licencji na propagację polskich odmian ze strony Holendrów – rzecz dotychczas niesłychana.

W ciągu najbliższych dni, w większości kraju, temperatury utrzymają się poniżej 0°C lub w jego pobliżu – od około –7, –5°C w najchłodniejszych regionach, do –2, 0, lokalnie 2°C po południu na zachodzie i nad morzem. Nocami mróz będzie się nasilał, przy czym najgroźniejsze dla upraw będą noce z rozpogodzeniami i bezśnieżną lub bardzo cienką pokrywą śnieżną.

Opady pozostaną z reguły niewielkie – głównie śniegu, miejscami drobnego, sypkiego. W wielu miejscach pokrywa śnieżna będzie nierównomierna, a w części plantacji może jej praktycznie zabraknąć. Okresami zaznaczy się silniejszy wiatr, szczególnie w pierwszej części okresu, co będzie potęgować odczucie chłodu i może prowadzić do osuszania wierzchniej warstwy gleby oraz podwiewania śniegu z rzędów.

Opadów śniegu spodziewamy się w pzede wszystkim weekend. Uzupełnienie okrywy jest potrzebne – w części kraju po ostatniej odwilży białego puchu już nie ma, w wielu innych miejscach jego warstwa uległa wyraźnemu zmniejszeniu.

Pogoda a kondycja plantacji truskawek w gruncie

Dla truskawek uprawianych w gruncie kluczowe jest połączenie kilku czynników:

• minimalnej temperatury przy gruncie
• obecności lub braku pokrywy śnieżnej
• stopnia przygotowania roślin do zimy
• rodzaju gleby

Na plantacjach jagodowych, gdzie prognozowane są nocne i poranne spadki temperatury do około –20°C, przy bardzo cienkiej warstwie rośnie ryzyko uszkodzeń mrozowych, szczególnie pąków kwiatostanowych i szyjki korzeniowej.

Truskawka jest w stanie znieść mrozy rzędu –15, a nawet poniżej –20°C, ale pod warunkiem dobrej mrozoodporności, stopniowego ochłodzenia (brak nagłych i silnych skoków temperatury) i przynajmniej częściowej osłony gleby. Plantacje posadzone jesienią, zwłaszcza na lekkich, przewiewnych glebach oraz na wyniesionych stanowiskach, są w takich warunkach szczególnie narażone.

Krótkie ocieplenie ale potem znowu mróz

Wraz z nadejściem opadów temperatura powietrza ma się ocieplić o kilka-kilkanaście stopni. W województwach centralnych możliwe są nawet krótkotrwałe dodatnie wskazania termometrów w najcieplejszych okresach soboty i niedzieli. Na zachodzie ma być jeszcze cieplej, ale na wschodzie kraju utrzyma się całodobowy mróz.

Po tym krótkim przerywniku czeka nas powrót do dwucyfrowych mrozów w końcu stycznia właściwie we wszystkich strefach uprawy jagodowych.

- Sezon na greckie truskawki rozpoczął się w tym roku nieco wcześniej dzięki warunkom pogodowym – mówi Nikos Arvanitakis, kierownik sprzedaży w Arvanitakis Fruits, firmie zarządzającej marką Fruiton. Dodaje, że one sprzyjały sprawnemu rozwojowi roślin i pozwoliły na wcześniejsze niż zwykle rozpoczęcie produkcji, co stworzyło pozytywny impuls na nadchodzący sezon.

Czytaj także:

uprawa truskawki

Grecy powoli przenoszą uprawę truskawek do szklarni. Co to oznacza dla polskich producentów?

Według Arvanitakisa grecki sektor truskawkowy działa w wysoce konkurencyjnym i wymagającym środowisku, stawiając czoła licznym wyzwaniom. Należą do nich rosnące koszty uprawy, dostępność siły roboczej, skutki zmienności klimatu oraz rosnące wymagania rynków międzynarodowych w zakresie standardów jakości, certyfikacji i spójności dostaw. Jednocześnie firmy nastawione na eksport zmagają się z presją logistyczną i silną konkurencją ze strony innych uznanych dostawców. Grecy kładą więc silny nacisk na powtarzalną jakość, profesjonalne planowanie produkcji i eksportu oraz ciągłe wzmacnianie wiarygodności na rynkach europejskich.

Przejściowe utrudnienia w eksporcie truskawek

W ciągu ostatnich tygodni w Grecji doszło do kilku strajków i zakłóceń logistycznych, co oznacza, że ​​eksporter truskawek musi się dostosować do trudnej i niejasnej rzeczywistości. Trwające protesty w Grecji stwarzają atmosferę niepewności w całym sektorze logistycznym, wpływając na planowanie transportu i harmonogramy dostaw. Sytuacja ta wymaga większej elastyczności i ścisłej koordynacji z partnerami logistycznymi i klientami.

Czytaj także:

rynek truskawek

Handel truskawkami w UE – znaczenie Polski rośnie!

- Greckie truskawki trafiają na rynki, które zazwyczaj zaopatrywane są przez Hiszpanów, co stanowi dobrą okazję do budowania zaufania - mówi Arvanitakis. Obecnie głównymi kierunkami eksportu są Europa Wschodnia i Środkowa. Celem strategicznym jest dalsza ekspansja na rynki Europy Północnej i Zachodniej.

Wedle opinii handlowca rynki wykazują duże zainteresowanie greckimi truskawkami, a zaufanie do produktu rośnie z roku na rok. Wolumen i wartość eksportu co roku osiągają nowe rekordowe poziomy, co wyraźnie pokazuje silny potencjał Grecji w zakresie dostaw truskawek.

Greckie truskawki na półkach sklepów w Polsce

Obecność greckich truskawek na sklepowych półkach w styczniu, lutym i marcu nie jest problemem. W tym czasie i tak na rynku nie ma jeszcze polskiej truskawki.

Gorzej, gdy z Grecji do Polski napływają duże partie owocu w drugiej połowie kwietnia i w maju. Wówczas jest on znacznie tańszy od krajowego, a „pomysłowi” handlowcy podejmują próby sprzedaży importowanej truskawki jako polskiej. Czy tak będzie także i tej wiosny? Czas pokaże…

Źródło: freshplaza.com, własne

Oprócz produkcji na Florydzie, firma Gem-Pack Berries uprawia jagodowe w różnych innych regionach w Stanach Zjednoczonych i Meksyku, aby zapewnić stałe dostawy swym odbiorcom przez cały rok. Zestawienie przygotowane przez Paolę Martin, reprezentującą tę właśnie firmę, pozwala na zasięgnięcie informacji o uprawie truskawek z najważniejszych stref produkcyjnych Ameryki Północnej.

