Czerwcowe upały przyniosły temperatury sięgające blisko 40°C. Szczególnie mocno ucierpiały plantacje czarnej porzeczki. Skala zjawiska była wyjątkowa, dlatego plantatorzy i reprezentujące ich organizacje uznali, że konieczna jest szybka reakcja administracji.

– To były historycznie wysokie temperatury i pierwszy raz mieliśmy do czynienia z tego typu zdarzeniem na taką skalę – podkreśla dr Mirosław Korzeniowski, prezes Stowarzyszenia Agroekoton.

Inicjatywa wyszła ze środowiska plantatorów współpracujących z Agroekotonem oraz Spółdzielnią Rolników Lubelska Porzeczka. Do działań dołączyli pozostali członkowie Klastra Ogrodnictwo Przyszłości i partnerzy,  zwłaszcza Polskie Stowarzyszenie Plantatorów Porzeczek z dr Piotrem Baryłą na czele oraz Krajowa Rada Izb Rolniczych. Spotkało się to z szybką reakcją ze strony MRiRW. Dotknięte szkodami gospodarstwa w rejonie Klementowic w powiecie Puławskim odwiedziła wiceminister Małgorzata Gromadzka.

Wspólnie skierowano do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego apel z propozycją podjęcia działań i uruchomienie odpowiedniego wsparcia.

Czytaj także:

upały

Porzeczki i maliny po upale. Straty są już nie do odrobienia

Naukowe potwierdzenie skali strat

Jednym z najważniejszych elementów działań było przygotowanie wiarygodnych danych potwierdzających, że upały miały charakter nadzwyczajny i objęły znaczną część areału.

W ramach Klastra Ogrodnictwo Przyszłości skonsultowano się z Instytutem Ogrodnictwa oraz IUNG-PIB w Puławach. Naukowcy opracowali mapy temperatur, które wykazały, że ekstremalne upały dotknęły ponad 80 proc. powierzchni upraw, szczególnie plantacji czarnej porzeczki.

Dane te stały się podstawą do zaproponowania nowego sposobu szacowania strat.

- Zamiast tworzyć komisje, które musiałyby odwiedzać każdą plantację, zaproponowaliśmy wykorzystanie map i danych naukowych. Dzięki temu możliwe było szybkie określenie obszarów objętych klęską, a następnie przyjmowanie zgłoszeń od poszczególnych rolników – wyjaśnia dr Mirosław Korzeniowski.

MRiRW, spotkanie w sprawie strat o upałach

FOTO: Kop

Sprawna współpraca administracji, nauki i branży

Jak wskazuje przedstawiciel Agroekoton, procedura została przygotowana i zaakceptowana w ciągu około dwóch tygodni. Był to przykład sprawnej współpracy administracji publicznej, instytutów naukowych oraz przedstawicieli sektora jagodowego.

Ważne było również formalne wystąpienie kilku organizacji branżowych. Dzięki niemu problem nie był przedstawiany jako seria indywidualnych opinii plantatorów, lecz jako realne zagrożenie dotyczące całego sektora.

– Chodziło o to, aby pokazać, że nie są to tylko odczucia poszczególnych gospodarstw, ale problem potwierdzony danymi naukowymi i dotyczący znacznego obszaru upraw – argumentuje dr Korzeniowski.

W efekcie, do katalogu szkód wprowadzono straty nadzwyczajne spowodowane wysokimi temperaturami. Wcześniej tego rodzaju szkody nie były wyodrębnione w obowiązujących procedurach.

Nie odszkodowania, lecz zapomogi na przetrwanie

Organizacje plantatorskie od początku podkreślały, że oczekiwane środki nie powinny być traktowane jako pełne odszkodowanie za poniesione straty. Ich celem ma być pomoc gospodarstwom w przetrwaniu trudnego okresu i przygotowaniu się do kolejnego sezonu.

Dotyczy to zwłaszcza plantatorów czarnej porzeczki, dla których skutki czerwcowych upałów były wyjątkowo dotkliwe. W wielu gospodarstwach straty miały charakter historyczny i mogły zagrozić dalszemu funkcjonowaniu plantacji.

