W okresie pękania pąków porzeczki najważniejsza jest uważna obserwacja krzewów. To właśnie teraz najlepiej widać objawy żerowania wielkopąkowca porzeczkowego. Charakterystycznym sygnałem są nabrzmiałe, galasowate pąki, które wyraźnie odróżniają się od zdrowych.

To kluczowy moment, ponieważ później, gdy szkodnik opuści pąki i rozpocznie migrację, jego zwalczanie staje się znacznie trudniejsze. Dlatego przez cały marzec, szczególnie przy sprzyjającej pogodzie, warto regularnie prowadzić lustrację plantacji i usuwać miejsca silnie porażone.

Miedź po cięciu i uszkodzeniach pędów

Jednym z pierwszych zabiegów ochronnych w porzeczce przed kwitnieniem jest aplikacja preparatów miedziowych. Ich rola jest szczególnie ważna na plantacjach starszych, po cięciu lub tam, gdzie doszło do uszkodzeń mechanicznych pędów.

Zabiegi miedziowe pomagają zabezpieczyć rany, przez które mogą wnikać patogeny odpowiedzialne za zamieranie pędów. W praktyce chodzi przede wszystkim o infekcje grzybowe prowadzące do zgorzeli i raków, które w porzeczce objawiają się właśnie zamieraniem części pędów. Dlatego ochrona ran po cięciu powinna być jednym z podstawowych elementów wiosennej strategii.

Siarka ogranicza mączniaka i wspiera walkę z wielkopąkowcem

Na starcie sezonu duże znaczenie mają również zabiegi siarkowe. Ich podstawowym zadaniem jest ograniczanie rozwoju mączniaka, zwłaszcza amerykańskiego mączniaka agrestu, który stanowi istotny problem w uprawie porzeczki.

Znaczenie zabiegów zapobiegawczych jest obecnie szczególnie duże, ponieważ dostępność typowych środków zarejestrowanych do zwalczania tej choroby jest ograniczona. Dlatego warto działać wcześnie, zanim objawy staną się wyraźne. Oprócz zabiegów chemicznych ważne jest również wycinanie porażonych pędów, jeśli tylko uda się je zidentyfikować.

Siarka ma jeszcze jedną zaletę: wspomaga ograniczanie wielkopąkowca. Jeżeli na plantacji widać nabrzmiałe pąki, zabieg siarkowy może częściowo ograniczyć presję tego szkodnika.

Zabiegi olejowe i mechaniczne przeciw wielkopąkowcowi

Zwalczanie wielkopąkowca porzeczkowego wymaga działania etapowego. W fazie nabrzmiewania i pękania pąków, gdy zaczynają pojawiać się młode liście i rozpoczyna się migracja szkodnika, stosuje się przede wszystkim metody mechaniczne oraz zabiegi olejowe.

W praktyce oznacza to usuwanie silnie porażonych pąków i pędów oraz wykonywanie zabiegów preparatami olejowymi. Uzupełnieniem takiej strategii są właśnie zabiegi siarkowe, które pomagają ograniczyć populację szkodnika. Dopiero później, po kwitnieniu, wchodzi się z typowymi zabiegami akarycydowymi, często łącząc ochronę przed wielkopąkowcem ze zwalczaniem przędziorków.

Antraknoza i szara pleśń – nie czekaj do kwitnienia

W ochronie porzeczki bardzo ważne jest, by nie opóźniać zabiegów przeciwko antraknozie i szarej pleśni. To działania, które należy rozpocząć jeszcze przed kwitnieniem, ponieważ porzeczka wcześnie rusza z wegetacją i szybko buduje młodą, podatną na infekcje masę zieloną.

W praktyce pierwszy termin zabiegu przypada zwykle wtedy, gdy młode przyrosty osiągają około 10–20 cm długości, choć ostatecznie zawsze należy kierować się zapisami etykiety konkretnego środka. Ochronę prowadzi się blokowo, zwykle wykonując trzy zabiegi co 10–14 dni.

W programie ochrony przed antraknozą i szarą pleśnią wykorzystuje się m.in. rozwiązania oparte na takich substancjach jak:

• cyprodynil + fludioksonil,
• boskalid + piraklostrobina.

Warto podkreślić, że także zabiegi miedziowe wykonane wcześniej mogą dobrze wspierać ograniczanie antraknozy.

Mszyce i ryzyko przenoszenia wirusa rewersji

Przed kwitnieniem trzeba również zwrócić uwagę na mszyce zasiedlające młode przyrosty. Ich znaczenie nie wynika wyłącznie z bezpośredniego żerowania. Problemem jest przede wszystkim to, że mogą przenosić wirusa rewersji porzeczki, jedną z najgroźniejszych chorób tej uprawy.

Dlatego wczesne ograniczanie mszyc ma duże znaczenie fitosanitarne. Zabiegi siarkowe i olejowe mogą częściowo osłabiać presję szkodnika na początku sezonu, zwłaszcza wobec najmłodszych stadiów.

Przed kwitnieniem warto obserwować także zwójki

W okresie przedkwitnieniowym na plantacjach mogą pojawiać się również zwójki, w tym zwójka różóweczka. Ich obecność wymaga dokładnej lustracji, ponieważ szkodniki te zwykle ukrywają się w osłoniętych miejscach – w załamaniach pędów, przy uszkodzeniach kory lub w innych nierównościach na krzewie.

Dokładne sprawdzanie takich miejsc może pomóc w uchwyceniu początku zagrożenia i połączeniu zabiegu przeciw innym szkodnikom z ograniczaniem zwójek.

W świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawnych do typowo chemicznego zwalczania szkodników plantatorom została wyłącznie deltametryna.

Ochrona porzeczki przed kwitnieniem wymaga szybkiej reakcji

Początek sezonu w porzeczce to czas, w którym nie ma miejsca na opóźnienia. Pękanie pąków wyznacza moment intensywnej lustracji plantacji i rozpoczęcia pierwszych zabiegów ochronnych. Na tym etapie najważniejsze są:

• obserwacja pąków pod kątem wielkopąkowca,
• zabiegi miedziowe po cięciu i uszkodzeniach,
• zabiegi siarkowe przeciw mączniakowi i pomocniczo przeciw wielkopąkowcowi,
• zabiegi olejowe w ograniczaniu migracji szkodnika,
• rozpoczęcie ochrony przed antraknozą i szarą pleśnią jeszcze przed kwitnieniem,
• monitorowanie mszyc i zwójek.

Dobrze zaplanowana ochrona porzeczki przed kwitnieniem to fundament zdrowej plantacji i ważny krok w budowaniu potencjału plonowania.

Justyna Wasiak

W trakcie webinarium porzeczkowego, ostatniego z wirtualnych spotkań w ramach cyklu Sadowniczy Tydzień On-line, głos zabrała Justyna Wasiak z Sumi Agro Poland. W swym wystąpieniu często nawiązywała do problemów poruszonych przed jej przedmówcę, dr inż. Wojciecha Piotrowskiego z Instytutu Ogrodnictwa.

Czytaj także:

ochrona porzeczki

Porzeczki – nowe wyzwania w ochronie plantacji

Specjalistka przekonywała, że w ofercie Sumi Agro znajduje się kilka silnych odpowiedzi na wyzwania, jakie przed plantatorami stawiają zmiany w środowisku prawnym oraz kapryśna pogoda.

Poniżej pełna, nieedytowana wypowiedź specjalistki z webinarium:

Dr inż. Wojciech Piotrowski to jeden z czołowych ekspertów od uprawy porzeczki. Jego specjalizacją są szkodniki tego gatunku. Naukowiec zgodził się wziąć udział w webinarium porzeczkowym, które było ostatnim akcentem cyklu zdalnych konferencji pt. Sadowniczy Tydzień On-line.

Spotkanie cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem. Niemal pół tysiąca osób wysłuchało wystąpień, a zdecydowana większość z tej grupy towarzyszyła nam w wirtualnym pokoju konferencyjnym, gdzie można było za pośrednictwem chata zadawać pytania prelegentom i dyskutować z innymi uczestnikami spotkania.

Poniżej pełne, nieedytowane wystąpienie dr inż. Wojciecha Piotrowskiego:

Jest nam bardzo miło, że tak wielu sadowników poświęciło swój czas, aby być z nami każdego wieczoru. Bardzo doceniamy Waszą obecność, aktywność i setki komentarzy w dyskusjach. Dla nas to jasny sygnał, że warto przygotowywać ten cykl, rozwijać go i szukać kolejnych ciekawych tematów.

Dziękujemy wszystkim widzom za udział, pytania, dzielenie się doświadczeniami i bardzo miłą atmosferę podczas każdego spotkania. Dla nas to zaszczyt móc współtworzyć z Wami takie wydarzenie i mieć poczucie, że co roku wracacie na Sadowniczy Tydzień Online.