Plantacja truskawek na Florydzie

FOTO: Gem-pack Berries

Południowa Kalifornia – deszcze zaburzają zbiory, jakość owoców wysoka

- W hrabstwie Orange zbiory zimowe rozpoczęły się dwa, dwa i pół tygodnia temu. Wielkość i jakość truskawek jest bardzo dobra. W Oxnard zimowe zbiory nabierają tempa i prezentują się znakomicie pod względem wielkości i jakości – mówi Paola Martin.

Jednym z największych wyzwań, z jakimi borykają się obecnie kalifornijskie regiony uprawy truskawek, są niekorzystne warunki pogodowe, w tym ulewne deszcze. Pierwsza ich fala trwała około tygodnia w połowie listopada. Chociaż przyniosły one pewne korzyści w postaci cennej wody, to ostatnie burze wyrządziły istotne szkody w regionach uprawy truskawek w południowej Kalifornii, gdzie odbywały się zbiory.

W Meksyku truskawki mają dobrą jakość

Zbiory truskawek w Kalifornii Dolnej z nasadzeń letnich rozpoczęły się ponad miesiąc temu, ale jakość i wielkość owoców pozostają stabilne.

Ilości truskawek wzrosły znacznie wcześniej niż zwykle na plantacjach prowadzonych w centralnym Meksyku, co było ogromnym atutem handlowym w tym sezonie. Jakość owoców w tym regionie była dobra i tak jest do teraz. Oczekuje się, że sezon w tej części kraju zakończy się około połowy marca, a główne wysypy już niebawem.

Popyt w USA stabilny

Jeśli chodzi o popyt, jest on obecnie dość silny, a napędza go nie tylko codzienna konsumpcja, ale także fakt, że konsumenci dodają jagody do swoich ulubionych świątecznych potraw. Od tworzenia świątecznych deserów, takich jak Truskawkowe Czapki Mikołaja, po koktajle z dodatkiem truskawek - klienci wykazują się kreatywnością i chętnie dodają owoce do swoich świątecznych posiłków – mówi Paola Martin.

Przyszłość zapowiada się raczej korzystnie, choć kolejnym silnym bodźcem dla wzrostu popytu będą dopiero Walentynki. Amerykanie coraz powszechniej obdarowują się świeżymi truskawkami aby wyrazić swoje uczucia.

Źródło: freshplaza.com

Ceny nawozów, porównanie cen nawozów

FOTO: Chatgpt

Koniec roku to dla wielu gospodarstw moment podsumowań i planowania strategii nawożenia na kolejny sezon. Analiza średnich cen nawozów w grudniu 2024 i grudniu 2025 jasno pokazuje, że rynek wszedł w fazę stopniowych, ale systematycznych podwyżek. Nie wszystkie nawozy podrożały w takim samym tempie, dominują jednak wzrosty, zwłaszcza w grupie nawozów azotowych.

Dodatkowo na sytuację rynkową coraz silniej wpływają cła na nawozy z Rosji i Białorusi oraz zbliżające się wdrożenie mechanizmu CBAM.

Ceny nawozów grudzień 2024/2025

Porównanie średnich cen nawozów (zł/t)

Niewątpiliwe grudzień br. przyniółs podwyżki w cenach nawozów zarówno azotowych, jak i fosforowych. Przekłada się to na zwiększenie kosztów na start sezonu 2026. 

Cło na nawozy - jak rzutuje na finalną cenę produktów?

Przypomnijmy także, że na wzrost cen nawozów wpływ ma także wprowadzone 1 lipca 2025 roku cło, które UE nałożyła  na import m.in. nawozów azotowych i wieloskładnikowych pochodzących z Rosji i Białorusi. Jak cło będzie się zmieniać? 

• W pierwszym okresie do podstawowej stawki celnej doliczane ma być 40 lub 45 euro, w zależności od rodzaju nawozu (azotowy lub wieloskładnikowy).
• Natomiast od 2028 roku stawki dodatkowej opłaty wzrosną do 315 i 430 euro/t.
• Na nawozy azotowe od 6,5 proc. wartości + 40 EUR/t od 1 lipca 2025 do 6,5 proc. wartości + 315 EUR/t od 1 lipca 2028 r. 
• Na nawozy wieloskładnikowe od 6,5 proc. wartości + 45 EUR/t od 1 lipca 2025 do 6,5 proc. wartości + 430 EUR/t od 1 lipca 2028. 

KE zastrzega jednak, że może wprowadzić najwyższe cła na nawozy wcześniej, jeśli import nawozów do UE przekroczy 2,7 mln ton rocznie. 

Import nawozów systematycznie od lipca malał:

• W czerwcu import wyniósł 560 tys. ton,
• w lipcu 295 tys. ton,
• w sierpniu 282 tys. ton,
• a we wrześniu - 260 tys. ton.

- Spadek importu ma ponadto związek z uwarunkowaniami popytowymi na krajowym rynku, które są pochodną sytuacji na podstawowych rynkach rolnych, w tym przede wszystkim na rynku zbóż. - komentował Arkadiusz Zalewski. Do Polski w III kwartale 2025 roku, zaimportowano 837 tys. ton nawozów, gdzie II kwartał to wynik 1,20 mln ton, a I kwartał - 1,29 mln ton. Łącznie więc import wyniósł na ten moment 3,73 mln ton. O 15,5% więcej w relacji rok do roku.

Samych nawozów azotowych zaimportowano w tym czasie 1,66 mln ton. 

Skąd importujemy nawozy?

- Głównym kierunkiem importowym w tym czasie była Rosja skąd sprowadzono 1,40 mln ton nawozów oraz Niemcy - 674 tys. ton. W obydwu przypadkach import w tym okresie był rekordowy. Jeżeli chodzi o III kwartał to import z Rosji wyniósł 163,6 tys. ton wobec 601 tys. ton w poprzednim kwartale oraz 393 tys. ton rok wcześniej. Więcej w III kwartale br. zaimportowano z Niemiec niż z Rosji - 178,2 tys. ton - wyjaśniał Zalewski.

