W systemie RASFF, który ostrzega przed potencjalnie niebezpieczną żywnością, pojawiło się zgłoszenie dotyczące mrożonych malin z Chile. Partię zatrzymano na naszej granicy po wykryciu przekroczenia normy dla chlorotalonilu.

W badaniu stwierdzono chlorotalonil na poziomie 0,026 ± 0,013 mg/kg, przy dopuszczalnym limicie 0,01 mg/kg. Maliny nie zostały wprowadzone do obrotu, bo polskie służby odrzuciły transport po stwierdzeniu nieprawidłowości.

Obok Chile i Polski pojawia się też podmiot z Wielkiej Brytanii. Z dokumentu wynika, że chilijskie maliny miały trafić do Polski przez brytyjskiego pośrednika.

Do Polski, tuż przed startem krajowego sezonu, miała trafić partia mrożonych malin z bardzo odległego kierunku.

Kiedy start skupu w Polsce?

Za chwilę ruszy zbiór malin letnich. Ostatnie sezony były dla producentów trudne, jeśli chodzi o ceny malin do przetwórstwa. Plantatorzy od dawna zwracają uwagę na dużą skalę importu, która odbija się na cenach. W tym roku dochodzi jeszcze inny problem. Po zimie, przymrozkach i suszy zbiory najpewniej będą mniejsze niż w poprzednich latach. Nic dziwnego, że plantatorzy liczą na bardziej satysfakcjonujące ceny.

W teorii mamy przecież wolny rynek, owszem, ale tego rodzaju informacje naprawdę demotywują.

Źródło: RASFF, powiadomienie 2026.4936

Bioróżnorodność a dzikie zwierzęta

Monika Szymańczak-Siemiątkowska wraz z mężem Danielem prowadzi bioróżnorodne gospodarstwo rolne, w którym, jak sama nazwa wskazuje, prowadzonych jest wiele upraw ekologicznych. Rolnicy uprawiają owoce, warzywa, zboża i zioła. Z owoców i warzyw zebranych w gospodarstwie wyrabiają naturalne przetwory owocowe i warzywne, takie jak soki, dżemy, musy, a nawet octy. W ramach bioróżnorodności posiadają również zwierzęta.

Produkowane przez siebie owoce i warzywa oraz produkty z nich wytworzone sprzedają w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego, a także w ramach warszawskich kooperatyw spożywczych. W sezonie, w świeże produkty, można zaopatrzyć się również w gospodarstwie zlokalizowanym w powiecie grójeckim (gm. Pniewy) – Michrowska Piwniczka.

Jak mówi rolniczka, żyją w zgodzie z naturą i wszystko co produkują jest najwyższej jakości.

Niestety, prowadzone przez nich uprawy są notorycznie niszczone przez dziki oraz inne zwierzęta dziko żyjące. 

Najpierw maliny zmarzły, a potem przeryły je dziki

W tym sezonie najbardziej ucierpiały maliny, których w gospodarstwie jest ok. 1 ha. Niestety, przymrozki, które przetrzebiły sady, nie ominęły również gospodarstwa Siemiątkowskich. Niskie temperatury wahające się od -4 do -8°C doprowadziły do wymarznięcia deserowych malin letnich i jesiennych, czerwonych, czarnych i żółtych. Chcąc ratować plantację, mąż rolniczki skosił malinę jesienną, mając nadzieję, że roślina jeszcze się odrodzi.

Wszystko mogło pójść zgodnie z planem, gdyby nie dziki, które przyszły na plantację i powyrywały karpy. 

– Dziki po prostu przyszły i wyrwały karpy, bo szukały robaków, których tam de facto raczej nie ma, chyba najbardziej przyciąga je obornik. W miejscach, w których maliny zostały poderwane, one po prostu uschły – mówi Szymańczak-Siemiątkowska i dodaje, że obornik koński stosowany z uwagi na specyfikę gospodarstwa bioróżnorodnego prawdopodobnie stanowi dla dzików dodatkową zachętę do żerowania w plantacji.

Zobacz FOTO i czytaj dalej:

{embed-gallery-1-tpr_class}{embed-gallery-1-tpr}763715{/embed-gallery-1-tpr}{embed-gallery-1-tpr}763716{/embed-gallery-1-tpr}{/embed-gallery-1-tpr_class}

Rolniczka przyznaje, że dopóki korzenie pozostawały nienaruszone, była szansa na zbiór malin, które stanowią jedną z głównych roślin dochodowych w bioróżnorodnym gospodarstwie.

– Mąż skosił maliny po przymrozkach z nadzieją, że do sierpnia jeszcze odbiją, ale przyszły dziki i wszystko zryły. Jeśli malinę jesienną zetnie się we wczesnej fazie, to powinna odbić. We wszystkich uprawach jest rozłożone nawodnienie. Jednak jest taka susza i jest tak gorąco, że to wszystko paruje i nie ma nic, a dziki przyszły i jeszcze bardziej uszkodziły te uprawy. Nawet zgryzły listki z góry. Na malinie zależało mi najbardziej, gdyż mamy na nią duże zamówienia – dodaje. 

Te krzaki malin, które udało się uratować, zostały przesypane obornikiem i okryte, żeby korzenie nie pozostawały na wierzchu.

– Dziki przychodzą codziennie. Po okryciu nie było nowych śladów, ale to nie znaczy, że nie wrócą. W lesie nie ma co jeść, jest sucho i szukają różnych możliwości – przyznaje. 

Dalsza część artykułu pod materiałem WIDEO:

Dziki nie boją się

Rolniczka przyznaje, że dziki przychodzące do ich gospodarstwa są bardzo udomowione i nie działa na nie ani popularny preparat odstraszający ani elektryczny pastuch, który zwyczajnie zrywają, a pod ogrodzenia próbują się podkopywać. 

