Miniona zima była trudna. W wielu rejonach temperatury spadały bardzo nisko, a nie wszędzie można mówić o okrywie śnieżnej, która chroniłaby system korzeniowy. Teraz rozwój wegetacji też jest nierówny w obrębie całego kraju. Dziś naszym zadaniem jest przede wszystkim rzetelna ocena stanu plantacji. Trzeba teraz sprawdzić pędy w kilku miejscach kwatery. Najlepiej pobrać próbę z różnych rzędów i z różnych odcinków plantacji. Dopiero taka próba pokaże, z jaką sytuacją mamy do czynienia na własnej plantacji. Już na tym etapie warto założyć jedno: jeśli pędy są mocno uszkodzone, a pąki słabe, zbiór letni może tylko osłabić potencjał jesienny. Ale po kolei.

Na pierwszy rzut oka pęd może wyglądać poprawnie. Problem ujawnia się dopiero po przekrojeniu. Trzeba zwrócić uwagę na spękania kory, wycieki i zbrązowienia tkanek przewodzących. Szczególnie ważna jest okolica pąków. Zdarza się, że sam pęd wygląda jeszcze dobrze, ale uszkodzenia w pobliżu pąka później blokują rozwój pędów kwiatostanowych. Trzeba sprawdzić podstawę pędu, jego środkową część, pąki na różnych wysokościach i sam wierzchołek. To ostatnie jest ważne, bo końcówki pędów często przemarzły najmocniej.

Każde uszkodzenie pędu może stać się miejscem infekcji

FOTO: Michał Malicki

Na plantacjach prowadzonych typowo pod zbiór jesienny decyzja jest zwykle prostsza. Może się okazać, że pędy, które wybiły zimą lub na przedwiośniu, nawet jeśli wyglądają nieźle, później mogą słabnąć, gorzej rosnąć i częściej sprawiać problemy. W takim układzie najprostsze rozwiązanie to usunąć wszystko przy ziemi i czekać na silne pędy wiosenne. To podejście daje roślinie nowy start. Ogranicza też liczbę problemów na początku sezonu.

Najwięcej znaków zapytania pojawia się tam, gdzie plantator planuje podwójny zbiór. W teorii zostawienie pędów na lato daje wcześniejszy plon. W praktyce po zimie trzeba odpowiedzieć na jedno pytanie: czy te pędy są w stanie dowieźć plon, czy tylko będą ograniczać roślinę przed jesienią?

Jeśli uszkodzenia są duże, pąki słabe, a wierzchołki trzeba mocno skrócić, trzeba poważnie rozważyć rezygnację ze zbioru letniego. Taki plon może być mniejszy, słabszy jakościowo i bardziej rozciągnięty w czasie. Jednocześnie roślina wolniej buduje pędy na jesień. Nie wiemy, co będzie dalej, ale w efekcie zbiór jesienny może się opóźnić i wejść w chłodniejszy, wilgotniejszy okres. To bywa najgorszy wariant. Letni zbiór jest wtedy niepewny, a jesienny słabszy, niż mógłby być po radykalnym cięciu.

Lekko zbrązowiałe wiązki przewodzące w okolicy pąków to zły znak, ale nie tragedia

FOTO: Michał Malicki

Ciąć pędy malin do ziemi?

Jeśli plantacja mocno ucierpiała po zimie, cięcie do ziemi może być najlepszą decyzją. Roślina zostaje odciążona. Nowe pędy startują równiej i zwykle mają lepszy wigor. Często oznacza to także mniej pracy przy wiosennej pielęgnacji i mniej problemów przy słabym plonie letnim. Ostateczna decyzja zależy jednak także od odmiany, regionu, skali uszkodzeń i sposobu prowadzenia plantacji.

Regeneracja ma sens, ale nie zawsze wystarczy

Jeśli uszkodzenia są niewielkie, pąki zdrowe, a plantacja weszła w zimę w dobrej kondycji, można zostawić pędy na lato. Tam, gdzie pędy zostają, trzeba od początku pracować nad ich regeneracją.

Najważniejsze jest wsparcie gospodarki wodnej i ograniczenie stresu. Uszkodzone tkanki gorzej przewodzą wodę i składniki, dlatego roślina szybciej reaguje na przegrzanie, suchsze powietrze i skoki temperatury. W praktyce ważne jest dokarmianie wspierające przewodzenie i regenerację. Gdy pojawiają się pierwsze zielone tkanki, szybko wychodzą też problemy z pobieraniem fosforu i wapnia. Ich skala zależy jednak od temperatury, kondycji korzeni i stopnia uszkodzenia pędów. To wtedy najlepiej widać, jak mocno roślina odczuła zimę.

Samo nawożenie mineralne czy też organiczno-mineralne może być niewystarczające. Koniecznie należy sięgnąć po produkty będące niejako zastrzykiem pobudzającym rośliny, jak znany i ceniony ASAHI, a także DrevGo, który z kolei odbudowuje i leczy wiązki przewodzące, a także stymuluje odporność roślin. W obydwu przypadkach, na początku, kiedy masa liściowa jest niewielka, wskazane jest podawanie ich przez fertygację, a dopiero w następnej kolejności uwzględnić zabiegi nalistne.

W tunelach nie warto zbyt mocno przyspieszać wegetacji, jeśli widać wyraźne szkody mrozowe. Trzeba uważać z przegrzewaniem roślin. Zbyt szybkie pobudzenie wzrostu może pogłębić problem, zamiast go rozwiązać.

Michał Malicki 

Tomasz Szuławy, przedstawiciel firmy Ceres, w trakcie konferencji „Praktycznie o truskawkach i nie tylko”, która odbyła się w Starym Radzikowie mówił o rozwiązaniach mikrobiologicznych polepszających żyzność gleby. Ta bywa zmęczona wieloletnimi uprawami tych samych gatunków, kumulują się w niej patogeny, a plony spadają. Cóż czynić?

Tomasz Szuławy, Ceres

FOTO: Michał Piątek

Dzięki preparatom mikrobilogiczym, które opisywaliśmy już wcześniej TUTAJ, można konsekwentnie poprawiać kondycję wykorzystywanej w produkcji owoców ziemi. Wymaga to minimum wiedzy o zasadach i warunkach w jakich stosuje się poszczególna produkty. Jeśli są one spełnione, efekty mogą przyjść zaskakująco szybko.

Co widać gołym okiem: moczenie sadzonek i aplikacja przy sadzeniu

Część doświadczeń terenowych zrealizowanych przez Ceres dotyczyła uprawy truskawek, gdzie porównywano rośliny z obiektów kontrolnych (standardowa ochrona i nawożenie) z roślinami, które przed sadzeniem moczono w preparacie mikrobiologicznym, a następnie aplikowano go dodatkowo przy sadzeniu.

Truskawka, 3 miesiące po sadzeniu, po lewej korzenie były moczone w SPHERA i TRIASH 3+3 l/ha + Carbogen

FOTO: Ceres

Na zdjęciach i w obserwacjach polowych różnice były widoczne już po kilku tygodniach:

• rośliny z kombinacji z preparatami miały większą masę nadziemną,
• wykazywały wyraźnie silniejszy wigor,
• szybciej budowały system liściowy,
• lepiej wykorzystywały dostarczone składniki pokarmowe.

Jak podkreślał Tomasz Szuławy, gołym okiem widać, gdzie preparat był zastosowany. To ważne z punktu widzenia plantatora – nie mówimy tu o efektach uchwytnych wyłącznie w analizach laboratoryjnych, ale o różnicach widocznych już z międzyrzędzia. 

Przykład z praktyki: malina po 14 latach monokultury

Szczególnie ciekawy jest przykład doświadczenia przeprowadzonego w gospodarstwie dr Pawła Krawca w Karczmiskach, w kwaterze malin uprawianych w monokulturze przez 14 lat. Gleba była wyraźnie zmęczona. W doświadczeniu posadzono odmianę ‘Enrosadira’ z multiplatów (tzw. plug plants) 17 kwietnia.

Na części kwatery zastosowano standardowy program nawożenia i ochrony (obiekt kontrolny), a na drugiej – ten sam program uzupełniony po posadzeniu roślin podaniem przez linię kroplującą preparatów SPHERA (2l/ha) i TRIASH (2l/ha) z wykorzystaniem pożywki dla mikroorganizmów (CARBOGEN L) w stosunku 1:1.

Pozostałe elementy technologii były identyczne.

Wyniki okazały się bardzo wymowne. Całkowity plon w kombinacji z preparatem był o ok. 33–34% wyższy niż w kontroli. Co równie ważne, różnice pojawiły się już na samym początku zbiorów – tam, gdzie cena owoców jest najwyższa.

Analiza kolejnych zbiorów z pierwszego tygodnia (1, 3, 5, 6 i 8 września) pokazała, że:

• w pierwszym zbiorze kontrola dała ok. 120 kg/ha, a obiekt doświadczalny – 150 kg/ha,
• w drugim zbiorze sytuacja się powtórzyła,
• w trzecim różnica wzrosła z 190 do 420 kg/ha,
• w czwartym – z 270 do 440 kg/ha,
• w piątym – z 330 do 400 kg/ha.

Łącznie, w ciągu pierwszego tygodnia zbiorów, różnica wyniosła około 500 kg z hektara na korzyść stanowiska, gdzie stosowano preparaty. Przy założeniu średniej ceny rzędu 30 zł/kg daje to około 15 tysięcy złotych dodatkowego przychodu na hektarze – tylko w pierwszych pięciu zbiorach. Koszt zastosowania preparatu zwrócił się w całości już w pierwszym dniu zbiorów.

Plonowanie maliny odmiany ‘Enrosadira‘ w 2025r. w uprawie tunelowej w gruncie w 2025r. w Karczmiskach

FOTO: Ceres

W kolejnych tygodniach plonowanie w obiekcie z preparatem pozostawało wyższe aż do początku października, choć – jak to zwykle bywa – przy masowym wysypie malin różnica finansowa przestaje być tak spektakularna ze względu na spadek cen. Z punktu widzenia plantatora kluczowe jest jednak to, że wczesna, wysoka jakość i ilość plonu pozwalają lepiej wykorzystać okres najwyższych cen i szybciej spłacić poniesione nakłady.

Gdzie efekty są największe?

Doświadczenie z maliną wyraźnie pokazuje, że im bardziej zmęczona gleba, tym silniejszy efekt zastosowania mikroorganizmów. Na stanowiskach utrzymanych bardzo dobrze – z dobrą strukturą, wysoką zawartością próchnicy i aktywnym życiem biologicznym – wzrost plonu po zastosowaniu preparatów Ceres może nie być aż tak spektakularny, choć wciąż jest istotny.

Natomiast w glebach po wieloletniej monokulturze, zubożonych biologicznie i podatnych na choroby korzeni, regeneracja poprzez specjalnie wyselekcjonowane bakterie,  Trichodermę i mikoryzę staje się jednym z najskuteczniejszych narzędzi w rękach plantatora. Nie zastępuje ona nawożenia i ochrony – ale pozwala, przy tych samych dawkach nawozów i schematach ochrony, wyraźnie poprawić wykorzystanie potencjału stanowiska.

Oferta Ceres, oparta na łączeniu podłoży, nawozów i preparatów mikrobiologicznych, wpisuje się w szerszy trend w produkcji jagodowej: odchodzimy od prostego „dosypywania” składników, a coraz większy nacisk kładziemy na aktywną, żywą glebę i zdrowy system korzeniowy. To właśnie tam zaczyna się każdy dobry plon.

SGGW, 110 lat ogrodnictwa

FOTO: Sggw

Wydział Ogrodniczy oraz Instytut Nauk Ogrodniczych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, we współpracy z Polskim Towarzystwem Nauk Ogrodniczych, mają zaszczyt serdecznie zaprosić Państwa do udziału w Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Ziemia. Roślina. Odpowiedzialność. 110 lat ogrodnictwa w SGGW” oraz w Zjeździe Absolwentów, organizowanych w ramach obchodów 210-lecia Tradycji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, które odbędą się w dniach 19–20 czerwca 2026 roku w Warszawie.

Wydarzenie to będzie okazją do podsumowania dorobku nauk ogrodniczych w SGGW, zaprezentowania najnowszych wyników badań, wymiany doświadczeń między środowiskiem akademickim, praktykami z branży ogrodniczej oraz absolwentami, a także do dyskusji nad kierunkami rozwoju ogrodnictwa w obliczu współczesnych wyzwań cywilizacyjnych i środowiskowych.

Tematyka Konferencji obejmuje w szczególności następujące zagadnienia:

• Ogrodnictwo przyszłości – technologie, innowacje, zieleń miejska
• Rola ogrodnictwa w kształtowaniu zdrowego stylu życia
• Zrównoważone ogrodnictwo – ochrona bioróżnorodności, stabilność ekosystemów, bezpieczeństwo żywnościowe

Konferencja będzie również szczególną okazją do spotkania absolwentów kierunków ogrodniczych SGGW, odnowienia kontaktów, wspomnień o historii Wydziału i Instytutu, a także do rozmów o dalszej współpracy naukowo dydaktycznej oraz zawodowej.

Szczegółowe informacje dotyczące programu, zasad zgłaszania referatów i posterów, a także rejestracji uczestników zostaną przekazane w kolejnych komunikatach organizacyjnych.

W Peru malina coraz wyraźniej postrzegana jest jako strategiczna alternatywa dla dywersyfikacji produkcji owoców. Jej znaczenie rośnie zwłaszcza w kontekście dynamicznie zwiększającego się globalnego popytu na owoce jagodowe oraz korzystnych parametrów produkcyjnych tego gatunku. Podczas webinarium „Tendencias comerciales del cultivo de frambuesa en el Perú”, zorganizowanego przez Agromercado – jednostkę podlegającą Ministerstwu Rozwoju Rolnictwa i Nawadniania (Midagri) – omówiono aktualne trendy i perspektywy rynkowe dla maliny jako owocu jagodowego o wysokiej wartości dodanej. Dyskusja pokazała, że Peru coraz poważniej traktuje ten kierunek rozwoju sadownictwa.

Światowa produkcja malin rośnie, a wraz z nią handel mrożonkami

Z zaprezentowanych danych wynika, że światowa produkcja malin w 2024 r. osiągnęła poziom 920 tys. ton. Wzrost ten napędzają takie kraje jak Rosja, Meksyk, Serbia, Stany Zjednoczone i Polska, które od lat konsekwentnie rozwijają ten segment.

Dynamiczny rozwój widać również w handlu międzynarodowym mrożonymi owocami jagodowymi, do których zalicza się m.in. maliny, jeżyny i porzeczki. Wartość tego rynku w 2024 r. sięgnęła około 1,251 mld dolarów.

Europa napędza popyt i stawia na zdrowe żywienie

Jednym z kluczowych motorów popytu na maliny pozostaje Europa. Unia Europejska utrzymuje pozycję najważniejszego rynku konsumpcyjnego dla tej grupy owoców. Dobrym przykładem są Niemcy, gdzie spożycie malin na mieszkańca wynosi już około 5 kg rocznie i nadal rośnie. To otwiera przestrzeń dla dostawców zdolnych do zapewnienia stabilnych dostaw, wysokiej jakości oraz spełnienia rygorystycznych wymogów sanitarnych.

Walory handlowe malin wzmacnia ich profil żywieniowy – owoce te są bogate w antyoksydanty, błonnik i witaminę C, a ich prozdrowotny wizerunek doskonale wpisuje się w rosnącą popularność zdrowego stylu życia i świadomego odżywiania wśród europejskich konsumentów. Dzięki temu maliny zyskują mocną pozycję zarówno w sprzedaży owoców świeżych, jak i w ofercie mrożonek oraz przetworów.

Eksport malin z Peru: dominują mrożonki i rynek USA

Obecnie peruwiańska produkcja malin jest ukierunkowana przede wszystkim na eksport w formie mrożonek. Aż 95% wolumenu trafia na rynek amerykański, a pozostałe 5% do Chile. Taka struktura sprzedaży pokazuje wyraźną koncentrację geograficzną i jednocześnie ujawnia duży, niewykorzystany potencjał ekspansji na inne kierunki, zwłaszcza do Europy.

Jednocześnie malina wciąż pozostaje w Peru uprawą na stosunkowo wczesnym etapie rozwoju, zwłaszcza w porównaniu z dobrze ugruntowaną pozycją borówki wysokiej. Przedstawiciele Midagri podkreślają jednak, że o powodzeniu dalszego rozwoju tego sektora zadecyduje zdolność do szybkiego skalowania produkcji, dobra organizacja podaży, utrzymanie wymaganych przez odbiorców wolumenów oraz zapewnienie sprawnej logistyki eksportowej.

Eksporterzy widzą w malinach nową szansę

Rosnący potencjał malin nie umyka uwadze dużych firm eksportowych działających na terenie Peru. Coraz więcej wiodących przedsiębiorstw rozważa włączenie tego gatunku do swojego portfolio, przede wszystkim z myślą o eksporcie w formie mrożonej.

Jedną z ważnych przewag malin jest ich elastyczność handlowa. Owoce mogą trafiać zarówno na rynek krajowy w formie świeżej, zaspokajając rosnący popyt wewnętrzny, jak i do przetwórstwa na produkty o wartości dodanej. Dotyczy to zarówno tradycyjnych wyrobów, takich jak soki, koncentraty czy dżemy, jak i bardziej zaawansowanych produktów funkcjonalnych oraz mrożonek wykorzystywanych w gastronomii i przemyśle spożywczym. Segment mrożonek otwiera z kolei drogę do dalszej ekspansji na rynkach zagranicznych, gdzie rośnie zapotrzebowanie na stabilne dostawy owoców jagodowych do dalszego przetwórstwa.

Nowy gracz na globalnym rynku malin

Przesłanie płynące z peruwiańskiego webinarium jest jednoznaczne: malina staje się w Peru strategiczną uprawą, która może znacząco poszerzyć ofertę eksportową kraju o produkt o wysokiej wartości i rosnącym znaczeniu na rynkach światowych. Rozwój sektora malinowego w tym kraju oznacza, że na globalnej mapie producentów malin pojawia się kolejny poważny gracz.

Źródło: Mundoagro

Gijs Hoogendoorn przeprowadził się do Portugalii w 1999 r., szukając miejsca, gdzie owoce jagodowe można produkować przez cały rok. W Odemirze założył gospodarstwo, w którym dziś uprawia w tunelach na około 25 ha maliny i jeżyny, a w mniejszym stopniu także porzeczkę czerwoną. Przez lata region uchodził za lokalizację o wyjątkowo sprzyjającym, przewidywalnym klimacie dla jagodowych.

Czytaj także:

zniszczone plantacje

Tragedia producentów owoców! Zniszczone plantacje truskawek, malin i borówek w Huelvie po gwałtownej burzy

Tegoroczny sezon diametralnie podważył to wyobrażenie. Jak mówi producent, miał już do czynienia z ulewami, ale tak mokrego roku jeszcze nie było.

"Tunel w wodzie" – burze, wiatr i miesiąc opóźnienia

Ostatnie miesiące przyniosły wyjątkowo obfite opady deszczu połączone z silnym wiatrem. W wielu gospodarstwach tunele zostały po prostu zdmuchnięte, a konstrukcje zniszczone. Gospodarstwo Hoogendoorna przeszło przez tę próbę stosunkowo dobrze, choć bez strat się nie obyło. Najpoważniejszym skutkiem okazało się jednak znaczne spowolnienie wegetacji.

Grząska, wysycona wodą gleba w tunelu z jeżynami

FOTO: First Fruits

Producent przyznaje, że o tej porze roku powinni być w pełni zbiorów, tymczasem produkcja jest opóźniona o około miesiąc. Maliny odmiany ‘Malaika‘, które zwykle byłyby już dawno zebrane, wciąż czekają w tunelach. Równocześnie w nadmiernie wilgotnym środowisku doskonale radzą sobie chwasty, które rosną szybciej niż same krzewy.

Od suszy do przelewu – zbiornik, który napełnił się "niemożliwie szybko"

Spektakularnym symbolem tej zmiany jest zbiornik Barragem de Santa Clara, kluczowy dla zaopatrzenia regionu w wodę. W styczniu 2025 r. jego poziom wynosił zaledwie 36%, co wymuszało poważne ograniczenia w nawadnianiu. Dziś zbiornik jest wypełniony w 95%, a osiągnięcie 100% wydaje się niemal przesądzone.

Gdy wilgotność staje się największym wrogiem jagodowych

Choć zawalone tunele i uszkodzone konstrukcje robią największe wrażenie na zdjęciach, zdaniem Gijsa to nie one będą miały najdłuższe konsekwencje. Prawdziwym problemem jest długotrwale podwyższona wilgotność powietrza.