Natomiast wartość impotu przez III pierwsze kwartały 2025 roku z Rosji wyniosła 543 mln USD, gdzie w 2024 roku w tym samym okresie było to 346 mln USD. Z Niemiec - 251 mln USD. W przypadku nawozów objętych dodatkowym cłem import w III kwartale z Rosji wyniósł 63,4 tys., ton, wobec 503 tys. ton za II kwartał oraz 323 tys. ton w omawianym okresie w 2024 roku, co oznacza spadek o 80% w relacji rok do roku.

Jak sytuacja przedstawia się w Europie?

Łącznie w III kwartale zaimportowano 498 tys. ton wobec 1,70 mln ton w II kwartale oraz 1,54 mln ton rok wcześniej.

- Uwzględniając III kwartał Rosja nadal była największym dostawcą nawozów do UE. Import z tego kierunku wyniósł 498 tys. ton - podaje Arkadiusz Zalewski. 

Kierunki importu nawozów do krajów UE to: 

• Maroko - 450 tys. ton,
• Egipt – 406 tys. ton,
• Kanada – 347 tys. ton,
• Chiny – 291 tys. ton,
• Norwegia – 195 tys. ton,
• USA – 187 tys. ton,
• Turcjia – 160 tys. ton. 

Zachęcam do zapoznania się z poniższym filmem. Można w nim znaleźć najważniejsze informacje dotyczące odmiany ‘Meggy’:

‘Meggy‘® w ofercie Poland Plants

Na stoisku Poland Plants mogliśmy usłyszeć o ‘Meggy‘® (znanej wcześniej pod numerem 181727) – nowej odmianie z holenderskiej hodowli Vissers America B.V (Holandia). Odmiana jest prezentowana jako następczyni dobrze znanej ‘Cory‘. Przedstawicielka firmy, p. Monika Samolej, wyjaśniła, że ‘Meggy‘ jest odmianą średnio wczesną, która przez kilka lat funkcjonowała jedynie pod numerem hodowlanym 181727. Dopiero od tego sezonu otrzymała oficjalną nazwę i została wprowadzona szerzej do oferty. Obecnie plantatorzy testują ją w swoich gospodarstwach. Jej zdaniem to odpowiednia droga w dzisiejszych realiach – najpierw odmianę należy przetestować na własnej plantacji, aby później zdecydować się na większe areały nasadzeń.

‘Meggy‘ dojrzewa w środku sezonu, w terminie bardzo zbliżonym do odmiany ‘Elsanta‘. Polecana jest do uprawy w tunelach i szklarniach oraz na rynnach.

Najbardziej rzuca się w oczy kształt i kolor owoców. – To odmiana o typowo stożkowym kształcie i intensywnym, czerwonym kolorze owoców, które są smaczne, odporne na odkształcenia, mają dobry shelf-life. Udział owoców pierwszej klasy jest bardzo wysoki i utrzymuje się przez cały okres zbiorów. Co więcej, owoce są również dobrze wyeksponowane, co ułatwia zbiór. Rośliny cechuje silny wzrost.

Odmiana nadaje się zarówno do sprzedaży bezpośredniej, jak i do handlu detalicznego w sieciach.

Constantin Kaack, expoSE 2025, Karlsruhe

FOTO: Michał Piątek

‘Marvella®‘ to bardzo wczesna odmiana, dojrzewająca mniej więcej w terminie ‘Rumby‘. Jest silnie rosnąca, dobrze radzi sobie na większości stanowisk. Jednocześnie ‘Marvella®‘ nie lubi długotrwałych, intensywnych opadów – w takich warunkach łatwiej dochodzi do strat w plonie i pogorszenia jakości owoców. Z tego względu odmiana jest przede wszystkim polecana do uprawy w tunelach lub pod innymi osłonami, a w gruncie otwartym tylko na lżejszych, przewiewnych stanowiskach.

Największym „magnesem” stoiska była jednak ‘Red Makalu®‘ – nowa, bardzo wczesna odmiana. Dla polskich plantatorów poszukujących bardzo wczesnej, a jednocześnie odpornej odmiany może być to ciekawa propozycja, jeśli są nastawieni na odmiany wczesne.

Odmiana truskawek ‘Marieka‘

FOTO: Kaack

‘Marieka®‘ – późna selekcja dostosowana do oczekiwań odbiorców

Kolejną omawianą nowością była ‘Marieka®‘. Na razie jest ona dobrze znana głównie w Niemczech – szkółka nie sprzedawała jeszcze sadzonek do Polski, ale pierwsze nasadzenia są planowane na najbliższe sezony. Hodowca widzi ‘Marieka®‘ jako odmianę wypełniającą lukę późnego i bardzo późnego terminu. ‘Marieka®‘ dojrzewa tylko o kilka dni wcześniej od ‘Malwiny‘ i jest z nią ściśle spokrewniona. – „Jeśli lubisz ‘Malwinę‘, pokochasz też ‘Marieka®‘” – zapewniał przedstawiciel szkółki. W praktyce oznacza to bardzo smaczne, błyszczące owoce o atrakcyjnym wyglądzie i silny wzrost roślin.

Florida Beauty, nowa odmiana truskawek powtarzająca owocowanie

FOTO: Kaack

‘Florida Beauty‘ – nowa powtarzająca odmiana o amerykańskim rodowodzie

Na koniec zapytaliśmy o odmiany powtarzające owocowanie. Szkółka szczególnie poleca ‘Florida Beauty‘ – odmianę wyhodowaną w Kalifornii.

– „To odmiana, dla której nie ma znaczenia liczba godzin chłodu ani długość dnia. Potrzebuje tylko temperatury” – tłumaczył przedstawiciel firmy. Mimo początkowych obaw ‘Florida Beauty‘ bardzo dobrze sprawdziła się w klimacie kontynentalnym. W doświadczeniach szkółki daje dobry plon już w pierwszym rzucie w maju, a co ważne – ma jeden z najwcześniejszych i najpewniejszych drugich rzutów, dzięki czemu owoce z kolejnych fal mogą jeszcze trafiać na wysokie ceny.

– „Ta odmiana praktycznie się nie zatrzymuje, mieliśmy zadowalający zbiór nawet w lipcu” – dodawał. Z ‘Florida Beauty‘ korzystają już z powodzeniem producenci m.in. na Litwie, co sugeruje, że dobrze radzi sobie w warunkach zbliżonych do polskich. Dla gospodarstw szukających odmiany powtarzającej, ‘Florida Beauty‘ może być ciekawą propozycją – zarówno pod kątem wydłużenia sezonu sprzedaży, jak i dywersyfikacji oferty o owoce z późniejszego, ale wciąż atrakcyjnego okresu.