Serdecznie dziękujemy naszym ekspertom, bo bez Was to wydarzenie nie mogłoby się odbyć. Za udział dziękujemy:

• dr Krzysztofowi Gasparskiemu, Arkadiuszowi Sławińskiemu,
• dr Sebastianowi Przybyłko, Krzysztofowi Łęgockiemu,
• dr Michałowi Pniakowi, Piotrowi Zielińskiemu,
• dr Tomaszowi Lipie, Sebastianowi Przedzienkowskiemu,
• Rene Albersowi, dr Andrzejowi Grendzie,
• Justynie Wasiak oraz dr Wojciechowi Piotrowskiemu

Wasza wiedza, doświadczenie i gotowość do szczegółowych odpowiedzi na pytania widzów są fundamentem tego projektu.

Dziękujemy także partnerom wydarzenia: firmom UPL, ICB Pharma, Biocont, YARA i Sumi Agro. To dzięki Waszemu wsparciu możemy co roku przygotowywać merytoryczny program, zapraszać specjalistów i docierać z treściami do tak szerokiego grona sadowników.

Porzeczka w centrum uwagi

Czytelników portalu jagodowe.pl zaciekawi pewnie w szczególności porzeczkowa część Sadowniczego Tygodnia On-line. To webinarium odbyło się 20 lutego i odnacznyło się wyjątkową frekwencją. To dowodzi wielkiego zainetersowania uprawą porzeczki czarnej. 

Cieszymy się, że cały Sadowniczy Tydzień Online stał się stałym punktem w kalendarzu tak wielu osób. Zapraszamy na kolejną edycję – widzimy się za rok.

PS Dla tych, którzy chcieliby wrócić do webinarów lub nie mogli brać w nich udziału będziemy przez cały tydzień codziennie publikować po jednym webinarze ?

Zespół SAD24

Spotkanie to nie tylko wykłady, ale także możliwość dyskusji z zaproszonymi gośćmi. Podczas każdego wydarzenia zaplanowaliśmy czas na sesję pytań i odpowiedzi, z uwzględnieniem pytań zadanych przez widzów na czacie. Tradycyjnie będzie też okazja do wzięcia udziału w sadowniczym quizie wiedzy.

Chcesz otrzymać przypomnienie o wydarzeniu, a także egzemplarz czasopisma MPS SAD? Zarejestruj się tutaj: ZAPISZ SIĘ NA WYDARZENIE

Aby wziąć udział w spotkaniu należy:

– w piątek, 20 lutego 2026 r., o godzinie 18:55 kliknąć w link wydarzenia:

https://agrohortimedia.clickmeeting.com/nowe-wyzwania-w-ochronie-plantacji

– podać swoje imię oraz adres e‑mail i dołączyć do spotkania,

– można łączyć się z komputera, tabletu oraz smartfona,

– do webinarium można dołączyć także w trakcie jego trwania.

{embed_photo_100}632411{/embed_photo_100}

- Wokół Mospilanu narosło wiele nieporozumień. Wielu plantatorów jest przekonanych, że środka „nie wolno już stosować nigdzie”. Problem w rzeczywistości dotyczy substancji czynnej – acetamiprydu – i zmian w etykietach rejestracyjnych. – informuje Justyna Wasiak.

Justyna Wasiak, Sumi Agro, TSW 2026

FOTO: Michał Piątek

W porzeczce sytuacja jest jednoznaczna: acetamipryd został wycofany i Mospilanu nie można tam już stosować. Nie wynika to z indywidualnej decyzji producenta, ale z regulacji prawnych i zmian dopuszczalnych poziomów pozostałości. W porzeczce powstała przez to realna luka w ochronie, zwłaszcza w zwalczaniu mszyc, gdzie Mospilan był jednym z podstawowych narzędzi.

Porzeczka pod presją szkodników – skutki wycofania spirotetramatu i acetamiprydu

Wycofanie acetamiprydu zbiegło się z wycofaniem spirotetramatu. Dla plantatorów porzeczki to podwójny cios: brakuje zarówno ważnego insektycydu na mszyce, jak i środka, który działał równocześnie na przędziorki oraz wielkopąkowca.

Najczęściej pojawiające się pytanie dotyczy tego, jak ułożyć ochronę porzeczki przy tak ograniczonej liczbie zarejestrowanych rozwiązań. Odpowiedź sprowadza się do dwóch kluczowych elementów: wcześniejszego monitoringu oraz dużo większej precyzji w doborze terminów zabiegów – wyjaśnia przedstawicielka Sumi Agro.

Mszyce w porzeczce – liczy się wcześniejszy monitoring

Przy zawężonym wachlarzu środków nie można pozwolić sobie na spóźniony zabieg. W przypadku mszyc plantatorzy powinni przyjąć zasadę „uderz w małą populację, zanim stanie się dużym problemem”.

Monitoring trzeba rozpocząć wcześnie, jeszcze przed masowym pojawem szkodnika, zwracając uwagę na pierwsze ogniska. Jeżeli wykorzystywana jest deltametryna, zabieg powinien być wykonany w momencie pojawienia się pierwszych kolonii mszyc, zanim dojdzie do gwałtownego wzrostu ich liczebności. Ograniczona liczba dostępnych substancji sprawia, że błędów w terminie praktycznie nie da się już później „naprawić” kolejnym insektycydem.

Przeziernik porzeczkowiec – dlaczego chemia to za mało?

Jednym z największych problemów w porzeczce pozostaje przeziernik porzeczkowiec. Najgroźniejsza jest larwa, która żeruje wewnątrz pędów. W tej fazie żadna substancja chemiczna nie jest w stanie przeniknąć przez zdrewniałą tkankę do miejsca żerowania. Dlatego skuteczne zwalczanie musi być skierowane w dorosłe motyle w krótkim oknie czasowym ich nalotów.

Teoretycznie można wykorzystać tu m.in. deltametrynę, ale trafienie idealnie w termin jest bardzo trudne. Z tego powodu coraz większe znaczenie zyskują metody niechemiczne, które nie polegają na zabijaniu form dorosłych, ale na uniemożliwieniu im rozrodu.

Isonet Z – feromony w służbie ochrony porzeczki

Odpowiedzią Sumi Agro na problem przeziernika jest Isonet Z – system feromonowego zakłócania kopulacji. To produkt szczególnie ciekawy z punktu widzenia integrowanej i biologicznej ochrony oraz ekoschematów.

Dyspensery Isonet Z zawierają feromon płciowy szkodnika, który jest cięższy od powietrza. Zaleca się wieszanie ich wysoko na krzewach. Z tej wysokości feromon stopniowo opada, wypełniając całą plantację. Powstaje swoista „chmura feromonowa”, w której samce nie są w stanie odnaleźć samic. W efekcie nie dochodzi do kopulacji, samice nie składają jaj, a liczebność larw w pędach radykalnie spada.

Atutem Isonet Z jest brak pozostałości oraz pełna zgodność z założeniami ochrony integrowanej i biologicznej. Rozwiązanie szczególnie dobrze wpisuje się w wymagania plantatorów korzystających z ekoschematów. Po jednorazowym, prawidłowym wywieszeniu na początku sezonu system działa przez cały okres nalotów szkodnika.

Przechowywanie i trwałość Isonet Z – bezpieczny zakup „z wyprzedzeniem”

W rozmowach z plantatorami często pojawia się pytanie o przechowywanie feromonów. W przypadku Isonet Z sytuacja jest komfortowa: produkt jest niewrażliwy na mróz i bardzo dobrze znosi niskie temperatury. Standardowo przechowywany jest w chłodniach i zamrażarkach; takie warunki wręcz sprzyjają zachowaniu jakości.

Zamknięty, nieotwierany dyspenser zachowuje przydatność do użycia przez dwa lata. Oznacza to, że zakup przed sezonem – a nawet z myślą o kolejnym roku – nie wiąże się z istotnym ryzykiem. To ważna informacja w kontekście potencjalnych problemów z dostępnością tego produktu w Polsce.  - Sumi Agro zwiększa co prawda zamówienia na Isonet Z, ale zainteresowanie rośnie na tyle szybko, że doradcy spodziewają się niedoborów w szczycie sezonu. Zdecydowanie lepiej jest więc zamówić produkt wcześniej, niż czekać do ostatniej chwili. – przestrzega Justyna Wasiak.

Ortus – jedno zastosowanie w sezonie, maksymalna precyzja

Brak spirotetramatu mocno komplikuje ochronę przed przędziorkami i wielkopąkowcem porzeczkowym. W tej sytuacji kluczowym narzędziem pozostaje Ortus, ale jego rejestracja w porzeczce jest ograniczona do jednego zabiegu w sezonie.