Przy tak dużej ilości wody w tunelach trudno utrzymać pożądany mikroklimat. Maliny rosną wolniej, rośnie presja chorób, a z kolei chwasty korzystają z warunków idealnych dla ekspansji. W regionie powszechnie prowadzi się uprawę na długich pędach, co dodatkowo utrudnia szybkie odbudowanie produkcji po uszkodzeniach tuneli. Straty będą się więc istotnie różnić między gospodarstwami – od "tylko" opóźnienia zbiorów po bardzo poważne ubytki plonu.

Jak ograniczać ryzyko? Lokalizacja, decyzje i szkółkarstwo

Gijs podkreśla, że od lat próbuje zarządzać pogodowym ryzykiem przez dobór lokalizacji i technologii. Jedna z jego plantacji położona jest blisko morza, ale producent świadomie zrezygnował tam z produkcji zimowej ze względu na wysokie ryzyko sztormów. Ostatni sezon potwierdził słuszność tej strategii.

Coraz ważniejszą częścią działalności gospodarstwa jest także produkcja szkółkarska roślin jagodowych, którą Hoogendoorn nazywa idealnym uzupełnieniem upraw towarowych. Jednak i w tym przypadku ulewne deszcze komplikują prace, a wody w Portugalii jest już wystarczająco dużo. Przebieg bieżacego sezonu jest więc bardzo zły i jeśi pogoda nie poprawi się, może okazać się katastrofalny.

Sprzedaż to najmniejszy problem – kiedy jakość broni się sama, ale...

Paradoksalnie, w tym sezonie marketing owoców jest dla Hoogendoorna najmniej stresującą częścią biznesu. Dzięki odmianom celowanym w segment premium – takim jak ‘Malaika‘ i ‘Monet‘ w malinach oraz ‘Sweet Royalla‘ w jeżynach – gospodarstwo ma dobrze rozwiniętą sieć odbiorców na wymagających rynkach europejskich.

Sprzedaż prowadzona jest samodzielnie, a owoce trafiają m.in. do Anglii, Grecji, Włoch i Hiszpanii, a także do odbiorców w rodzimej Holandii. Warunek jest jeden: dostarczyć owoce o odpowiedniej jakości. To właśnie pogoda – a nie popyt – jest dziś głównym przeciwnikiem producentów jagodowych w regionie, który jeszcze niedawno uchodził za niemal wzorcowy pod względem klimatu dla jagodowych. W tym roku jest jednak zdecydowanie inaczej...

Źródło: freshplaza.com

Huelva, jedno z najważniejszych zagłębi produkcji truskawek, malin, borówek i jeżyn w Europie, znalazła się na trasie przejścia burzy Kristin. Towarzyszące jej ulewne deszcze, śnieżyce i bardzo silny wiatr spowodowały poważne uszkodzenia konstrukcji tuneli i szklarni. To kolejny cios w sezon, który od początku jest naznaczony niestabilną pogodą i ograniczoną podażą owoców.

Czytaj także:

najzimniejsza noc w roku

Noc nawet do -30°C. Czy najgorsze już za nami? Co tak silny mróz oznacza dla plantacji jagodowych?

Według relacji producentów i organizacji branżowych, skutki żywiołu są odczuwalne zwłaszcza w strefie nadmorskiej i w rejonie Condado de Huelva. W wielu gospodarstwach wiatr dosłownie "zabrał" folie z konstrukcji, a część tuneli została naruszona na tyle, że wymaga kosztownej odbudowy. Dla plantatorów oznacza to nie tylko straty bieżącego plonu, lecz także ryzyko opóźnień w kolejnych rzutach zbiorów.

Zniszczone tunele i zalane plantacje truskawek, malin i borówek

Rafael Domínguez, dyrektor stowarzyszenia Freshuelva, opisuje, że szczególnie mocno ucierpiały okolice Cartaya, Rociany, części Moguer i Almonte. To obszary intensywnej produkcji truskawek, malin, borówek i jeżyn, gdzie wiele gospodarstw opiera się na tunelach foliowych i lekkich konstrukcjach. Silny wiatr uszkodził żelazne stelaże i folię, a specjaliści firm ubezpieczeniowych wciąż szacują zakres szkód.

Plantacja po przejściu burzy Kristin

FOTO: Freshuelva

Dodatkowym problemem są wezbrane potoki i lokalne podtopienia. W kilku miejscach strumienie wystąpiły z koryt, a plantacje zostały zalane. Nadmierna wilgoć oznacza wyższe ryzyko chorób grzybowych, gnicia owoców i uszkodzeń systemu korzeniowego. Część pól może wymagać przesadzenia lub całkowitego wyłączenia z produkcji w tym sezonie.

W skrócie najważniejsze konsekwencje burzy Kristin dla Huelvy to:

• uszkodzenia konstrukcji tuneli i szklarni z truskawkami, malinami, borówkami i jeżynami,
• zalania plantacji i większe ryzyko chorób oraz strat plonu.

Sezon już wcześniej był trudny: mniej owoców przy rosnącym popycie

Domínguez podkreśla, że obecne zniszczenia to nie jest pojedynczy incydent, lecz kolejny etap bardzo wymagającego sezonu. Od grudnia region zmaga się z niestabilną pogodą, nadmiernymi opadami deszczu i chłodem. To wszystko ograniczało plonowanie roślin, powodowało opóźnienia w dojrzewaniu owoców i zmniejszało wolumeny trafiające na rynek.

Burza Kristin dokłada do tego jeszcze straty w infrastrukturze. W praktyce oznacza to, że produkcja będzie niższa właśnie w momencie, gdy rynek europejski zgłasza rosnące zapotrzebowanie na truskawki, maliny i borówki. Huelva, która zwykle stabilizuje podaż zimowo-wiosenną, tym razem nie będzie w stanie w pełni odegrać tej roli.

Maroko i Grecja też pod presją pogody. Europa odczuje niedobór jagód

Ograniczona podaż dotyczy nie tylko Hiszpanii. W ostatnich tygodniach również Maroko i Grecja, ważni dostawcy truskawek i malin na rynek UE, zmagały się z trudnymi warunkami pogodowymi. Mniejsze zbiory w kilku krajach jednocześnie sprawiają, że każda kolejna burza czy fala chłodu ma znacznie silniejszy efekt cenowy i logistyczny.

Dla europejskich odbiorców oznacza to widoczny spadek dostępności truskawek i malin, większą zmienność cen oraz ograniczoną elastyczność dostaw. Detaliści mogą mieć trudności z realizacją planów promocyjnych, a w niektórych krajach – w tym w Polsce – widoczna będzie większa różnica między sieciami w dostępności i cenach jagód z importu.

Kampania walentynkowa pod znakiem zapytania

Okres wokół Walentynek to ważne okno sprzedażowe dla owoców jagodowych, zwłaszcza truskawek i malin w segmentach premium. Tegoroczna kampania zderza się jednak z ograniczoną podażą i serią zawirowań pogodowych. Organizacje branżowe już teraz sygnalizują, że produkcji może zwyczajnie zabraknąć, aby w pełni pokryć zapotrzebowanie zgłaszane przez rynek.

To może przełożyć się na wyższe ceny hurtowe, mniejszą liczbę promocji w sklepach oraz bardziej selektywne podejście sieci do ekspozycji owoców jagodowych. W efekcie konsumenci w Europie, w tym w Polsce, mogą doświadczyć w lutym ograniczonej oferty deserowych truskawek i malin lub wyższe ceny w porównaniu z poprzednimi sezonami.

Perspektywa na najbliższe tygodnie: kolejne burze i ograniczona produkcja

Prognozy pogody dla południowej Hiszpanii zapowiadają kolejne fronty burzowe już w tym tygodniu. Producenci w Huelvie starają się jak najszybciej naprawiać infrastrukturę – odbudowują konstrukcje, wymieniają folie i zabezpieczają tunele na wypadek nowych opadów i silnego wiatru. Branża szacuje jednak, że potrzeba co najmniej dwóch tygodni, aby sytuacja wróciła do względnej równowagi.

W tym czasie produkcja truskawek, malin, borówek i jeżyn będzie wyraźnie ograniczona, a rynek pozostanie bardzo wrażliwy na dalsze zaburzenia. Każda kolejna fala niekorzystnej pogody czy problemów logistycznych może szybko przełożyć się na skokowy wzrost cen i dodatkowe luki podażowe.

Źródło: freshuelva.es

Od lewej: Paweł Tamborski, Tomasz Mędrala, Tomasz Poliszak, Agrimpex podczas TSW 2026

FOTO: Michał Piątek

Agroflex 25 g/m² nie jest już zupełną nowością (debiut miał miejsce w styczniu ubiegłego roku), ale dopiero ostatni sezon na większych plantacjach pokazał jej pełen potencjał. - To miękka agrowłóknina z podwójnymi włóknami, bardzo elastyczna, przyjemna w pracy i wyraźnie inna od typowych agrowłóknin. Ta elastyczność jest kluczowa: materiał ugina się i rozciąga, zamiast od razu pękać, co ma ogromne znaczenie w zetknięciu z mechanicznym naciskiem lub dziką zwierzyną - tłumaczy Tomasz Mędrala.

Jednym z największych problemów na plantacjach truskawek pozostają szkody wyrządzane przez sarny. Przy klasycznych agrowłókninach nawet ich spokojne przemieszczanie się prowadzi do rozdarć, które pod wpływem wiatru szybko się powiększają. W przypadku agrowłókniny Agroflex 25 g/m² obserwacje z pól są inne: gdy sarna porusza się spokojnie, powstają jedynie miejscowe wgniotki w materiale. W sytuacjach bardziej gwałtownych, gdy zwierzyna jest spłoszona, mogą niestety pojawić się dziury, jednak dzięki strukturze Agroflexu rozdarcia te nie mają tendencji do dalszego powiększania się. To sprawia, że okrycie dłużej zachowuje swoją funkcjonalność.

Agroflex 25 g/m² czy 30 g/m² - co lepsze dla truskawek?

W ostatnich latach wielu plantatorów decydowało się na agrowłókniny o gramaturze 30 g/m², licząc przede wszystkim na ich wyższą wytrzymałość. Praktyka pokazała jednak, że wraz z grubością rośnie także stopień zacienienia roślin. Tzw. trzydziestka dobrze znosi obciążenia, ale są okresy w sezonie, gdy zaczyna wyraźnie zabierać światło, co odbija się na starcie wegetacji. Rośliny pod cięższą agrowłókniną ruszają później, mimo że na pierwszy rzut oka wydawało się, że będą miały lepsze warunki.

Ślady po przejściu sarny po agrowłókninie - rozdarć nie widać

FOTO: Jarosław Jolkowski

Na podstawie doświadczeń z różnych gospodarstw Tomasz Mędrala rekomenduje Agroflex 25 g/m² jako rozwiązanie optymalne dla większości plantacji truskawek. Osłona taka zapewnia wystarczającą ochronę mechaniczną i termiczną, a jednocześnie nie ogranicza tak bardzo dopływu światła. W praktyce przekłada się to na szybszy start roślin wiosną i bardziej wyrównane wejście w okres intensywnego wzrostu.

Agroflex 18 g/m² i 21 g/m² - lżejsza włóknina do delikatniejszych upraw

W ofercie Agrimpex dostępne są również dwie inne gramatury agrowłókniny z technologią Agroflex - 18 g/m² oraz 21 g/m². Pierwsza z nich znajduje zastosowanie przy zabezpieczeniu nowalijek, druga sprawdza się do ochrony roślin młodych, jednorocznych, posadzonych w gruncie sadzonek - wszędzie tam, gdzie liczy się dobra przepuszczalność światła. Mimo niższej gramatury materiał zachowuje wysoką wytrzymałość i odporność na uszkodzenia.

- W testach na zrywarkach materiał potrafi rozciągnąć się nawet o 100%, co pokazuje, jak duży zapas elastyczności posiada. Sprawdziany prowadzone “w rękach” - przez zwykłe rozciąganie palcami - również wskazują, że jest wyraźnie mocniejszy niż standardowe agrowłókniny o podobnych gramaturach. Dla plantatorów szukających lekkiego, a zarazem trwałego okrycia Agroflex 18 g/m² i 21 g/m² może być ciekawą alternatywą, zwłaszcza tam, gdzie presja mrozu jest mniejsza, a ważniejsza staje się dynamika wzrostu - wyjaśnia Tomasz Mędrala.

Agrowłóknina Puszysta 110 g/m² - zimowa tarcza dla malin

Rząd malin okryty agrowłókniną Puszystą

FOTO: Agrimpex

W uprawie malin coraz większe znaczenie zyskuje agrowłóknina Puszysta o gramaturze 110 g/m². Plantatorzy przekonali się, że nowe odmiany są znacznie bardziej wrażliwe na niskie temperatury niż tradycyjne. Ostatnie zimy pokazały, że lokalne spadki do -25°C nie są niczym wyjątkowym, a przy takich warunkach nieosłonięte pędy łatwo przemarzają. Agrowłóknina Puszysta, gruba i jednocześnie “oddychająca”, tworzy nad rzędami malin dodatkową barierę termiczną, ograniczając wpływ ekstremalnych mrozów.

Materiał ten produkowany jest w innej technologii niż typowe agrowłókniny, dzięki czemu cechuje go bardzo wysoka odporność na rozerwania i uszkodzenia mechaniczne. Jest to szczególnie ważne w uprawach tunelowych, gdzie dochodzi do licznych manipulacji okryciem, a dodatkowo, przy podwiniętych foliach jest ono narażone na działanie wiatru. Grubość agrowłókniny Puszystej powoduje, że pędy są lepiej izolowane, a rośliny wychodzą z zimy w lepszej kondycji.

Jak prawidłowo przykrywać maliny agrowłókniną Puszystą?

Agrowłoknina Puszysta w ochronie malin

FOTO: Agrimpex

- W praktyce na plantacjach malin najczęściej stosuje się agrowłókninę Puszystą o szerokości dwóch metrów. Plantatorzy przykrywają rzędy w tunelach w sposób zapewniający całkowite, szczelne okrycie. Z jednej strony agrowłókninę o szerokości 2,0 m podwiesza się na ostatnim drucie konstrukcji nośnej, z drugiej strony prowadzi się oddzielny pas materiału, również o szerokości dwóch metrów. W ten sposób cały rząd zostaje osłonięty od góry i z boków - wyjaśnia sposób użycia materiału Tomasz Poliszak.

Dodaje, że kluczowe znaczenie ma uszczelnienie przy glebie. Agrowłóknina musi leżeć bezpośrednio na ziemi, bez przerwy między materiałem a podłożem, tak aby zimne powietrze nie dostawało się pod osłonę. Podczas zimowych odwilży, gdy temperatura przejściowo rośnie, warto jednak umożliwić wietrzenie. W praktyce robi się to, podwieszając agrowłókninę co kilka lub kilkanaście metrów z jednej strony rzędu. Pozwala to odprowadzić nadmiar wilgoci i ogranicza ryzyko rozwoju chorób.

Tunel, folia i agrowłóknina - bezpieczniejsza zima dla malin

Opisane rozwiązania dotyczą przede wszystkim upraw tunelowych. Coraz więcej producentów, obawiając się uszkodzenia konstrukcji przez ciężki śnieg, roluje folię do góry lub nawet całkowicie ją zdejmuje na okres zimy. W efekcie maliny w tunelach stają się praktycznie tak samo narażone na warunki pogodowe, jak plantacje w gruncie. W takich sytuacjach agrowłóknina Puszysta 110 g/m² staje się podstawowym zabezpieczeniem krzewów przed mrozem i wiatrem.

Dla plantatorów truskawek i malin rozwiązania Agrimpex - agrowłóknina Agroflex 25, 21 i 18 g/m² oraz agrowłóknina Puszysta 110 g/m² stanowią dziś praktyczną odpowiedź na coraz trudniejsze zimy i rosnącą presję uszkodzeń mechanicznych. Odpowiednio dobrana gramatura i prawidłowa technika przykrywania mogą zdecydować o tym, czy plantacja wejdzie w nowy sezon z pełnym potencjałem plonowania.

Jeszcze około dwóch tygodni temu wielu producentów i eksporterów malin w Meksyku mierzyło się z dużą podażą. Na plantacjach nastąpił tzw. flush, czyli skokowy wzrost plonowania i zbiorów, który zbiegł się w czasie z okresem świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku.

Dodatkowym utrudnieniem było to, że dni świąteczne wypadały w środku tygodnia. Dla handlu świeżymi owocami oznacza to zwykle poważne wyzwania logistyczne i trudności z właściwą alokacją towaru pomiędzy rynkami i odbiorcami. W efekcie na rynku pojawiła się presja na ceny, a część dostawców miała problem z optymalnym zagospodarowaniem całej dostępnej ilości malin.

Czytak także:

rynek borówek

Światowy rynek borówki: stabilny popyt, wysoka podaż z importu i rosnąca konkurencja. Cz. 2: Ameryka Północna i Afryka

W ostatnich dniach sytuacja zaczęła się jednak stabilizować. Dostawy z plantacji wyhamowały do bardziej typowego poziomu, a popyt ze strony importerów i sieci handlowych wrócił do normy po świątecznym rozchwianiu. Producenci sygnalizują, że relacja podaży do popytu staje się korzystniejsza, a rynek wchodzi w fazę lekkiego niedoboru, co sprzyja odbudowie cen.

Meksykańskie maliny z Jalisco – kluczowe regiony uprawy

Obecnie główny wolumen malin z Meksyku pochodzi z trzech rejonów uprawy w stanie Jalisco: Jocotepec, San Isidro i Tala. To właśnie tam zlokalizowane są wyspecjalizowane plantacje nastawione na eksport owoców na rynki północnoamerykańskie. Regiony te łączy sprzyjający klimat, odpowiednie nasłonecznienie i długa tradycja uprawy jagodowych, co pozwala na uzyskanie wysokiej jakości owoców w okresie, gdy wiele innych krajów dopiero przygotowuje się do sezonu.

Dla importerów w USA i Kanadzie maliny z Jalisco są kluczowym źródłem dostaw w zimowych miesiącach. Stabilna, powtarzalna produkcja ma tu duże znaczenie, ponieważ pozwala utrzymać ciągłość zaopatrzenia sieci handlowych i ograniczyć wahania cen na półkach sklepowych.

Odmiany malin z Meksyku: między stabilnością a innowacją

Plantatorzy w Jalisco opierają swoją produkcję głównie na dwóch sprawdzonych odmianach malin: ‘Amalia’ i ‘Rafiki’. To właśnie one dominują w bieżących dostawach na eksport – są dobrze poznane pod kątem plonowania, jakości owoców i trwałości w łańcuchu chłodniczym. Dla producentów oznacza to większą przewidywalność plonu i łatwiejsze planowanie zbiorów oraz wysyłek.

Równocześnie część gospodarstw testuje nowe, perspektywiczne odmiany. W Meksyku trwają obecnie próby z malinami ‘Malaika’ i ‘Zawadi’. Plantatorzy czekają na pierwsze pełniejsze zbiory i dokładne oceny tych odmian – zarówno pod względem wydajności, jak i jakości owoców, trwałości po zbiorze czy podatności na choroby. Dopiero na podstawie tych wyników będą podejmowane decyzje, czy rozszerzać nasadzenia nowych odmian na większą skalę.

Bilans podaży i popytu sprzyja cenom malin

Po okresie przedświątecznej nadpodaży obecna równowaga pomiędzy ilością malin na rynku a zapotrzebowaniem odbiorców jest dla meksykańskich producentów korzystna. Wielu z nich podkreśla, że zaczyna wręcz brakować owoców, aby w pełni zaspokoić wszystkie zamówienia. Taka sytuacja przekłada się na poprawę cen i bardziej komfortowe warunki handlowe niż te obserwowane jeszcze kilkanaście dni temu.

Dla całego łańcucha dostaw – od plantatora po detal – obecny moment jest ważnym sygnałem, że po świątecznych zawirowaniach rynek malin z Meksyku wchodzi w fazę bardziej przewidywalnego handlu. Stabilniejsze relacje podaży i popytu, oparte na systematycznych zbiorach z regionów Jocotepec, San Isidro i Tala oraz na sprawdzonych odmianach takich jak ‘Amalia’ i ‘Rafiki’, pozwalają patrzeć na początek roku z większym spokojem – przy jednoczesnym potencjale dalszego wzrostu cen w warunkach lekkiego niedoboru towaru.