– To nie są miejskie dziki, one powinny się bać człowieka, ale się nie boją i nic nie robi na nich wrażenia – przyznaje. 

O stopniu udomowienia dzików świadczy to, że maliny były posadzone na polu przylegającym do posesji, w zwartej części wsi.

– Może to nie jest dom przy domu, ale to nie jest pole oddalone od wsi, jednak w sąsiedztwie znajduje się las – dodaje.

Jak wskazuje rolniczka, dziki przychodzą nie tylko szukać pożywienia, ale również napić się wody.

– Dziki uszkadzają instalację nawadniającą plantacje, dlatego że one przychodzą nie tylko po to, żeby się pożywić, ale również napić, bo jest sucho. W oborniku szukają różnych organizmów i chętnie podgryzają korzonki, szukają sobie smaczków – mówi.

Co więcej, po zimie wylegiwały się między jabłonkami znajdującymi się blisko drogi. 

– Jednej sąsiadce zryły ogródek, bo nie miała ogrodzenia. U nas w sadach bez względu na to, czy rosły w nich jabłonie, wiśnie czy czereśnie, wszystko zryły. Mój ojciec musiał to równać grabkami, bronami i walcem, ale na szczęście jabłonkom nic się nie stało – opowiada. 

Rolnicy oddali dzikom i bobrom łąki

Szymańczak-Siemiątkowska nie ukrywa, że wrzucone przez nią do sieci nagranie szkód wyrządzonych w plantacji malin spotkało się z krytycznym odbiorem społeczeństwa, które nie widziało nic złego w tym, że zwierzęta weszły w szkodę rolnikom. Pojawiła się również narracja, że rolnicy niczego nie robią dla dzikich zwierząt. Tymczasem Siemiątkowscy oddali dzikom i bobrom łąki, ponieważ ich działalność była na tyle inwazyjna, że łatwiej było zrezygnować ze zbioru traw.

– Ludzie piszą, że rolnik nic nie poświęca dla zwierząt. Nasze łąki w 100% są poświęcone dzikom i bobrom – mówi.

Dalsza część artykułu pod materiałem WIDEO:

Bobry się podkopują, łosie przychodzą na jabłka, a zające na korę drzew

Rolniczka przyznaje, że po tym, jak przesadziła z łąki czarny bez, który również zasmakował bobrom, te chwilowo się wyprowadziły na pobliskie bagna i w bieżącym roku nie było z nimi problemów. Za to poprzedniej jesieni w pobliskiej wiosce jeden sad jabłonkowy całkowicie skosiły.

– Jakiś czas temu mieliśmy tam posadzony bez czarny i został tak uszkodzony, że to, co zostało, przesadziliśmy w ogrodzone podwórko – wspomina i dodaje, że i tak próbowały się podkopywać.

Zające również doskwierają rolniczce.

– Pierwszy raz w życiu zające obgryzły nam stare jabłonki – opowiada. 

Jakby tego było mało, do sadu przychodzą również łosie. 

– Łosie przyszły w tym roku do sadu, tak samo, jak w zeszłym, ale że nie wyrządziły znaczących szkód, to nawet tego nie zgłaszaliśmy. Za to w zeszłym roku Urząd Marszałkowski się poczuł i wypłacił nam odszkodowanie za szkody przez nie wyrządzone – wspomina.

Gołębie grzywacze, dzikie i domowe zjadają zboże i strącają borówki

Co więcej rolnicy mają również problem z dzikimi gołębiami grzywaczami, które nie tylko plądrują im plantacje zbóż, ale również strząsają borówki.

– Nigdy w życiu nie zebraliśmy borówki w takiej ilości, żeby móc się nią z kimś podzielić. Co roku przylatują gołębie, siadają na gałęziach, wszystko spada na ziemię i po borówkach. Nawet nie ma się czym chwalić, jeżeli chodzi o borówki – opowiada.

{embed_photo_100_tpr}763717{/embed_photo_100_tpr}

Grzywacze połasiły się nawet na świeżo zasianą dynię.

– Posiałam dynię w rządkach dla klientów sklepu. Wszystkie rzędy z dynią mi rozgrzebały. Rękę bym sobie dała uciąć, że tego nie wydziobią. Wiadomo, że zboże, ale skąd one wiedziały, że ja w rządkach posiałam dynię? – zastanawia się. 

Dalsza część artykułu pod materiałem WIDEO:

Jastrzębie zadziobują indyki, szpaki nie boją się armatek

Z relacji Szymańczak-Siemiątkowskiej wynika, że nad plantacjami rozciąga się pastuch i drut kolczasty, bo zwierzęta przechodziły też górą. Kiedyś rolnicy stosowali siatki zabezpieczające, ale z uwagi na to, że drobne ptactwo np. zimorodki zaplątywały się w nie, zrezygnowali z ich używania, bo było im ich szkoda.

– Na własny użytek chowamy drób: kaczki, kury i indyki, dlatego te dzikie zwierzęta się schodzą. Teraz jastrzębie przylatują i potrafią wziąć i zadziobać dużego indyka. Wydziobać tylko płuca, a całą resztę zostawiają – relacjonuje i dodaje, że poza tym podkopują się również lisy.

Co gorsza, zagrożenie dla drzewek owocowych stanowią szpaki, które przestały bać się armatek hukowych.

– Pierwsze szpaki, które przyleciały, bały się armatek hukowych. A potem coś się stało i po kilku latach szpaki nauczyły się żyć z tymi armatkami, i w ogóle, absolutnie ten huk armatek przestał im przeszkadzać. Przestaliśmy walić armatkami, bo to nie miało sensu, szpaki były i armatki były, i to nie przynosiło żadnego efektu – tłumaczy. 