2 grudnia 2025 roku w miejscowości Przypki koło Tarczyna odbyła się kolejna edycja wydarzenia – Forum Doradców Sadowniczych, organizowanego przez firmę Bayer. Na miejscu spotkali się doradcy sadowniczy i jagodowi z całej Polski. Wydarzenie było okazją do przedstawienia nowości produktowych w firmie Bayer, a także do bardzo szerokiej dyskusji na temat zapisów rejestracyjnych i możliwości stosowania fungicydów oraz insektycydów.

W dyskusji doradcy bardzo dużo mówili również o przyszłości ochrony roślin i produkcji sadowniczej w coraz trudniejszym otoczeniu regulacyjnym i rynkowym. Z jednej strony Bayer pokazał konkretne narzędzia – nowe i odświeżone produkty (Atsina, zaktualizowane Zato, rozszerzenia etykiety Sivanto Prime, pułapki Decis Trap) oraz cyfrowe systemy oparte na sztucznej inteligencji (ResiYou do prognozowania pozostałości), które mają pomóc utrzymać skuteczną ochronę przy mniejszej liczbie dostępnych substancji i rosnących wymaganiach sieci handlowych.

Z drugiej strony mocno wybrzmiewał wątek "gęstniejącego sita" unijnych przepisów – ograniczeń co do dawek i częstotliwości zabiegów, nadchodzącej elektronicznej ewidencji oraz ryzyka, że kolejne substancje nie przejdą wtórnych ocen.

Atsina – ochrona winorośli przed zwójkami

Forum Doradców Sadowniczych otworzył Radosław Suchorzewski (Bayer), który przedstawił nowość – insektycyd ATSINA oparty na substancji czynnej chlorantraniliprol (200 g/l). Jak podkreślił prelegent, wprowadzenie tego produktu oznacza powrót Bayera do segmentu szkodników z rzędu motyli (zwójek, owocówek). Ostatnio firma koncentrowała się głównie na ochronie przed szkodnikami kłująco‑ssącymi (Sivanto, Movento), natomiast od sezonu 2026 będzie mogła zaoferować rozwiązanie również przeciwko gąsienicom. Atsina ma szeroką etykietę: w jabłoniach preparat jest zarejestrowany m.in. przeciwko owocówce jabłkóweczce i zwójkom liściowym w dawce 125–175 ml/ha, w gruszach – przeciwko owocówce jabłkóweczce (150–175 ml/ha), w śliwach – przeciwko owocówce śliwkóweczce (również 150–175 ml/ha), a w uprawach winorośli – przeciwko kilku gatunkom zwójek w dawkach 150–210 ml/ha.

Zdaniem R. Suchorzewskiego nowe rozwiązanie pozwoli uzupełnić lukę po preparatach, które wypadły z rynku, i uporządkować ochronę przed szkodnikami z tej grupy w sadach jabłoniowych, gruszowych, śliwowych oraz w winnicach.

Nowa etykieta Zato 50 WG, szersze zastosowanie Sivanto Prime

Drugim ważnym zagadnieniem w wystąpieniu R. Suchorzewskiego była aktualna etykieta fungicydu Zato, obowiązująca od 21 listopada 2025 r. W jabłoniach preparat można stosować przeciwko mączniakowi jabłoni (0,1 kg/10 000 m² LWA, czyli 0,15 kg/ha, w fazach BBCH 61–79, do trzech zabiegów) oraz przeciwko gorzkiej zgniliźnie (ta sama dawka, BBCH 79–85, dwa zabiegi, maksymalnie trzy łącznie). W gruszach Zato ma rejestrację przeciwko parchowi gruszy, mączniakowi i rdzy (0,15 kg/ha, BBCH 59–85, dwa zabiegi), a także przeciwko brązowej plamistości liści wywoływanej przez Stemphylium w podobnych dawkach.

Nowa etykieta obejmuje również truskawkę – zarówno w uprawie polowej, jak i pod osłonami oraz w uprawie szklarni. W polu Zato zwalcza mączniaka prawdziwego i białą plamistość liści (0,125 kg/ha, BBCH 59–81, dwukrotnie), natomiast w tunelach i w szklarniach – mączniaka prawdziwego (0,15 kg/ha, dwa zabiegi od fazy BBCH 41). Wśród gatunków dodatkowych wymieniono również pigwowca japońskiego, jabłoń płonkę, nieszpułkę zwyczajną, pigwę i gruszę azjatycką.

Przywrócenie części zastosowań Zato to efekt wielomiesięcznej pracy działu rejestracji, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę sadowniczą – środek ponownie staje się ważnym elementem strategii ochrony przed kluczowymi chorobami jabłoni, grusz i truskawek.

Tmasz Gasparski poinformował z kolei o nowych mozliwościach użycia Sivanto Prime. Od 1 października 2025 r. Sivanto Prime zyskało szereg nowych zastosowań w warzywach i uprawach pod osłonami (sałata w polu, cukinia i arbuz w systemach bezglebowych, maliny szklarniowe, winorośl, rośliny ozdobne i szkółkarskie), a na marzec 2026 r. przewidywane są  kolejne rozszerzenia – m.in. dla borówki wysokiej, malin, jeżyn, porzeczek, agrestu, bzu czarnego, jagody kamczackiej, morwy, róż na owoce oraz żurawiny, a także dla szeregu warzyw korzeniowych i gatunków pestkowych.

Nowa szata graficzna

Istotnym elementem prezentacji były także zmiany w identyfikacji wizualnej całego portfolio Bayera. Firma wprowadza nowe kolory opakowań: fungicydy będą oznaczone zielenią, herbicydy – odcieniami pomarańczu, insektycydy – kolorem niebieskim, a biostymulatory – kolorem fioletowym. Ma to ułatwić rozpoznawanie grup produktów zarówno doradcom, jak i producentom.

Pozostałości pod kontrolą

Barbara Witkowska, Bayer, Forum Doradców Sadowniczych

FOTO: Justyna Dobrosz

Barbara Witkowska (Bayer) zaprezentowała ResiYou – cyfrowe rozwiązanie oparte na sztucznej inteligencji, służące do prognozowania poziomów pozostałości środków ochrony roślin w owocach i warzywach. Narzędzie ma pomóc producentom spełniać coraz bardziej złożone wymagania odbiorców. Klasyczne podejście do pozostałości opiera się na uśrednionych wynikach doświadczeń polowych i prostym założeniu, że im dłuższy odstęp od zabiegu do zbioru, tym niższy poziom pozostałości.