Zapowiedziano wsparcie dla poszkodowanych

Podjęte działania przyniosły konkretny efekt. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosiło 13 października uruchomienie zapomóg dla producentów poszczególnych gatunków, które znalazły się w wykazie upraw objętych pomocą.

Zgodnie z przekazanymi informacjami ma zostać zagwarantowane wsparcie. O jego przyznanie będą mogli ubiegać się rolnicy, którzy wcześniej zgłosili poniesione straty i spełnią określone warunki.

Dla sektora jagodowego najważniejsze jest jednak nie tylko samo wsparcie finansowe, lecz także stworzenie procedury, która może mieć znaczenie w przypadku podobnych zdarzeń w przyszłości. Czerwcowe upały pokazały, że zmiany klimatu wymagają szybkiego reagowania, współpracy wielu środowisk i wykorzystywania danych naukowych przy ocenie szkód.

MRiRW potwierdza te informacje oficjalnym komunikatem

Wczoraj na stronie internetowej ministerstwa ukazał się komunikat, który potwierdza informacje przekazane przez prezesa Agroekoton. W tekście zamieszczonym tekście czytamy m.in., że osobne wsparcie otrzymają rolnicy, których uprawy ucierpiały z powodu wysokiej temperatury – co najmniej 37°C – w dniach 27–29 czerwca 2026 r.

Pomoc obejmie uprawy położone na obszarach wskazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB), gdzie wystąpienie szkód potwierdził właściwy wojewoda.

Stawki pomocy wyniosą:

• 1000 zł/ha – dla upraw chmielu, malin, jeżyn, porzeczek, jagód, żurawiny, świdośliwy, truskawek, poziomek, agrestu i borówek;
• 300 zł/ha – dla upraw cebuli, ogórków, pomidorów, selera, fasoli i grochu.

Wysokość wsparcia będzie zależeć od powierzchni upraw, w których wystąpiły szkody.

To bardzo dobra wiadomość dla wielu gospodarzy, którzy pomimo poniesionych nakładów i starań odnotowali straty w sezonie, gdy owoce przemysłowe, zwłaszcza porzeczki, niemalże „ugotowały się” na krzewach. Cieszy też wypracowanie nowej procedury, po którą będzie można sięgać w przyszłości, nawet jeśli każdy pewnie wolałby tego unikać a owoce produkować w standardowych warunkach pogodowych, bez takich niespodzianek jak w 2026 roku.

Źródła: MRiRW, własne

Przez pewien czas Winnica Dwórzno była największą winnicą na Mazowszu. Choć utraciła ten status, 9 ha upraw, na których rośnie 11 odmian winorośli, wciąż robi wrażenie.

Gospodarstwo prowadzą bracia Oskar i Wiktor Gowin. Zostało założone przez ich ojca, Wiesława. Choć rodzina nie miała wcześniej praktycznego doświadczenia w ogrodnictwie, dzięki fachowemu doradztwu i własnym obserwacjom stopniowo zwiększano oraz przekształcano strukturę upraw.

Winnica Dwórzno, plantacje otulone lasem

FOTO: Michał Piątek

– Najpierw były maliny, dużo malin. W pewnym momencie mogło ich być około 30 ha. Dziś jest ich znacznie mniej. Są też czarne porzeczki i haskap. Z tych owoców również robimy wino, ale najważniejsza jest winorośl – wyjaśnia Oskar Gowin, z którym rozmawiałem podczas wizyty w Winnicy Dwórzno pod koniec września.

Przede wszystkim jakość

Już krótki spacer po winnicy i budynku przetwórni nie pozostawia żadnych wątpliwości: tutaj jakość jest najważniejsza. Uprawy są zadbane, a rośliny i owoce – zdrowe. Dodatkowo ręcznie zrywane grona są selekcjonowane podczas zbioru. Do przetwórstwa trafiają wyłącznie te, które spełniają wymagania właścicieli.

Po ich zwiezieniu wszystkie urządzenia wykorzystywane do przetwórstwa – od urządzenia przeznaczonego do młynkowania i usuwania szypułek, przez prasę i pompy, po tanki – wykonane są ze stali nierdzewnej oraz materiałów dopuszczonych do kontaktu z żywnością.

Bracia Gowinowie we własnym zakresie napełniają i etykietują butelki. W budynku znajduje się także sklep i sala degustacyjna. Obiekt służy więc do przetwórstwa, magazynowania trunków, ich sprzedaży oraz przyjmowania gości.