Myśliwy robi, co może

Rolniczka przyznaje, że myśliwy z koła łowieckiego, któremu podlega teren gospodarstwa, robi, co może, by wspierać lokalnych rolników, ale musi stosować się do przepisów. 

– Sama podjęłam kroki, żeby zapisać się do koła łowieckiego, bo tak dalej nie da się żyć, jeśli chcemy tu gospodarzyć – twierdzi.

Dyskryminacja gospodarstw bioróżnorodnych

Szymańczak-Siemiątkowska przyznaje, że jako rolniczka prowadząca gospodarstwo bioróżnorodne czuje się dyskryminowana, ponieważ w zeszłym roku nie należała jej się nawet pomoc przymrozkowa. Wszystko dlatego, że ogólny stopień wymrożenia poszczególnych upraw nie wyniósł 70%.

– Nie dostałam ani złotówki, pomimo tego, że nie zebraliśmy jabłek, gruszek, czereśni i mini kiwi, bo jesteśmy bioróżnorodni i uprawy się nam porozbijały. Nie dostajemy odszkodowania w takich sytuacjach – tłumaczy.  

A do tego musi mierzyć się z całym przekrojem leśnego inwentarza, który notorycznie grasuje w uprawach pieczołowicie doglądanych przez nią i jej męża. 

– Skoro mamy dać wolną rękę dzikom i innymi dzikim zwierzętom, niech może państwo i aktywiści się dołożą i zapłacą za straty przez nie wyrządzane – kończy.

Małżeństwo Siemiątkowskich nie zamierza się jednak poddawać i kontynuować rolniczy biznes, choć bez odpowiednich działań w zakresie redukcji pogłowia dzikich zwierząt nie będzie to łatwe. 

Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz 

Obecnie zabiegi pobudzające wegetację nie mają sensu, ponieważ mogą przynieść więcej szkód niż pożytku. Celem powinno być zagęszczenie soków komórkowych. W tym przypadku sprawdzą się nawozy oparte na solach potasu, a także siarczany potasu i magnezu. Ważny jest jednak czas, a ten na razie wciąż mamy. Podanie choćby opisanych wczoraj poliaminów z siarczanem magnezu da dobry efekt pod warunkiem, że zapewnimy roślinom odpowiednie okno czasowe na pobranie tych substancji, wynoszące minimum 1 dobę.

Czytaj także:

przymrozki u czytelników

Przymrozki na plantacjach – gdzie było najzimniej i jak plantatorzy chronili swoje uprawy?

Osłony wciąż potrzebne

Wciąż potrzebne na plantacjach są osłony — mam na myśli te plantacje, na których można je zastosować. W uprawach truskawek warto zastosować jedną, a najlepiej - o ile to możliwe - dwie okrywy agrowłókniny. Gramatura w drugim przypadku może być nawet niewielka, np. 21 g/m2.Tu jednak także czas odgrywa istotną rolę. Materiał musi zostać naciągnięty na rośliny przed nadejściem ujemnej temperatury. Podobnie wygląda sytuacja z zamykaniem tuneli. Skumulujmy tyle ciepła z dnia, ile tylko będzie możliwe.

Osłona z agrowłókniny przyda się także do zabezpieczenia truskawek na rynnach i szpalerów malin i jeżyn. Wazne jest, żeby materiał po opuszczeniu na ziemię przylegał do niej - inaczej okrywa nie będzie w pełni skuteczna. 

Czytaj także:

przymrozki wiosenne

Nadchodzi fala przymrozków. Plantator zdradza, co robi przed nocą

Piecyki, wiatraki, zamgławiacze, zraszacze

W niektórych przypadkach konieczne będzie sięgnięcie po jeszcze inne rozwiązania. Piecyki na brykiet torfowy to rozwiązanie skuteczne w tunelach, a także w mniejszych kwaterach uprawnych. Jest jednak dość drogie w eksploatacji. Część plantatorów po prostu spala więc słomę lub gałęzie, by w ten sposób uchronić swoje rośliny.

FOTO:

FOTO: Sad24

Pojawiają się też coraz częściej wiatraki lub inne urządzenia, także mobilne, przyczepiane do ciągników, które chronią uprawy poprzez sprowadzanie powietrza z wyższych warstw w dół, tam, gdzie jest najzimniej. Różnica może wynosić kilka stopni (nawet 3-4), a dodatkowe dogrzanie powietrza, np. gazem, jeszcze zwiększa efektywność zabiegów.

Część plantatorów wypróbowuje zamgławianie. Mniejsze urządzenia stosowane są w tunelach, większe bezpośrednio na plantacjach. Podobnie sytuacja ma się ze zraszaniem przy pomcy zraszaczy obtorowych lub flipperów. Obie metody niosą pewne ryzyko — w pierwszym przypadku uszkodzenia roślin może wywołać nieodpowiednia proporcja glikolu, w drugim zaś awaria systemu przed rozpuszczeniem się lodu na roślinach.

Pytaniem otwartym pozostaje długość trwania przymrozku i skala spadku temperatury. Prognozy pogody przewidują raczej niewielkie spadki, a zagrożenie wynika głównie z obecnego stanu wegetacji roślin jagodowych. Na uszkodzenia szczególnie podatne są zwłaszcza gatunki już kwitnące, jak np. agrest i porzeczki, choć ryzyko utraty plonu w efekcie stresu termicznego dotyczy właściwie wszystkich roślin.

Gdy kończyłem pracę wczoraj sprawdziłem temperaturę. Mój zewnętrzy odczyt wykonywany jest dość wysoko, na ok. 3 m nad ziemią. Nie mniej jednak o godz. 23:20 temperatura w obejściu wynosiła prawie 6°C i wydawało się, że ryzyko wystąpienia przymrozku w moim gospodarstwie (Gmina Cielądz, powiat rawski) jest znikome.