Źródło: freshplaza.com

Gdy w maju 2022 roku pełnoskalowa wojna uderzyła w Ukrainę, większość firm walczyła o przetrwanie. W Kamionce Bużańskiej równolegle ruszał jednak zupełnie inny projekt – budowa nowego zakładu przetwórstwa owoców jagodowych.

Czytaj także:

mrożone owoce ekologiczne

Wołyń staje się kluczowym ośrodkiem produkcji ekologicznych jagód i mrożonek na Ukrainie

- Planowaliśmy tę inwestycję jeszcze przed wojną. W kwietniu 2022 właściciel podjął decyzję, że mimo wszystko ruszamy – wspomina Roman Vuykiv, dyrektor KBZPT. Dziś to nowoczesny zakład z technologią tunelowego mrożenia, kontraktami eksportowymi i jasno określoną strategią rozwoju. Ważnym partnerem w tym procesie stało się Ukraińskie Stowarzyszenie Jagodowe.

Odbudowa praktycznie „od zera” i standardy europejskie

Zakład powstał na gruzach dawnej fabryki. - To nie była renowacja. Wszystko było zniszczone, więc budowaliśmy praktycznie „od zera” – podkreśla Vuykiv, który od początku nadzorował projekt, od doboru technologii po kwestie bezpieczeństwa. Już na etapie planowania uwzględniono międzynarodowe standardy, co później znacząco ułatwiło proces certyfikacji.

Budowę rozpoczęto w 2022 roku, a już w sierpniu 2023 KBZPT zamroził pierwszą partię owoców – testową dostawę dla partnerów. Pełna produkcja ruszyła w 2024 roku. Zakład skoncentrował się na obsłudze eksporterów, równolegle dopracowując procedury i kontrolę jakości.

Maliny na rynek UE – technologia, moce i asortyment

Głównym surowcem KBZPT jest malina, ponieważ to najłatwiej dostępna jagoda w regionie. Linia produkcyjna może przerobić do 3 ton na godzinę, a chłodnie mieszczą ponad 4 000 palet w temperaturze –20°C. Zakład przetwarza także mniejsze ilości truskawek, wiśni i innych owoców, ale to malina pozostaje kluczowym produktem.

Czytaj także:

rynek malin

Rynek malin: Polska rozdaje karty w UE, ale…

Pierwszy eksport ruszył na początku 2025 roku do Litwy, a następnie głównym kierunkiem stały się Niemcy. Firma stawia na bezpośrednią współpracę z przetwórcami i sieciami handlowymi, ograniczając udział pośredników. Produkty pakowane są głównie w opakowania 2,5 kg, dostosowane do wymogów rynku unijnego.

Współpraca międzynarodowa i lekcje z Serbii

Dużą rolę w rozwoju eksportu odegrały wyjazdy biznesowe organizowane przez Ukraińskie Stowarzyszenie Jagodowe. Podczas wizyty w Berry Enterprises w Holandii w maju 2025 roku Vuykiv mógł bezpośrednio spotkać się z potencjalnymi kupcami z Europy i lepiej zrozumieć sposób myślenia zarówno odbiorców końcowych, jak i handlowców.

Wizyty w Serbii, jednym z liderów przetwórstwa mrożonych malin uwidoczniły kierownictwu zakładu, jak ważne są dopracowane opakowania, rygorystyczna kontrola jakości oraz zaawansowane techniki przetwórcze. Zdobyta tam wiedza jest dziś wdrażana w KBZPT.

Wyzwania: surowiec, logistyka i współpraca z plantatorami

Mimo sukcesów wyzwań nie brakuje. Kluczowe problemy to:

• ograniczona dostępność surowca o wysokiej jakości,
• rozdrobnienie dostawców
• długie łańcuchy logistyczne.

Według Vuykiva odpowiedzią jest bliższa współpraca z rolnikami – dzielenie się wiedzą, wsparcie w zakładaniu i prowadzeniu plantacji oraz stopniowe budowanie stabilnej bazy surowcowej.

W planach jest także zwiększenie własnej produkcji jagód, rozwój upraw wiśni i warzyw, pogłębianie stopnia przetworzenia i dalsza ekspansja na rynkach UE.

Przyszłość ukraińskich malin w Europie i wpływ na polski sektor malinowy

Ukraińcy powinni mniej ze sobą konkurować, a więcej uczyć się razem. Współpraca, wymiana doświadczeń i wyjazdy biznesowe przynoszą realne korzyści. Zbudowanie fabryki to dopiero początek. Prawdziwą sztuką jest efektywne jej prowadzenie. Tą wiedzą jesteśmy gotowi się dzielić – podsumowuje Roman Vuykiv.

Ukraiński sektor malinowy stanowi coraz większe zagrożenie dla polskich plantatorów. Już teraz imponujące wielkościowo dostawy ze wschodu zniechęcają ogrodników do zakładania nowych kwater czy unowocześniania technologii wytwarzania surowca na potrzeby przemysłu.

Czytaj także:

owoce do przetwórstwa

Strzeż się plucia pod wiatr! Zapasów nie ma, surowca też nie będzie

O ile mniejsze, krajowe mroźnie chętnie współpracowałyby z lokalnymi dostawcami, o tyle największe działające w Polsce zakłady przetwórcze wykazują wobec tej sytuacji obojętność. W aktualnej sytuacji geopolitycznej nabywanie surowca do mrożenia czy przetwórstwa z zewnętrznych rynków nie stanowi żadnego problemu. Budowa, czy może raczej odbudowa lokalnej bazy surowcowej schodzi więc na drugi plan. Nie tylko plantatorzy ale i konsumenci powinni nad tym faktem ubolewać. Bezpieczeństwo żywnościowe kraju powinno być traktowane na równi z innymi kluczowymi zagadnieniami związanymi z funkcjonowaniem państwa i społeczeństwa, a być może nawet powinno mieć priorytet.

Źródło: uaberries.com, własne

Tegoroczny styczeń jest zupełnie inny niż poprzednie. W 2025 roku w wielu częściach kraju mieliśmy temperatury dochodzące do +20°C, a teraz wartości są podobne, tyle tylko, że na minusie. To sytuacja zdecydowanie bardziej standardowa dla Polski.

Przez kraj suną też kolejne fale opadów śniegu. Plantatorzy prowadzący uprawy w tunelach spozierają z niepokojem w niebo na ołowiane chmury, a te zasnuwać Polskę mają przez co najmniej kolejne dwa tygodnie. Klasyczna polska zima stwarza pewne zagrożenia dla tuneli. Powodem jest zdolność śniegu do absorpcji wody z powietrza i zwiększanie gęstości jednocześnie bez większych zmian w objętości.

Higroskopijność śniegu a bezpieczeństwo tuneli

FOTO:

Świeży śnieg najczęściej nie jest zagrożeniem dla tuneli. Jego gęstość, gdy mówimy o śniegu takim ja padał na przełomie 1 i 2 dekady stycznia nie przekracza 250 kg/m3. Wedle danych z windy.com gęstość pokrywy śnieżnej w okolicach mojego gospodarstwa pod Rawą Mazowiecką w dniu 12 stycznia wynosiła dla przykładu 186 kg/m3. Konstrukcja tunelu okrytego warstwą lekkiego puchu w warunkach bezwietrznej pogody lub nawet lekkiego wiatru nie jest w takiej sytuacji zagrożona.

Problemem jest jednak higroskopijność śniegu. Posiada on zdolność chłonięcia wody z powietrza. Śnieg zwiększa swą gęstość, a przez to masę, choć wizualnie nie zachodzą większe zmiany. W skrajnych przypadkach 1 m3 mokrego śniegu lb lodu może ważyć do 800 kg/m3.

Uszkodzony tunel

FOTO: Michał Piątek

Co to oznacza w praktyce dla użytkowników tuneli?

Z doniesień plantatorów jasno wynika, że do tzw. składania tuneli pod naporem śniegu dochodzi jakiś czas po opadzie. Zwykle jest to kilka-kilkanaście godzin, czasem kilkadziesiąt. Nawet mokry śnieg, padający w temperaturze powietrza bliższej 0°C, wciąż posiada pewne zdolności zwiększania masy, a więc niebezpieczeństwo powyginania konstrukcji rośnie wraz z upływem czasu.

Ważna jest zatem szybka reakcja. W tunelach, gdzie nie ma na roślinach okryw z agrowłókniny podejmowane były próby wykorzystania opryskiwaczy. Powietrze wprawia folię w drgania i w efekcie śnieg osuwa się z niej. Jeśli jednak na truskawkach czy malinach znajduje się materiał, to taka opcja nie wchodzi w grę. Plantatorzy śnieg strącają ręcznie poprzez pulsacyjne wypychanie go z wewnątrz tuneli.

To praca bardzo ciężka, wymagająca fizycznie. Jednak pozostawienie śniegu na tunelu grozi zdeformowaniem konstrukcji, która w znacznej części może zostać uszkodzona nieodwracalnie.

Uwaga! Tunele zawalają się w ciszy

Zaleganie śniegu na tunelach jest niebezpieczne dla osób w środku obiektu. Gdyby konstrukcja była z drewna przed złożeniem/załamaniem słychać byłoby trzaski i inne odgłosy sygnalizujące niebezpieczeństwo. Stalowe wręgi deformują się w relatywnej ciszy.

Znam przypadek w którym właściciel gospodarstwa widząc wieczorny i nocny opad odśnieżanie tuneli zaplanował na kolejny dzień od rana. Nazajutrz wraz z pracownikami wszedł do pierwszego tunelu, a po zakończeniu pracy w nim i wyjściu zespół z wielkim zdziwieniem odkrył, że kolejny tunel częściowo się zawalił. Było to na tyle ciche, że nikt nie miał świadomości tego, co właśnie dzieje się zaledwie kilka-kilkanaście metrów obok.

Tunele są coraz mocniejsze, ale…

Trzeba przyznać, że producenci tuneli coraz lepiej rozumieją specyfikę polskiego klimatu i konstrukcje oferowane plantatorom są coraz lepsze. W zasadzie ryzyko uszkodzenia tunelu przez śnieg jest niewielkie, ale w sytuacjach, gdy opady są długotrwałe i intensywne z pewnością bezpieczniej jest rękę trzymać na pulsie.

W imieniu własnym a także w imieniu wszystkich współautorów i osób zaangażowanych w codzienne funkcjonowanie portalu jagodowe.pl życzę pogodnego, spokojnego sezonu 2026! Niech nie opuszcza Was siła i motywacja do tego, co tak wspaniale Wam wychodzi – produkcji wysokiej jakości owoców jagodowych!

Życzę też dużo zdrowia, szczęścia i satysfakcji w strefach innych niż zawodowe. W końcu każdy z nas jest przede wszystkim człowiekiem, a dopiero potem plantatorem.

Zimowa pauza to dobry okres do spojrzenia na jagodową branżę z dystansem, większym spokojem, czas na chłodną analizę i kalkulację.

Przemysłowa truskawka droga, malina nie

Zakończony rok przyniósł dość nieoczekiwane rozstrzygnięcia w zakresie produkcji owoców przeznaczonych na zapotrzebowanie zakładów przetwórczych. Na pierwszy plan przebija się wysoka cena truskawek, która w piku dobiła do nieosiągalnego jak wcześniej wydawało się poziomu 10,00 zł/kg. Wbrew deklaracjom o łatwych możliwościach sprowadzenia do Polski truskawki z innych krajów, nasz produkt okazał się bardzo potrzebny i odbiorcy walczyli o niego ceną.

Niska opłacalność uprawy truskawki w sezonach poprzedzających 2025 rok przełożyła się jednak na dość dynamiczne redukowanie areałów upraw a w zeszłym roku wybitnie zimny maj spotęgował deficyty owoców na rynku. W konsekwencji mogliśmy obserwować masowy import mrożonej truskawki do Polski. W ciągu pierwszych trzech kwartałów 2025 roku do Polski sprowadzono 77 tys. t mrożonej truskawki, co już jest historycznym rekordem dla kraju, który przez wiele lat w przeszłości znany był jako jeden z największych eksporterów tego produktu. Ostateczny wynik, gdy poznamy statystyki za pełny rok, będzie z pewnością znacznie wyższy.

Przetwórcy skupili też niewiele malin o czym także świadczyć może wzmożony ich import. Choć w sezonie pojawiały się często nieoficjalne komunikaty mówiące o tym, że maliny nie są priorytetem dla zakładów przetwórczych mające uzasadniać niskie ceny na rampach, wielokroć mocno poniżej progu 10,00 zł/kg, to mrożone owoce szybko stały się bardzo drogie. Już we wrześniu mrożonki z Serbii testowały barierę 7,00 euro/kg, co jest przejawem silnego popytu. Taki układ rynku budzi też uzasadnione wątpliwości co do sprawiedliwej dystrybucji marż w łańcuchu dostaw.

Czy trend ograniczania produkcji owoców przemysłowych się odwróci?

Wysokie ceny skupu doprowadziły do wzrostu zainteresowania uprawą truskawki. Powstało sporo nowych kwater zwłaszcza w okolicach Czerwińska i na Lubelszczyźnie, ale powrotu do dawnej skali produkcji nie można oczekiwać. Poza korelacją podaży i popytu na światowych rynkach kształtującą cenę truskawki w Polsce wielkość produkcji ograniczają inne czynniki:

• wysokie i coraz wyższe koszty pracy
• wysokie i wciąż rosnące koszty maszyn i energii
• zmęczenie gleb i w przypadkach niektórych gospodarstw brak możliwości skalowania upraw
• problemy z sukcesją w gospodarstwach

Nawet jeśli w perspektywie kolejnego sezonu czy dwóch produkcja truskawek przemysłowych nieco wzrośnie, to w odleglejszym horyzoncie czasowym redukcja produkcji owoców przemysłowych w kraju wydaje się nieunikniona. Co gorsza, wystarczą 1-2 sezony bez przymrozków, dość łatwe w ochronie i w konsekwencji z wysoką produkcja i niskimi cenami, a sytuacja może stać się szybko bardzo dramatyczna.

Na rynku malin do tłoczenia i mrożenia, póki co, światełka w tunelu nie widać. Tu tzw. gamechangerem mogłaby okazać się nowa, dogodna do zbioru kombajnowego odmiana. Przy aktualnych globalnych cenach malin ograniczenie kosztu zbioru mogłoby zapewnić opłacalność produkcji w kolejnych latach.

Rosną tunele i deserowa produkcja

Inaczej przedstawia się sytuacja na rynku malin i truskawek deserowych. Ich produkcja coraz mocniej przenosi się pod tunele. W sezon 2025 wchodziliśmy z 300 ha nowych konstrukcji, mniej więcej po połowie przeznaczonych na uprawę obu tych gatunków. To pozwoliło na stworzenie stabilnych warunków do wyprodukowania prawie 8 tys. t truskawek i 3 tys. t malin klasy premium. Wedle wstępnych szacunków w sezonie 2026 polscy ogrodnicy będą dysponować 250-400 ha kolejnych nowych tuneli.

Zimowe wapnowanie ma swoje plusy. Po pierwsze, czas gra na naszą korzyść. Chodzi nie tylko o fakt, że zimowe miesiące to najczęściej okres niższego natężenia prac w gospodarstwie, ale także o to, że wapno będzie mieć więcej czasu na regulację odczynu pH gleby.

Zima jest także tą porą roku, kiedy nawozy do odkwaszania bywają tańsze. Sam w ostatnich dniach otrzymałem kilka ofert zakupu nawozów, co może sugerować, że na składach panuje marazm. Uzyskanie korzystnej ceny powinno obecnie być łatwiejsze niż wiosną, gdy na powrót zapanuje podwyższony popyt na wszelkiego rodzaju nawozy.

Czytaj także:

wapnowanie kwatery

Jesienne wapnowanie plantacji – dlaczego jest potrzebne i jak wykonać je efektywnie?

Zimowe wapnowanie – minusy

Najchłodniejsza pora roku nie jest jednak wolna od czynników, które utrudniają wapnowanie. Jak dotąd w większości kraju jest relatywnie sucho i niezapowiadane są większe opady. To sprawia, że wjazd na plantacje bez uszkadzania międzyrzędzi powinien być możliwy w większości przypadków. Ten stan może się jednak szybko zmienić. Wyżłobienie kolein w darni między rzędami jagodników wymaga zaś kolejnych prac, a więc i nakładów, zmierzających do przywrócenia ich do poprzedniego stanu.

Z kolei wyraźne spadki temperatur przy możliwym braku śniegu powodują, że gleba przemarza głęboko. Na stanowiskach przygotowywanych pod wiosenne nasadzenia roślin przemieszanie nawozu z glebą może nie być możliwe aż do wiosny.

Jeśli zamierzamy wapnować, to czym?

Zimowe wapnowanie wykonać można przy pomocy wapna węglanowego ze skały jurajskiej lub kredy. W odpowiednich warunkach, a więc przy dużej sumie opadów sprawdzi się także wapno dolomitowe. To rozwiązanie rekomendowane na te gleby w których zawartość magnezu jest niewielka. Problemem jest jednak reaktywność: tzw. dolomity nie działają tak szybko jak kredy. Jeśli celem nadrzędnym jest podniesienie odczynu pH gleby, lepiej sięgnąć po drugą kategorię produktów. Gdy zaś chodzi o przeciwdziałanie zakwaszaniu się stanowiska można wykorzystać wapno magnezowe. Jeśli zaś regulacja odczynu pH gleby ma być połączona z uzupełnieniem magnezu w glebie, a zima i wczesna wiosna okażą się suche, jak choćby w sezonie 2025, może się okazać, że konieczne będzie sięgnięcie np. po nawóz wieloskładnikowy z pełną dawką szybko dostępnego dla roślin magnezu.

Pełniący obowiązki premiera Kosowa, Albin Kurti, przemawiał na 10. Konferencji Malinowej zorganizowanej przez Kosowskie Stowarzyszenie Malinowe. W wydarzeniu wzięło udział ponad 350 uczestników, w tym ogrodnicy, przedstawiciele firm eksportowych, instytucje i partnerzy międzynarodowi. Około 30 plantatorów z Albanii również uczestniczyło w konferencji, aby zapoznać się z modelami produkcji malin stosowanymi w Kosowie.

Kurti zauważył, że sektor owoców miękkich, zwłaszcza malin, truskawek i borówek, odnotowuje stały wzrost, wspierany przez dostęp do nowych rynków, bardziej stabilne ceny i długoterminowe kontrakty. Stwierdził, że wyniki te są powiązane ze skonsolidowanym łańcuchem produkcji, przetwórstwa i eksportu, a także ze współpracą między plantatorami, stowarzyszeniami, instytucjami i partnerami międzynarodowymi.

Kamień milowy osiągnięty – 1000 ha malin już rośnie w Kosowie

Obecne plantacje malin w Kosowie prowadzone są już na około 1000 hektarów. Borówki uprawia się na ok. 180 ha. Sektor jagodowy generuje około 10 milionów euro i zapewnia ponad 2500 miejsc pracy w łańcuchu produkcji i przetwórstwa.

Kurti podkreślił priorytety rządu, koncentrujące się na finansowaniu produkcji i przetwórstwa, poprawie dostępu do rynków zbytu oraz standaryzacji certyfikacji. Zwrócił uwagę na rolę Stowarzyszenia Malinowego Kosowa w łączeniu ogrodników z rynkami i standardami europejskimi.

Oświadczył, że rząd będzie nadal udzielał wsparcia temu sektorowi i dodał, że zamierza pełnić rolę partnera i podmiotu ułatwiającego zapewnienie, aby produkcja plantatorów uzyskała jeszcze większą wartość rynkową.

Źródło: Telegrafi

Zapraszam na poniższy film. Relacjonuje on wizytę polskiej delegacji w fabryce w Sabac, mieście położonym nad Sawą, na zachód od Belgradu. Tomasz Olszewski z firmy Procam wyjaśnia w jego trakcie dlaczego Elixir Supreme wszedł na stałe do oferty handlowej firmy:

Elixir Supreme do zastosowań na plantacjach jagodowych

Elixir Supreme to bezchlorkowy, kompleksowy, nieorganiczny, stały nawóz mineralny o zbilansowanej relacji składników odżywczych pasujący do zastosowań w większości upraw wrażliwych na chlorki.

Elixir Supreme, Elixir Zorka

FOTO: Michał Piątek

Produkt ten umożliwia zrównoważone odżywianie upraw ogrodniczych na wszystkich typach gleby. Dla wielu producentów, zwłaszcza tych nieposiadających informacji na temat zasobności ich gleb w składniki pokarmowe, nawóz Elixir Supreme 12-12-17 jest więc rozsądnym wyborem. Sięgają jednak po niego także wysoce profesjonalni plantatorzy traktując nawóz jako podstawę żywienia roślin.