- To ograniczenie wymusza bardzo rozsądne planowanie terminu zastosowania. Gdyby możliwe było wykonanie 2–3 zabiegów, ułożenie programu ochrony byłoby znacznie prostsze. Przy jednym zabiegu trzeba wykorzystać go w momencie, w którym przyniesie największy efekt. – mówi Justyna Wasiak.

W przypadku wielkopąkowca klasyczny monitoring jest bardzo trudny, bo szkodnika nie widać gołym okiem w trakcie migracji. W praktyce plantator musi więc bardziej obserwować fazy rozwojowe roślin i warunki pogodowe niż samego szkodnika. Migracja zaczyna się zwykle w okresie okołokwitnieniowym, gdy temperatury są wyższe. Dobrą wskazówką jest obserwacja nabrzmiewających pąków przed kwitnieniem i pierwszej fazy kwitnienia. To właśnie wtedy warto rozważyć wykonanie jedynego w sezonie zabiegu Ortusem.

Biostymulatory – od ciekawostki do stałego elementu technologii

Kilka lat temu na TSW biostymulatory były tematem numer jeden – nowością, którą wielu producentów dopiero poznawało. Dziś widać wyraźnie zmianę podejścia. Plantatorzy nie traktują ich już jako „dodatku”, ale jako standardowy element technologii, szczególnie przy obecnych, ekstremalnych wahaniach pogody.

W rozmowach rzadziej pada pytanie „czy to działa?”, częściej: „który produkt najlepiej sprawdzi się przy danym stresie?”, „jak łączyć go z ochroną chemiczną?” albo „czy są aktualnie promocje?”. Przymrozki, upały, susze i stresy po zabiegach sprawiają, że bez wsparcia biostymulacji trudno utrzymać wysoką kondycję roślin truskawki, maliny, porzeczki, borówki czy aronii. – informuje specjalistka z Sumi Agro Poland.

Firma ta rozszerzyła gamę produktów ogrodniczych, w tym biostymulatorów opartych na aminokwasach i algach morskich wspierających regenerację roślin. Coraz częściej włączane są one do kompleksowych programów, łączących ochronę chemiczną, metody biologiczne i działania ograniczające stres abiotyczny.

Program HAJSIWO – wsparcie kosztów ochrony

Wysokie koszty środków ochrony i nawozów sprawiają, że plantatorzy zwracają dziś dużą uwagę na wszelkie możliwości obniżenia wydatków. Odpowiedzią na te potrzeby jest program HAJSIWO przygotowany przez Sumi Agro.

W jego ramach wybrane produkty, ważne także dla jagodników, objęte są rabatami sięgającymi około 10%. Dotyczy to m.in. Mospilanu (tam, gdzie jest jeszcze dopuszczony), Kendo, Ortusa, wybranych biostymulatorów opartych na aminokwasach np. Kaishi.

Ochrona jagodników dziś – integracja metod i planowanie z wyprzedzeniem

Sytuacja w ochronie porzeczki dobrze pokazuje, w jakim kierunku zmierza cała produkcja jagodowa. Kolejne substancje są wycofywane, rosną wymagania dotyczące pozostałości, a jednocześnie presja szkodników i stresów pogodowych wcale nie maleje.

W tych warunkach skuteczna ochrona wymaga połączenia kilku elementów:

• Dokładne planowanie ochrony chemicznej – precyzyjny wybór terminów zabiegów mszycowych i akarycydowych oraz rozsądne wykorzystanie ograniczonej liczby aplikacji.
• Włączanie metod biologicznych i niechemicznych, takich jak Isonet Z, szczególnie w walce z przeziernikiem, gdzie klasyczne insektycydy mają ograniczoną skuteczność.
• Stałe stosowanie biostymulatorów, które pomagają roślinom przejść przez okresy stresu i utrzymać potencjał plonotwórczy.

Wczesny zakup kluczowych produktów (feromony, specjalistyczne insektycydy i akarycydy) oraz wykorzystanie programów promocyjnych, takich jak HAJSIWO, pozwalają nie tylko zabezpieczyć dostępność środków, ale też zoptymalizować koszty ochrony w całym sezonie.

Targi TSW, organizowane przez Oficynę Wydawniczą Oikos w Targach Kielce, rekordy biły jeszcze przed startem. Ofertę przez dwa dni prezentowało 508 firm w tym blisko 100 firm zagranicznych z takich krajów jak: Łotwa, Litwa, Estonia, Słowacja, Czechy, Ukraina, Niemcy, Austria, Francja, Włochy, Hiszpania, Grecja, Dania, Holandia, Belgia, Anglia, a także Kongo, Senegal oraz Nowa Zelandia. Zajęły prawie 4 hektary powierzchni, o pół hektara więcej. Efekty XVI edycji zdecydowanie przyćmiły wszystkie poprzednie. Wydarzenie odwiedziło 21 tysięcy osób z Polski i zagranicy, o 23,5 procent więcej niż rok temu.

- Zaskoczyła nas nie tylko liczba odwiedzających, ale i ogromne zainteresowanie plantatorów owoców i warzyw zza granicy. Przyjechali z krajów nadbałtyckich, bałkańskich, Niemiec, Francji. Z Włoch i Estonii dotarli do nas w zorganizowanych autokarach. Wśród zwiedzających był między innymi Ambasador Nowej Zelandii, który gościł na stoisku firmy z tego kraju i zapowiedział, że na kolejną edycji zachęci inne firmy do udziału – relacjonuje Jacek Kłudka, dyrektor Targów Sadownictwa i Warzywnictwa i prezes Oficyny Wydawniczej Oikos. - Wystawcy z 27 krajów z wielką satysfakcją podsumowują udział. Obecni pierwszy raz, m.in. z Grecji, Konga, Estonii, Łotwy, Hiszpanii, Włoch, Francji, czy Belgii są wręcz zszokowani skalą i jakością wydarzenia, jak i profesjonalizmem zwiedzających. Wszyscy, 500 firm, już rezerwują powierzchnię na przyszły rok. Mamy na uwadze, że piąte TSW w Targach Kielce odbędzie się także w budowanej hali wystawienniczej. Do dyspozycji będziemy mieli nowe 15,5 tysiąca metrów kwadratowych na parterze i trzy tysiące metrów na antresoli. XVII edycja będzie zatem wyglądała zupełnie inaczej - zaznacza prezes Kłudka.

Rozmowy, nowe kontakty i technologie

Targi to przede wszystkim prezentacje tego, co najnowsze na światowym rynku, relacje, rozmowy ze stałymi i poznawanie oczekiwań nowych klientów, a także zdobywanie bardzo specjalistycznej wiedzy. Przez te dwa dni miały miejsce także konkretne biznesy. Wystawcy przyjmowali też zamówienia na maszyny i środki produkcji, mniejsze narzędzia do prac, jak sekatory, rozchodziły się jak świeże bułeczki.

Plantatorów warzyw i owoców przyciągały nowiutkie maszyny, prototypy i innowacyjne rozwiązania. Emocje wzbudzały technologie wykorzystujące sztuczną inteligencję, specjalistyczne ciągniki i maszyny rozwiązujące problemy branży, jak brak rąk do pracy. Użytecznością zachwycały nowości oparte na robotyce i precyzyjnej ochronie upraw. Technologie w praktyce wielu poznawało na poletku pokazowym sadowniczym.

Nagrody dla innowacji

Uwagę skupili także laureaci nagród im. prof. Aleksandra Szczepana Pieniążka, które otrzymały rozwiązania wspierające rozwój nowoczesnego ogrodnictwa. Andermatt Polska prezentował system zarządzania uprawami oparty na sygnałach roślin dzięki bisensorom Vita firmy Vivent Biosignals, umożliwiające precyzyjne reagowanie na potrzeby roślin. Niva-Top pokazał kombajn do zbioru roślin naciowych, rozwiązanie usprawniające mechanizację zbiorów, zastępujące pracę 100 osób. Max Crop pokazał system do ewidencji czasu pracy w gospodarstwie, wspierający zarządzanie całą produkcją.

Tłumy poznawały także środki do produkcji, nawozy, środki ochrony prezentowane  m.in. przez Agrosimex, Timac Agro i Procam. Wzięcie miały też nowe odmiany, materiał sadzeniowy i szkółkarski.  Nowość prezentowała m.in.  Grupa Hodowlana AJAPPLE – odmiana jabłek „Sander”, charakteryzującą się wysokim potencjałem produkcyjnym i jakościowym, wyróżniona w konkursie im. A.Sz. Pieniążka.

Konferencje TSW cieszyły się dużym zainteresowaniem

Eksperckie konferencje były oblegane. Sadownicza, Jagodowa, O uprawie winorośli, Warzywnicza, Truskawkowa czy Pod osłonami przyciągały plantatorów z całego kraju i zagranicy. Specjaliści rynku omówili wyzwania, ochronę roślin, przechowalnictwo, logistykę i zarządzanie gospodarstwem. – Na przyszły rok zadbamy o więcej miejsc, bo te 300, 400 krzesełek tym razem było za mało – zaznacza dyrektor TSW.