Faktycznie, pomimo niemal bezchmurnego i krystalicznego nieba, dobrych warunków do wystąpienia konwekcyjnych przymrozków, tutaj o 6:00 rano temperatura zbliżyła się do progu 0°C, ale go nie przekroczyła. W wielu innych gospodarstwach sytuacja była jednak o wiele gorsza.

Nawet -4,6°C na wschodzie. To jeszcze przymrozek czy już mróz?

W mediach społecznościowych portalu wstawiłem zdjęcie domowego termometru i rozkwitniętej czereśni na tle rozgwieżdżonego nieba. W odpowiedzi Internauci nadesłali sporo informacji z innych terenów kraju.

Rośliny kwitną, a przymrozki nie odpuszczają

FOTO: Michał Piątek

Zimno było w dolinie Pilicy. Na plantacjach w terenie, gdzie chłód gromadzi się w bezwietrzne noce, temperatury w najchłodniejszym okresie poranka spadały do poziomu -1,5°C, a nawet -2,0°C.

Silne przymrozki odnotowali także plantatorzy w różnych częściach centralnej Polski. Wiele zależy od ułożenia terenu i często w miejscowościach oddalonych od siebie o zaledwie pół godziny drogi samochodem rysowały się silne kontrasty. Dla przykładu, czytelnik z Tarczyna informował o przymrozku wynoszącym -1,0°C w jego gospodarstwie, a inny, dosłownie kilkanaście kilometrów dalej już o spadku do poziomu -4,0°C.

Nocny przymrozek 22.04.2026, okolice Zamościa

FOTO: Krzysztof Kalita

Wydaje się jednak, że zgodnie z prognozą, najzimniej było na wschodzie. Krzysztof Kalita spod Zamościa (Szewnia Dolna) informował o długotrwałym, wynoszącym ponad 5 godzin spadku temperatury powietrza poniżej 0°C. W najchłodniejszym okresie doby w jego gospodarstwie wyniosła ona -4,6°C. To rejon w którym dość powszechna jest uprawa porzeczek.  Wskazanie termometru ze zdjęcia jest już w zasadzie już na pograniczu przymrozka i zwykłego mrozu, bardzo niebezpieczne dla kwitnących upraw.

 Agrowłókniny, opryski, walka o plon

Cześć jagodowych jeszcze nie kwitnie. To dobra wiadomość, choć wcale nie gwarantująca przemarznięć. Inne, jak na przykład wspomniane już porzeczki, agrest czy jagoda kamczacka już niestety są w rozkwicie. To okres w którym rośliny są narażone na uszkodzenia termiczne.

Czytaj także:

maliny w tunelach

Maliny w tunelu pod presją. Przędziorki nie dają spokoju, a przymrozki wracają

Plantacje truskawek czy malin okrywane są na noc agrowłokninami. Jeżeli spadki temperatur są krótkotrwałe i nieduże, to pojedyncza okrywa w zupełności wystarcza. Tak też rośliny zabezpiecza większość plantatorów z którymi rozmawiałem. Niektórzy jednak preferują podwójną okrywę. To wariant pewniejszy ale i bardziej kosztowny, a nader wszystko właściwie nie do zastosowania tam, gdzie areały są większe.

Część plantatorów decyduje się na zabiegi preparatami przygotowującymi rośliny na nadejście stresu. Katalog produktów jest bardzo szeroki, ale warto pamiętać o trzech sprawach:

• oprysk należy wykonać min. dobę przed nadejściem przymrozka
• po stresie wykonać należy kolejny zabieg niwelujący jego skutki
• przy spadkach temperatury do -5°C i poniżej lub długotrwałych przymrozkach efektywność nawet zblokowanej strategii będzie ograniczona

To jeszcze nie koniec

Przed nami kolejne tygodnie z ryzykiem przymrozków. Końcówka kwietnia ma być zimna, w niektórych częściach kraju może być chłodniejsza o 10°C od normy wieloletniej. W kontekście wielkości plonów niczego dobrego to nie wróży. Na pocieszenie dodać można jedynie to, że historycznie w sezonach trudnych, ceny były lepsze i wielokroć lata z przymrozkami ostatecznie zapamiętywane były jako te finansowo udane. Tego właśnie czytelnikom portalu i sobie z całego serca życzę.

Tegoroczna zima, mam na myśli styczeń i luty, na tle wielolecia była dość chłodna i raczej śnieżna. Generalnie, nie była wybitna, jednak w porównaniu z ostatnimi zimami była dość surowa. Odczuły ją także rośliny.

Ucierpiały truskawki, zwłaszcza te prowadzone w gruncie na stanowiskach, gdzie śniegu było mało. Przemrożenia widoczne są także na plantacjach malin a zwłaszcza jeżyn, których pędy pozostawiono na tegoroczny zbiór.

Okazuje się, że to jednak jeszcze nie koniec. Piękna, ciepła pogoda dziś a zwłaszcza wczoraj przechodzi do historii. Większość modeli meteorologicznych w nadchodzących dniach widzi ryzyko wystąpienia przygruntowych przymrozków, a niektóre nawet delikatne opady śniegu! Walka o kondycję roślin i plon nie jest zatem skończona – warto trzymać rękę na pulsie, by nie dopuścić do kolejnych uszkodzeń wywołanych chłodem.

Jak zimno będzie w przyszłym tygodniu?

Zapowiadane spadki temperatur nie są na szczęście bardzo niskie ani długotrwałe. Model ICON w centralnej Polsce, gdzie zlokalizowana jest większość plantacji jagodowych, przewiduje 22.04., który ma być najzimniejszym dniem, spadki temperatury do -1°C. Ale już w niektórych zachodnich częściach kraju może to być nawet -3°C, a w najchłodniejszym regionie nawet -5°C.