Proporcje zawarte między makroskładnikami NPK w Elixir Supreme 12-12-17 predysponują go do nawożenia pogłównego sadów, jagodników i plantacji warzywniczych, ale i do zastosowanego tuż przed siewem czy sadzeniem warzyw, albo tuż przed startem wegetacji sadów i jagodników.

Pożądany efekt w żywieniu jagodowych można uzyskać dzieląc pełną dawkę na dwie aplikacje. Elixir Supreme, zasobny także w gamę innych niż wyżej wymienione składników pokarmowych, stosowany dwukrotnie po 200-300 kg/ha jest dobrym punktem wyjścia do uzyskania wysokiego plonu i zapewnienia roślinom satysfakcjonującej kondycji.

Korzystne warunki klimatyczne i glebowe Wołynia sprawiły, że uprawa jagód stała się dynamicznie rozwijającym się sektorem w tej części Ukrainy. Zachodzą tam ciekawe procesy integracji i współpracy pomiędzy producentami, czasem będącymi firmami zarządzającymi wielkimi areałami i zakładami przetwórczymi.

Właściwie od momentu swego powstania w 2017 roku, SAV Agro Partner stał się wiodącym producentem ekologicznych jagodowych i warzyw, współpracując z firmą Biofrozen LLC, odpowiedzialną za mrożenie z wykorzystaniem nowoczesnej technologii IQF (Individual Quick Freezing) pochodzącej od polskiego producenta Unidex, w połączeniu z sortowaniem laserowym.

Współpraca w zakresie uprawy i mrożenia owoców

SAV Agro Partner zarządza 300 hektarami ziemi, z czego na 160 ha prowadzi się uprawy metodą ekologiczną. Do najważniejszych kierunków produkcji należą truskawki, maliny (w tym odmiany powtarzające), wiśnie, rokitnik, gryka oraz różnorodne warzywa i melony. Firma kładzie nacisk na jakość, zrównoważony rozwój i zgodność z międzynarodowymi standardami rynkowymi.

Zakład IQF firmy Biofrozen, uruchomiony w 2025 roku, może zamrozić 20–50 ton produktów dziennie, zachowując przy tym 98% ich właściwości odżywczych. Pełny cykl obejmuje mycie, sortowanie, mrożenie i przechowywanie, wspomagane sortownikami laserowymi i rygorystycznymi kontrolami jakości. Planowane modernizacje i uzupełnienia obejmują sortownik rentgenowski do wykrywania ukrytych wad. Zapasowe źródło energii słonecznej zapewnia ciągłość działania w warunkach wojny na Ukrainie i problemów z dostawami energii.

Truskawki uprawiane są ze sprawdzonych odmian o zróżnicowanym okresie dojrzewania. Plantacje malin zajmują 40 hektarów, a obecnie testowane są rozwiązania pozwalające na mechanizację zbiorów. Firma eksperymentuje również z odmianami winorośli i arbuzów.

Biofrozen eksportuje głównie do UE, gdzie obowiązują wysokie standardy jakości. W 2024 roku Ukraina stała się światowym liderem w eksporcie netto mrożonych malin, eksportując 65 000 ton tego produktu, co stanowi wzrost o 34% w porównaniu z rokiem 2023. Firma, która świadczy również usługi mrożenia dla innych producentów, we wzrośnie tym miała swój udział.

Obie firmy zatrudniają setki osób na miejscu, choć coraz silniej uwidaczniają się problemy z dostateczną liczbą pracowników. Aby sprostać wyzwaniom związanym z siłą roboczą, trwają inwestycje w automatyzację i mechanizację.

Źródło: agronews.ua

Uprawa jagodowych w substracie dla wielu staje się zwykłą koniecznością. Zmęczenie stanowisk jest coraz większym problemem – kumulują się w glebie choroby i szkodniki, których opanowanie bywa trudne, a czasem wręcz niemożliwe.

Podłoża o ustalonych kompozycjach i dobrych parametrach pozwalają także na wysoką precyzję w uprawie. Chodzi o efektywne wykorzystanie wody i nawozów dla uzyskania intensywnego wzrostu roślin oraz wysokiego plonu handlowego owoców doskonałej jakości.

Jaki substrat wybrać?

Sporo informacji na ten temat w trakcie targów przekazywał Krzysztof Sak. Z polskim specjalistą można było odbyć rozmowy na wspólnym stoisku firm Botanicoir i Legro. Obie marki w Polsce są dobrze znane, zupełnie jak 4Berries, której ekspert jest także przedstawicielem.

Krzysztof Sak w trakcie krótkiej wypowiedzi udzielił informacji o prezentowanych podczas wydarzenia mieszankach substratów. Wyjaśnił do czego służą i jakie korzyści można osiągać dzięki ich zastosowaniu. Jego wypowiedź w formie filmu znajduje się poniżej:

Pierwsza połowa miesiąca była mglista, z lekkimi choć dość częstymi opadami deszczu ale jednak dość ciepła. Wskazania termometrów na poziomie dwucyfrowym lub zbliżonym do niego nie były rzadkością, a porannych przymrozków było niewiele.

Inaczej wyglądać ma nadchodzący tydzień. Po stosunkowo ciepłym jak na tę porę roku poniedziałku nastać ma wyraźne ochłodzenie. Dnie zaczynać będą się od przymrozków lub mrozu a w najcieplejszych chwilach doby w centralnej Polsce temperatury nie przekroczą 5°C.

Opady śniegu w piątek

W końcu tygodnia w południowej Polsce, a częściowo także w centrum spodziewane są opady śniegu. W Małopolsce, na Podkarpaciu czy na Lubelszczyźnie pokrywa może osiągnąć nawet kilkanaście centymetrów.

Wydaje się mało prawdopodobne, by śnieg mógł utrzymać się dłużej. Także ewentualne uszkodzenia tuneli na których pozostaje rozciągnięta folia nie są wysoce prawdopodobne. Warto jednak zachować czujność i w przypadku intensywnego opadu śnieg z okrywy tunelu usunąć możliwie jak najszybciej, nim zwiększy swą masę i zacznie zagrażać konstrukcji.

Odrębną kwestią są paraliże komunikacyjne. W wielu częściach kraju porządnego śniegu nie było już kilka lat, co z pewnością odbiło się na zdolności kierowców do radzenia sobie w takich sytuacjach. Pytaniem otwartym pozostaje gotowość służb do utrzymania ulic i dróg w przejezdnym stanie i uniknięcia paraliżów komunikacyjnych.

Koniec sezonu

Jeżeli prognozy sprawdzą się i nastaną chłodne noce, to będzie to oznaczać koniec sezonu dla producentów owoców jagodowych. Według kanadyjskiego modelu pogodowego GEM w piątek rano temperatura w Łodzi ma spaść do -10°C, a na południu kraju spadki poniżej progu -5°C mają być regularne przez dużą część tygodnia. Większość modeli przewiduje w strefach produkcji jagodowych właśnie takie lub nieco mniejsze spadki na wysokości 2,0 m nad ziemią. Możliwe, że przy gruncie będzie znacznie chłodniej, więc możliwe są uszkodzenia termiczne roślin.

Prawdopodobne jest, że ostatni tydzień listopada będzie nieco cieplejszy, ale o dwucyfrowych wartościach temperatury należy zapomnieć.

W gospodarstwie Arkadiusza Banaszka maliny odmiany ‘Malling Bella’ w dniu 5 listopada były w pełni jesiennego zbioru. Nietypowe względem ostatnich sezonów warunki - niewielkie nasłonecznienie we wrześniu i październiku i wysoka względna wilgotność powietrza z jednej strony stworzyła silną presję chorób grzybowych, z drugiej zaś znacznie rozciągnęła owocowanie. Wielkość podwójnego zbioru w roku sadzenia (połowa kwietnia) powinna być w tej kwaterze zgodna z oczekiwaniami, a liczba i wysokość pędów na kolejny sezon są w pełni satysfakcjonujące.

Fragment gospodarstwa Arkadiusza Banaszka

FOTO: Michał Piątek

W gospodarstwie tym w tunelach uprawia się także odmianę ‘Serena’. Ta część plantacji także jest w pełni owocowania i – o ile pogoda pozwoli – można przypuszczać, że potrwa ono jeszcze kilka tygodni. Obie odmiany wydają owoce jędrne, duże, chętnie akceptowane przez rynek.

Owoce odmiany malin ‘Malling Bella‘ 05.11.2025

FOTO: Michał Piątek

Poniżej kilka zdjęć z gospodarstwa Arkadiusza Banaszka zlokalizowanego opdal Klementowic:

Przygotowanie malin do zimy

W gospodarstwie Rafała Podstawki w Klementowicach rośliny selekcji ‘Malling Bella’ są już szykowane do zimy. Drugoroczna plantacja w zbiór jesienny z tegorocznych pędów w tym roku weszła bardzo szybko, bo już na początku drugiej połowy lipca, dzięki okryciu agrowłókniną.

Fragment gospodarstwa Rafała Podstawki

FOTO: Michał Piątek

Plantacje zakładane z sadzonek plug czy późno wysadzanych long canów pozwalają na uzyskanie lepszej jakości pędów na zbiór letni w kolejnym sezonie. Przyspieszanie wybijania pędów i w efekcie jesiennego zbioru, jak w gospodarstwie Rafała Podstawki, pozwala na zebranie 100% plonu bez oglądania się na ewentualną falę przymrozków czy mrozu potencjalnie kładącą nagły kres zbiorom w listopadzie, a także daje czas na wprowadzenie malin w stan uśpienia i wykonanie prac pielęgnacyjnych i porządkowych na plantacjach przed nadejściem zimy.

ędy malin przygotowane do zimy

FOTO: Michał Piątek

Tak wyglądał stan zaawansowania prac u Rafała Podstawki w połowie pierwszej dekady listopada 2025 roku:

Krzewy jeżyn w tunelu 18.10.2025

FOTO: Michał Piątek

Mateusz Kwiatkowski: Tym razem będzie to jeżyna. Nasze doświadczenia z jej uprawą napawają optymizmem. Technologia jest bardzo podobna jak w przypadku maliny, wydajność nawet lepsza. Będziemy uprawiać więcej ‘Glorniwy’. W początkach sezonu motywacji i sił zawsze jest więcej, a zatem równolegle w ofercie będą oba gatunki. Potem już skupiać będziemy się wyłącznie na malinie. Pod uprawę jeżyny stanie nowy tunel o powierzchni ok. 1,20 ha, ale już na innej działce. Tu, gdzie mieszkamy, tunele zajmują 3,00 ha i nie ma na obecną chwilę możliwości ich powiększenia.

A nie myślałeś o uprawie truskawki? Wydaje się naturalnym dopełnieniem jagodowego asortymentu w tej sytuacji.

MK: Co jakiś czas myślę o czymś nowym. Truskawka jest kusząca, ale obawiam się, że spowodowałaby zaburzenia w harmonogramie prac. Zespół pracowników jest obecnie bardzo doświadczony w uprawie malin i jeżyn, można powiedzieć, że rozumiemy się często bez słów. Truskawka, zwłaszcza uprawiana na rynnie, byłaby czymś zupełnie nowym, co wymagałoby poukładania prac w gospodarstwie na nowo. Łatwiej logistycznie jest skalować produkcję, którą dobrze znamy.

To jak będzie wyglądał u Was sezon 2026?

MK: Aktualnie wietrzymy mocno tunele z krzewami jeżynowymi. Chcemy, by możliwie jak najszybciej weszły w spoczynek zimowy. Są wstępnie przycięte, dokonamy korekt w tym zakresie po zimie. Na nowej działce, gdzie już rośnie jeżyny stanie nad nimi wspomniany wcześniej tunel i tam też będziemy zbierać owoce.

Gdy chodzi o maliny, to ‘Enrosadira’ aktualnie w tunelu zajmuje ok. 1,20 ha i ona zniknie, a w jej miejsce wstawione zostaną doniczki z ‘Sereną’, która na analogicznej powierzchni w tym sezonie wyprowadzana była z plug-a w podwójnej obsadzie. Wszystkie maliny prowadzone będą na podwójny zbiór.

Razem to już ponad 4 ha upraw tunelowych. Czy decyzja o produkcji jagodowych w takiej technologii była dobra i zamierzasz przeprowadzać kolejne inwestycje?

MK: Przede wszystkim, trzeba lubić to, co się robi. Oczywiście, miewam czasem chwile zwątpienia ale to przechodzi. Z drugiej strony po prostu nie mam wyjścia. Zainwestowałem w to mnóstwo środków finansowych i własnego czasu oraz energii. Tak naprawdę mogę tylko brnąć w to dalej. Teraz jednak już trochę spokojniej, bez niepotrzebnych emocji towarzyszących wielokroć początkującym. Trzeba też dbać o równowagę w życiu i higienę mentalną.

Czy mógłbyś rozwinąć to nieco enigmatyczne stwierdzenie?

MK: Umówiliśmy się z żoną, że nie mieszamy życia zawodowego z prywatnym.  Mamy w domu, gdzie mieszkamy oddzielne pomieszczenie do prac biurowych. Jeśli coś trzeba zrobić, to tylko tam i nigdzie indziej. Salon, jadalnia – to przestrzeń dla nas, naszych dzieci, miejsce spotkań z rodziną i przyjaciółmi.

Trochę też poluję w wolnych chwilach. Kontakt z naturą, opieka nad lasem i zwierzętami oraz ich obserwacja pozwala mi na kilka godzin raz na jakiś czas zupełnie odciąć myśli od gospodarstwa. Regeneruję w ten sposób siły, nabieram dystansu do tego czym zajmuje się zawodowo i co w życiu jest naprawdę ważne.

Rozumiem. Ale czy zwiększenie produkcji przypadkiem nie sprawi, że czasu dla najbliższych i na pasję będzie mniej?

MK: Mam nadzieję, że będzie dokładnie odwrotnie. Jak już wspominałem, mam bardzo doświadczonych, rozsądnych większości pracowników. Jednemu z nich, który jest z nami już od półtorej dekady, powierzam coraz więcej zadań i odpowiedzialności. Chciałbym, żeby docelowo odciążył mnie mocniej w prowadzeniu prac bezpośrednio na plantacjach. Jeżeli gospodarstwo będzie generować więcej przychodów, to znajdą się środki na to, bym sam nie musiał ręcznie zarządzać każdym procesem i czynnością.

Hotel pracowniczy przy gospodarstwie, Plantacje Jagodowe Kwiatkowscy

FOTO: Michał Piątek

Widzę, że bardzo dbacie o ludzi. Czy ten imponujący obiekt obok domu to pracowniczy hotel?

MK: Dokładnie tak! Pomieszczenie jest właśnie wykończane. Będzie tam kuchnia z jadalnią, łazienki i na początek 5 pokoi. Docelowo w łatwy sposób liczbę tę będzie można podwoić. Jeśli gospodarstwo powiększy się zgodnie z naszymi planami, to będę mógł w dość komfortowych warunkach zakwaterować tam do 40 osób. Zgodnie z przepisami na tej powierzchni mogłoby ich być nawet dwukrotnie więcej. Zależy mi jednak na tym, by osoby pracujące u nas były dobrze wypoczęte i po prostu zadowolone z tego w jakich warunkach bytują.

Także tutaj znajdzie się moje docelowe biuro. To dodatkowo jeszcze odseparuje życie rodzinne od zawodowego, a w dodatku będę bliżej ludzi, a także będzie dogodna przestrzeń do spotkań z nabywcami owoców. Co więcej, przejście z nowego biura do pompowni trwać będzie 20 sekund – akurat żywienie roślin i ich biostymulacja przez fatygację to te obszary działalności, które wciąż w pełni rezerwuję dla siebie, nawet jeśli w przyszłości zwielokrotnimy produkcję.

Bardzo dziękuję za poświęcony czas i rozmowę!

MK: Także dziękuję i pozdrawiam czytelników jagodowe.pl.

Owoce odmiany;Serena‘ na krzewie

FOTO: Mateusz Kwiatkowski

Mateusz Kwiatkowski: Pogoda! Ten rok był zupełnie inny niż poprzednie. Brakowało ciepła i słońca. Możliwe, że do połowy października mogliśmy miec w tym roku blisko 8000 godzin mniej nasłonecznienia niż w 2024 roku. Maj bardzo zimny, a jak już w sierpniu przyszło kilka gorących dni, to zmiana ta dokonała się nagle, zbyt szybko by rośliny mogły się do niej w pełni zaadoptować. Teraz z kolei jest znów chłodno i wilgotno. To oczywiście pociąga za sobą pewne wyzwania w zakresie ochrony roślin i owoców przed szarą pleśnią. Radzimy sobie, ale potrzebna jest czujność, ciągłe lustracje i szybkie reagowanie.

Uprawiacie dwie odmiany, ‘Enrosadirę’ i ‘Serenę’, w tunelach. Czy tak zostanie, czy coś może się zmieni?

MK: Będą zmiany. Z ciężkim sercem żegnam się z ‘Enrosadirą’, gdyż w tunelu to już ostatni rok jej uprawy w naszym gospodarstwie. Jej miejsce zajmie ‘Serena’. Obie te odmiany mają swoje plusy i minusy, ale zmiana ta wynika z planu, który konsekwentnie realizujemy. Stanowisko z ‘Sereną’ zostało założone z sadzonek typu plug w tym roku w podwójnej obsadzie. Jesienią usuniemy krzewy ‘Enrosadiry’, a wiosną w to miejsce wejdzie właśnie ‘Serena’.

Maliny odmiany ‘Serena‘ w podwójnej obsadzie

FOTO: Michał Piątek

Jak oceniasz te wciąż nową w Polsce odmianę?

MK: Na plus na pewno plenność. W tym sezonie w przeliczeniu na 1ha z tych młodych przecież roślin zebraliśmy już ok. 16 t. Jeśli pogoda będzie w miarę normalna, to pewnie te 20 t/ha jest perspektywą realną. Zrywamy owoce co drugi dzień, naprzemiennie z ‘Enrosadirą’ i są to zbiory wciąż dość obfite, a na pędach widać sporo zielonych jagód i otarte kwiaty. Jest to jednak odmiana dość wymagająca, przede wszystkim w zakresie żywienia. Jest jednak za wcześnie by wydać pełną opinię o niej.

Plon jest bardzo wysoki, to niezwykle obiecujący wynik na kolejny sezon!

MK: Tak, choć ‘Enrosadira’ w sprzyjających warunkach też mogłaby dać taki plon. Żeby było jasne – nie narzekam. Postawiłem sobie za cel w tym sezonie przeciwdziałanie drobnieniu owoców w drugiej części sezonu, zwłaszcza pod koniec zbioru. W dużej części mi się to udało, choć w przypadku ‘Sereny’ z dawkowaniem poszczególnych pierwiastków trzeba być ostrożnym. Pojawiały się przebarwienia na liściach - niby nic groźnego, ale jednak rośliny dawały sygnały, żeby nie przesadzać. Tylko że na koniec dnia, to przecież walka o pieniądz. Każdy 1 g na owocu przekłada się nie tylko na wyższy plon handlowy, ale i na większe zadowolenie nabywców z dużych i – zwłaszcza w przypadku ‘Sereny’ – jędrnych, trwałych w obrocie owoców.

Czy to definitywne pożegnanie z uprawą ‘Enrosadiry’ w Waszych tunelach?

MK: Tymczasowe na pewno, definitywne raczej nie. To naprawdę nie jest zła odmiana. Owocuje w dobrym czasie, jest plenna, dobrze rośnie. Dla mnie najważniejsze są informacje z rynku, a z tych wynika, że owoce tej selekcji są chętnie akceptowane, nabywcy nie mają z nimi problemów. Przejście na ‘Serenę’ u nas wynika z wcześniej obranego planu. W 2026 roku nie będziemy fizycznie mieć miejsca na uprawę tej odmiany, ale w przyszłości, gdy powiększymy gospodarstwo, to niewykluczone, że znów będę uprawiał tę selekcję pod osłonami.

Kwatera z odmianą ‘Enrosadira‘

FOTO: Michał Piątek

No tak, bo w gruncie wciąż zamierzasz ją uprawiać?

MK: Rośliny z tuneli już w tym roku wysadzone zostały częściowo w otwarte stanowisko, a teraz jeszcze zostanie ono powiększone. To zdrowe rośliny, wciąż witalne i będą w stanie porządnie owocować. Mi z kolei pozwoli to lepiej wykorzystać siłę roboczą. Mamy stały zespół pracowników, niektórzy pracują u nas od 15 lat. Zależy mi, by utrzymać ten zespół, więc kwatera polowa to w tym zakresie rodzaj buforu. Jeśli plonowanie będzie wysokie, a nie będzie komu zbierać, to możliwe, że przeprowadzimy tam zbiór kombajnowy. Plantacja jest założona w taki sposób, by było to możliwe. Ta kwatera nie generuje wysokich kosztów, a może dać całkiem przyzwoity plon.