Sadownik Roku 2025 – nowatorskie gospodarstwa nagrodzone

Podczas targów rozstrzygnięty został też konkurs Sadownik Roku 2025, organizowany po raz drugi. Tytuł główny trafił do Tomasza Piaseckiego z Palczewa na Mazowszu, którego intensywne gospodarstwo deserowe zostało docenione za imponujące wyniki produkcyjne, zaawansowane technologie ochrony i nawadniania oraz konsekwentne wdrażanie zasad rolnictwa precyzyjnego i zrównoważonego. Wyróżnienia otrzymali Arkadiusz Sołtysiak, prowadzący „Sad na Złotej” w rejonie grójeckim oraz Ewa i Mieczysław Chabowscy z województwa kujawsko-pomorskiego.

– Skala zainteresowania pokazuje, że TSW jest dziś kluczową platformą spotkań dla producentów owoców i warzyw w Europie Środkowo-Wschodniej. To miejsce, gdzie technologia spotyka się z praktyką i realnymi potrzebami gospodarstw – podkreśla Jacek Kłudka. – Już dziś zapraszamy na XVII edycję w styczniu 2027 do Kielc. 

Źródło: Targi Kielce

Firma Ulmer zlokalizowana jest w miejscowości Stare Zadybie w Gminie Kłoczew na Lubelszczyźnie. W sezonie zajmuje się skupem owoców świeżych, głównie jagodowych, a w szczególności porzeczek, truskawek i malin. Owoce te są mrożone tunelowo. Po sezonie towar jest sortowany, pakowany i odsprzedawany. Firma zajmuje się także usługowym pakowaniem mrożonych owoców i warzyw solo lub w mieszankach w opakowaniach, masie i proporcjach wskazanych przez zleceniodawców.

W tym roku dostępność surowca depozytowego pod usługowe pakowanie nie była dużym wyzwaniem dla zakładu. Natomiast skup surowca rodzimego w okresie zbiorów polskich owoców nie spełnił oczekiwań kierownictwa mroźni.

- Rozumiemy, że sezon był trudny i niekorzystne są także trendy wieloletnie dla producentów owoców. Nie spodziewaliśmy się jednak, że aż tak trudno będzie skupić na Lubelszczyźnie istotne wolumeny malin do mrożenia – mówiła Alina Sielska, Dyrektor Operacyjna w Ulmer.

Produkcja nastawiona na eksport

Choć Ulmer to polska firma, założona w 1994 roku przez państwa Danutę i Pawła Ulmer, to wektor sprzedaży skierowany jest na zachodnie rynki zagraniczne. Firma nie wytwarza mrożonek pod własną marką, ale realizuje zlecenia na dostawy od klientów m.in. z Niemiec, Belgii, Holandii czy Austrii.

- Nasze moce przerobowe, gdy mowa o owocach jagodowych, wynoszą rocznie ok. 5 tys. t. Tyle możemy ich skupić i zamrozić. Możemy też poszczycić się bazą przeszło 400 dostawców z których z niektórymi współpracujemy od wielu lat. Chętnie jednak nawiązalibyśmy nowe relacje, bo zapotrzebowanie na owoce mrożone jest wysokie i wciąż rośnie – wyjaśnia A. Sielska.

Najbardziej potrzebne porzeczki, mile widziane maliny i borówka

W gronie owoców na które zakład ma największe zapotrzebowanie w pierwszej kolejności należy wymienić porzeczki. Mowa tu zarówno o czerwonych jak i czarnych. Ulmer deklaruje także zainteresowanie malinami oraz borówką.

- Klasujemy dostarczane owoce. To potem znajduje odzwierciedlenie w naszej ofercie. Dla przykładu, odbiorcom możemy zaproponować malinę całą, grys, a także tzw. pięćdziesiątkę, czy "siedemdziesiątkę piątkę" czyli obie frakcje połączone w jednym opakowaniu w ustalonych proporcjach. Truskawkę także oferujemy całą w zróżnicowanych kalibrażach, ale również w plastrach i w kostce, robimy z niej przeciery. – informuje Alina Sielska. Cena skupu owoców uzależniona jest w pewnej mierze od ich jakości i tego jaki finalnie produkt może powstać z dostarczanego przez plantatorów surowca.

Czy egipski import zabije polską branżę truskawkową?

W trakcie targowej rozmowy z przedstawicielami Ulmer zapytałem też o rekordowy historycznie import egipskiej mrożonej truskawki i jego wpływ na krajową branżę. - Firmy rozglądają się za importowaną truskawką. Raz, że naszej było w tym roku po prostu mało, a dwa – ta z Afryki jest kilkukrotnie tańsza i niezła jakościowo. Problemem jest jej niedostateczne wewnętrzne wybarwienie. Jeśli ktoś chce robić przetwory to musi egipski surowiec mieszać z polskim, inaczej nie uzyska właściwej jakości. Z pewnością będzie zainteresowanie polską truskawką, choć w dużej mierze jest ona zastępowana importowaną – podzieliła się swoją opinią A. Sielska.

Rośnie zainteresowanie mrożonymi borówkami

Dyrektor Ulmer zwraca uwagę na dość dobre perspektywy dla plantatorów borówki wysokiej, którzy chcieli by nawiązać współpracę z zakładami przemysłowymi. Zbyt na borówkę mrożoną jest coraz większy, a to generuje korzystniejsze stawki skupu. W sezonie 2025 borówka do mrożenia kosztowała w pewnych okresach nawet 9,00 zł/kg.

Alina Sielska przyznaje jednak, że ubiegły sezon był nieudany dla producentów borówki. Pytaniem otwartym pozostaje zachowanie rynku w sytuacji wysokiej krajowej produkcji owoców. Przepustowość zakładów, czy mówiąc ścisłej – ich możliwości zagospodarowania borówki pod kątem mrożenia – są obecnie ograniczone. Należy więc spodziewać się, że w przypadku sezonu o normalniejszym przebiegu pogody wiosną i wyższym plonowaniu latem, zgodnie z prawami ekonomii, przemysłowa borówka będzie tańsza.

Korzyści z nadawania rzędom pokroju zbliżonego do litery V jest kilka. Po pierwsze, ułatwia to zbiór mechaniczny owoców. Porzeczki z zdecydowanej większości w Polsce zbiera się kombajnowo. Maszyny, czy to pół czy całorzędowe, słabo podbierają pędy wykładające się w międzyrzędzia co sprawia, że część plonu pozostaje na krzewie.

Czytaj także:

wapnowanie kwatery

Jesienne wapnowanie plantacji – dlaczego jest potrzebne i jak wykonać je efektywnie?

W przejazdy wykładają się też w większości pędy starsze. Dzieje się tak pod wpływem ciężaru owoców. Korzystnie jest usuwać pędy 4-letnie i starsze – wieloletnie owocowanie osłabia je i sprawia, że plon w kolejnych sezonach jest na nich już wyraźnie niższy. Formowanie rzędów porzeczki poprzez podcięcie rzędów jest zatem naturalnym sposobem na odmłodzenie krzewów. Pewna, choć już znacznie niższa liczba pędów starszych czy uszkodzonych, pozostaje wewnątrz rzędów. Te – o ile czas pozwoli – warto także wyciąć, tym razem już ręcznie.

Podcinanie boczne rzędów porzeczki jest także zabiegiem ułatwiającym odchwaszczanie plantacji w kolejnym sezonie. Nie ma tu znaczenia, czy konkurencyjna wobec porzeczek roślinność likwidowana jest chemicznie, a więc poprzez herbicydy nanoszone belką czy mechanicznie, np. za pomocą pielników hydraulicznych na plantacjach prowadzonych metodą ekologiczną.

Jak formować porzeczki?

Można w tym celu wykorzystać gotowe, produkowane przez firmy działające na ogrodniczym rynku podcinacze, zwane powszechnie formerami. Zazwyczaj są to maszyny listwowe, choć zdarzają się także rozwiązania wyposażone w piły tarczowe.

Najczęściej, choć nie jest to regułą, podcinacze montowane są na przód ciągnika – ułatwia to kontrolę pracy urządzenia i błyskawiczne dokonywanie korekt w torze jazdy. Najefektywniej podcinanie przebiega przy wykorzystaniu urządzeń formujących rząd wyposażonych w wygarniacz zamontowanych na przód ciągnika przy jednoczesnym wykorzystaniu rozdrabniacza sadowniczego z tyłu. W takiej konfiguracji za jednym przejazdem płożące się pędy są nie tylko usuwane ale też likwidowane bezpośrednio na plantacji.