W praktyce jednak na tempo rozkładu substancji ogromny wpływ mają warunki pogodowe oraz tempo wzrostu roślin. ResiYou łączy dane z wieloletnich wyników laboratoryjnych analiz MRL z aktualnymi danymi meteorologicznymi i informacją o biomasie roślin (tzw. biomasa zastępcza), tworząc model predykcyjny oparty na sztucznej inteligencji. Dzięki temu system potrafi dużo dokładniej niż proste tabelki oszacować, jaki poziom pozostałości będzie w owocach w określonym dniu zbioru.

Użytkownik, doradca lub sadownik, może w programie "zasymulować" pojedyncze zabiegi lub całe programy ochrony. Wybiera termin zbioru, rejestr środków użytych w sezonie oraz wymogi odbiorcy. W systemie znajdują się zarówno limity prawne MRL, jak i prywatne standardy ważniejszych sieci handlowych (często znacznie ostrzejsze, np. 33% unijnego MRL). Jeśli danego odbiorcy nie ma na liście, można zdefiniować własny zestaw wymogów.

ResiYou nie pozwala na symulowanie i "ręczne" wpisywanie poziomów dla konkretnych substancji – bazuje na oficjalnych limitach i zdefiniowanych standardach – natomiast pokazuje, czy przy danym programie ochrony i terminie zbioru owoce zmieszczą się w wymaganiach, czy ryzyko ich przekroczenia jest zbyt duże. Wizualizacja wyników jest intuicyjna: system pokazuje procent wykorzystania MRL dla poszczególnych substancji oraz wskaźnik ogólnego "poziomu ryzyka" dla danej partii, a kolory zielony, pomarańczowy i czerwony jasno sugerują, kiedy sytuacja jest bezpieczna, kiedy wymaga ostrożności, a kiedy absolutnie nie wolno kierować towaru do danego odbiorcy.

B. Witkowska podkreśliła, że ResiYou nie zastępuje doradztwa, ale staje się praktycznym "kalkulatorem ryzyka", który ma ograniczyć ryzyko zwrotu towaru i pomóc lepiej dopasować program ochrony do oczekiwań całego łańcucha żywnościowego.

O ile właściciele tuneli z obawą zerkają w niebo w kierunku śniegowych chmur, o tyle dla tych, którzy truskawki uprawiają w gruncie opady białego puchu są prawdziwym błogosławieństwem.

Już zaledwie kilkucentymetrowa pokrywa śnieżna stanowi dość dobrą izolację dla truskawek. Śnieg przeciwdziała powstawaniu uszkodzeń mrozowych na roślinach. Tegoroczny schyłek listopada jest inny niż w ubiegłych latach – w Polsce południowo-wschodniej pokrywa śnieżna już na początku trzeciej dekady miesiąca osiągnęła grubość kilkunastu centymetrów. To w pełni wystarczające do zabezpieczenia roślin nie tylko przed przymrozkami ale i lekkim mrozem.

Śnieg topnieje – co dalej?

Jeśli to możliwe, aby wjechać na pole z agrowłókniną i ją rozłożyć na truskawkach, warto to zrobić. Choć aktualnie pogoda jest dość typowa dla polskiego listopada, to jednak pierwsza połowa miesiąca była relatywnie ciepła. Za dnia termometry wskazywały wartości przekraczające niekiedy 10°C, a noce upływały bez przymrozków. Innymi słowy – liczba bodźców stymulujących rośliny do wejścia w stan zimowego uśpienia jak dotąd była niewielka. Zabezpieczenie przed przymrozkami i prawdopodobnym w końcu listopada i w grudniu regularnym mrozem jest więc zasadne.

Typowym materiałem wykorzystywanym do zabezpieczania truskawek przed niskimi temperaturami i mroźnym wiatrem jest agrowłóknina o gramaturze 23g/m2. Taka okrywa, zwłaszcza materiał o wzmocnionych obrzeżach, odznacza się dostateczną wytrzymałością i może posłużyć przez więcej niż jeden sezon. Co ważniejsze, w większości przypadków jest też wystarczająca dla truskawek.

Niektórzy plantatorzy decydują się jednak na zastosowanie cięższych agrowłóknin, o gramaturze 26 g/m2 lub nawet 30 g/m2. W przypadkach ekstremalnych spadków temperatur w warunkach braku okrywy śnieżnej część plantatorów decyduje się na zastosowanie podwójnej okrywy, np. z materiałów o gramaturze 23 g/m2. Dotychczasowe obserwacje i doświadczenia dowodzą, że podwójna okrywa, nawet z relatywnie cienkich osłon, np. o gramaturze 19 g/m2, daje rezultat lepszy niż pojedyncza osłona z materiału o grubości wynoszącej sumę dwóch cieńszych.

Zwierzęta – główny wróg agrowłókniny

Agrowłóknina bywa uszkadzana przez dzikie i domowe zwierzęta. Poruszające się po plantacji pod osłonami sarny czy większe psy mogą powodować poważne uszkodzenia powłok ograniczając ich efektywność.

Część plantatorów zabezpiecza plantację poprzez stosowanie środków repelentnych lub wznoszenie ogrodzeń elektrycznych wokół truskawkowych kwater na czas zabezpieczania ich osłonami. Jeden z producentów agrowłóknin oferuje także materiał o właściwościach elastycznych ograniczających potencjalne szkody wyrządzane przez zwierzęta.

Duet targowy expoSE i expoDirekt odniósł sukces dzięki dużej frekwencji pierwszego dnia i nieco spokojniejszemu drugiemu. 426 wystawców z 16 krajów zaprezentowało swoje innowacje oraz sprawdzone produkty i usługi podczas 29. targów expoSE – wiodących w Europie targów produkcji szparagów i owoców jagodowych – oraz podczas 14. targów expoDirekt – największych w Niemczech targów marketingu bezpośredniego w rolnictwie.

W dniach 19-20 listopada 2025 r. Messe Karlsruhe odwiedziło około 5300 zwiedzających z 32 krajów. Oprócz różnorodnych wystaw odbyło się kilka ważnych i ciekawych imprez towarzyszących - II Forum Pestkowców, XXXVI Dzień Szparagów, III Forum Technologii Jagodowych i Forum Marketingu Bezpośredniego. Zaoferowały one prezentacje na temat bieżącej wiedzy specjalistycznej i przyszłych kierunków rozwoju, które spotkały się z dużym zainteresowaniem publiczności.