CDN...

Jeszcze w sierpniu miałem sposobność spotkać się z przedstawicielami Klastra Ogrodnictwo Przyszłości i Izabelą Majewską-Dudek, reprezentantką Andermatt. W gospodarstwie dr Pawła Krawca w Karczmiskach na Lubelszczyźnie rozmawialiśmy o wyzwaniach stawianych przez teraźniejszość i przyszłość uprawy jagodowych, także w kontekście ochrony upraw.

Zapraszam na rozmowę dr Mirosława Korzeniowskiego ze stowarzyszenia Agroekoton z Izabelą Majewską-Dudek o prowadzeniu upraw, a zwłaszcza ochronie roślin, w zmieniających się realiach:

Wiele emocji wzbudza zwłaszcza Zielony Ład. Dla części gospodarstw wdrożenie założeń tej europejskiej koncepcji jest jednoznaczne z „rewolucją” w zakresie agrotechniki. Produkcja owoców w zgodzie z naturą i z minimalną liczbą pozostałości nie jest łatwa, ale jest możliwa. M.in. o tym właśnie jest powyższy film.

Polska jest jednym z najważniejszych producentem malin na świecie i największym w Unii Europejskiej. Sezon na te polskie superowoce trwa od wiosny do jesieni. Od lat polskie maliny w lipcu mogą wręcz dominować na stołach Europejczyków. Tym bardziej cieszy doskonały wynik w kolejnym miesiącu lata.

Czytaj także:

rynek malin

Rynek malin: Polska rozdaje karty w UE, ale…

Rosnąca konsumpcja malin w sierpniu

W sierpniu maliny jadło 18,7 mln Polaków. To podobna ilość konsumentów jak w lipcu. Trendy konsumpcji są jednoznaczne - maliny są wśród konsumentów coraz popularniejsze. Wynik 58% jest najwyższym w historii sierpniowych pomiarów, włącznie z okresem wzmożonej konsumpcji owoców w czasie pandemii (2020).

Spożycie malin wzrasta

FOTO: Polskie Superowoce

Dla wielu gatunków, poziom konsumpcji z pandemii, wyznacza pułap trudny do pobicia. Jest tak w przypadku aronii i czarnej porzeczki. Pandemia to był czas wzmożonych zakupów produktów postrzeganych jako zdrowe, owocowych przetworów, owoców mrożonych i liofilizowanych. Wtedy Polacy pokazali, że postrzegają warzywa i owoce jako podstawa zdrowego odżywania i produkty budujące odporność. Bardzo wzrosły deklaracje prozdrowotne, ponad połowa Polaków (58%, wzrost aż o 16 p.p.) zobaczyła zależność pomiędzy tym co je a swoją odpornością.

Czytaj także:

Dyskusyjne prognozy zbiorów GUS? Tylko truskawki z mniejszym plonem

Maliny należą do tych gatunków, dla których pandemia była wręcz otwarciem nowego rozdziału w konsumpcji. Wielu plantatorów rozwijało produkcję owoców deserowych (nowe odmiany, systemy nawadniania, produkcja pod osłonami). To dlatego dziś także jesień to bardzo dobry czas, by wkomponować ten naturalny skarb w nasze codzienne rutyny.

Wzrost spożycia malin cieszy plantatorów

Z prawdziwą satysfakcją obserwujemy modę na wieś i rosnące zainteresowanie m.in. malinami. Zarówno ich spożyciem, jak i walorami smakowymi. Coraz więcej klientów zwraca uwagę na jakość owoców. Stanowi to dla nas - producentów i bezpośrednich sprzedawców - najlepsze potwierdzenie wartości naszej pracy - mówią Karolina i Mateusz Wójcik, laureaci tytułu Malinowa Marka Roku 2025.

Wzrost spożycia owoców jagodowych

FOTO: Polskie Superowoce

Maliny należą do gatunków, które zyskują najszybciej. W liczbach bezwzględnych, w okresie 4 lat - od sierpnia 2021 do sierpnia 2025 roku, najbardziej wzrosło spożycie borówek, jeżyn i właśnie malin. Maliny zyskały 3,5 mln nowych konsumentów. W sierpniu br. maliny jadło już 18,7 mln osób.

Moda na lokalność i przetwory

W bieżącym sezonie szczególne uznanie zyskała możliwość mrożenia i przetwarzania malin, tak aby ich aromatem i słodyczą można było cieszyć się przez cały rok. Zauważamy wyraźny wzrost zainteresowania dżemami malinowymi. Klienci chętnie pytają też o wskazówki dotyczące samodzielnego przygotowywania dżemów, soków czy przechowywania owoców - opisują Karolina i Mateusz Wójcik z gospodarstwa „Owocowa Kryjówka w Gąsawach”.

Zwiększenie konsumpcji malin to efekt zmieniających się nawyków żywieniowych i rosnącej świadomości prozdrowotnej. Obok mody na wieś, zyskują na popularności naturalne sposoby dbania o zdrowie i urodę. Kuszą smakiem i aromatem, nasze maliny to prawdziwe superowoce. Warto jeść je każdego dnia. Polska jest jednym z ich największych producentów malin, a sezon na nie trwa znacznie dłużej, niż myślisz. Warto przybliżać ich walory i gamę zastosowań kulinarnych, tak by wspierać rosnący popyt na jesienne maliny.

Dla zdrowia i dla urody

4 powody dla których warto jeść maliny

FOTO: Polskie Superowoce

Maliny to potężne źródło witaminy C, błonnika oraz antyoksydantów. Dzięki wysokiej zawartości kwasu elagowego, mają silne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Regularne spożywanie malin wspomaga odporność organizmu, poprawia trawienie i wpływa korzystnie na zdrowie skóry i pomagają utrzymać dobrą formę. To także owoc o niskiej kaloryczności, idealny dla osób dbających o linię.

Prezentowane badanie zrealizowano w dniach 8-13 sierpnia 2025 r., na reprezentatywnej próbie 1015 Polaków w wieku 15 lat i więcej. Wywiady bezpośrednie w domach respondentów (CAPI).

Badania finansowane są ze środków Funduszu Promocji Owoców i Warzyw. Realizuje je Kantar Polska w ramach projektu Core Team. Badania dostarczają wyników na temat liczby konsumentów poszczególnych gatunków i ich przetworów, i częstotliwości konsumpcji.

Źródło: www.polskiesuperowoce.pl

Zapraszam na poniżej zamieszczony film. Na nim dr Radosław Łaźny omawia determinanty kondycji roślin, która z kolei przekłada się na jakość plonu.

Calbor

FOTO: Carbohort

Trzeba otwarcie przyznać, że kwatera w której wykonane zostało nagranie stawia przed plantatorem sporo wyzwań. Gleba tam jest mocno piaszczysta, bardzo przepuszczalna. Także termin sadzenia był tu dość późny – 29 maja.

Pomimo tych przeciwności udało się uzyskać rośliny zdrowe, odznaczające się silnym wigorem i w końcu września obsypane owocami. Pierwszy ich zbiór odbył się tu 27 dnia bieżącego miesiąca. Już pobieżna lustracja plantacji daje nadzieje na zbiór przynajmniej kilku ton przed nadejściem chłodów kończących sezon.

Jak informuje dr Radosław Łaźny bardzo ważnym agrotechnicznym elementem prowadzenia prezentowanej plantacji były regularne aplikacje produktu Calbor. Zachęcam do obejrzenia powyższego filmu aby dowiedzieć się jakie funkcje pełnią zawarte w nim składniki i jak stosować go optymalnie.

Przymrozki, które wystąpiły tej wiosny dawno po ruszeniu wegetacji, mogły zaszkodzić niektórym odmianom maliny, zarówno letnim jak i powtarzającym owocowanie, poprzez uszkodzenia niezdrewniałych pędów. W kilku przypadkach obserwowano także wyłamanie młodych przyrostów przez wiatr oraz narzędzia uprawowe.

Na dzień 18 czerwca 2025 r. w Centralnej Polsce obserwuje się pierwsze objawy zamierania pędów maliny (zaobserwowane na odmianach letnich), w postaci przypąkowych nekroz (przypąkowe zamieranie pędów maliny), a także drobnych nekroz występujących między pąkami w niewielkim nasileniu, powodowanych przez grzyby z rodzajów Fusarium, Alternaria, Stemphylium oraz Botrytis cinerea.

Groźna także szara pleśń

Obecnie rozwój nekroz zbiega się z dojrzewaniem owoców odmian letnich. W warunkach wysokiej wilgotności może dojść do porażenia rozwijających się owoców przez grzyb B. cinerea, sprawcę szarej pleśni maliny. 

Źródło: www.sygnalizacja.agrofagi.com.pl

Owoce odmiany ‘Enrosadira‘ przygotowane do sprzedaży

FOTO: Michał Piątek

Pod tunelami jagodowe uprawia się tu na powierzchni 3,0 ha. Wiodącym gatunkiem jest malina, której areał pod folią zajmuje 2,4 ha. Aktualnie jedyną owocującą selekcją jest znana i powszechnie uznawana za deserowy standard w Polsce ‘Enrosadira‘. Rośnie ona na 1,2 ha powierzchni. Sezon 2025 jest czwartym rokiem w którym z krzewów zrywa się owoce i jednocześnie ostatnim. W przygotowaniu są już rośliny, które docelowo zastąpią tę wyeksploatowane już mocno maliny.

Wiosną założono na pozostałej części tunelów nową plantację z sadzonek plug odmiany ‘Serena‘. Obecnie rośnie ona w podwójnej obsadzie. Wyprowadzona zostanie na jesienny zbiór, ale jednocześnie budowane będą pędy, które w roku 2026 zaowocują we wcześniejszym terminie. Po likwidacji stanowiska z ‘Enrosadirą‘ tam właśnie przeniesiona zostanie połowa młodych roślin włoskiej selekcji.

Obserwowaliśmy ‘Serenę‘ od kilku lat. Ale po pierwsze, nie było potrzeby wymiany nasadzeń, a po drugie, była to jednak pewna niewiadoma. Teraz, gdy przekonaliśmy się, że odmiana ta sprawdza się w Polsce i że jest plenna, a owoce są duże i bardzo trwałe w obrocie, wykonujemy zdecydowany krok właśnie w kierunku tej kreacji – wyjaśnia Mateusz Kwiatkowski.

Czytaj także: 

maliny premium

Malina odmiany ‘Serena‘ – plusy i minusy

‘Serena‘ – usuwać boczne odrosty czy nie?

Jedną z cech odmiany ‘Serena‘ jest tworzenie licznych pędów bocznych. Narosło nieco dyskusji wokół tego, czy należy je usuwać, czy pozostawiać. Za pozostawianiem przemawia spora ilość plonu, które te są w stanie wyprodukować. Mateusz Kwiatkowski jest jednak zwolennikiem ich usuwania. W jego opinii boczne wybicia osłabiają wzrost pędów z ziemi, komplikują uzyskanie silnego i plennego long cane-a na kolejny sezon.

Jak smakują maliny odmiany ‘Serena‘?

Inną kontrowersyjną nieco kwestią jest smak owoców. ‘Serena‘ w tym względzie może odstawać od odmian wydających najsłodsze jagody. Tak, ale niekoniecznie. Próbowaliśmy malin odmiany ‘Serena‘ w różnych gospodarstwach i ten parametr wykazywał mocne zróżnicowanie. W jednym przypadku faktycznie smak zdecydowanie nie był zaletą. W innym gospodarstwie maliny były zupełnie poprawne. Z pewnością bardzo wiele można uzyskać na tym polu poprzez modyfikacje pożywek. Tyle tylko, że to zawsze "coś za coś" – więcej potasu, to lepsze wysłodzenie, ale krótszy shelf life – wyjaśnia gospodarz.

Sadzak problemem w 2025 roku, czas uciekać z gleby

Największym wyzwaniem w produkcji malin premium w bieżącym sezonie u Kwiatkowskich były grzyby sadzakowe. Pomimo kilkunastu uli z rodzinami pszczelimi w bezpośrednim sąsiedztwie tuneli na niektórych jagodach z pierwszych zbiorów widać było czarne osady. Pszczół jest bardzo mało w tunelach w tym roku, słabiej pracują. Było w nich też wilgotno, a możliwości wietrzenia, gdy na zewnątrz w maju było po prostu zimno także były bardzo ograniczone, kiedy mówimy o przyspieszonej produkcji. – informuje Agata Kwiatkowska. Szczęśliwie, problem ten szybko udało się rozwiązać dzięki rozwiązaniom biologicznym. Obecnie zbierane owoce są wolne od oznak bytności tego patogenu.

Owoc odmiany ‘Enrosadira‘ na krzewie

FOTO: Michał Piątek

Inną sprawą jest definitywne przejście do uprawy doniczkowej maliny. Daje ona pełną możliwość sterowania parametrami w obrębie ryzosfery i niweluje ryzyko okresowych podtopień korzeni w niżej położonych fragmentach stanowisk po ulewnych deszczach – donice ustawiane są na wzniesionych, wyścielanych agrotkaniną zagonach.

Plantacja w fazie owocowania chroniona jest wyłącznie biologicznie

FOTO: Michał Piątek

‘Enrosadira‘ pod zbiór kombajnowy

W gospodarstwie Agaty i Mateusza Kwiatkowskich prowadzony jest bardzo ciekawy eksperyment. Krzewy ‘Enrosadiry‘ z tej części tuneli, gdzie obecnie rośnie ‘Serena‘ przeniesiono do gruntowego stanowiska. Tam prowadzone będą wyłącznie na zbiór jesienny i w dodatku z myślą o zbiorze kombajnowym. Zamysł jest taki, że owoce mają być zbierane dwa razy w tygodniu w fazie wysokiej dojrzałości, gdy relatywnie łatwo odchodzić będą od dna kwiatowego.

Wydaje się, że chyba nikt jeszcze w Polsce nie próbował takiego podejścia do uprawy tej odmiany. Czy zakończy się ona powiedzeniem? Poinformujemy o tym na portalu jagodowe.pl na jesieni, gdy sprawa się wyjaśni!

Hotel dla pracowników sezonowych zatrudnionych w gospodarstwie

FOTO: Michał Piątek

Ceny truskawek wróciły po poziomów sprzed deszczów z końca maja. Na Goławinie tradycyjnie już najsłabiej wyceniana była ‘Rumba’. Tu „ceny wywoławcze” rozpoczynały się wczoraj późnym wieczorem nawet od 12 zł/łubianka. U bardziej zdesperowanych sprzedawców można było owoce kupić taniej. Owoce większości odmian sprzedawane były za 17-18 zł/łubianka, a najładniejsze truskawki za nieco ponad 20 zł/łubianka.

Czytaj także:

ceny truskawek 28.05.2025

Ile kosztują polskie truskawki? Przegląd cen owoców na targowiskach hurtowych 29.05.2025

Pod Warszawą dziś rano na dwukilogramowe opakowanie krajowych truskawek można było otrzymać 16-20 zł. Nieco lepsze stawki według ostatnich doniesień (30.05.) panowały na Elizówce – za kosz truskawek sprzedający oczekiwali 20-25 zł i na Zjazdowej – od 18 zł nawet do 27 zł. Zobaczymy jaki wpływ będą mieć dzisiejsze dostawy truskawek na kształtowanie się cen na targowiskach w Łodzi i w Lublinie. 

Truskawki na przemysł? Jeszcze nie

Na targowisku w powiecie płońskim funkcjonuje skup truskawek. Cena tam pozostaje niezmienna i bardzo niska – 3,50 zł/kg. W dłuższej perspektywie jest ona nie do utrzymania i musi wzrosnąć. Truskawki z gruntowych stanowisk zaczynają dojrzewać, więc można się spodziewać większych dostaw w obecnym tygodniu, zwłaszcza nadchodzące noce wreszcie mają być ciepłe (11-16°C), a w ciągu dni ma być sporo słońca. Kampania skupu truskawek z szypułką i bez jeszcze nie wystartowała, ale gdy to się stanie, stawki w skupie ulegną urealnieniu.

Należy pamiętać, że niektóre plantacje prowadzone z myślą o zaopatrzeniu zakładów przetwórczych, nieokrywane agrowłókniną, niemal kompletnie wymarzły. Obecna przekropna pogoda wiąże się zaś z wyższa presją chorób grzybowych, a na plantacjach o ograniczonej ochronie insektycydowej dużych szkód poczynił kwieciak. Podaż surowca będzie więc ograniczona.

Maliny w cenie

Maliny utrzymują wysokie ceny. Owoce odmian jesiennych zebrane z pędów pozostawionych na letni zbiór na Broniszach dziś rano kosztowały w przeliczeniu na 1 kg od 50 do 75 zł, a na Zjazdowej 60-70 zł. Malina pozostaje towarem luksusowym i ekskluzywnym, ale tu akurat można spodziewać się rychło dynamicznego wzrostu podaży co nie pozostanie bez wpływu na rynek.

Opady śniegu wystąpiły w południowej części kraju, gdzie zlokalizowana jest zdecydowana większość gospodarstw dostarczających maliny do mroźni. W Serbii pierwsze owoce spod osłon już zaczęły trafiać na rynek. Kampania skupu malin przemysłowych rozpoczyna się tam w połowie czerwca. Warunki pogodowe sprawiły, że niektórzy plantatorzy zadeklarowali straty dochodzące do 100%. To z pewnością wstępne i bardzo emocjonalne oceny, choć sytuacja niewątpliwie jest zła.

Czytaj także:

mrozone maliny

Mrożone maliny – jak zachowa się rynek w 2025 roku?

Po stratach spowodowanych przymrozkami w kwietniu, które według różnych szacunków w części gospodarstw doprowadziły do ​​utraty nawet połowy potencjalnych zbiorów malin, ogrodnicy spodziewali się wysokich cen. Jednak opady śniegu 16 maja najwyraźniej pogrzebią nadzieje wielu z nich na otrzymanie jakichkolwiek dochodów, ponieważ wielu z nich informuje, że w ogóle nie będzie zbiorów — mówi Andrij Jarmak, ekonomista z działu inwestycji Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

Czytaj także:

polskie malinny

Maliny w Biedronce – sieć od wczoraj sprzedaje polskie owoce!

Nie będzie czym zastąpić malin w europejskim przetwórstwie?

Niedawne opady śniegu w Serbii z pewnością będą mieć wpływ na pogorszenie się sytuacji na światowym rynku mrożonych owoców i jagód w szczególności. Spodziewane zbiory malin zostały częściowo zredukowane przez przymrozki w większości głównych krajów produkujących te owoce, także w Polsce.

Problem dla przetwórców jest jednak znacznie poważniejszy. Istnieją bowiem również ogromne problemy z morelami i innymi owocami pestkowymi, które przeznacza się do mrożenia i przetwórstwa, takimi jak wiśnie, czereśnie, śliwki i brzoskwinie. To dość wyraźnie zawęża możliwości zastępowania malin w recepturach przetworów.

Źródło: East Fruit

Za nami bardzo długa i trudna noc. W centralnej Polsce temperatura powietrza wartość ujemną osiągnęła już koło północy, a potem było tylko gorzej. W wielu gospodarstwach była to najgorsza noc. Temperatury osiągnęły przy gruncie poziom -4°C, a nawet -5°C. Plantatorzy walczyli jak mogli – zadymiali kwatery, zraszali je, jam gdzie to możliwe w ruch poszły agrowłókniny jeszcze przed zachodem słońca wczoraj, by skumulować ciepło, zatrzymać je jak najdłużej.

Zobacz także:

przymrozki w nocy 8/9.05.2025

Przymrozki 8/9.05.2025. Czy ta noc będzie najgroźniejsza dla zagłębia grójeckiego?

Ulga nadeszła koło 3:30 – 4:30, gdy niebo spowiły chmury. W moim gospodarstwie pojawiły się ok. 4:00 i temperatura dość szybko z poziomu -2°C podniosła się do wartości dodatnich. Przymrozek trwał tu jednak jakieś 4 godziny i wciąż nie jestem pewien jakie będzie miał konsekwencje.