Formowanie porzeczek – czy to już czas?

Powoli już można planować wyjazd na plantację w celu korekty kształtu rzędów. Optymalne okno czasowe na formowanie porzeczek przypada od późnej jesieni do schyłku zimy, a nawet wczesnej wiosny przed ruszeniem wegetacji.

W praktyce dość powszechnym widokiem jest praca ciągników z formerami w porzeczkowych kwaterach w styczniu i lutym. Gleba jest zmarznięta, można dojechać w każdą część plantacji  bez niszczenia darni w międzyrzędziach a obłożenie innymi pracami jest o tej porze roku znikome.

- UPL obchodzi w tym roku ważny jubileusz. 30 lat obecności w Polsce to historia ważnych osiągnięć, ale i zmian, jakie przechodziła sama firma. Czy mógłby Pan przypomnieć czytelnikom, jakie były początki i kluczowe momenty w rozwoju firmy?

Dr inż. Adam Słowiński, UPL

FOTO: Upl

[Dr inż. Adam Słowiński, Prezes Zarządu UPL Polska] – Działamy w naszym kraju już 30 lat, dziś jako UPL Polska. Wszystko zaczęło się w 1995 roku – wtedy powstało NM Agro Poland Sp. z o.o., czyli polski oddział japońskiego koncernu Nichimen Corporation. Ważnym etapem była zmiana nazwy na Arysta Agro, a następnie Arysta LifeScience. Arysta rozwijała się i przejmowała inne podmioty, zyskując wiele produktów w swoim portfolio. Jednak kamieniem milowym było przejęcie Arysta LifeScience przez koncern UPL w 2019 roku. Od tego czasu nasza organizacja bardzo się rozwinęła zarówno pod względem osiąganych obrotów, jak i jako zespół. Jednak z perspektywy rolników czy sadowników ważne jest to, że chociaż zmieniały się nazwy i właściciele, to wciąż ta sama firma, w pewnym stopniu nawet z tymi samymi ludźmi, która oferuje wysokiej jakości środki ochrony roślin i innowacyjne biorozwiązania.

Silne portfolio w czasach zmian

– Użytkownicy dobrze znają Wasze flagowe produkty, od lat obecne na polach i w sadach. To m.in. Cyperkill Max 500 EC, Select Super 120 EC czy Captan 80 WDG. W ostatnich latach za sprawą decyzji Komisji Europejskiej doszło do wycofania wielu substancji aktywnych. Jak UPL radzi sobie z tym wyzwaniem i jak pomaga rolnikom budować technologie ochrony upraw?

– Przez lata oferowaliśmy produkty, które do tej pory są pamiętane i rozpoznawane przez rolników. Łączymy spuściznę z czasów Arysta LifeScience, która wprowadzała na rynek nowoczesne, efektywne rozwiązania, ale nie była właścicielem substancji aktywnych, z ogromnym potencjałem koncernu UPL. Wytwarza on wszystkie substancje aktywne, jakimi dysponujemy. Niezależność od chińskich producentów tych komponentów daje nam możliwości dalszego rozwoju. Przykładem jest segment naszych produktów dla plantatorów buraków cukrowych. Herbicydy takie jak Metafol Pro, Beetup Flo, Oblix MT 500 SC, Target 700 SC są w tym momencie nie do zastąpienia. Po wypadnięciu kilku substancji aktywnych plantatorzy buraka cukrowego, a mówimy o ponad 25 tysiącach gospodarstw, muszą ochronić pola przed chwastami, bazując na kilku substancjach aktywnych. Dysponujemy też ważnymi produktami do ochrony fungicydowej ziemniaków. To np. Sacron WG czy wprowadzony niedawno Cuprofix C na bazie miedzi.

Czytaj także:

truskawki w gruncie

Truskawki polowe jesienią – jak przygotować rośliny do zimowania i kolejnego sezonu?

Biostymulatory zrewolucjonizowały uprawę i rynek

Owoce truskawki

FOTO: Upl

– Miedź to przykład substancji organicznych, na jakie coraz silniej stawiacie. Ale jeśli chodzi o naturalne rozwiązania do ochrony oraz wspomagania wzrostu i plonowania upraw, można powiedzieć, że są one wpisane w DNA firmy. Jak wyglądało wprowadzanie ich na rynek?

– Ponad 20 lat temu to były nowoczesne technologie, które dopiero raczkowały. Kiedy w 2002 roku zaczynałem pracować jako konsultant naukowy dla ówczesnej firmy NM Agro, byłem specjalistą ds. produktów specjalnych, bo nie było nazw "biostymulatory" czy "produkty biologiczne". To my po raz pierwszy użyliśmy słowa "biostymulator" w piśmie rolniczym. Wprowadziliśmy na rynek Asahi SL, pierwszy w Polsce biostymulator zarejestrowany jako środek ochrony roślin, następnie rozwiązania na bazie ekstraktów z alg oraz preparaty oparte o aminokwasy. To było niezwykłe doświadczenie, bo oferowaliśmy coś zupełnie nowego, co wcześniej nie było stosowane. Przecieranie szlaków i bycie pionierem nie jest łatwe. Najważniejsze było wyjaśnienie rolnikom, jak działają biostymulatory i jakie są zalety stosowania tego typu produktów. Wiedzieliśmy, że ich dodawanie do technologii produkcji dawało wymierne korzyści praktycznie w każdej uprawie. Mierzyliśmy te efekty działania, pokazując lepsze parametry jakościowe upraw dzięki zastosowaniu naszych biostymulatorów, ale i to, jak biostymulacja przekłada się na przychody z produkcji rolnej. Na bazie naszych doświadczeń wiele firm zaczęło wprowadzać swoje rozwiązania. Rynek urósł, pojawiają się nowe produkty, ale niestety wciąż brakuje regulacji prawnych.

– W dobie wycofywania kolejnych substancji aktywnych, wprowadzania regulacji wynikających z Zielonego Ładu i rosnących wymagań konsumentów, dotyczących bezpieczeństwa żywności, można przewidywać, że produkty biologiczne staną się nieodzownym elementem rolnictwa przyszłości. Jaką strategię w związku z tymi tendencjami ma firma UPL?

– Nie ma odwrotu od zachodzących zmian. Globalny slogan UPL brzmi "Reimagined Sustainability". Naszym celem jest właśnie wyobrażenie sobie na nowo i zbudowanie zrównoważonej produkcji – z wykorzystaniem preparatów biologicznych, które nie mają pozostałości, oraz połączenie ich z konwencjonalnymi środkami ochrony roślin. Tak działa ProNutiva, opracowana przez nas technologia wykorzystywana w produkcji jabłek. Oferujemy także biofungicydy do innych upraw, takie jak Yukon – unikalne połączenie siarki i miedzi z dodatkiem gumy ksantanowej, produkt zarejestrowany jako środek ochrony roślin. Odpowiednio zastosowany zabezpiecza buraki cukrowe przed chwościkiem równie skutecznie jak preparaty systemiczne. Już dziś rozwiązania biologiczne mają bardzo duży udział w naszej ofercie, jesteśmy numerem jeden pod tym względem. Ten segment nosi w UPL nazwę NPP, Natural Plant Protection. W najbliższych latach będziemy wprowadzali jeszcze więcej produktów opartych o znane, jak też o innowacyjne technologie. Będą one mogły z powodzeniem zastąpić wycofywane produkty. Zapewnimy rolnikom również nowe narzędzia do ochrony roślin przed chorobami, szkodnikami czy do biostymulacji.

Czytaj także:

komunikat jagodowy 21.05.2025

Uszkodzenia po przymrozkach, choroby, szkodniki. Komunikat jagodowy 21.05.2025

Trzy dekady przemian i osiągnięć

– 30 lat UPL w Polsce to zarazem 3 dekady fundamentalnych zmian w polskim rolnictwie. Kiedy firma rozpoczynała działalność, nasz kraj nie należał jeszcze do Unii Europejskiej. Jak ocenia Pan ten okres z dzisiejszej perspektywy?

– Na początku lat dwutysięcznych walczyliśmy, żeby dogonić Zachód. Potem, po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, nastąpił ogromny rozwój rolnictwa. Efektywność produkcji rolnej zwiększyła się diametralnie. Przez te lata zmienił się rynek, zmieniły się wymagania prawne związane z wprowadzaniem produktów, technologie produkcji upraw i oczekiwania klientów. I oczywiście podejście do środowiska. Polscy rolnicy mogą być wzorem dla kolegów z innych krajów unijnych i nie tylko. Są przedsiębiorcami, którzy nie chodzą utartymi ścieżkami. Wciąż szukają czegoś, co pozwala im rozwijać się, dlatego chętnie stosują nowe technologie.