Prognoza temperatury przy gruncie 22.04., godz. 6:00

FOTO: Ventusky

FOTO:

Nie zapominajmy, że to wartości uogólnione i nieuwzględniające lokalnej topografii terenu. W zagłębieniach może być zawsze o kilka stopni Celsjusza mniej.

Co może zdumiewać w końcu kwietnia, równo za tydzień, tj. 26 kwietnia, prognoza pogody powstająca wskutek współpracy NRK i  The Norwegian Meteorological Institute, która odznacza się dość dobrą sprawdzalnością, informuje o możliwych opadach śniegu. Z czasów, gdy jeszcze ponad 20 lat temu uprawiałem wiśnie pamiętam śnieg i mróz w czasie długiego weekendu majowego, który kompletnie zrujnował mi plon uszkadzając kwitnące kwiaty. Miejmy nadzieję, że tym razem taki scenariusz się nie sprawdzi.

Była sroga zima, więc wymroziło szkodniki? Nic bardziej mylnego. Z obserwacji prof. Zbigniewa Jarosza, Doradca Jagodowy, jasno wynika, że niestety dla plantatorów, samice przędziorka chmielowca po zimie mają się bardzo dobrze.

Zblokowany tunel do uprawy malin

FOTO: Michał Piątek

Walka ze szkodnikiem bardzo ważna jest już teraz nim jego populacja wzrośnie a cykle rozwojowe zagęszczą się. Doradca zdaje sobie sprawę z kurczącej się liczby rozwiązań, jakie można przeciwstawić przędziorkowi. Choć ochrona jest trudniejsza niż jeszcze kilka lat temu, to jednak prof. Jarosz dostrzega możliwości efektywnej ochrony malin.

Zapraszam na krótki film. Z materiału zamieszczonego poniżej dowiesz się jak skutecznie opanować presję przędziorka, by wyprodukować obfity i bezpieczny pod kątem pozostałości plon:

Tomasz Szuławy, przedstawiciel firmy Ceres, w trakcie konferencji „Praktycznie o truskawkach i nie tylko”, która odbyła się w Starym Radzikowie mówił o rozwiązaniach mikrobiologicznych polepszających żyzność gleby. Ta bywa zmęczona wieloletnimi uprawami tych samych gatunków, kumulują się w niej patogeny, a plony spadają. Cóż czynić?

Tomasz Szuławy, Ceres

FOTO: Michał Piątek

Dzięki preparatom mikrobilogiczym, które opisywaliśmy już wcześniej TUTAJ, można konsekwentnie poprawiać kondycję wykorzystywanej w produkcji owoców ziemi. Wymaga to minimum wiedzy o zasadach i warunkach w jakich stosuje się poszczególna produkty. Jeśli są one spełnione, efekty mogą przyjść zaskakująco szybko.

Co widać gołym okiem: moczenie sadzonek i aplikacja przy sadzeniu

Część doświadczeń terenowych zrealizowanych przez Ceres dotyczyła uprawy truskawek, gdzie porównywano rośliny z obiektów kontrolnych (standardowa ochrona i nawożenie) z roślinami, które przed sadzeniem moczono w preparacie mikrobiologicznym, a następnie aplikowano go dodatkowo przy sadzeniu.

Truskawka, 3 miesiące po sadzeniu, po lewej korzenie były moczone w SPHERA i TRIASH 3+3 l/ha + Carbogen

FOTO: Ceres

Na zdjęciach i w obserwacjach polowych różnice były widoczne już po kilku tygodniach:

• rośliny z kombinacji z preparatami miały większą masę nadziemną,
• wykazywały wyraźnie silniejszy wigor,
• szybciej budowały system liściowy,
• lepiej wykorzystywały dostarczone składniki pokarmowe.

Jak podkreślał Tomasz Szuławy, gołym okiem widać, gdzie preparat był zastosowany. To ważne z punktu widzenia plantatora – nie mówimy tu o efektach uchwytnych wyłącznie w analizach laboratoryjnych, ale o różnicach widocznych już z międzyrzędzia. 

Przykład z praktyki: malina po 14 latach monokultury

Szczególnie ciekawy jest przykład doświadczenia przeprowadzonego w gospodarstwie dr Pawła Krawca w Karczmiskach, w kwaterze malin uprawianych w monokulturze przez 14 lat. Gleba była wyraźnie zmęczona. W doświadczeniu posadzono odmianę ‘Enrosadira’ z multiplatów (tzw. plug plants) 17 kwietnia.

Na części kwatery zastosowano standardowy program nawożenia i ochrony (obiekt kontrolny), a na drugiej – ten sam program uzupełniony po posadzeniu roślin podaniem przez linię kroplującą preparatów SPHERA (2l/ha) i TRIASH (2l/ha) z wykorzystaniem pożywki dla mikroorganizmów (CARBOGEN L) w stosunku 1:1.

Pozostałe elementy technologii były identyczne.

Wyniki okazały się bardzo wymowne. Całkowity plon w kombinacji z preparatem był o ok. 33–34% wyższy niż w kontroli. Co równie ważne, różnice pojawiły się już na samym początku zbiorów – tam, gdzie cena owoców jest najwyższa.

Analiza kolejnych zbiorów z pierwszego tygodnia (1, 3, 5, 6 i 8 września) pokazała, że:

• w pierwszym zbiorze kontrola dała ok. 120 kg/ha, a obiekt doświadczalny – 150 kg/ha,
• w drugim zbiorze sytuacja się powtórzyła,
• w trzecim różnica wzrosła z 190 do 420 kg/ha,
• w czwartym – z 270 do 440 kg/ha,
• w piątym – z 330 do 400 kg/ha.