Czekamy na dalszy przebieg pogody. Obecny sezon zaczął się w sposób bardzo trudny. Przeważnie te mniej urodzajne lata przekładały się na lepsze stawki za owoce w przeszłości. Żeby jednak skorzystać z takiego scenariusza, trzeba uratować przynajmniej część plonu. Wedle prognoz długoterminowych, gdy mówimy o nocnych przymrozkach, to niestety jeszcze nie koniec…

To najwcześniejszy debiut tych owoców w historii firmy, która jako pierwsza kończy sezon na importowane produkty i stawia na krajowe zbiory. To efekt wieloletnich inwestycji sieci w rozwój krajowego rolnictwa oraz bliskiej współpracy z producentami z Lubelszczyzny. Biedronka, która jest obecna już od 30 lat na polskim rynku, udowadnia, że krajowi dostawcy są kluczem do wydłużenia sezonowości i zapewnienia klientom najwyższej jakości produktów w atrakcyjnej cenie.

Ceny malin w sklepach Biedrona w dniu 08.05.2025

W ubiegłym roku sieć Biedronka sprzedała około 900 ton tych owoców, a już od dzisiaj, 8 maja, klienci Biedronki ponownie będą mogli kupić polskie maliny. Tylko w czwartek (8.05) były one w promocyjnej cenie 4,99 zł za opakowanie 125 g. Owoce pochodzą z plantacji w słonecznym i przyrodniczo wyjątkowym regionie Lubelszczyzny – w okolicach Kraśnika i Opola Lubelskiego, który słynie z upraw malin o doskonałym smaku i jakości.

Dzięki rozbudowanej współpracy z polskimi dostawcami i rozwojowi produkcji szklarniowej, tunelowej i polowej, sieć Biedronka z roku na rok skutecznie wydłuża dostępność tych owoców. W 2024 roku ostatnia partia malin trafiła do sklepów 18 grudnia, co również stanowiło historyczny rekord. Dzięki temu klienci Biedronki mogą cieszyć się polskimi malinami przez nawet 7– 8 miesięcy w roku.

Piotr Stępien, sieć Biedronka, Jeronimo Martins, Jagodowe Trendy

FOTO: Michał Piątek

W sieci Biedronka, która od 30 lat jest liderem rynku detalicznego w Polsce, doskonale rozumiemy preferencje i potrzeby naszych klientów. Właśnie dlatego nieustannie koncentrujemy się na dostarczaniu produktów o najwyższej jakości i wyjątkowym smaku, w możliwie najniższej cenie. Kluczowym elementem naszej strategii jest ścisła współpraca z polskimi dostawcami, którzy są dla nas gwarancją świeżości, bezpieczeństwa i regularności dostaw. To podejście doceniają także nasi klienci – co potwierdza dynamika wzrostu sprzedaży tych owoców, która wynosi około 50% rok do roku. – wyjaśnia Piotr Stępień, kupiec w sieci Biedronka.

W Biedronce są także polskie truskawki

Już od trzech tygodni w sklepach Biedronka dostępne są również pierwsze polskie truskawki, które klienci mogą nabyć w najatrakcyjniejszych cenach na rynku. Dzięki wieloletniej tradycji truskawki są również jednym z najbardziej wyczekiwanych sezonowych owoców, zwiastujących nadchodzące lato. W ofercie sieci nie brakuje również polskich jabłek – dostępnych w wielu popularnych odmianach, cenionych przez konsumentów za chrupkość, słodycz i świeżość.

Źródło: informacja prasowa Biedronka

Zapraszam do obejrzenia krótkiej rozmowy z producentem malin z zagłębia kraśnicko-opolskiego, Piotrem Jakóbczykiem. Poruszamy uwarunkowania ekonomiczne powodujące zachodzącą transformację, ale także zagadnienia agrotechniczne i perspektywy na przyszłość:

Maliny i truskawki w tunelach

Maliny w tunelu Piotra Jakóbczyka

FOTO: Michał Piątek

W bieżącym roku, na jesieni, powierzchnia upraw malin i truskawek pod tunelami w gospodarstwie Piotra Jakóbczyka osiągnie wielkość 7 ha. Wiodącym kierunkiem produkcji pozostanie tu jabłko, ale ostatni sezon z uwagi na przymrozki w okresie kwitnienia ograniczył wielkość produkcji w ujęciu rdr w tym gospodarstwie do zaledwie 18%.

Maliny uprawiane w tunelu okazały się o wiele stabilniejsze. Choć inwestycje na zapoczątkowanie takiej działalności są bardzo wysokie, to jednak sprzedaż owoców przebiega dość płynnie, stawki są zadowalające, a uzyskanie plonu na poziomie 25 t/ha w tym gospodarstwie ze starszych kwater malinowych jest perspektywą realną i co roku powtarzalną.

Otwierają się pierwsze kwiaty na malinach w tunelu

FOTO: Michał Piątek

Niektóre kwatery malin, zwłaszcza ta z odmianą ‘Optima‘, także okazały się podatne na oddziaływania niskich temperatur. Bardzo dobrze z kolei w pierwszym roku udała się ‘Serena‘. ‘Enrosadira‘ traktowana jest jako wariant do otworzenia sezonu i pewien dobrze już rozpoznany rynkowy standard.

Maliny w gospodarstwie uprawiamy "od zawsze", ale przejście z pola pod tunele sprawiło sporo niespodzianek. Nie jest to wcale proste i nie chodzi wyłącznie o kwestie wysokich nakładów. Maliny w tunelach rosną inaczej, a także szkodniki i choroby atakują w innych okresach i z inną intensywnością. Nie rozstrzygnę, czy taka produkcja jest odpowiednia dla każdego. Ja osobiście po prostu nie widzę alternatywy. Idę w to i rozwijam. Nie sprostamy konkurencji ze strony Ukrainy na rynku malin przemysłowych – konkluduje plantator.

Marokańscy eksporterzy oskarżają rząd o to, że nie do końca zrozumiał powagę sytuacji, która, jak ostrzegają, doprowadzi do znacznych strat, zwłaszcza w obliczu silnej konkurencji na rynku eksportu świeżych owoców ze strony krajów Ameryki Łacińskiej i Afryki.

Wzywają Ministerstwa Transportu i Handlu Zagranicznego, a także Dyrekcję Celną i Zarząd Portu Tanger Med do natychmiastowego znalezienia rozwiązań, w tym przyspieszenia ruchu i obsługi ciężarówek oraz utworzenia specjalnych tras eksportowych dla towarów łatwo psujących się.

Infrastruktura ma olbrzymie znaczenie w handlu

Port Tanger Med zajął czwarte miejsce w światowym indeksie wydajności portów kontenerowych na rok 2023. W tym rankingu, opracowanym przez Bank Światowy i S&P Global Market Intelligence, marokański port przewyższył wszystkie porty afrykańskie i europejskie drugi rok z rzędu.

Przetrzymanie owoców w porcie przez okres kilku dób znacząco obniży okres przez jaki będą mogły być z powodzeniem sprzedawane konsumentom. O ile borówki dość długo mogą pozostawać w łańcuchu chłodniczym, o tyle w przypadku malin, jeżyn i truskawek każda doba jest na wagę złota.

Owoce jagodowe z Maroko wciąż trafiają na europejskie rynki, także do Polski. Tu jednak wyraźnie wypierane są przez owoc z południowych krajów naszego kontynentu. W dodatku, już zaczęły się pierwsze dostawy krajowych truskawek ze szklarni, a w ciągu 4 tygodni spodziewane jest zainicjowanie dostaw tych owoców spod tuneli. Każda wpadka na tak nasyconym i konkurencyjnym obecnie globalnym rynku może sporo kosztować.

Źródło: East Fruit

Zapraszam na krótkie, subiektywne podsumowanie ważniejszych i ciekawszych wydarzeń w naszm jagodowym środowisku:

Jak twierdzą eksperci East Fruit, statystyki handlowe za poprzedni rok pokazują, że eksport mrożonych malin z Ukrainy osiągnął rekordowe 65 000 ton. To z kolei oznacza niezwykły wzrost, bo aż o 34% w ciągu jednego roku. Wynik ten znacznie przewyższył wzrost wszystkich innych głównych eksporterów. W ciągu ostatnich trzech sezonów eksport mrożonych malin z Ukrainy wzrósł ponad dwukrotnie, podczas gdy wolumen eksportu Serbii pozostał w stagnacji, a Polska odnotowała spadek o 24%.

Ukraina nie sprowadza malin – sporo ich jednak wysyła

Co ciekawe, Ukraina importuje bardzo nieznaczne ilości malin, podczas gdy Serbia — a zwłaszcza Polska — w dużym stopniu polega na imporcie. W Polsce importowane maliny stanowią obecnie ponad 52% całkowitego wolumenu eksportu, przy czym większość pochodzi właśnie z Ukrainy. W efekcie prawie połowa polskiego eksportu mrożonych malin składa się z produktów ukraińskich, a więc jest reeksportem. Ten przystępny cenowo towar z Ukrainy jest zdaniem analityków kluczowy dla zdolności Polski do utrzymania konkurencyjności na rynku globalnym.

Przy badaniu wolumenów eksportu netto, 65 000 ton Ukrainy wyraźnie kontrastuje z zaledwie 16 000 ton malin z Polski – w 2024 r. Ukraina realnie wyeksportowała cztery razy więcej mrożonych malin niż Polska. Co ciekawe, pod względem wolumenu eksportu brutto Ukraina nadal nieznacznie ustępuje Serbii. Serbia wyeksportowała 67 700 ton malin w 2024 r., w porównaniu z 65 100 tonami Ukrainy. Jednak Serbia zaimportowała 4700 ton na reeksport, co dało wolumen eksportu netto wynoszący 63 000 ton — o 2000 ton mniej niż Ukraina.

Czytaj także:

mrożone maliny

Co druga zamrożona malina na rynku nie jest polska!

Krytycznym krokiem w kierunku umocnienia pozycji Ukrainy jako światowego lidera w eksporcie mrożonych malin będzie dalsza dywersyfikacja jej rynków eksportowych. Aby to osiągnąć, ukraińscy handlowcy muszą poprawić jakość malin i zainwestować w przetwórstwo po zbiorach, aby zwiększyć średnie ceny eksportowe. Zwiększone przychody można by następnie reinwestować w dalszą poprawę jakości produktu, podniesienie standardów jakości i zwiększenie zdolności produkcyjnych. Obecnie wielu ukraińskich producentów mrożonych jagód nadal eksportuje to, co jest w zasadzie surowcem, do Polski, gdzie podlega on przetworzeniu - wyjaśnia Andriy Yarmak, ekonomista z Centrum Inwestycyjnego FAO.

Ukraińcy wchodzą na nowe rynki, naszym kosztem

Postępuje dywersyfikacja rynków zbytu ukraińskiej maliny mrożonej. Ukraińcy utrzymują, że jak na ironię, proces ten ułatwiła Polska – lokalni rolnicy blokowali granice, protestując przeciwko importowi malin i innych produktów rolnych z Ukrainy, co doprowadziło do stworzenia relacji rynkowych ukraińskich eksporterów z odbiorcami spoza naszego kraju. W rezultacie wyższy procent wartości dodanej pozostał na Ukrainie i został ponownie zainwestowany w dalszą ekspansję produkcji i przetwórstwa.

W latach 2022–2024 udział Polski w ukraińskim eksporcie malin spadł z 63% do 35%. Tymczasem udział kluczowych rynków, takich jak Niemcy, Czechy, Austria i Francja — tradycyjne kierunki eksportu dla polskich eksporterów — wzrósł w bezpośrednim eksporcie Ukrainy ponad dwukrotnie, do poziomu 48% w ogólnym eksporcie zamrożonych malin z Ukrainy. Ukraina skutecznie przejmuje rynek od Polski, co jest możliwe dzięki poprawie jakości surowca i przetwórstwa.

Coraz więcej chętnych na ukraińską malinę

W ciągu ostatnich trzech lat eksport mrożonych malin z Ukrainy do Niemiec wzrósł 4,5-krotnie, do Czech 4,2-krotnie, do Austrii aż 33-krotnie, a do Francji dwukrotnie. W 2024 r. Ukraina po raz pierwszy wyeksportowała ponad 2000 ton mrożonki do Belgii, Włoch i Litwy.

Ponadto Ukraina szybko zwiększa swoją obecność w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, a więc na rynkach, które oferują znacznie wyższe ceny niż importerzy z UE. Jeszcze trzy lata temu Ukraina nie miała żadnego punktu zaczepienia w tych krajach, ale teraz często przewyższa polskich konkurentów pod względem wolumenu eksportu na tamtejsze rynki. Wśród nietypowych kierunków eksportu wyróżniają się Argentyna i Arabia Saudyjska.

Źródło: East Fruit

Wyzwaniem w uprawie malin jest uzyskanie jagód o okazałym rozmiarze, ciężkich i atrakcyjnych wizualnie. Ponieważ znaczna część malin pozyskiwanych z tuneli trafia na eksport, to ważne jest także, aby towar taki w bardzo dobrej kondycji wytrzymywał trudy podróży, często do odległych lokalizacji. Owoce, które spełniają te kryteria sprzedają się dobrze, nawet jeżeli nie są tak smaczne jak maliny pozyskiwane z innych odmian, ale drobniejsze czy nieodznaczające się wystarczająco długim shelf life.

Czytaj także:

uprawa pod tunelami

300 ha nowych tuneli w 2025 roku! Będzie więcej truskawek i malin jakości premium

Malina odmiany ‘Serena‘ taka właśnie jest. Wydaje plon bardzo obficie a poszczególne jagody wyglądają bardzo okazale. Są też jędrne, trwałe w obrocie i co nie mniej ważne - nie ciemnieją po zbiorze tak bardzo, jak owoce wielu innych odmian. To także odmiana, która nie wykazuje jak dotąd podatności na zagrożenia dla zdrowotności krzewów.

Jak każda inna odmiana, ma też pewne minusy. Część osób podnosi kwestię smaku owoców – nie wszystkie są słodkie. Ponieważ jest to odmiana nowa, to możliwe, że w przyszłości wypracowana zostanie taka metoda nawożenia odmiany malin ‘Serena‘, która polepszy smak jagód. Pędy mają także dość wyraźne kolce, co może zniechęcać część rwaczy. Same owoce z uwagi na duży rozmiar zbiera się jednak dość szybko.

Malina odmiany ‘Serena‘ – opinia plantatora

Zapraszam na film z gospodarstwa Rafała Popławskiego w miejscowości Wychódźc. W jego gospodarstwie maliny tej odmiany są uprawiane i zjednały sobie jego przychylność. Jako decydujące czynniki plantator wskazuje na plenność i jakość owoców, która ułatwia ich sprzedaż.

Z materiału tego można dowiedzieć się w jaki sposób gospodarz uprawia maliny odmiany ‘Serena‘ oraz jak aktualnie się prezentują:

Mechanizm promocji "HAJ-SI-WO powraca" nie jest skomplikowany, a formalności, jakich musi dopełnić klient, by uzyskać zwrot części kosztów zakupu produktów objętych promocją, ograniczony został do minimum - zapewnia Urszula Filipecka, Dyrektor Marketingu Sumi Agro Poland.

Wzięcie udziału w tej promocji można podzielić na trzy kroki:

rejestracja na stronie hajsiwo.pl

wgranie dowodu zakupu

oczekiwanie na zwrot

W promocji "HAJ-SI-WO powraca" połączyliśmy bardzo atrakcyjne benefity dla uczestników z niezwykle prostymi zasadami. Chcemy premiować naszych odbiorców, dlatego stawiamy na transparentność reguł – podkreśla Urszula Filipecka.

Jak długo trzeba czekać na cashback?

Dostępne są dwie metody odbioru środków: tradycyjny przelew na konto bankowe, lub czek BLIK.

Naszym priorytetem było zapewnienie jak najszybszego zwrotu środków, dlatego sięgnęliśmy po nowoczesne narzędzie, jakim jest czek BLIK. Dzięki temu możemy zapewnić cashback do 7 dni roboczych. Jest to jeden z kluczowych wyróżników naszej akcji – mówi Marta Strzelecka-Berek, Communication & Marketing Services Manager Sumi Agro Poland.

Ile można zyskać i jakie produkty obejmuje promocja HAJ-SI-WO powraca?

W zależności od zakupionych środków ochrony roślin cashbak wynosi 5 lub 10% wartości brutto. Łącznie na jedno gospodarstwo można uzyskać zwrot do 2000 zł. Dla poszczególnych produktów przedstawia się to następująco:

Mospilan 20 SP – zwrot 5% wartości zakupu brutto.


Inazuma 130 WG – zwrot 10% wartości zakupu brutto.


Click Premium – zwrot 10% wartości zakupu brutto.

Ortus 05 SC – zwrot 10% wartości zakupu brutto.

Bushido Pak – zwrot 5% wartości zakupu brutto.

Flame Duo – zwrot 5% wartości zakupu brutto.


Więcej szczegółów i przykładowe wyliczenia dostępne są na stronie hajsiwo.pl.

źródło: informacja prasowa Sumi Agro Poland

Służby w dwunastu autonomicznych regionach w Hiszpanii pozostają w stanie gotowości z powodu ulew, które ostatnio nawiedziły kraj. W czwartek po południu deszcze były szczególnie obfite w Murcji, gdzie przekroczono prognozę Państwowej Agencji Meteorologicznej Hiszpanii.

Czytaj także:

hiszpańskie truskawki

Popyt na hiszpańskie truskawki jest wysoki, ale ich podaż jest mniejsza z uwagi na chłód i deszcz

Chociaż ulewne deszcze odnotowano w różnych obszarach produkcyjnych, Lorca poniosła największe straty. Tam w ciągu 24 godzin zebrano ponad 100 litrów wody na metr kwadratowy. Niektórzy plantatorzy zostali odcięci od świata. Region ten słynie z ogrodnictwa, ale dominują tam warzywa – poważnie uszkodzone zostało 800 hektarów takich głównie upraw. Straty szacuje się na ok. 10 mln euro.

Deszczowo także w Huelvie

Pada też w innych częściach Hiszpanii. W okolicach Huelvy uprawy prowadzone są przede wszystkim w tunelach. Opady deszczu ustały tam w czwartek, ale jeszcze w tym tygodniu obowiązywał tam żółty alert dotyczący burz i wiatru, którego prędkość może osiągnąć 60 km/h, a także intensywnych opadów deszczu przypadających na szczyt sezonu truskawkowego w tej prowincji.

Czytaj także:

owoce z Hiszpanii

Owoce jagodowe z Hiszpanii – ale skąd dokładniej?

Opady bardzo poprawiły sytuację hydrologiczną w tym wiodącym w Hiszpanii regionie produkcji jagodowych. Samej produkcji jednak nie sprzyjają. Wysoka wilgotność względna powietrza i pochmurne niebo stwarzają wyzwania zarówno pod kątem ochrony jak i zapewnienia wystarczającej podaży. Niektóre gospodarstwa raportują produkcję na poziomie zaledwie połowy spodziewanej o tej porze roku.

Źródło: Cartagena.es

Pojawiające się doniesienia o uszkodzeniach wywołanych przez mróz w części plantacji nakazują rozważyć scenariusze regeneracji roślin. Akurat tym kontekście dr hab. Katarzyna Rębarz z firmy Syngenta, z którą rozmawiałem w trakcie TSW 15, polecała stosowanie Vitaseve. To produkt który jest w stanie zoptymalizować regenerację wiązek przewodzących i cyrkulację wody wewnątrz rośliny. Może być z powadzeniem stosowany w malinach i borówkach.

Czytaj także:

miniony sezon

Podsumowanie sezonu jagodowego 2024

Z informacji przekazanych przez przedstawicielkę firmy wynika dość jasno, że pełna gama preparatów biostymulacyjnych oferowana przez Syngentę jest bardzo szeroka i pozwala na osiągnięcie innych jeszcze rezultatów, zależnie od potrzeb.

Ochrona roślin jagodowych

Każdy sezon jest inny, trzeba bacznie obserwować rozwój sytuacji. Ale właściwie zawsze mamy do czynienia z większą lub mniejszą presją szarej pleśni. Tu, zależnie od rejestracji do użycia w poszczególnych gatunkach, niezastąpione mogą okazać się produkty takie jak Switch 62,5 WG i Geoxe 50 WG. – mówiła podczas TSW 15 dr hab. Katarzyna Rębarz.

Coraz to poważniejszym problemem na nowo staje się rdza na malinach. Tu akurat pomóc może Scorpion 325 SC.

Przede wszystkim lustracja!

Specjalistka podkreślała w trakcie rozmowy rolę prowadzenia lustracji. Jej regularne prowadzenie i poprawne diagnozowanie zagrożeń jest punktem wyjścia czy to do wykonania zabiegów ochrony, czy też podjęcia biostymulacji.