– A jaka jest Pana historia w UPL? Dołączył Pan do zespołu zaledwie kilka lat po rozpoczęciu działalności firmy w Polsce.

– Rozpocząłem tę pracę w 2002 roku, będąc adiunktem w Katedrze Sadownictwa w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Projekt, do którego zostałem zatrudniony jako konsultant zewnętrzny, dotyczył produktów Asahi SL i Carpovirusine. Po kilku miesiącach intensywnej pracy badawczej dostałem propozycję zatrudnienia na stałe jako specjalista ds. produktów specjalnych. Z czasem zostałem szefem badań i rozwoju. Przez pewien okres odpowiadałem za kategorię bioproduktów w Europie. Od 2015 roku byłem szefem marketingu na Polskę i kraje bałtyckie. Tuż przed przejęciem Arysta LifeScience przez UPL zostałem Prezesem Zarządu – i pełnię tę funkcję dziś w UPL Polska.

Czytaj także:

ochrona malin

Przemrożenia i przędziorki na malinach – komunikat jagodowy 18.03.2025

Uprawiamy Pola Lepiej

– Z czego jest Pan dumny, jeżeli chodzi o osiągnięcia na przestrzeni tych lat?

– Jestem dumny z faktu, że pionierskie, a nawet wizjonerskie prace, które prowadziliśmy, spowodowały, że wiele technologii i produktów, jakie wprowadzaliśmy wiele lat temu, stały się w rolnictwie standardem. Ale najbardziej jestem dumny z tego, z jakimi ludźmi pracuję i jaki świetny zespół stanowimy. Ostatnie dwa lata były trudne ze względu na załamanie rynku. To było bardzo duże wyzwanie, ale utrzymaliśmy integralność zespołu. Byliśmy razem nie tylko w dobrych chwilach, gdy celebrujemy sukcesy, ale też kiedy mamy duże wyzwania i trudne zadania do wykonania. To napawa mnie największą dumą. Potrafimy rozwijać i siebie, i całą organizację.

– A co najbardziej lubi Pan w swojej pracy?

– Najbardziej lubię pracować z ludźmi – z naszym zespołem, z kolegami z innych krajów, z partnerami biznesowymi, z klientami, czyli rolnikami. Bardzo lubię wprowadzać nowe produkty i technologie. Czasami przyłapuję się na tym, że mam aż za dużo pomysłów, które muszę niejako limitować i powoli wdrażać je w życie.

– Hasło 30-lecia UPL Polska brzmi "Uprawiamy Pola Lepiej". Jakie jest jego przesłanie?

– Chcielibyśmy w ten sposób życzyć polskim producentom rolnym, którzy specjalizują się w roślinach polowych, sadowniczych, warzywniczych czy ozdobnych, żeby dzięki naszym rozwiązaniom uprawiali swoje pola lepiej, mając z tego satysfakcję – również pod względem finansowym.

Źródło: UPL

Rekord został potwierdzony pod nadzorem dwóch sędziów z Kancelarii Rekordów.

Staranne nawożenie, pielęgnacja oraz kontrola warunków uprawy pozwoliły osiągnąć wyjątkowy wynik. Do sukcesu przyczynił się m.in. produkt Krio-Flor, zastosowany w okresie przymrozków, gdy temperatury spadały nawet do -8°C. Oprysk wykonano dwukrotnie, w odstępie siedmiu dni, co skutecznie zabezpieczyło rośliny i zminimalizowało straty spowodowane mrozem.

Porzeczka czarna

FOTO: Firmowe

Sucha i zimna wiosna sprawiła, że zastosowane nawozy mineralne w formie granul pozostały pod krzewami aż do zbioru i nie zostały w pełni wykorzystane przez rośliny.

Właśnie dlatego kluczowe okazało się wczesnowiosenne zastosowanie takich produktów jak AzotoPower i FosfoPower, które zapewniły odpowiednią ilość azotu i fosforu, niezależnie od ograniczonej dostępności składników z nawozów mineralnych. Dodatkowo zastosowano Rewital PRO+, który poprawia strukturę gleby oraz warunki dla rozwoju systemu korzeniowego. Preparat przyspiesza również procesy mineralizacji, dzięki czemu zapobiega gniciu i butwieniu opadłych liści i owoców, tym samym ograniczając miejsce bytowania patogenów odglebowych.

Owoce porzeczki

FOTO: Firmowe

Kolejnym kluczowym produktem była Baktotarcza S - probiotyk dla roślin, zastosowany trzykrotnie w sezonie. Wzmocnił on kondycję krzewów, poprawiając ich zdrowotność oraz przyspieszając metabolizm, co ograniczyło akumulację pozostałości substancji aktywnych (MRL).

Niezastąpionym elementem technologii był również ImPROver+, sprawdzony stymulator wzrostu roślin. Zwiększa on wigor i odporność na stres, a dodatkowo wspiera regenerację po skutkach mrozu, gradu czy mechanicznych uszkodzeniach związanych z zabiegami pielęgnacyjnymi.

Gospodarstwo pana Jarosława Peczki znajduje się w miejscowości Józefów (województwo łódzkie). Pan Jarosław od wielu lat specjalizuje się w uprawie czarnej porzeczki, prowadząc produkcję na łącznej powierzchni 70 ha. Zbiory są przeznaczane do przetwórstwa przemysłowego i wykonywane przy użyciu kombajnów.

Polska od lat plasuje się wysoko w światowych rankingach produkcji rolniczej, odpowiadając nawet za 1/3 globalnej produkcji czarnej porzeczki.

Sezon dla nas nie był tak ciężki, jak poprzedni. Mieliśmy tu noc z przymrozkiem -2,0°C w najchłodniejszym momencie w niektórych częściach plantacji, ale porzeczki dobrze odżywione i zabezpieczone biostymulatorami spokojnie zniosły tę niedogodność – wyjaśnia Marcin Sadak, który gospodarstwo porzeczkowe o powierzchni 23 ha wraz z ojcem Tomaszem prowadzi w miejscowości Okalina-Wieś.

Czytaj także:

ceny porzeczek

Ruszyły zbiory porzeczki. Ceny skupu są niezłe, ale mogłyby być lepsze

Istotnie, w roku 2024 przymrozki były tu o wiele poważniejsze. Wokół plantacji palono słomę i zadymienie utrzymywano aż do świtu, gdy temperatura powietrza znów zaczęła wykazywać dodatnie wartości. Tym razem takie zabiegi nie były konieczne. Gospodarz już od kilku lat nawozi i na wypadek stresu wzmacnia rośliny produktami z gamy Timac Agro. Nalistnie stosowano tu m.in. Maxifrut i Seactiv Gold, Seactiv Axis czy Maxifruit. Marcin Sadak wysoko ocenia także Maral. Połączenie tych produktów poskutkowało efektywnym zabezpieczeniem roślin i przełożyło się na osiągnięcie wysokich plonów.

Trzy odmiany, wysokie plonowanie

W gospodarstwie Sadaków uprawiane są trzy odmiany porzeczki czarnej. Już wcześniej rosły tu kwatery odmian ‘Ben Connan’ i ‘Ruben’ – to one w tym roku stanowiły filary produkcyjne. Pierwszy raz przeprowadzono jednak zbiór w kwaterze z dwuletnimi porzeczkami odmiany ‘Polben’. W tym przypadku w przeliczeniu na hektar plon wyniósł 3,7 t, zaś średnie plonowanie dla wszystkich stanowisk zbliżyło się do poziomu 10 t/ha.

Pod kątem ochrony sezon nie był wybitnie bardzo trudny. Wycofano acetamipryd, ale jakoś sobie poradziliśmy. Kluczem jest ciągła lustracja. Właściwie codziennie popołudniu jeden z nas – tata lub ja – objeżdża plantacje. Sprawdzamy pułapki i to co się w nich odłowiło, oglądamy rosliny. Jeśli jest problem, działamy natychmiast. Nie czekamy aż sytuacja stanie się trudna do rozwiązania – informuje Marcin Sadak.   

Ceny zadowalające, ale młodych nasadzeń coraz więcej

Jak informuje Marcin Sadak, zbiór porzeczek rozpoczął przy cenach na poziomie ok. 8,00 zł/kg a kończył przy stawce 6,50 zł/kg. Ocena sezonu 2025 musi zostać przeprowadzona oddzielnie dla każdego gospodarstwa i oparta o osiągnięte plony. W przypadku Sadaków jest bardzo pozytywna.  

Na horyzoncie rysuje się jednak pewien problem. Marcin Sadak dostrzega wzmożone zainteresowanie zakładaniem nowych planacji. W kilku ostatnich sezonach trudne pogodowo wiosny czy okresowe letnie susze i gradobicia w poszczególnych regionach silnie zaburzały produkcję porzeczek czarnych w Polsce. Niskie w skali kraju plonowanie przekładało się na wysokie ceny. Jeśli jednak trafi się łatwy uprawowo sezon, gdy już nowe kwatery wejdą w pełnię owocowania, ceny znowu mogą się załamać.