Około 15% podmiotów swe ekspozycje na targach zorganizowało po raz pierwszy. Ponad 29% wystawców, czyli o prawie 4% więcej niż w roku ubiegłym, oraz około 22% odwiedzających, którzy zarejestrowali się online, pochodziło z zagranicy. Większość gości pochodziła z Niemiec, Belgii, Francji, Włoch, Holandii, Austrii i Szwajcarii.

Kiedy kolejna edycja?

Kolejne targi expoSE i expoDirekt odbędą się w dniach 18-19 listopada 2026 roku w Messe Karlrsuhe. Pod wieloma względami będzie to edycja jubileuszowa! Stowarzyszenie Producentów Szparagów i Truskawek Południowoniemieckich (VSSE), założone zostało w 1996 roku, a na przyszłorocznych targach obchodzić będzie swe 30-lecie. Także od 30 lat odbywa się expoSE, a od15 lat expoDirekt.

Organizatorzy zaplanowali kolejną, trzecią już edycję Forum Owoców Pestkowych wraz ze współorganizatorem Herbertem Knuppenem, Forum Technologii Jagodowych z organizatorem Marco Josephem, Dzień Szparagów organizowany wraz z Urzędem Powiatowym w Karlsruhe i Radą Regionalną Karlsruhe oraz Forum Marketingu Bezpośredniego, które ma być prowadzone z branżowym magazynem HOFdirekt.

Źródło: Informacja prasowa VSSE

To wydarzenie stworzone dla producentów owoców, w tym również plantatorów borówki, malin, truskawek i innych gatunków jagodowych, którzy chcą rozwijać swoje gospodarstwa, poznawać innowacje i wymieniać doświadczenia z ekspertami.

Czytaj także:

Fruit Poland 2025

Fruit Poland 2025 – już tylko miesiąc do targów. Jakie atrakcje czekają na uczestników?

Na odwiedzających czeka ponad 100 wystawców z Polski i zagranicy, prezentujących maszyny do upraw sadowniczych, systemy nawadniania, nawozy, środki ochrony roślin oraz rozwiązania wspierające przechowywanie i pakowanie owoców.

Fruit Poland 2025

FOTO: Ikaniewicz

To wyjątkowa okazja, aby zobaczyć w jednym miejscu nowoczesne technologie, które zwiększają efektywność produkcji i poprawiają jakość plonów w gospodarstwach jagodowych.

Nie zabraknie również części merytorycznej – w ramach European Fruit Industry Congress odbędzie się konferencja „Sadownictwo 2025 – nowoczesność w praktyce”, organizowana przez Instytut Ogrodnictwa – PIB.

Eksperci przedstawią nowe odmiany borówki i innych owoców jagodowych, zaprezentują mikrobiologiczne metody wspierania upraw oraz zastosowanie dronów i technologii cyfrowych w rolnictwie precyzyjnym.

Targi FRUIT POLAND 2025 odbędą się w jednej hali z wydarzeniami BioAgro i Poultry, tworząc wspólną przestrzeń dla zrównoważonego rolnictwa, ekologicznych technologii i innowacji w produkcji żywności.

? Rejestracja jest już otwarta i całkowicie darmowa: REJESTRACJA TUTAJ

Ostatnia edycja TSW pobiła rekordy i dziś wiele wskazuje na to, że wydarzenie w 2026 roku również przyciągnie szerokie grono tak wystawców, jak i zwiedzających – mówi Jacek Kłudka, prezes Oficyny Wydawniczej Oikos i dyrektor targów TSW. W styczniu 2025 roku wystawę odwiedziło blisko 17 tysięcy osób, przede wszystkim sadownicy, plantatorzy warzyw, eksperci branży. Przyjechali z Polski i zagranicy, m.in. z Włoch, Niemiec, Francji, Serbii, Hiszpanii, a nawet z Jordanii. Wystawa zajęła wówczas powierzchnię blisko 3 hektarów.

Konkurs TSW - wygraj bilety!

FOTO: Ahm

W specjalnym konkursie przygotowanym przez nasze wydawnictwo można wygrać parę podwójną wejściówkę na to wyjątkowe wydarzenie. Kliknij TUTAJ po szczegóły!

Czytaj także:

TSW 16

TSW 2026 - co nowego zaplanowali organizatorzy?

To już czwarta odsłona Targów TSW, które Oficyna Wydawnicza Oikos zorganizuje w Kielcach. Już wiadomo, że kolejna XVI edycja nie będzie mniejsza od tegorocznej. Spodziewamy się około 500 wystawców z 20 krajów, planujemy organizację sześciu specjalistycznych konferencji. W ich trakcie swoją wiedzą podzielą się eksperci z Polski i zagranicy – zapowiada prezes Jacek Kłudka.

Najnowsze technologie produkcji owoców i warzyw na TSW 2026

W gronie wystawców są czołowi producenci maszyn oraz technologii m.in. do nawadniania i ochrony przed skutkami niekorzystnych zjawisk pogodowych. Nie zabraknie rozwiązań służących do pakowania i przechowywania, a także środków ochrony roślin, nawozów, materiału szkółkarskiego.

Czytaj także:

TSW 2026

Największe targi ogrodnicze Europy Środkowo-Wschodniej odbędą się 23–24 stycznia 2026 roku w Kielcach

Patronami wydarzenia ponownie są firmy Timac Agro Polska, Procam Polska i Agrosimex. Warto dodać, że ostatnia z wymienionych firm podczas TSW 2026 będzie świętowała 35-lecie swojej działalności.

W grupie wystawców z Polski są już przedsiębiorstwa: Biobest, ICL Polska, Stowarzyszenie Polskich Szkółkarzy, AJ Apple, Grupa INCO, FELCO, Haygrove, Royal Brinkman Polska, Yara Poland, Aweta, Control Systems. Premierowo ofertę pokażą Qemetica Nutri-Plant, Alonet Bis oraz APPLAST.

Rośnie również grono zagranicznych wystawców, takich jak: włoski Seno Seed, holenderskie Vestjens Verkoop BV, De Kemp Plantebkwekerij i Multiscan Technologies, hiszpańskie MSC Greenhouse, szwajcarski xFarm Technologies czy Hectre Group z Nowej Zelandii. A po raz pierwszy stoiska przygotują DW Reusables z Chorwacji, Weenat z Francji, DD-Trading BV z Holandii oraz Frucotec SRL z Włoch.