– Jesteśmy średniej wielkości winnicą w skali Polski, a niedużą na tle Europy. Możemy jednak zajmować się jej prowadzeniem w pełnym wymiarze czasu pracy. Wiadomo, że w małych biznesach każdy odpowiada za wszystko, ale mimo tego staramy się dzielić odpowiedzialnością. Wiktor ma bardzo ścisły umysł, więc zajmuje się przede wszystkim uprawą i produkcją. Ja organizuję wydarzenia w winnicy, zajmuję się sprzedażą i marketingiem, a także kontaktami z mediami – wyjaśnia Oskar Gowin.

Przetwórnia w Winnicy Dwórzno

FOTO: Michał Piatek

W Winnicy Dwórzno nie brakuje imprez. Odbywają się tu różne wydarzenia, które pomagają budować wokół tego miejsca społeczność. Są wśród nich między innymi atrakcje, jak morsowanie w kadziach po winie, kuligi czy wieczorki jazzowe. Bliskość Warszawy oraz szybki i łatwy dojazd ze stołecznego miasta do otoczonej lasem plantacji są dużym ułatwieniem.

Grona gotowe do zbiorów

FOTO: Michał Piątek

Nie zawsze jest kolorowo

Oskar Gowin nie ukrywa problemów i rozczarowań. Dotyczą one między innymi wprowadzania nowych odmian winorośli do uprawy. Nie wszystkie selekcje dobrze radzą sobie w warunkach glebowo-klimatycznych Dwórzna. Lokalizacja jest także narażona na silną presję wiosennych mrozów i przymrozków.

– Zdarzały się tutaj sytuacje, gdy temperatura przy gruncie spadała w maju do –10°C. Musieliśmy założyć zraszacze nad szpalerami, aby zabezpieczać pędy i pąki. Choć jest to rozwiązanie dość skuteczne, korzystanie z niego jest kosztowne i wymaga mnóstwa uwagi, a efekt końcowy w skrajnych przypadkach i tak odbiega od pełnego sukcesu – informuje winiarz.

Winobranie w Winnicy Dwórzno, owoce zbierane są w kisteny i dostarczane na bieżąco do przetwórni

FOTO: Michał Piątek

Dodaje, że w lata urodzajne surowiec uzyskany w gospodarstwie pozwala na wyprodukowanie nawet 60 000 butelek trunków w jednym sezonie. Bywały jednak i takie sezonu, gdy produkcja stanowiła jedynie niewielki ułamek tej wartości. Uzależnienie od pogody to duże ryzyko, znane dobrze także w innych gospodarstwach, gdzie jagodowe uprawia się bez osłon.

Więcej na filmie

Każdy, kogo interesuje winiarstwo, choćby w przydomowej skali, a także każdy miłośnik wina może sprawdzić, jak funkcjonuje Winnica Dwórzno. Wystarczy obejrzeć poniższy film:

Do Sejmu wraca projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. To potencjalnie bardzo zła wiadomość dla właścicieli winnic, w których wciąż trwają zbiory winogron i produkcja wina. Obawiają się oni, że przyjęcie projektu bez poprawek sprawi, iż dalsze funkcjonowanie winnic w Polsce stanie pod znakiem zapytania.

Procedowany obecnie projekt ustawy jest pokłosiem dwóch wcześniejszych propozycji. Zagrożenie dla winiarskiego segmentu polskiego ogrodnictwa powstało wskutek działań Lewicy i Polski 2050. Politycy tych ugrupowań nie widzą powodów, by inaczej traktować właścicieli winnic produkujących regionalne, drogie wina oraz masowych producentów tanich wódek i wielkie browary.

Odmienne stanowisko zajmuje PSL. Partia złożyła w Sejmie własny projekt nowelizacji ustawy. Gdyby ten wariant został przyjęty, interesy małych producentów i rodzinnych winnic nie byłyby stawiane na równi z wpływową branżą spirytusową i ogromnymi koncernami produkującymi piwo.

Problemem jest także zbyt szerokie zdefiniowanie pojęcia „promocja”. Pierwszy z omawianych projektów zalicza do niej między innymi publiczne degustacje, rabaty, programy lojalnościowe, a nawet używanie nazw konkretnych win na szyldach czy etykietach.