Można spodziewać się, że sezon tak jak i poprzedni rozpocznie się od prób wyprzedzającego skupu porzeczki, przechowania jej i sprzedaży, gdy stawki zaczną piąć się w górę. Takie działania dodatkowo mogą nakręcać ceny, które i tak powinny być bardzo wysokie w tym roku.

Czytaj także:

ceny porzeczki czarnej

Ceny porzeczki czarnej: „Będzie drogo, ale bez rekordów”

W branży pojawiają się opinie, że skup zacząć może się od 5,00-6,00 zł/kg. Przy spodziewanych wydajnościach w tym sezonie stawka taka wydaje się nie do utrzymania i musi być wyższa. Pogoda sprawiła, że w części stanowisk po prostu owoców nie ma a w wielu innych ich ilości są śladowe.

Są też plantacje, gdzie zbiory zapowiadają się przyzwoicie, ale tu pojawia się kolejne zagrożenie…

Jaki jest najczarniejszy scenariusz?

Pojawiają się głosy o tym, że zakłady mogą wcale nie kupować porzeczki czarnej z uwagi na przekroczenia pozostałości acetamiprydu w owocach. Obawy dotyczą tego, że pomimo przekazywanych informacji, aby preparatów z tą substancją nie stosować, część ogrodników i tak po nią sięgnie. Przedstawiciele zakładów obawiają się, że nie będzie można takiego towaru następnie sprzedać. To byłby najczarniejszy scenariusz dla uprawy porzeczki dla przemysłu w Polsce. Czy realny? Miejmy nadzieję, że nie...

Adam Ciaś, Innvigo

FOTO: Innvigo

„Już 10 lat razem!” – z dumą informuje firma INNVIGO, która właśnie świętuje swój jubileusz. To okazja, żeby podsumować osiągnięcia z pierwszej dekady funkcjonowania, opowiedzieć o dalszych planach rozwoju, a także zaprezentować tegoroczne nowości oraz rekomendacje na rozpoczynający się sezon. Słowo osiągnięcia jest kluczowe, ponieważ nie jest sztuką istnieć 10 lat. Ale istnieć z sukcesem przez 10 lat to coś więcej. Naprawdę uważam, że mamy się czym pochwalić – mówił Adam Ciaś, Prezes Zarządu INNVIGO.

INNVIGO wczoraj i dziś

27 stycznia minęło 10 lat od rozpoczęcia działalności INNVIGO. Nowe, nieznane przedsiębiorstwo wyłącznie z polskim kapitałem weszło na rynek zdominowany wówczas przez międzynarodowe koncerny i zdecydowało się konkurować z nimi jakością i atrakcyjnością oferty. Dziś z pełnym przekonaniem można stwierdzić, że odważna, ambitna strategia – oparta na założeniu, żeby dostarczać rolnikom skuteczne środki ochrony roślin w konkurencyjnych cenach i zapewniać profesjonalne doradztwo – okazała się słuszna. To właśnie doradztwo od samego początku odróżniało firmę od innych podmiotów specjalizujących się w produktach generycznych.

Krzysztof Golec, Innvigo

FOTO: Innvigo

Już na początku zdawaliśmy sobie sprawę, że nie wystarczy mieć dobre produkty. Dlatego stawialiśmy na innowacyjność, na zapał do działania, pozyskiwaliśmy do współpracy najbardziej doświadczonych ludzi z branży. I tego zapału starczy nam w dalszym ciągu na wiele kolejnych wyzwań – podkreślał Krzysztof Golec, Wiceprezes INNVIGO.

Na przestrzeni lat zmieniały się hasła, które ilustrowały kolejne etapy działalności INNVIGO. „Polska firma, światowa jakość, rewelacyjna cena” – była to swoista wizytówka nowego gracza na rynku chemii rolniczej, która prezentowała firmę i charakteryzowała jej ofertę. Następnie, podkreślając, że „Dobre rozwiązania nie muszą być drogie”, INNVIGO akcentowało jakość rozwiązań, idącą w parze z korzyściami ekonomicznymi. Natomiast inspiracja do stworzenia obecnie używanego hasła oraz kampanii „#wybieramINNVIGO” pochodziła od rolników, którzy chętnie korzystają z polskich środków ochrony roślin i dzielą się pozytywnymi doświadczeniami z ich stosowania.

Dekada sukcesów

Zaledwie w ciągu dekady INNVIGO osiągnęło spektakularny sukces, o czym świadczy fakt, że należy do czołówki producentów środków ochrony roślin na krajowym rynku. W portfolio ma 75 produktów (czyli formulacji, a marek handlowych jest jeszcze więcej) oraz pakiety na konkretne problemy występujące na polach. Gdy firma rozpoczynała działalność, proponowała klientom 6 preparatów, czyli ponad dziesięciokrotnie mniej. Sukcesywnie oferta różnicowała się i zmieniała nie tylko pod względem liczebności, ale także specyfiki środków. Po produktach jednoskładnikowych do portfolio INNVGO dołączały preparaty złożone, wieloskładnikowe, również takie oparte na autorskich recepturach. Z czasem przedsiębiorstwo rozpoczęło opracowywanie i rekomendowanie rolnikom kompletnych technologii do ochrony głównych upraw polowych.

Rozwiązania te, tak chętnie wybierane przez polskich plantatorów, są efektywne i ekonomiczne, dzięki czemu INNVIGO może pochwalić się, że jest liderem pod względem chronionej powierzchni upraw w Polsce. Natomiast w ósmej edycji prestiżowego rankingu Złota Setka Polskiego Rolnictwa, zorganizowanego w 2024 roku przez redakcję tygodnika „Wprost”, firma zajęła trzecie miejsce w kategorii Środki Ochrony Roślin, rywalizując z globalnie działającymi koncernami.

W 2015 roku w INNVIGO było zatrudnionych 18 osób, a teraz jest ich ponad 60, w tym 30 profesjonalnych doradców terenowych. Aby wspierać plantatorów najnowszą wiedzą i pomagać im w rozwiązywaniu problemów, przedsiębiorstwo prowadzi rozbudowaną działalność badawczo-rozwojową, jak również liczne testy na platformach doświadczalnych. Regularnie w całej Polsce organizowane są warsztaty, które cieszą się dużym zainteresowaniem rolników. W ramach kampanii „Idę po rekord” firma opracowuje zalecenia, które wspomagają osiąganie jak najwyższych plonów.

Polska firma chroni krajowe i światowe uprawy

Dynamiczny rozwój INNVIGO na krajowym rynku to zasługa zarówno szerokiej oferty preparatów oraz ich wysokiej jakości, jak i rozbudowanej sieci dystrybucyjnej oraz doradczej. Od 2015 roku wartość sprzedaży sukcesywnie rosła i w 2024 roku wyniosła łącznie ok. 550 mln złotych. W ramach zagranicznej działalności INNVIGO środki ochrony roślin są dystrybuowane już w 25 krajach – nie tylko w Europie, ale również w Ameryce Północnej i w Afryce. W Czechach, Rumunii i krajach bałtyckich funkcjonują odrębne organizacje, odpowiadające za tamtejsze rynki. W 2024 roku wartość sprzedaży zagranicznej wyniosła ponad 150 mln zł i stanowiła ok. 30% przychodu firmy.

Jeżeli chodzi o plany na nadchodzące lata, INNVIGO stawia na elastyczne dostosowywanie oferty do zmieniających się potrzeb producentów rolnych. Nowym rejestracjom i wprowadzaniu kolejnych środków będzie towarzyszyć intensywne wspieranie sprzedaży i wzmacnianie relacji z klientami, m.in. za pośrednictwem platform multimedialnych, podcastów, bazy wiedzy Między Miedzami czy technologii AI.

Nowe preparaty i wiosenne rekomendacje

Nowym rozwiązaniem do ochrony zbóż jest herbicyd Pacyfik 30 OD (mezosulfuron metylowy), przeznaczony do zwalczania trudnych chwastów jednoliściennych. Środek ten będzie oferowany również w praktycznym zestawie Pacyfik Duo z herbicydem Fundamentum 700 WG. Pacyfik Duo to kompletne rozwiązanie do zwalczania chwastów jedno i dwuliściennych wiosną. Natomiast paleta fungicydów powiększyła się o preparat Etiuda 250 EC (piraklostrobina). To druga strobiluryna od INNVIGO – polecana do zwalczania sprawców rdzy, chorób podstawy źdźbła czy plamistości liści – która sprawdzi się w ramach strategii antyodpornościowej.