Zwiedzający śmiało negocjują ceny i podejmują decyzje inwestycyjne często jeszcze w czasie wydarzenia albo tuż po nim. Skuteczność spotkań na targach TSW jest ceniona przez obydwie strony – stwierdza Jacek Kłudka.

Konferencje Targów TSW

Silną stroną styczniowego wydarzenia są branżowe konferencje. Kluczowe dla producentów warzyw i owoców tematy podejmą cenieni i doświadczeni eksperci. Trwają już intensywne przygotowania do kolejnych edycji:

•             XVI Konferencji Sadowniczej,

•             XIII Konferencji Truskawkowej,

•             IV Konferencji Jagodowej – w tym roku z podziałem na część malinową i porzeczkową,

•             XVI Konferencji Warzywniczej,

•             II Konferencji "Uprawa winorośli",

•             III Konferencji "Pod osłonami".

Każda z nich to dawka aktualnej wiedzy, praktycznych rozwiązań i inspiracji, które pomagają producentom rozwijać swoje gospodarstwa i lepiej reagować na wyzwania rynku.

Strefa Biznesu, konkursy i poletko pokazowe na targach TSW

Wzorem ostatniej edycji Oficyna Wydawnicza Oikos przygotowuje także Strefę Biznesu – przestrzeń spotkań B2B i konsultacji z ekspertami. Na terenie wystawy powstaną również pokazowe poletka. Wyposażymy je w najnowsze technologie i rozwiązania, takie jak robot do zbioru jabłek.

Na Targach TSW nie mogłoby zabraknąć Konkursu im. prof. Szczepana A. Pieniążka – w styczniu przeprowadzimy już XII edycję tego wydarzenia. Ponadto zaplanowaliśmy kontynuację konkursu "Sadownik Roku".

Sprzedaż biletów już trwa!

Największe targi branży ogrodniczej w Europie Środkowo-Wschodniej odbędą się 23–24 stycznia 2026 roku w Targach Kielce. Dla wygody zwiedzających przygotowano nowy układ komunikacyjny z trzema wejściami, a w przedsprzedaży bilety dostępne są w niższej cenie.

Jeśli jednak sprzyja Ci szczęcie, albo chcesz je w ogóle przetestować, to bilety można także wygrać! Szczegóły Konkursu po kliknięciu w LINK.

Źródło: Informacja prasowa TSW

Wapń jest ważnym elementem budowy komórek roślin. Dostateczne wysycenie ścian komórkowych tym pierwiastkiem powoduje ich trwałość i sztywność. Nie dziwi więc, że pobór wapnia z gleby każdego sezonu jest bardzo wysoki, co przekłada się na konieczność sukcesywnego dostarczania go do stanowisk, gdzie prowadzona jest intensywna produkcja owoców. Pamiętajmy, że wapń jest każdego sezonu wynoszony z pola z plonem (w niektórych przypadkach nawet 200 kg/ha czystego składnika) ale w części także wypłukiwany z ryzosfery. Coroczna utrata tego pierwiastka bywa więc bardzo wysoka.

Wapń to także pierwiastek w pewnym stopniu niwelujący stresy. Wysycenie roślin i owoców wapniem poprawia ich trwałość chociażby w przypadku wystąpienia wysokich temperatur.

Wapń pełni wiele funkcji w glebie. W gronie najważniejszych wymienić należy:

• zwiększa jej aktywność fizjologiczną i mikrobiologiczną
• pomaga wytworzyć jej gruzełkowatą strukturę a następnie wydłuża jej zachowanie
• poprzez polepszenie struktury gleby zwiększa także jej sorpcję wodną
• polepsza przyswajanie składników pokarmowych z gleby
• reguluje pojemność kationową gleby

Jak przeprowadzić skutecznie wapnowanie kwatery jagodowej?

Punktem wyjścia jest ustalenie parametrów gleby. Wynik analizy gleby wykonanej metodą ogrodniczą dostarcza informacji na temat odczynu pH gleby i zawartości wapnia w niej – te parametry nie zawsze idą w parze. Bywa, że kwasowość gleby jest na odpowiednim poziomie, ale wapnia jest w niej niewiele. Dawniej przyjmowało się, że wystarczające jest przeprowadzanie diagnostyki gleby co 2-3 lata. Aktualnie, z uwagi na ceny nawozów ale i ekonomiczne skutki błędnie dobranego ich dawkowania, sugerowałbym jednak wykonanie takiego badania każdego roku. Optymalnym terminem jest późna jesień lub schyłek zimy – jeśli zdecydujemy się na drugi termin, to wapnowanie wciąż można przeprowadzić zaraz po uzyskaniu wyników i w oparciu o nie.

Czytaj także:

nawożenie plantacji

Czy to już czas na analizy gleby i wysiew nawozów na plantacjach jagodowych?

Najczęściej w ogrodnictwie wykorzystywane są wapna węglanowe. W tej kategorii wyliczyć można kredy - mieloną, pylistą, pastewną, czy jeziorną. Wapnowanie przeprowadzone w oparciu o nie jest bezpieczne dla mikroflory glebowej, a jednocześnie relatywnie szybko pomaga uregulować odczyn pH gleby.

Jeżeli odczyn pH gleby jest już stosunkowo wysoki albo po prostu odpowiedni dla danej uprawy, a wapnia w glebie brakuje, sięgnąć można po np. siarczan wapnia. Oprócz wapnia nawóz taki dostarczy także siarkę. Pierwiastek ten staje się coraz bardziej deficytowy w wielu stanowiskach, choć kilkanaście-kilkadziesiąt lat temu w ogóle nie było potrzeby dostarczania do gleby.

Wapna tlenkowe „błyskawicznie” podnoszą odczyn pH gleby. Jednak właśnie z uwagi na ich wysoką reaktywność stosować należy je bardzo ostrożnie.

Wapnowanie zachowawcze

W kwaterach jagodowych, gdzie odczyn pH gleby został wstępnie uregulowany jeszcze przed wysadzeniem roślin, dobrym pomysłem jest tzw. wapnowanie zachowawcze. Polega ono na systematycznym stosowaniu wapna węglanowego jesienią w niewielkich dawkach. Coroczna aplikacja 300-500 kg/ha nawozu na hektar zapewnia roślinnym niezbędny zasób wapnia na kolejny sezon wegetacyjny a jednocześnie przeciwdziała zakwaszaniu się podłoża postępującemu dość szybko zwłaszcza na lekkich glebach, które przecież najczęściej przeznaczane są do uprawy jagodowych.