Czy to koniec enoturystyki w naszym kraju?

Podnoszony jest również argument dotyczący zagrożenia dla enoturystyki i tradycji regionalnych. Małe, a także średniej wielkości winnice utrzymują się głównie ze spotkań z klientami, zwiedzania gospodarstw, organizacji warsztatów oraz winobrań.

FOTO:

Pojawiają się zatem obawy, że nowe przepisy uniemożliwią choćby najbardziej podstawową komunikację z konsumentami i uczestnikami wydarzeń organizowanych w gospodarstwach. Zagrożone mogą być również duże święta regionalne, takie jak Zielonogórskie Winobranie.

Sytuacja przypomina nieco tak zwaną Piątkę dla zwierząt. Prace legislacyjne prowadzone w 2020 roku zatrzęsły fundamentami całej branży futrzarskiej w Polsce. Choć wielu hodowców poniosło wówczas ogromne straty, a częć z niej nawet zrezygnowało, przepisy ostatecznie nie weszły w życie. Miejmy nadzieję, że tym razem będzie podobnie.

Źródła: Polsat News, Sad24

Bieżący rok jest korzystny finansowo dla tych producentów owoców przemysłowych, którzy zdołali wyprodukować chociażby przeciętne ilości owoców. Zdarzały się jednak w przeszłości lata, w których pomimo dużej produkcji trudno było zarobić, a czasem trzeba było nawet dołożyć.

Czytaj także:

przemysłowe jagodowe

Plantator postawił na przemysłowe jagodowe i tym razem jest zadowolony. Sezon nie był łatwy, ale dał zarobić

Dla rodziny Niezgódków podstawowym kierunkiem działalności jest uprawa aronii. Obecnie rośnie ona w ich gospodarstwie na powierzchni około 45 ha. Uprawa tego gatunku przez producentów z północnej Wielkopolski ma już przeszło ćwierćwieczną tradycję. W tym czasie zdarzały się sezony z dobrymi cenami i udane finansowo, takie jak sezon 2026. Były też lata przeciętne, a także po prostu fatalne. Tych ostatnich było więcej niż dobrych. Właśnie podczas jednego z takich kiepskich sezonów zrodził się pomysł, by uniezależnić się od dyktatu dużych zakładów przetwórczych i spróbować sił w przetwórstwie na własną rękę.

Czytaj taże:

Truskawki wymagają ochrony przed szkodnikami teraz. Zwlekanie do wiosny może przynieść opłakane skutki

Budynek tłoczni Bioar w Okonku

FOTO: Michał Piątek

– Tłocznia miała nam dać niezależność. Jeśli ceny owoców są niskie, możemy je bez większego ryzyka przetłoczyć. Surowiec jest w końcu tani, ale sok można próbować sprzedawać drożej – mamy na to czas. Jeśli zaś owoce byłyby drogie, może się okazać, że lepiej sprzedać je choćby prosto z pola i nie dokładać sobie pracy oraz kosztów związanych z ich przetwórstwem – wyjaśnia Konrad Niezgódka.

Od 1,80 do ponad 5 zł/kg. Ceny potrafiły zmieniać się bardzo mocno

Uśrednione ceny aronii 2017-2026 na podstawie IERiGŻ, GUS, własnych zapisków

FOTO: Michał Piątek

Powyższe zestawienie cen skupu aronii pokazuje średnie stawki sezonowe, po jakich owoce tego gatunku były skupowane w ostatnich 10 latach. W poszczególnych sezonach ktoś mógł sprzedać owoce trochę drożej lub taniej, to zestawienie jest uśrednione, ale pokazuje pewien generalny trend: dwa ostatnie sezony przyniosły bardzo silne odbicie cen. W ich szczytowych okresach ceny owoców konwencjonalnych osiągały, a nawet przekraczały 5,00 zł/kg, choć trzeba przyznać, że średnie ceny sezonowe były znacznie niższe. W 2024 roku skup zaczął się przecież od poziomu 1,80 zł/kg, by szybko wzrosnąć do 5,00 zł/kg. W tegorocznej kampanii zdarzały się z kolei przypadki skupu aronii bezpośrednio z pól po 5,30 zł/kg, przy jednoczesnym pokryciu kosztów transportu przez nabywcę surowca.