Kolejną tegoroczną nowością będzie Klapton 33 WG, czyli dwuskładnikowy fungicyd do ochrony wielu upraw warzywniczych i sadowniczych.

Eksperci z INNVIGO opracowali szczegółowe zalecenia dotyczące ochrony kukurydzy w nowym sezonie. W przypadku tej uprawy zakres oferty INNVIGO jest unikalny na rynku i obejmuje różnorodne technologie herbicydowe, dobrane pod kątem problemów z chwastami i warunków pogodowych. Opierają się one na trzech flagowych preparatach z tego segmentu. Są to: Metodus 650 WG, kompletny herbicyd do technologii doglebowej, Tudor 114 OD do zabiegów wczesnopowschodowych oraz Mezonir 340 WG do stosowania po wschodach roślin.

Powstały również precyzyjne rekomendacje dotyczące wiosennej ochrony rzepaku ozimego w poszczególnych fazach rozwojowych, dostosowane do skali obecnie występujących i prognozowanych zagrożeń ze strony patogenów grzybowych i szkodników.

Wołodymyr Timków z firmy Vimagro, zajmującej się m.in. produkcją sadzonek porzeczek i szparagów, w swym tekście zamieszonym w Agro Times, pisze że odradza zakładanie na Ukrainie małych plantacji. W jego opinii inwestorzy powinni myśleć o większych nasadzeniach pozwalających na pełną mechanizacje prac. Zwraca uwagę na kurczący się dostęp do pracowników sezonowych, którzy ręcznie mogliby zrywać owoce, ale także na finansowy aspekt takiego zbioru. Szkółkarz spodziewa się sezonów w dalszej perspektywie czasu, gdy będzie on nieopłacalny. Najbliższe cztery lata mają jego zdaniem być jednak korzystne dla plantatorów porzeczki z uwagi na panujące na międzynarodowym rynku, zwłaszcza w Polsce, uwarunkowania.

Ceny zachęcają do zakładania plantacji porzeczek

Autor analizuje stawki po jakich porzeczki czarne były skupowane na Ukrainie w ostatnich latach. Podaje, że jeszcze 7-8 lat temu owoce przemysłowe skupowane były po 12 UAH/kg (1,16 zł/kg wedle kursu wymiany walut na 30 stycznia 2025 r). To sprawiało, że biznes ten był w bezwzględnie nieopłacalny dla bardzo małych plantacji, gdzie porzeczki zrywano ręcznie. W ciągu ostatnich trzech- czterech lat stawki za porzeczki czarne były jednak stosunkowo wysokie i wahały się za Bugiem w granicach 35-40 UAH/kg (3,40-3,90 zł/kg), a pik cenowy przypadł na 2024 rok, kiedy to ukraińscy dostawcy owoców mogli liczyć na stawkę w wysokości 70 UAH/kg (6,75 zł/kg). Stan taki był pokłosiem wiosennych przymrozków, które zmniejszyły zbiory zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce.

rynek porzeczki czarnej

Ukraina wkrótce zwiększy eksport mrożonych porzeczek. Czy to problem dla polskich plantatorów?

Chimeryczność rynku premiuje dużych

Szkółkarz i plantator przyznaje, że w warunkach tak dużej zmienności rynku najlepiej czują się gospodarstwa porzeczkowe o dużej powierzchni, co najmniej 20 hektarów, gdzie uprawia się odmiany o różnych okresach dojrzewania. Na takich plantacjach prowadzi się mechaniczną pielęgnację i zbiór, a w ujęciu wieloletnim notuje się znacznie wyższą rentowność niż w uprawach zbóż. Osobiście, gdybym miał jeszcze raz wejść w ten biznes, zacząłbym od 50 hektarów. Szkoda, że sami nie mamy takiej przestrzeni do zagospodarowania. Przy plonach na poziomie 7-10 t/ha i cenach zbliżonych do 7 zł/kg przychód może znacznie przekroczyć 50 tys. zł/ha. Nawet po odjęciu 20-30% tej kwoty na koszty prowadzenia kwater, plantatorowi wciąż zostaje bardzo godziwy zarobek – wyjaśnia Wołodymyr Timków.

Subiektywny komentarz

Bardzo możliwe, że optymistyczne prognozy i kalkulacje roztaczane na łamach Agro Times są w pewnej mierze nieobiektywne. Ich autorem jest producent m.in. sadzonek czarnej porzeczki, więc można przypuszczać, że z oczywistych względów zależy mu na tym, by moda na zakładanie plantacji porzeczki czarnej zapanowała w Ukrainie.

Pamiętajmy jednak, że Ukraińscy inwestorzy mogą nie analizować polskich doświadczeń po udanym roku 2011, kiedy to od sezonu 2014 włącznie przez wiele kolejnych lat o zarabianiu na produkcji owoców porzeczki czarnej mowy być nie mogło. Skupienie się wyłącznie na ostatnich kilku sezonach faktycznie może prowadzić do wniosku, że porzeczka jest "czarnym złotem", a inwestycja w jej uprawę tzw. pewniakiem.

Złowrogo o sobie przypomina w tej sytuacji scenariusz duński. Nim Polska weszła do Unii Europejskiej porzeczka czarna w Danii uprawiana była na powierzchni ok. 10 tys. ha. Gdy jednak z naszego kraju na wspólny rynek zaczął napływać tańszy surowiec, tamtejszy segment porzeczkowy owocowego rynku praktycznie zniknął – zmiana ta zaszła na przestrzeni zaledwie kilku lat. Czy ukraińskie rolnictwo wejdzie niedługo do UE? A może już w niej jest. Sam się nad tym coraz częściej zastanawiam…

Nie będziemy zagłębiali się w mechanizm rynkowej sinusoidy, który dotyczy rynku czarnych porzeczek. Wszyscy wiemy, że masowe nasadzenia po sezonie wysokich cen skutkują za kilka lat dużą podażą i stawkami, które w przeszłości nie rekompensowały nawet kosztów zbioru mechanicznego. Z drugiej strony, plantacji nie przybywałoby w tak szybkim tempie, gdyby powszechny dostęp do tanich, nielegalnie rozmnażanych sadzonek.

Pytanie o licencję i głucha cisza w telefonie

Wchodząc na portale z ogłoszeniami bez problemu znajdziemy dziesiątki ogłoszeń o sprzedaży odmian takich jak Tihope®, Tisel® czy Tiben®. Oferowane są ilości 10, 30 czy 50 tysięcy sztuk, a paleta odmian jest oczywiście znacznie szersza. Zdecydowana większość ogłoszeniodawców nie kryje się z nazwą odmiany, na której rozmnażanie nie posiadają licencji.

Skąd to wiemy? Zadzwoniliśmy na numery podane w pięciu pierwszych ogłoszeniach z ofertą odmian wyhodowanych w Instytucie w Skierniewicach. Po pytaniu o licencje, wszystkich pięciu rozmówców rozłączyło się...

Jakie są konsekwencje?

Powyższe zagadnienie dokładnie precyzuje ustawa z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin. W artykule 37 czytamy, że ten, kto:

1) narusza wyłączne prawo do odmiany (wytwarzanie lub rozmnażanie, przygotowanie do rozmnażania, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż lub inne formy zbywania, eksport, import, przechowywanie)

2) oznacza nazwą odmiany chronionej wyłącznym prawem innej lub nieznanej odmiany podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Tracą wszyscy

W przypadku legalnego zakupu sadzonek szkółkarz posiadający licencję na rozmnażanie odmiany zgłasza hodowcy ilości sprzedanych roślin i odprowadza opłatę licencyjną. W przypadku kupowania z niepewnych źródeł, plantator naraża się na:

• zakup wyrodzonego lub chorego materiału szkółkarskiego który nie będzie plonował
  w sposób zadowalający,


• roszczenia ze strony hodowcy opłat licencyjnych,


• roszczenia ze strony hodowcy o zwrot utraconych korzyści,


• karę grzywny lub nawet karę pozbawienia wolności nawet do 5 lat (np. kradzież dóbr intelektualnych, paserstwo).


•  

Krótkie podsumowanie:

• Samowolne rozmnażanie odmian licencyjnych jest nielegalne


• Nawet przechowywanie materiału szkółkarskiego odmian prawnie chronionych jest łamaniem prawa


• Łamaniem prawa jest także przygotowanie do rozmnażania, – każdy kto kupuje niewielką partię roślin z zamiarem jej dalszego rozmnożenia – łamie prawo,


• Każdy kto oferuje towar do sprzedaży np. na aukcjach internetowych – łamie prawo


• Oferowanie do sprzedaży porzeczek bez nazwy odmianowej też narusza wyłączne prawo, gdyż jest to oferowanie do sprzedaży materiału który nie różni się wyraźnie od odmiany chronione


•  

źródło opracowania prawnego: www.brzezna.pl