Łącznie, w ciągu pierwszego tygodnia zbiorów, różnica wyniosła około 500 kg z hektara na korzyść stanowiska, gdzie stosowano preparaty. Przy założeniu średniej ceny rzędu 30 zł/kg daje to około 15 tysięcy złotych dodatkowego przychodu na hektarze – tylko w pierwszych pięciu zbiorach. Koszt zastosowania preparatu zwrócił się w całości już w pierwszym dniu zbiorów.

Plonowanie maliny odmiany ‘Enrosadira‘ w 2025r. w uprawie tunelowej w gruncie w 2025r. w Karczmiskach

FOTO: Ceres

W kolejnych tygodniach plonowanie w obiekcie z preparatem pozostawało wyższe aż do początku października, choć – jak to zwykle bywa – przy masowym wysypie malin różnica finansowa przestaje być tak spektakularna ze względu na spadek cen. Z punktu widzenia plantatora kluczowe jest jednak to, że wczesna, wysoka jakość i ilość plonu pozwalają lepiej wykorzystać okres najwyższych cen i szybciej spłacić poniesione nakłady.

Gdzie efekty są największe?

Doświadczenie z maliną wyraźnie pokazuje, że im bardziej zmęczona gleba, tym silniejszy efekt zastosowania mikroorganizmów. Na stanowiskach utrzymanych bardzo dobrze – z dobrą strukturą, wysoką zawartością próchnicy i aktywnym życiem biologicznym – wzrost plonu po zastosowaniu preparatów Ceres może nie być aż tak spektakularny, choć wciąż jest istotny.

Natomiast w glebach po wieloletniej monokulturze, zubożonych biologicznie i podatnych na choroby korzeni, regeneracja poprzez specjalnie wyselekcjonowane bakterie,  Trichodermę i mikoryzę staje się jednym z najskuteczniejszych narzędzi w rękach plantatora. Nie zastępuje ona nawożenia i ochrony – ale pozwala, przy tych samych dawkach nawozów i schematach ochrony, wyraźnie poprawić wykorzystanie potencjału stanowiska.

Oferta Ceres, oparta na łączeniu podłoży, nawozów i preparatów mikrobiologicznych, wpisuje się w szerszy trend w produkcji jagodowej: odchodzimy od prostego „dosypywania” składników, a coraz większy nacisk kładziemy na aktywną, żywą glebę i zdrowy system korzeniowy. To właśnie tam zaczyna się każdy dobry plon.

Huelva, jedno z najważniejszych zagłębi produkcji truskawek, malin, borówek i jeżyn w Europie, znalazła się na trasie przejścia burzy Kristin. Towarzyszące jej ulewne deszcze, śnieżyce i bardzo silny wiatr spowodowały poważne uszkodzenia konstrukcji tuneli i szklarni. To kolejny cios w sezon, który od początku jest naznaczony niestabilną pogodą i ograniczoną podażą owoców.

Czytaj także:

najzimniejsza noc w roku

Noc nawet do -30°C. Czy najgorsze już za nami? Co tak silny mróz oznacza dla plantacji jagodowych?

Według relacji producentów i organizacji branżowych, skutki żywiołu są odczuwalne zwłaszcza w strefie nadmorskiej i w rejonie Condado de Huelva. W wielu gospodarstwach wiatr dosłownie "zabrał" folie z konstrukcji, a część tuneli została naruszona na tyle, że wymaga kosztownej odbudowy. Dla plantatorów oznacza to nie tylko straty bieżącego plonu, lecz także ryzyko opóźnień w kolejnych rzutach zbiorów.

Zniszczone tunele i zalane plantacje truskawek, malin i borówek

Rafael Domínguez, dyrektor stowarzyszenia Freshuelva, opisuje, że szczególnie mocno ucierpiały okolice Cartaya, Rociany, części Moguer i Almonte. To obszary intensywnej produkcji truskawek, malin, borówek i jeżyn, gdzie wiele gospodarstw opiera się na tunelach foliowych i lekkich konstrukcjach. Silny wiatr uszkodził żelazne stelaże i folię, a specjaliści firm ubezpieczeniowych wciąż szacują zakres szkód.

Plantacja po przejściu burzy Kristin

FOTO: Freshuelva

Dodatkowym problemem są wezbrane potoki i lokalne podtopienia. W kilku miejscach strumienie wystąpiły z koryt, a plantacje zostały zalane. Nadmierna wilgoć oznacza wyższe ryzyko chorób grzybowych, gnicia owoców i uszkodzeń systemu korzeniowego. Część pól może wymagać przesadzenia lub całkowitego wyłączenia z produkcji w tym sezonie.

W skrócie najważniejsze konsekwencje burzy Kristin dla Huelvy to:

• uszkodzenia konstrukcji tuneli i szklarni z truskawkami, malinami, borówkami i jeżynami,
• zalania plantacji i większe ryzyko chorób oraz strat plonu.

Sezon już wcześniej był trudny: mniej owoców przy rosnącym popycie

Domínguez podkreśla, że obecne zniszczenia to nie jest pojedynczy incydent, lecz kolejny etap bardzo wymagającego sezonu. Od grudnia region zmaga się z niestabilną pogodą, nadmiernymi opadami deszczu i chłodem. To wszystko ograniczało plonowanie roślin, powodowało opóźnienia w dojrzewaniu owoców i zmniejszało wolumeny trafiające na rynek.

Burza Kristin dokłada do tego jeszcze straty w infrastrukturze. W praktyce oznacza to, że produkcja będzie niższa właśnie w momencie, gdy rynek europejski zgłasza rosnące zapotrzebowanie na truskawki, maliny i borówki. Huelva, która zwykle stabilizuje podaż zimowo-wiosenną, tym razem nie będzie w stanie w pełni odegrać tej roli.