Czytaj także:

ceny aronii

Plantatorzy czekali na wyższe ceny aronii. Później przyszło tąpnięcie

Dwa ostatnie sezony potraktowałbym jednak jako anomalię cenową. Historycznie aronia była raczej tania lub skupowano ją za bezcen. Decyzja o uruchomieniu tłoczni przy tej skali produkcji w gospodarstwie jest więc logicznie uzasadniona, zwłaszcza że Niezgódkowie uprawiają także czarne i czerwone porzeczki, choć na nieco mniejszych areałach niż aronia.

Nie tylko własny plon. Zakład zaczął pracować także dla innych gospodarstw

Sok rozlewany jest do beczek

FOTO: Michał Piątek

– Uruchomienie tłoczni sprawia, że możemy świadczyć usługi. Okolice Okonka, Piły i Szczecinka nie słyną z dużej produkcji owoców, ale nie ma tu również wielu konkurencyjnych tłoczni. W okolicach Grójca dwie czy trzy mogą działać w jednej wsi, tutaj jest inaczej. To drugi z powodów, dla których zdecydowaliśmy się na taki krok – wyjaśnia Konrad Niezgódka.

Obecna linia przerabia do 12 ton dziennie. W planach jest większa wydajność

Pomysł wypalił, a przedsiębiorca myśli o uruchomieniu kolejnej hali, w której stanie druga, bardziej wydajna linia. Obecna, w ciągu jednego długiego dnia pracy, pozbawionego przestojów i awarii, jest maksymalnie w stanie wytworzyć 12 t soku. W rzeczywistości jest to około połowy tej ilości. Celem jest podniesienie wydajności zakładu Bioar do takiego poziomu, który pozwoli na spokojne przetłoczenie ładunku z jednej pełnej naczepy, a więc nieco ponad 20 t surowca.

Jak działa gospodarstwo i zakład w Okonku? Więcej w materiale filmowym

Zapraszam do zapoznania się z poniższym materiałem filmowym. Konrad Niezgódka mówi w nim o sezonie 2026 na rodzinnych kwaterach aroniowych oraz o funkcjonowaniu tłoczni:

Dwórzno to rodzinna miejscowość Wiesława Gowina, ojca Oskara Gowina, mojego rozmówcy, który wraz z bratem Wiktorem prowadzi dziś gospodarstwo i Winnicę Dwórzno. Pomysł na rozpoczęcie działalności rolniczej pojawił się pod koniec lat 90., po śmierci prababci Marianny – ostatniej osoby z rodziny mieszkającej w tej miejscowości.

Oskar Gowin, Winnica Dwórzno

FOTO: Michał Piątek

– Żeby jej córce, babci Ali trochę ulżyć, nasz tata powiedział, że pomyśli, czy nie rozpocząć tutaj jakiejś działalności rolniczej – wspomina Oskar Gowin.

Decyzja była o tyle nietypowa, że ojciec przyszłych winiarzy z wykształcenia jest inżynierem, a w rodzinie nie było tradycji rolniczych. Wykorzystał jednak okazję i kupił upadłe gospodarstwo. Początkowo przejął około 30 hektarów, a następnie dokupował kolejne działki. Ostatecznie gospodarstwo rozrosło się do około 50 hektarów.

Najpierw były maliny

Pierwszą uprawą, na którą zdecydowała się rodzina, były maliny. Podpowiedział ją znajomy ojca, który miał dostęp do taniego materiału nasadzeniowego. Przez kilkanaście kolejnych lat niemal cały areał zajmowały plantacje malin. Śladem tamtej historii pozostała między innymi nazwa drogi przebiegającej przez gospodarstwo – ulica Malinowa.

Produkcja malin szybko pokazała jednak, jak trudny i nieprzewidywalny potrafi być rynek owoców. Problemem był zarówno brak pracowników do zbioru, jak i zmienne ceny skupu. Zdarzały się sezony, w których koszt zebrania owoców przewyższał ich wartość.

Aby uniezależnić się od sprzedaży świeżych malin, rodzina zbudowała halę mroźniczą. Początkowo służyła ona do przechowywania zamrożonych owoców, a dziś mieści się w niej przetwórnia winiarska.