Pełny zapis rozmowy odbytej na stoisku firmy Syngenta na kieleckich targach załączam poniżej:

Daniel Oleksiuk z firmy Agronom Plants poruszył wybrane problemy związane z produkcją owoców w 2024 roku. We wstępie zauważył, że sezon zaczął się bardzo wcześnie. Już koniec marca był bardzo ciepły, temperatury w tym miesięcy dochodziły do 26 C, a na początku kwietnia był dzień, gdy termometr wskazał ponad 27 C. Wczesny start wegetacji oznacza konieczność przygotowania roślin na nadchodzące okresy chłodu i przymrozków, które w 2024 roku nadeszły pomimo wczesnej i szybkiej wiosny.

Daniel Oleksiuk, Agronom Plants,

FOTO: Michał Piątek

Wysadzanie sadzonek z chłodni w tak wygrzane w marcu tunele też przysparzało problemów. Wygrzana górna część roślin i wychłodzony korzeń sprawiały, że część roślin zamierała.

Nagły dynamiczny wzrost i potem jego zatrzymanie spowodowane ochłodzeniem w maju prowadziły do rozwoju chorób grzybowych. Przysporzyło to także wielu trudności związanych z nawodnieniem – przelewanie podłoży w warunkach chłodu jest szczególnie niebezpieczne dla systemów korzeniowych.

O tej porze roku także bardzo ważne jest dynamiczne zarządzanie wentylacją tuneli. Gdy w zeszłym sezonie zachodziła obawa o nadmierne podlewanie w warunkach chłodu, wietrzenie tuneli także bywało korzystne dla wyprowadzenia powietrza wysyconego wodą, by transpiracja mogła zachodzić poprawnie a rozwój chorób grzybowych dawało się kontrolować.

Czytaj także:

ochrona plantacji

Lekka zima i wczesna wiosna: możliwa silna presja szkodników

Niestety, także nagłe zmiany pogody w kwietniu i maju były wyznaniem dla roślin, zaburzeniem ich wegetatywnego rozwoju. Występowały problemy z zapyleniem spowodowane zbyt wysokimi temperaturami w tunelach. Uwidoczniła się mniejsza aktywność owadów zapylających. Odpowiedzią na takie sytuacje w 2025 roku i w kolejnych sezonach może być zwiększenie ponad optymalny poziom liczebności owadów zapylających kwiaty.

Jesień również postawiła pewne wzywania przed plantatorami i ich roślinami. Jeszcze na początku listopada temperatura w cieniu na zewnątrz tuneli przekraczała 10-12 C. Taka zmiana klimatu oznacza, że w przypadku malin możliwe jest wykorzystanie 2 pełnych zbiorów, a w przypadku truskawek powtarzających - 3 kompletnych wyrzutów owoców.

Mączniak prawdziwy i grzyby sadzakowe

Prelegent mówił także o kwestiach związanych ze zwalczaniem mączniaka prawdziwego. Potrzebne jest lepsze zrozumienie istoty tej choroby i jej rozwoju dla efektywnej kontroli zagrożenia. Mączniak szczególnie groźny jest pod osłonami, gdzie cyrkulacja powietrza jest słaba. Choroba rozwija się w temperaturze 15-25 °C w wilgotności powietrza 60-80%. W tunelach jest mu więc szczególnie dobrze z powodu dużego zagęszczenia roślin i braku lub ograniczonego przewiewu. Poraża on wszystkie części rośliny.

W tunelowej uprawie malin dostrzegalnym problemem w sezonie 2024 był sadzak. Rozwija się on na wydzielinach mszyc i resztkach organicznych, np. na nektarze, który nie został zebrany. Brak dobrego zapylenia i wysoka wilgotność to dobre warunki do rozwoju tej choroby - sprzyja jej deszczowa aura. Także nadmiar wilgoci w doniczce jest czynnikiem korzystnym dla rozwoju grzybów sadzakowych. W takiej sytuacji maliny podają korzeniami wodę, ale liście nie są w stanie jej wytranspirować i w efekcie nasila się produkcja nektaru. Ważne jest, by malin nie podlewać więc na noc. W uprawie w otwartym gruncie problem praktycznie nie występuje. Dla ograniczenia choroby potrzebne jest wiec zwiększenie liczby zapylaczy i w ostateczności dopiero wprowadzenie zabiegów chemicznych i biologicznych.

Drosophila suzukii była bardzo groźna w 2024 roku!

W 2024 roku wystąpiło nasilenie presji Drosophila suzukii. Muszka plamoskrzydła miała dobre warunki do rozwoju. Złożyła się na nie lekka zima, wczesna i ciepła wiosna, długi sezon a więc i dużo czasu do wytworzenia wielu pokoleń. Szkodliwość polega na uszkadzaniu owoców. Pojawiają się w nich larwy, co dyskwalifikuje je z obrotu handlowego. Jedna samica może złożyć 300-600 larw, a pokoleń może być nawet kilkanaście. Skala zniszczeń w korzystnym dla gatunku sezonie może być zatem przytłaczająca, niwecząca możliwość wypracowania dochodu.

Czytaj także:

Drosophila suzukii

Muszka plamoskrzydła – nowa możliwość zwalczania groźnego szkodnika

Aby ograniczyć ten problem trzeba zadbać o higienę – regularnie prowadzić zbiory i nie pozostawiać przejrzałych jagód na krzewach czy na ziemi pod roślinami. Można także stosować pułapki z octem jabłkowym do masowego odłowu ale też stosować siatki o oczku o średnicy mniejszej niż 1 mm. Pozytywne rezultaty przynosi także naturalnych wrogów – trwają prace nad wykorzystaniem nicieni. Ostatni element startegii walki ze szkodnikami to opryski chemiczne.

Wciornastki także były groźne

Prelegent informował także o dużej presji wciornastków: tytoniowca i zachodniego. Osobniki tych gatunków odżywiają się sokiem komórkowym, a ich bytność na plantacjach przekłada się na deformacje owoców i obniżenie plonu ogólnego. Szkodnik szybko namnaża się i nie jest łatwy w zwalczeniu. Prelegent podkreślał uodparnianie się szkodnika na niektóre zabiegi chemiczne oraz naloty osobników spoza plantacji.

Kluczem jest monitoring, a po stwierdzeniu obecności szkodnika wprowadzić należy metody biologiczne i chemiczne zwalczania go. Populacja może być też ograniczana m.in. poprzez stosowanie siatek, takich jak w przypadku Drosophila suzukii.

We wstępie specjalistka wyraziła zaniepokojenie ogólnie ciepłą zimą i namnożeniem się szkodników. Przebieg pogody w ostatnich miesiącach po długim i ciepłym sezonie 2024 zwiastuje dość poważne problemy z ochroną, która zapewne będzie musiała być dość wczesna, intensywna i pełna.

Poważnym zagrożeniem jest zwłaszcza roztocz truskawkowiec w uprawie truskawek i wielkopakowiec w kwaterach porzeczek. Roztocza nie da się zobaczyć gołym okiem, ale wywołuje deformacje liści, które mogą być sygnałem jego obecności. Wielkopąkowiec to szpeciel zerujący w pąkach. Zabieg należy wykonać akarycydem, gdy pojawią się młode liście. W malinach groźny może być inny szpeciel – przebarwiacz malinowy. Problemem jest brak zarejestrowanego produktu do jego zwalczania. Może być jednak likwidowany przy okazji zwalczania przędziorków. Objawem jego żerowania są żółte przebarwienia na liściach.

Czym zwalczać te zagrożenia?

W gamie produktów SAP do zwalczania przędziorków i roztocza w truskawce  pozostają znane i sprawdzone akarycydy, takie jak Ortus 05 SC i Nissorun Strong 250 SC, które mogą i powinny być stosowane razem ze zwilżaczem Splippa. Do wykorzystania przez plantatorów pozostaje także Kanemite 150 SC, choć jest on zarejestrowany do zastosowania już po zbiorach truskawek.

Czytaj także:

ochrona plantacji

Lekka zima i wczesna wiosna: możliwa silna presja szkodników

Nowości SAP do zwalczania chwastów i odrostów

Mizuki to nowy herbicyd i desykant o działaniu parzącym do stosowania w uprawach ziemniaka. Szczególnie dobrze działa w słoneczne dni. Zawartość emulgatorów i środków powierzchniowo czynnych sprawia, że preparat nie odparowuje. W ziemniaku stosuje się go przed wschodami.

Co ważne, trwają prace nad rozszerzeniem rejestracji. Próby wykonywano w porzeczkach przy zwalczaniu odrostów korzeniowych w dawce 2 l/ha. Być może z czasem preparat także uzyska rejestrację do stosowania w kwaterach malinowych. Efekt w przypadku drugiego z wymienionych gatunków widoczny jest już po 4 dniach od zastosowania. Gdy produkt będzie można już legalnie stosować w uprawie malin i porzeczek, będziemy o tym informowali na portalu jagdowe.pl.

Dostarczyć azot bezpośrednio do komórki

Z jednej strony rosną koszty nawozów. Z drugiej zaś suche lata sprawiają, że ich wykorzystanie przez rośliny bywa ograniczone w typowych, polowych uprawach jagodowych.

SAP w swej ofercie posiada produkt Encera. Zawiera on w swym składzie bakterie azotowe wnikające bezpośrednio do liścia. Tak też jest stosowany – nalistnie, jeden raz w sezonie. Produkcja azotu następuje bezpośrednio w komórce. Doświadczenie wykonane w uprawie borówki odmiany ‘Bluecrop’ wykazały zwyżkę plonu wobec kwatery kontrolnej na poziomie 14,4%. Co ciekawe, zredukowany został także udział owoców porażonych szarą pleśnią. Jagody były tez bardziej wyrównane. SAP zamierza przeprowadzić doświadczenia z wykorzystaniem Encery także w uprawie truskawek.

Produkt nie powinien być postrzegany jak zamiennik, choćby częściowy, aplikacji nawozów azotowych. Te powinny zostać podane na zwyczajnym poziomie. Działanie Encery w zakresie odżywienia rośliny to raczej „turbodoładowanie” pozwalające na pełniejsze wykorzystanie potencjału plonotwórczego roślin.

Stres termiczny – jak zapobiegać?

Nawet, jeżeli wiosna okaże się wczesna i ciepła, to i tak bezpiecznej jest zakładać możliwość wystąpienia nocy z ujemnymi temperaturami. Im bardziej zaawansowana wegetacja, tym groźniejsze skutki mogą one przynieść.

Przedstawicielka SAP w trakcie grójeckiego wystąpienia przypomniała o Shigeki. To produkt do zastosowania na 14-10 dni przed przymrozkiem i następnie na 2 doby przed nim. Pomaga przygotować roślinę na nadejście stresu termicznego. Kaishi to z kolei produkt, który można zastosować już po wystąpieniu stresu. Przyspiesza on regenerację, przywraca roślinie harmonijny wzrost.

Sumi Agro w swej ofercie ma także gamę nawozów Topari. Dzięki ich formacji można stosować je w niższych dawkach i są świetnie mieszalne z fungicydami i insektycydami. Dobre odżywienie roślin, to także jeden z elementów przygotowania ich na nadejście trudniejszych okresów w sezonie.

Każdemu przyda się dodatkowe hajsiwo!

Firma przygotowała tez promocję Haj-si-wo. Przy zakupie wybranych produktów, po zeskanowaniu faktury na stronie internetowej SAP można uzyskać zwrot w wysokości do 10% nakładów poniesionych na zakup produktów, nie wyższy jednak niż 2 000 zł.

Sumi Agro to firma o japońskim pochodzeniu. Choć nazwa promocji skierowanej do Państwa, a więc Haj-si-wo przywodzi na myśl kraj samurajów, to jednak z pewnością budzi też właściwe skojarzenia w polskim języku. Każdy, zwłaszcza w okresie poprzedzającym sezon, a więc pełnym wydatków, skorzysta na uczestnictwie w projekcie Haj-si-wo – konkluduje Justyna Wasiak.

Przemysław Sarbinowski, Berry Con

FOTO: Michał Piątek

W sezonie 2025 odnotowany zostanie istotny wzrost powierzchni uprawy jagodowych pod osłonami. Jak przekazał Przemysław Sarbinowski, w kraju powstało ok. 300 ha nowych tuneli od uprawy truskawek i malin, mniej więcej w stosunku 50:50. W efekcie roczna produkcja owoców spod tego typu osłon zwiększy się zapewne o 7875 t truskawek deserowych i o ok. 3000 t malin.

Rynek malin stabilny, płynny eksport

Wzrost produkcji malin jest zauważalny ale dość stabilny, a w dodatku zwiększa się na nie popyt w krajach takich jak Niemcy, Holandia czy Wielka Brytania. Tam z uwagi na wysokie koszty pracy, produkcja tego owocu nie rośnie. Prelegent przewidywał więc, że zbyt malin świeżych jakości premium nie będzie w rozpoczynającym się właśnie sezonie problemem. Informował też, że sterowana uprawa malin pozwala na sporządzenie dość dokładnych wyliczeń procentowych tego, jak duża będzie produkcja z takich kontrolowanych nasadzeń w poszczególnych tygodniach roku. To czynnik ułatwiający planowanie logistyki zbiorów i sprzedaży.

Uczestnicy Berry Con

FOTO: Michał Piątek

Na rynku deserowych truskawek może dojść do okresowych nadprodukcji

Na rynku truskawek sytuacja w 2025 roku może być trudniejsza, zwłaszcza że sprzedaż eksportowa napotyka liczne bariery. Truskawka często traktowana jest w poszczególnych krajach jako produkt narodowy. Gdy zaczyna się lokalny owoc, wwóz polskiego na taki rynek napotyka przeszkody, co z kolei skutkuje generalnymi problemami z jego zbytem.

Produkcja truskawki tunelowej ma swoje piki, które przypadają koło 21-22 tygodnia a następnie w okresie 26-27 tygodnia roku. Drugi jest znacznie poważniejszy, a dochodzi do niego w okresie, gdy zapotrzebowanie na truskawkę nie jest tak wysokie jak wiosną. Silniejsze nastawienie na uprawę odmiany ‘Hademar’, a więc bardzo plennej selekcji, może pogłębić problemy ze sprzedaż owoców na przełomie lipca i sierpnia. Dlatego ważne jest takie zaplanowanie nasadzeń i produkcji, by spróbować dostosować podaż do warunków rynkowych. Konieczne jest też ściślejsze współpracowanie z sieciami handlowymi i promowanie spożycia polskiej truskawki w kraju. Na szczęście, wzrost sprzedaży owoców malin, truskawek i także jeżyn jest wyraźny – Przemysław Sarbinowski sformułował taki wniosek na podstawie analizy danych sprzedażowych jednej z wiodących w Polsce sieci handlowych.

Co ogranicza rentowność tunelowych upraw malin i truskawek?

Koszty uprawy malin i truskawek determinowane są przede wszystkim dostępem do pracowników sezonowych. Jest ich niestety coraz mniej, a jednocześnie mają oni coraz wyższe wymagania finansowe a także oczekiwania względem warunków zakwaterowania. W tym względzie trudno oczekiwać poprawy sytuacji.

Czytaj także:

rynek truskawki

Polska sprowadza prawie dwa razy więcej truskawek deserowych niż eksportuje!

Zwiększenie rentowności możliwe byłoby jednak dzięki redukcji kosztów handlu, transportu i logistyki. Wydaje się, że efekt taki można uzyskać na drodze zacieśniania kooperacji gospodarstw, różnych form konsolidacji, najlepiej na bazie współpracy z poważnym odbiorcą owoców operującym co najmniej w kilku krajach UE.

Głosy z Sali

O komentarz aktualnej sytuacji i przewidywania dotyczące przyszłości prelegent poprosił plantatorów przysłuchujących się jego wystąpieniu.

Paweł Dąbrowski, Agronom Berries

FOTO: Michał Piątek

Paweł Dąbrowski z Agronom Berries potencjalnych trudności  upatruje w kiepskiej organizacji rynku truskawki. Nie widać współdziałania w zakresie eksportu, który mógłby łatwiej być realizowany we współpracy z dużymi, międzynarodowymi partnerami handlowymi. Owoce powinny być jednolicie pakowane już w poszczególnych  gospodarstwach i tak dostarczane do odbiorców.

Rafał Koźlak, Legsad

FOTO: Michał Piątek

Rafał Koźlak z Legsadu dostrzega pozytywne perspektywy  w zakresie uprawy malin i jeżyn. Konieczne będzie jednak zapewnienie dobrych warunków socjalnych dla pracowników, by zapewnić sobie ich wystarczającą liczbę. Coraz większą rolę odgrywać będzie odpowiednie przygotowanie owoców do sprzedaży, a także usprawnienie transportu i logistyki dla obniżenia kosztów produkcyjnych. Perspektywy rozwoju dla całej branży są obiecujące, choć należy zakładać, że rynek będzie stale się zmieniał i stawiał nowe wyzwania.

Generalnie w kraju kondycja gleb pozostawia wiele do życzenia. Często te same gatunki uprawiane są w niej bez właściwego zmianowania a powszechnym problemem jest niski udział próchnicy w glebie. W rozwiązywaniu drugiego z wymienionych problemów najlepiej sprawdzają się kondycjonery wykonane na bazie młodego węgla brunatnego. Dają one trwały efekt po aplikacji. Truskawka ma generalnie słaby system korzeniowy, więc tym bardziej znaczenia nabiera jakość gleby z której korzenie mogą czerpać wodę i składniki odżywcze. Truskawki nie powinny rosnąć w glebie o zawartości próchnicy niższej niż 2,0 %. Optymalnie byłoby jednak, gdyby wskaźnik ten wynosił przynajmniej 3,5%, lub jeszcze więcej.

Można o to zadbać stosując doglebowo trwałą materię organiczną w postaci produktów Carbohumic lub Carbomat. Jest też możliwość stosowania gotowych podłoży, także w postaci uprawowych mat zawierających Carbomat, dedykowanych roślinom jagodowych. Składają się one w 80% z węgla brunatnego w różnych frakcjach i 20% sztywnego włókna kokosowego. Podłoże takie można używać przez 5-6 cykli produkcyjnych bez spadku efektywności plonowania roślin. Maty powinny zostać wpierw przygotowane poprzez zalanie ich wodą. Rośliny rosnące w nich można żywić przez fertygację, choć jest ona nieco inna niż w przypadku na przykład podłoży kokosowych.

Jak działają kwasy humusowe?

Kwasy humusowe wydzielające się z podłoża na bazie młodego węgla brunatnego indukują rozwój systemu korzeniowego, regenerują nawet silnie zdegradowane gleby, wyjałowione wieloletnią uprawą. Są także dobrym środowiskiem dla wolnożyjących bakterii azotowych. Stanowią naturalne źródło dostępnego fosforu. Kwasy humusowe mają działanie toksyczne i antagonistyczne wobec wielu nicieni pasożytniczych. Wspierają także mikoryzę.

Czytaj także:

kondycjonowanie gleby

Kondycja gleby. Jak przeciwstawić się najważniejszym zagrożeniom?

Jak przygotować glebę do uprawy truskawek?

Aby przygotować glebę do uprawy truskawek na przyspieszony zbiór, ale także z myślą plonowaniu w tradycyjnych terminach, należy ją zdiagnozować nie tylko pod względem zasobności, ale także kompleksu sorpcyjnego. Ważnym elementem takiego badania jest ustalenie zasobności próchnicy w niej o czym niekiedy się zapomina. Jeśli uzyskany wynik wykaże jej udział w glebie na poziomie poniżej 3,5% lub niższym, glebę warto poddać regeneracji.

Dobrą opcją jest także zgłęboszowanie stanowiska przed założeniem plantacji. Wieloletnia uprawa powoduje zagniecenia na styku gleby i podglebia, ogranicza podsiąk wody, rozwój korzeni i funkcjonowanie pożytecznych zwierząt glebowych (dżdżownic), ułatwiając rozwój grzybów patogenicznych.

Po zimnym lutym gleba stopniowo rozmarza i można z niej pobrać próby do diagnostyki zasobności składników odżywczych w niej zawartych. Kto jeszcze tego nie zrobił, teraz ma wciąż ma na to ostatnią szansę. Także analiza chemiczna wody stosowanej do nawadniania i fertygowania upraw może rzucić nowe światło na w jaki sposób planować dostarczanie roślinom pokarmu.