Jesienne wapnowanie plantacji

Jesień jest dogodnym czasem na zwapnowanie plantacji. Po pierwsze, jest to ten czas, gdy natężenie innych prac jest już znacznie niższe. Po drugie i nawet ważniejsze, chodzi o wykorzystanie zimowej wilgoci, zarówno pochodzącej z opadów deszczu i ciężkich mgieł jak i z wody roztopowej do rozpuszczenia nawozu.

O tempie rozpuszczenia się nawozu na polu decyduje także jego rozdrobnienie. Generalnie przy wapnowaniu, zwłaszcza tam, gdzie niedobory wapnia w glebie są bardzo duże, lepiej unikać jest tzw. dolomitów. Choć ich ceny bywają kuszące, to tego typu nawozy wapń uwalniają bardzo powoli i stosunkowo wolno wpływają także na odczyn gleby. Są jednak niezłym źródłem magnezu.

Nagłe spadki temperatury, szczególnie w połączeniu z umiarkowanym lub silnym wiatrem, mogą wywoływać poważnie uszkodzenia roślin jesienią. Te przełożą się na ich kondycję, a poprzez to również na wielkość plonowania w przyszłym sezonie.

Czytaj także:

uszkodzenia truskawek

Uszkodzenia mrozowe truskawek. Jak regenerować rośliny? – komunikat jagodowy 02.04.2025

Skala uszkodzeń najczęściej jest dość zróżnicowana. Przemarznięciu może ulec cała korona, co w konsekwencji może doprowadzić nawet do utraty rośliny. Wielokroć jednak pojawiają się częściowe uszkodzenia, kore daje się regenerować, jednak także i one ograniczają plon. Efektywną i prostą metodą niwelacji tych zjawisk jest jesienne okrywanie plantacji agrowłókniną.

Kiedy okrywać truskawki agrowłókniną na zimę?

Przede wszystkim, należy kierować się obserwacjami aury, nie kalendarzem. Ostatnie długie i ciepłe jesienie nie generowały konieczności okrywania plantacji w ogóle. Pojawiające się w październiku i listopadzie przymrozki są dla roślin wręcz korzystne, pomagają wprowadzić je w zimowlę.

Co innego jednak, gdy temperatury takie, z jakimi mamy do czynienia obecnie, a więc +8°C do +12°C w dzień i powyżej 5°C w nocy zostaną przerwane nagłym chłodem i silnym wiatrem. Pamiętam sezony, kiedy już w październiku właśnie po takich sytuacjach notowano poważne uszkodzenia roślin.

Generalnie możemy jednak przyjąć, że z okryciem plantacji zwlekamy do czasu, gdy temperatura w nocy spadać będzie poniżej 0°C, a ziemia zacznie marznąć. Jeśli wierzyć aktualnym prognozom pogody, w ciągu nadchodzących 10-14 dni nie powinna wystąpić potrzeba okrywania kwater.

Bywają nawet sezony, kiedy to w ogóle pierwsze okrycie truskawek uprawianych w gruncie agrowłókniną przypada na styczeń. Pamiętajmy, że w warunkach relatywnie ciepłej jak na schyłek jesieni pogody osłona będzie dodatkowo jeszcze podnosić temperaturę a przy okazji także wilgotność w kwaterach stwarzając dogodne warunki do rozwoju chorób i szkodników.

Jaką agrowłókninę stosować do zimowego okrywania truskawek?

Pewnym standardem ostatnich lat stał się materiał o gramaturze 23 g/m2. Ponieważ zimy są lekkie ostatnio, próby można podjąć nawet z agrowłoniną o gramaturze 19g/m2. Obserwując warunki do rozwoju pogody w trakcie nadchodzącej zimy (zaburzenia w formowaniu się wiru polarnego, już teraz dość obfita pokrywa śnieżna na Syberii) osobiście postawił bym jednak na materiał grubszy, powiedzmy 30 g/m2.

Warto także pamiętać, że w przypadku wystąpienia naprawdę poważnych spadków temperatury lepsze rezultaty da okrycie plantacji podwójną warstwą materiału o łącznej gramaturze na przykład 46 g/m2 niż sięgnięcie po pojedynczą warstwę materiału odpowiadającego tej grubości, czyli tzw. pięćdziesiątkę.

Lepiej sprawdzają się materiały o wzmocnionych obrzeżach, okażą się trwalsze. Można je obsypywać ziemią, stosować małe worki z piaskiem lub kotwy. Nie jest dobrym pomysłem wykorzystywanie kamieni. Ich ostre krawędzie w warunkach wietrznej pogody, pomimo wzmocnień brzegu osłony, będą powodować mechaniczne uszkodzenia materiału.

Około 420 wystawców z 16 krajów weźmie udział w duecie targowym expoSE i expoDirekt, który odbędzie się w dniach 19-20 listopada 2025 r. w Messe Karlsruhe (Centrum Wystawiennicze w Karlsruhe). Wydarzenie połączy 29 już edycję expoSE, wiodących w Europie targów poświęconych produkcji szparagów i owoców jagodowych oraz 14 edycję expoDirekt, największych w Niemczech targów marketingu bezpośredniego w rolnictwie i ogrodnictwie.

Zaprezentowane zostaną liczne innowacje sprzętowe i sprawdzone już produkty. Oferta targowa obejmuje całe spektrum produkcji szparagów i owoców jagodowych, od przygotowania stanowiska, ich uprawę i zbiór aż po sprzedaż.

Organizatorem targów jest Stowarzyszenie Południowoniemieckich Plantatorów Szparagów i Truskawek (VSSE – Verband Süddeutscher Spargel- und Erdbeeranbauer e.V.).

O czym będzie można porozmawiać na stoiskach?

Bardzo silnie reprezentowane będą firmy maszynowe. Niemieckie targi zaoferują możliwość zapoznania się z najnowszym sprzętem, także autonomicznym, do przygotowania stanowisk pod uprawy ogrodnicze, pielęgnacją kwater czy zbiorami.

Swe stoiska zorganizują także producenci tuneli i systemów do uprawy truskawek pod osłonami. Będzie jednak można także zobaczyć najnowsze rozwiązania do uprawy gruntowej truskawek i szparagów.

Ważne miejsce zajmą ekspozycje firm oferujących opakowania. Spodziewać należy się także wystaw gotowych produktów powstających na bazie owoców, a wytwarzanych na niewielką skalę w gospodarstwach lb małych firmach działających przy nich.

Źródło: Informacja prasowa VSSE