Maroko i Grecja też pod presją pogody. Europa odczuje niedobór jagód

Ograniczona podaż dotyczy nie tylko Hiszpanii. W ostatnich tygodniach również Maroko i Grecja, ważni dostawcy truskawek i malin na rynek UE, zmagały się z trudnymi warunkami pogodowymi. Mniejsze zbiory w kilku krajach jednocześnie sprawiają, że każda kolejna burza czy fala chłodu ma znacznie silniejszy efekt cenowy i logistyczny.

Dla europejskich odbiorców oznacza to widoczny spadek dostępności truskawek i malin, większą zmienność cen oraz ograniczoną elastyczność dostaw. Detaliści mogą mieć trudności z realizacją planów promocyjnych, a w niektórych krajach – w tym w Polsce – widoczna będzie większa różnica między sieciami w dostępności i cenach jagód z importu.

Kampania walentynkowa pod znakiem zapytania

Okres wokół Walentynek to ważne okno sprzedażowe dla owoców jagodowych, zwłaszcza truskawek i malin w segmentach premium. Tegoroczna kampania zderza się jednak z ograniczoną podażą i serią zawirowań pogodowych. Organizacje branżowe już teraz sygnalizują, że produkcji może zwyczajnie zabraknąć, aby w pełni pokryć zapotrzebowanie zgłaszane przez rynek.

To może przełożyć się na wyższe ceny hurtowe, mniejszą liczbę promocji w sklepach oraz bardziej selektywne podejście sieci do ekspozycji owoców jagodowych. W efekcie konsumenci w Europie, w tym w Polsce, mogą doświadczyć w lutym ograniczonej oferty deserowych truskawek i malin lub wyższe ceny w porównaniu z poprzednimi sezonami.

Perspektywa na najbliższe tygodnie: kolejne burze i ograniczona produkcja

Prognozy pogody dla południowej Hiszpanii zapowiadają kolejne fronty burzowe już w tym tygodniu. Producenci w Huelvie starają się jak najszybciej naprawiać infrastrukturę – odbudowują konstrukcje, wymieniają folie i zabezpieczają tunele na wypadek nowych opadów i silnego wiatru. Branża szacuje jednak, że potrzeba co najmniej dwóch tygodni, aby sytuacja wróciła do względnej równowagi.

W tym czasie produkcja truskawek, malin, borówek i jeżyn będzie wyraźnie ograniczona, a rynek pozostanie bardzo wrażliwy na dalsze zaburzenia. Każda kolejna fala niekorzystnej pogody czy problemów logistycznych może szybko przełożyć się na skokowy wzrost cen i dodatkowe luki podażowe.

Źródło: freshuelva.es

Od lewej: Paweł Tamborski, Tomasz Mędrala, Tomasz Poliszak, Agrimpex podczas TSW 2026

FOTO: Michał Piątek

Agroflex 25 g/m² nie jest już zupełną nowością (debiut miał miejsce w styczniu ubiegłego roku), ale dopiero ostatni sezon na większych plantacjach pokazał jej pełen potencjał. - To miękka agrowłóknina z podwójnymi włóknami, bardzo elastyczna, przyjemna w pracy i wyraźnie inna od typowych agrowłóknin. Ta elastyczność jest kluczowa: materiał ugina się i rozciąga, zamiast od razu pękać, co ma ogromne znaczenie w zetknięciu z mechanicznym naciskiem lub dziką zwierzyną - tłumaczy Tomasz Mędrala.

Jednym z największych problemów na plantacjach truskawek pozostają szkody wyrządzane przez sarny. Przy klasycznych agrowłókninach nawet ich spokojne przemieszczanie się prowadzi do rozdarć, które pod wpływem wiatru szybko się powiększają. W przypadku agrowłókniny Agroflex 25 g/m² obserwacje z pól są inne: gdy sarna porusza się spokojnie, powstają jedynie miejscowe wgniotki w materiale. W sytuacjach bardziej gwałtownych, gdy zwierzyna jest spłoszona, mogą niestety pojawić się dziury, jednak dzięki strukturze Agroflexu rozdarcia te nie mają tendencji do dalszego powiększania się. To sprawia, że okrycie dłużej zachowuje swoją funkcjonalność.

Agroflex 25 g/m² czy 30 g/m² - co lepsze dla truskawek?

W ostatnich latach wielu plantatorów decydowało się na agrowłókniny o gramaturze 30 g/m², licząc przede wszystkim na ich wyższą wytrzymałość. Praktyka pokazała jednak, że wraz z grubością rośnie także stopień zacienienia roślin. Tzw. trzydziestka dobrze znosi obciążenia, ale są okresy w sezonie, gdy zaczyna wyraźnie zabierać światło, co odbija się na starcie wegetacji. Rośliny pod cięższą agrowłókniną ruszają później, mimo że na pierwszy rzut oka wydawało się, że będą miały lepsze warunki.

Ślady po przejściu sarny po agrowłókninie - rozdarć nie widać

FOTO: Jarosław Jolkowski

Na podstawie doświadczeń z różnych gospodarstw Tomasz Mędrala rekomenduje Agroflex 25 g/m² jako rozwiązanie optymalne dla większości plantacji truskawek. Osłona taka zapewnia wystarczającą ochronę mechaniczną i termiczną, a jednocześnie nie ogranicza tak bardzo dopływu światła. W praktyce przekłada się to na szybszy start roślin wiosną i bardziej wyrównane wejście w okres intensywnego wzrostu.

Agroflex 18 g/m² i 21 g/m² - lżejsza włóknina do delikatniejszych upraw

W ofercie Agrimpex dostępne są również dwie inne gramatury agrowłókniny z technologią Agroflex - 18 g/m² oraz 21 g/m². Pierwsza z nich znajduje zastosowanie przy zabezpieczeniu nowalijek, druga sprawdza się do ochrony roślin młodych, jednorocznych, posadzonych w gruncie sadzonek - wszędzie tam, gdzie liczy się dobra przepuszczalność światła. Mimo niższej gramatury materiał zachowuje wysoką wytrzymałość i odporność na uszkodzenia.