O tym jak Yara Poland chce pomóc ogrodnikom w tym względzie jest poniższy zapis z nagranej na TSW 15 rozmowy:

Jan Szałas i Michał Piątek w trakcie rozmowy na TSW 15

FOTO: Maciej Kraśnicki

Rzeczywistość stawia przed plantatorami coraz to nowe wyzwania. Warunki pogodowo-klimatyczne stają się mniej i mniej przewidywalne. Lekkie zimy oraz długie i ciepłe lata sprzyjają  namnażaniu się szkodników. W tym samym czasie konsekwentnie wycofywane są z rynku kolejne substancje aktywne. Produkowanie żywności z minimalną liczbą pozostałości może się okazać w pewne lata bardzo trudne. Dlatego chciałbym, aby wszystko inne było proste. W ofercie mamy preparaty, które łatwo się stosuje, pozwalają się mieszać z wieloma innymi produktami. Staramy się wychodzić naprzeciw potrzebom plantatorów, którzy mają coraz mniej czasu, a produkować muszą owoce o wysokiej jakości i w dużej ilości zapewniającej dochodowość realizowanych działań – tłumaczył w Kielcach Jan Szałas.

Pełny zapis naszej rozmowy poniżej:

Jak informuje Krzysztof Sak z 4Berries wielu plantatorów obawia się zmiany technologii uprawy. Czynią to zazwyczaj dopiero wtedy, gdy jakość rodzimego gruntu jest już tak kiepska, że kondycjonowanie go staje się drogie i nie zawsze przynosi pożądane efekty. W rzeczywistości jednak zastosowanie substratów na bazie kokosów o odpowiedniej kompozycji frakcji i wyprodukowanych z zachowaniem wszystkich niezbędnych etapów nie tylko pozwala uwolnić się od patogenów glebowych, ale także daje perspektywę stosunkowo łatwej, w pełni kontrolowalnej a więc i precyzyjnej produkcji owoców w zakresie gospodarowania wodą i nawozami podawanymi poprzez systemy fertygacyjne.

Zapraszam na wywiad w którym poruszone zostały podstawowe zagadnienia związane z uprawą jagodowych w kokosowym substracie:

Nowe czasopismo, w uatrakcyjnionej formie graficznej, skupia się na najbardziej praktycznych aspektach uprawy – piszemy o ochronie, nawożeniu i innych aspektach agrotechnicznych w przystępnej i praktycznej formie, odpowiadającej oczekiwaniom Czytelników. W nowym wydaniu znajdziecie jeszcze więcej reportaży i wywiadów z producentami owoców jagodowych oraz ekspertami branży. Stawiamy na praktyczne podejście do uprawy roślin jagodowych – nasi autorzy na co dzień prowadzą własne plantacje. Nie zapominamy o aspektach ekonomicznych – analizujemy sytuację rynkową i koszty produkcji. Treści na portalu www.jagodowe.pl i w czasopiśmie Jagodowe.pl nie dublują się lecz wzajemnie uzupełniają dając jeszcze pełniejszy obraz jagodowej branży, leżących w niej szans i stawianych przez nią wyzwań.

Przekonaj się sam

• W czasopiśmie stawiamy na praktyczne podejście do uprawy owoców jagodowych.
• Czytelnicy znajdą w nim wskazówki dotyczące produkcji owoców od czołowych specjalistów, którzy na co dzień również prowadzą własne plantacje.
• Na łamach naszego czasopisma głos zabierają sami plantatorzy, dzieląc się swoimi przemyśleniami na temat uprawy, przebiegu sezonu i uzyskiwanych cen.  
• Wiemy, jak ważna jest opłacalność produkcji, dlatego kładziemy też nacisk na aspekty ekonomiczne – analizujemy sytuację rynkową i koszty produkcji.
• Nie zapominamy o nowinkach technicznych oraz szczegółowych relacjach z branżowych konferencji i targów.
• W każdym wydaniu znajdziecie wiele ciekawych wywiadów z ekspertami oraz reportaży z wizyt w gospodarstwach.
• Ciekawi Was podejście do uprawy innych plantatorów i ich sposoby na poprawę opłacalności produkcji? Zapraszamy do lektury. 

Teraz można zamówić bezpłatnie egzemplarz, by samemu ocenić przydatność czasopisma w prowadzeniu gospodarstwa, planowaniu inwestycji i wytyczaniu kierunków rozwoju: TUTAJ

Rocznie na Ukrainie produkuje się około 50 tysięcy ton malin, czyli mniej niż w Polsce. Okazuje się jednak, że na chwilę obecną jest to więcej niż maksymalna ilość owoców, jaką może wchłonąć rynek ukraiński. Dwa lata temu na Ukrainie doszło do załamania cen, co pokazało, że lokalna produkcja osiągnęła swoje granice. To właśnie szansa dla malin z Polski – rynek świeżych owoców na Ukrainie jest niewielki i można go łatwo zagospodarować.

Wielkość produkcji malin w Polsce

Szacuje się, że w Polsce pod osłonami rośnie obecnie około 1000 ha malin. Łączna wartość polskiej produkcji to 500 mln zł w przypadku przetwórstwa i 700 mln zł, gdy w grę wchodzą owoce kierowane na świeży rynek. Szacuje się, że w zakresie uzyskiwanych przychodów będzie on w dalszym ciągu dominował nad przetwórstwem.

maliny do przetwórstwa

Maliny do przetwórstwa – czy jest jeszcze szansa dla Polski?

Maliny do przetwórstwa

Wedle autorów informacji przekazanej w niderlandzkich mediach, aż 90% światowego koncentratu malinowego produkowane jest w Polsce. Dodatkowo kraj nasz wkracza w nowy sezon ze stosunkowo niewielkimi zapasami koncentratów, co będzie skutkować zwiększonym popytem i prawdopodobnie wzrostem cen skupu. Polskie przetwórstwo malin jest bardzo dobrze rozwinięte: poza samym koncentratem, polskie zakłady produkują także soki, przeciery i zamrażają owoce. W Polsce przerabia się rocznie około 100 tys. ton owoców.

mrożone maliny

Co druga zamrożona malina na rynku nie jest polska!

Produkcja malin w Holandii

Produkcja malin w Holandii spada. Powodem tego trendu jest brak rąk do pracy. W Polsce średnia płaca wynosi 7 euro/godz., a w Holandii nawet 20 euro/godz. Niemniej jednak wysokie koszty życia w Holandii sprawiają, że pomimo wyższych stawek nadal występują problemy z pracownikami. Dlatego firmy handlujące tymi owocami przyjeżdżają do Polski, żeby tu kupować towar, a nie go sprzedawać.

Wyzwania

Poważnym  wyzwaniem dla polskiego rynku malinowego jest zatem dalsza konsolidacja branży – zarówno producentów, jak i handlowców, aby móc uzyskać produkt o jednolitej i dobrej jakości oraz móc oferować go po konkurencyjnych cenach na rynkach zagranicznych.

Subiektywny komentarz

Niektóre wnioski Holendrów mogą zaskakiwać. Mówienie o tym, że produkcja malin do przetwórstwa na Ukrainie nie jest zagrożeniem konkurencyjnym dla polskich plantatorów budzi spore kontrowersje. Może nieco mniej dyskusyjna, ale także budząca pewne wątpliwości, jest szansa na zagospodarowanie Ukrainy jako rynku zbytu dla polskich malin deserowych. Pamiętajmy, że to jednak znacznie biedniejsze społeczeństwo niż nasze, a dodatkowo sołeczeństwo kraju pogrążonego w wojnie. A przecież nawet w Polsce ceny malin deserowych w poszczególnych okresach sezonu są tak wysokie, że mało kto może sobie na nie pozwolić, a produkcja kierowana jest w dużej mierze na eksport – i to jednak przede wszystkim na zachód. Być może jednak Holendrzy na rynek Ukraiński patrzą perspektywicznie, czego nam czasem brakuje? Obiektywnie nie widzę jednak powodów dla których w przeciągu 5 czy 10 lat produkcja tunelowa malin jakości premium miałaby się tam nie rozwinąć, jeśli zaistnieją bodźce rynkowe stymulujące jej powstanie. I będzie ona tańsza niż w Polsce, podobnie jak w Polsce tańsza jest niż w Holandii.  

Źródło: www.agroberichtenbuitenland.nl, własne

sprzedaż owoców

Deserowe owoce jagodowe - jak i gdzie można sprzedać?

XX edycja Jagodowych Trendów zaoferowała uczestnikom m.in. możliwość wsłuchania się w głosy producentów malin. Poniższy film przedstawia dwie opinie o tym jaka przyszłość czeka krajową branże malinową. Zapraszam do zapoznania się z poniższym materiałem filmowym:

Wczoraj i dziś na TSW 2025 przychodzi do nas sporo osób i pytają o ochronę, zwłaszcza przed kwieciakiem i roztoczem. Czuć, że we znaki w zeszłym sezonie dał się także przędziorek. Przebieg zimy sprawia, że spodziewamy się nasilonej presji wcześnie w tym sezonie zwłaszcza, że szkodniki te dość mocno namnożyły się w ubiegłym roku. – wyjaśnia Justyna Wasiak z Sumi Agro Poland, z którą miałem okazję porozmawiać przy okazji kieleckich targów. W ofercie firmy są sprawdzone preparaty, takie jak Ortus 05 SC czy Mospilan 20 SP, których umiejętna aplikacja pomoże ograniczyć wczesną i silną presję szkodników na plantacjach jagodowych, której wystąpienie można zakładać.

Kwieciak malinowiec na truskawce

FOTO: Justyna Dobrosz

Zabezpieczenie także przed przymrozkami

Justyna Wasiak informuje także o produktach, które można wykorzystywać do zabezpieczenia roślin przed nadejściem przymrozków. Jeżeli sezon wystartuje wcześnie, a spadki temperatur nadejdą w tradycyjnym terminie, to podobnie jak w sezonie 2024 można spodziewać się poważnych uszkodzeń mrozowych. Zastosowanie kombinacji produktów Kaishi i Shigeki pozwala na przygotowanie krzewów na nadejście stresu termicznego oraz na przyspieszenie regeneracji po jego przebyciu.

Więcej na filmie

Zapraszam na krótką rozmowę z Justyną Wasiak, którą odbyłem w trakcie TSW 15 na firmowym stosiku Sumi Agro:

Marek Pawlonka, sekretarz Międzynarodowej Organizacji Malinowej (IRO), przekazał w trakcie konferencji odbywającej się podczas XX edycji Jagodowych Trendów ważne informacje dotyczące światowej produkcji malin. Podzielił się także swoimi opiniami dotyczącymi możliwych scenariuszy rozwoju tego działu ogrodnictwa nad Wisłą. To, co od razu rzuca się w oczy to systematyczny wzrost produkcji rubinowych jagód notowany w ostatniej dekadzie na całej planecie.  Jeszcze w latach 2004-2014 podaż malin była dość stabilna i wynosiła rocznie 300-377 tys. t. Lata 2015-2019 przyniosły jednak znaczące zmiany. Globalna produkcja znacznie urosła, osiągając poziomy 440-684 tys. t, zależnie od sezonu. Te zmiany spowodowane były jednak przede wszystkim rozwojem upraw na świeży rynek, co nie powodowało poważniejszych zaburzeń segmentu przetwórczego. Ostatnie sezony, kiedy to światowe zdolności produkcji malin osiągnęły pułap ok. 800 tys. t.  sprawiają, że do mrożenia i tłoczenia trafia coraz więcej towaru, głównie z krajów, gdzie jego wytworzenie jest tańsze niż w Polsce.

Kto produkuje maliny do przetwórstwa?

W ostatnich latach coraz ważniejsze role w zaopatrzeniu globalnych rynków odgrywają takie kraje, jak Meksyk, Chiny czy Ukraina. Pierwszy przypadek to historia dynamicznego sukcesu, który swe źródła ma w umiejętnym wykorzystaniu szans. Zaledwie w ciągu 8 lat produkcja malin w Meksyku wzrosła właściwie od 0 do poziomu 140 tys. t. Aktualnie więc Meksykanie produkują znacznie więcej tych owoców niż Polacy, pomimo braku porównywalnych tradycji. Towar ten niemal w całości przeznaczony jest na deser i w zdecydowanej większości trafia na chłonny i bogaty rynek USA. Można przyjąć, że obecnie Meksyk odpowiada za 1/3 światowej  podaży malin deserowych, która w ostatnich latach waha się w zakresie 400-500 tys. t.

Marek Pawlonka, IRO

FOTO: Leaf Media

Chiny i Ukraina wydają się z kolei specjalizować w produkcji surowca przeznaczonego do przetwórstwa. Choć medialny przekaz akcentuje zwłaszcza wpływ mrożonej maliny zza Buga na nasz krajowy rynek, to pamiętać trzeba, że towar ten nie jest szczególnie trudny w światowym obrocie i warto monitorować zmiany w zakresie produkcji na całej planecie.

Serbia pozostaje ważnym graczem na rynku tych owoców i zachowuje zdolność kształtowania cen surowca na światowym rynku. Malina jest produktem strategicznym dla tego kraju, a coroczne zbiory oscylują wokół poziomu 100 tys. t.. Marek Pawlonka przyznał jednak, że zarówno informacje dotyczące zapasów w zakładach jak i prognozy dotyczące zbiorów w Serbii bywają bardzo niejasne i trudne do jednoznacznej interpretacji.  

Maliny do przetwórstwa w Polsce – wyjątkowa sytuacja

Maliny do przetwórstwa w pewnych regionach naszego kraju dawały utrzymanie lub przynajmniej dodatkowe źródło dochodu tysiącom rodzin na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Równolegle z powstawaniem rozległej bazy surowcowej tworzył się także przemysł. Aktualnie w kraju funkcjonuje ok. 200 zamrażalni, ponad 30 zakładów wytwarzających zagęszczone soki owocowe, kilka lokalizacji w których wytwarza się soki NFC i PP. Powszechne są także zakłady wytwarzające pure, liofilizaty, dżemy, powidła czy kompoty. Segment przetwórczy jest wyjątkowo dobrze rozwinięty w Polsce, ale nie znajduje się aktualnie w dobrej kondycji. Kilka zakładów już upadło, a wiele innych jest w trudnej sytuacji. Składa się na to wiele czynników – uważa Marek Pawlonka. W ich katalog wliczył m.in. próby nierynkowego oddziaływania na ceny bez liczenia się z wpływem takich działań na ogólny stan branży, brak rzetelnych informacji na temat stanu zapasów czy prognoz zbiorów malin, a w Polsce dodatkowo także interwencje komercyjne podejmowane przez spółki Skarbu Państwa czy niektóre działania KOWR.

Jak polepszyć sytuację na rynku przemysłowych malin?

W przezwyciężeniu wyzwań stawianych przez teraźniejszość kierownictwa zakładów przetwórczych powinny skupić się na stabilizowaniu cen, kreatywnym zmniejszaniu kosztów własnych, lepszym zarządzaniu zużyciem energii elektrycznej, wprowadzaniem robotyzacji w przemyśle. Pozytywny wpływ miałoby także wdrożenie do upraw odmian o typowo przetwórczych parametrach dostosowanych do zbioru kombajnowego a także umiejętne zapoczątkowanie i prowadzenie promocji spożycia malinowych przetworów nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach. Zdaniem Marka Pawlonki zacieśnieniu powinna ulec międzynarodowa współpraca w zakresie przepływu informacji. IRO w jego ocenie jest naturalną platforma, gdzie wymiana wiedzy już zachodzi a pełny potencjał w tym zakresie nie został jeszcze uwolniony.

Ważne jest także otwieranie nowych rynków zbytu dla polskich produktów na bazie malin. Tu chodzi zwłaszcza o kraje najludniejsze, jak Chiny czy Indie. Pomóc w tym powinna promocja polskich malin przez placówki dyplomatyczne, izby handlowe i ambasady. Niewystarczające obecnie, zdaniem eksperta, jest zaangażowanie mediów państwowych zobligowanych przecież do pełnienia misji społecznej w promocję spożycia malin i produktów malinowych w Polsce.

Maliny do przetwórstwa z Ukrainy – czy to realne zagrożenie?

Dość jednoznaczny pogląd na tę kwestię Marek Pawlonka przekazał w trakcie swego kraśnickiego wystąpienia. W jego ocenie blokada granicy na import surowca z Ukrainy przyniosła więcej szkody niż pożytku. Dotychczas maliny zza Buga trafiały do Polski, były mrożone i uszlachetniane towarem polskim a następnie trafiały na zachód. Dzięki kompetencjom sprzedażowym i ugruntowanej pozycji rynkowej firm przetwórczych, zwłaszcza mroźni, działających w naszym kraju, możliwe było generowanie zysku i wykorzystanie pełni potencjału lokalnych zakładów. Dziś towar z Ukrainy w taki sam sposób trafia do zachodnich odbiorców, ale zarabiają na nim słowaccy czy węgierscy pośrednicy, zamiast podmiotów działających w Polsce. Problemy z dostępnością mrożonek z Ukrainy przełożyły się na znaczący wzrost importu malin z innych krajów, np. z Maroko, ale generalnie odczuwalne jest mniejsze zainteresowanie kontraktowaniem mrożonki, soku czy koncentratu malinowego z zakładów działających w Polsce. To zaś będzie zapewne miało wpływ na wielkość zakupów czynionych przez nie u rodzimym plantatorów w kolejnym sezonie.

Maliny do przetwórstwa. Co dalej z uprawami w Polsce?

Sytuacja nie wydaje się dobra, co znajduje potwierdzenie w malejącej powierzchni upraw z których plon przetwarza się. Plantatorów zniechęca m.in. niepewność przyszłości, zawirowania klimatyczne i pogodowe czy ograniczona liczba pracowników sezonowych do zbiorów. Branżę osłabia także brak odpowiednich odmian, które można by uprawiać w Polsce z myślą o zbiorze kombajnowym czy generalnie niechęć do wspólnych zakupów drogich maszyn do obsługi plantacji malin letnich prowadzonych przy podporach. Plantacji malin owocujących na pędach tegorocznych dostosowanych do zbioru kombajnami tzw. porzeczkowymi także jest jak na lekarstwo.

Jeżeli produkcja przemysłowa w Polsce ma mieć szansę na przetrwanie, to konieczne jest podniesienie świadomości zarówno plantatorów jak i przetwórców w zakresie faktycznego potencjału wytwarzania tego surowca w naszym kraju. Może ono być znacznie większe niż obecnie, a owoce produkowane w oparciu o programy agrotechniczne zapewniające plon spełniający oczekiwania odbiorców. Potrzebne jest jednak zaangażowanie państwa. Nie chodzi jednak o pośrednictwo w rozmowach i negocjacjach miedzy zakładami i plantatorami czy skupy interwencyjne. Potrzebne są działania kreujące popyt na produkty na bazie malin przede wszystkim w Polsce, ale i za granicami. Nie bójmy się konkurencji malin z innych krajów. Poukładajmy swoją branże trochę lepiej i niech inni boją się naszej mądrości i determinacji – skonkludował swe kraśnickie wystąpienie Marek Pawlonka.

W czwartek o 16.00 końca dobiegła kolejna edycja Targow Sadownictwa i Warzywnictwa. Coroczne wydarzenie i tym razem przyciągnęło wielu odwiedzających, wystawców, naukowców i specjalistów z branży ogrodniczej. Jak zwykle, TSW miały też charakter międzynarodowy. Między stosikami słychać było rozmowy w różnych językach, które zapewne kończyły się owocnie.

TSW 15 w liczbach

Wedle danych podawanych przez organizatorów, TSW 15 odwiedziło 16 000 gości, a swe stoiska wystawowe zorganizowało 450 firm i instytucji. W ramach konferencji towarzyszących wydarzeniu odbyło się 80 prelekcji. Wszystko to działo się na 28 000 m2 powierzchni obiektów Targów Kielce.

III Konferencja Malinowa i II Konferencja Porzeczkowa

Z perspektywy czytelników portalu www.jagodowe.pl szczególnie wartościowymi wydarzeniami były konferencje o tematyce jagodowej. III Konferencja Malinowa i II Konferencja Porzeczkowa to wydarzenia, które miejsce miały 1 dnia targów. Poprowadził je dr Paweł Krawiec z Horti Team, a relacje z występów ekspertów w ich trakcie będą sukcesywnie relacjonowane na portalu www.jagodowe.pl. Nowością było Forum Jeżynowe – dyskusja o uprawie jeżyn z przeznaczeniem na świeży rynek. To segment polskiego rynku, który dotąd praktycznie nie rozwinął się. Być może jest to nisza, którą warto zagospodarować?

Interesujące rozmowy na stoiskach wystawowych w trakcie TSW 15

Sporo działo się także na stoiskach wystawowych. Zorganizowały je niemal wszystkie liczące się na rynku firmy dostarczające rozwiązań dla plantatorów jagodowych, sadowników i warzywników. Wybrane, ciekawsze propozycje zostaną przedstawione już niebawem na niniejszym portalu.