- W testach na zrywarkach materiał potrafi rozciągnąć się nawet o 100%, co pokazuje, jak duży zapas elastyczności posiada. Sprawdziany prowadzone “w rękach” - przez zwykłe rozciąganie palcami - również wskazują, że jest wyraźnie mocniejszy niż standardowe agrowłókniny o podobnych gramaturach. Dla plantatorów szukających lekkiego, a zarazem trwałego okrycia Agroflex 18 g/m² i 21 g/m² może być ciekawą alternatywą, zwłaszcza tam, gdzie presja mrozu jest mniejsza, a ważniejsza staje się dynamika wzrostu - wyjaśnia Tomasz Mędrala.

Agrowłóknina Puszysta 110 g/m² - zimowa tarcza dla malin

Rząd malin okryty agrowłókniną Puszystą

FOTO: Agrimpex

W uprawie malin coraz większe znaczenie zyskuje agrowłóknina Puszysta o gramaturze 110 g/m². Plantatorzy przekonali się, że nowe odmiany są znacznie bardziej wrażliwe na niskie temperatury niż tradycyjne. Ostatnie zimy pokazały, że lokalne spadki do -25°C nie są niczym wyjątkowym, a przy takich warunkach nieosłonięte pędy łatwo przemarzają. Agrowłóknina Puszysta, gruba i jednocześnie “oddychająca”, tworzy nad rzędami malin dodatkową barierę termiczną, ograniczając wpływ ekstremalnych mrozów.

Materiał ten produkowany jest w innej technologii niż typowe agrowłókniny, dzięki czemu cechuje go bardzo wysoka odporność na rozerwania i uszkodzenia mechaniczne. Jest to szczególnie ważne w uprawach tunelowych, gdzie dochodzi do licznych manipulacji okryciem, a dodatkowo, przy podwiniętych foliach jest ono narażone na działanie wiatru. Grubość agrowłókniny Puszystej powoduje, że pędy są lepiej izolowane, a rośliny wychodzą z zimy w lepszej kondycji.

Jak prawidłowo przykrywać maliny agrowłókniną Puszystą?

Agrowłoknina Puszysta w ochronie malin

FOTO: Agrimpex

- W praktyce na plantacjach malin najczęściej stosuje się agrowłókninę Puszystą o szerokości dwóch metrów. Plantatorzy przykrywają rzędy w tunelach w sposób zapewniający całkowite, szczelne okrycie. Z jednej strony agrowłókninę o szerokości 2,0 m podwiesza się na ostatnim drucie konstrukcji nośnej, z drugiej strony prowadzi się oddzielny pas materiału, również o szerokości dwóch metrów. W ten sposób cały rząd zostaje osłonięty od góry i z boków - wyjaśnia sposób użycia materiału Tomasz Poliszak.

Dodaje, że kluczowe znaczenie ma uszczelnienie przy glebie. Agrowłóknina musi leżeć bezpośrednio na ziemi, bez przerwy między materiałem a podłożem, tak aby zimne powietrze nie dostawało się pod osłonę. Podczas zimowych odwilży, gdy temperatura przejściowo rośnie, warto jednak umożliwić wietrzenie. W praktyce robi się to, podwieszając agrowłókninę co kilka lub kilkanaście metrów z jednej strony rzędu. Pozwala to odprowadzić nadmiar wilgoci i ogranicza ryzyko rozwoju chorób.

Tunel, folia i agrowłóknina - bezpieczniejsza zima dla malin

Opisane rozwiązania dotyczą przede wszystkim upraw tunelowych. Coraz więcej producentów, obawiając się uszkodzenia konstrukcji przez ciężki śnieg, roluje folię do góry lub nawet całkowicie ją zdejmuje na okres zimy. W efekcie maliny w tunelach stają się praktycznie tak samo narażone na warunki pogodowe, jak plantacje w gruncie. W takich sytuacjach agrowłóknina Puszysta 110 g/m² staje się podstawowym zabezpieczeniem krzewów przed mrozem i wiatrem.

Dla plantatorów truskawek i malin rozwiązania Agrimpex - agrowłóknina Agroflex 25, 21 i 18 g/m² oraz agrowłóknina Puszysta 110 g/m² stanowią dziś praktyczną odpowiedź na coraz trudniejsze zimy i rosnącą presję uszkodzeń mechanicznych. Odpowiednio dobrana gramatura i prawidłowa technika przykrywania mogą zdecydować o tym, czy plantacja wejdzie w nowy sezon z pełnym potencjałem plonowania.

Przymrozki, które wystąpiły tej wiosny dawno po ruszeniu wegetacji, mogły zaszkodzić niektórym odmianom maliny, zarówno letnim jak i powtarzającym owocowanie, poprzez uszkodzenia niezdrewniałych pędów. W kilku przypadkach obserwowano także wyłamanie młodych przyrostów przez wiatr oraz narzędzia uprawowe.

Na dzień 18 czerwca 2025 r. w Centralnej Polsce obserwuje się pierwsze objawy zamierania pędów maliny (zaobserwowane na odmianach letnich), w postaci przypąkowych nekroz (przypąkowe zamieranie pędów maliny), a także drobnych nekroz występujących między pąkami w niewielkim nasileniu, powodowanych przez grzyby z rodzajów Fusarium, Alternaria, Stemphylium oraz Botrytis cinerea.

Groźna także szara pleśń

Obecnie rozwój nekroz zbiega się z dojrzewaniem owoców odmian letnich. W warunkach wysokiej wilgotności może dojść do porażenia rozwijających się owoców przez grzyb B. cinerea, sprawcę szarej pleśni maliny. 

Źródło: www.sygnalizacja.agrofagi.com.pl