Nie chciał oddawać plonów za bezcen. Przy 45 ha znalazł własny sposób na słabe ceny

Wino malinowe otworzyło drogę do winnicy

Przełom nastąpił około 2010 roku. Doradca sadowniczy gospodarstwa, Michał Gmurczyk pochodzący z Podkarpacia, interesował się fermentacją i produkcją wina. To on zaczął eksperymentować z malinami z Dwórzna.

Zbiory winorośli, winobranie w Winnicy Dwórzno

FOTO: Michał Piatek

Pierwsze próby wzbudziły zainteresowanie Wiesława Gowina, początkowo sceptycznie nastawionego do pomysłu produkcji wina. W 2011 roku powstało pierwsze wino malinowe, a rok później rodzina posadziła pierwszą parcelę winorośli.

– Pierwszy kamyczek potoczył się po zboczu, a potem cała lawina ruszyła – mówi Oskar Gowin.

Winobranie 29.09., Winnica Dwórzno

FOTO: Michał Piątek

Rozwojowi winnicy sprzyjały również zmiany w przepisach, które ułatwiły funkcjonowanie małych polskich producentów wina. Mowa tu zwłaszcza o tzw. ustawie winiarskiej z 2012 roku. Winnica była więc jednocześnie próbą dywersyfikacji działalności i odpowiedzią na nowe możliwości prawne.

Dziewięć hektarów winorośli

Dziś winorośl zajmuje w Winnicy Dwórzno około 9 hektarów. Produkcja nadal ma charakter rzemieślniczy – owoce zbierane są ręcznie i od razu selekcjonowane. Rodzina nie planuje obecnie zbioru kombajnowego. Przy tej skali gospodarstwa inwestycja nie byłaby wystarczająco uzasadniona, a mechanizacja mogłaby obniżyć jakość surowca.

Sala degustacyjna, Winnica Dwórzno

FOTO: Michał Piątek

Po zbiorze grona w ciągu maksymalnie godziny trafiają do przetwórni. Młynko-odszypułkowarka usuwa szypułki i delikatnie rozgniata owoce, nie uszkadzając pestek. Następnie winogrona kierowane są do kadzi fermentacyjnych celem maceracji albo do prasy. Wyciskane są zarówno owoce na wina czerwone jak i białe, ale w przypadku win czerwonych kluczowe znaczenie ma maceracja skórek, ponieważ to właśnie z nich pochodzą kolor i część związków odpowiedzialnych za strukturę trunku. Do produkcji win białych wykorzystywana jest nowa prasa o pojemności blisko 30 hektolitrów, pozwalająca obsłużyć praktycznie cały dzienny zbiór na raz.

Sklep przy winnicy, Winnica Dwórzno

FOTO: Michał Piątek

Pogoda największym wyzwaniem

Uprawa winorośli na Mazowszu wymaga dostosowania się do zmiennego klimatu. Problemem nie są wyłącznie wysokie temperatury, lecz przede wszystkim ich nieprzewidywalność.

Winorośl potrzebuje różnych warunków na kolejnych etapach rozwoju. Podczas zawiązywania pąków korzystna jest słoneczna pogoda, w czasie sezonu wegetacyjnego nadmierne upały mogą przyspieszać dojrzewanie i ograniczać kwasowość owoców, natomiast podczas zbiorów najbardziej pożądana jest ciepła, sucha i stabilna jesień.

W gospodarstwie szczególnie groźne są wiosenne przymrozki. Aby chronić pąki, winnica wykorzystuje system zamgławiania. Woda z trzech studni głębinowych rozpylana jest w formie mgły, a następnie zamarza na roślinach, tworząc warstwę izolacyjną. Dzięki temu temperatura wewnątrz lodowej osłony, na mokrych częściach roślin osłony utrzymuje się w okolicach 0°C.

System wymaga dużej ilości wody, odpowiednio zaprojektowanej instalacji i wydajnego źródła zasilania.

Ochrona roślin i nawożenie

Winnica nie posiada certyfikatu ekologicznego, przede wszystkim ze względu na rozbudowane wymagania formalne. Rodzina stara się jednak ograniczać stosowanie środków ochrony roślin i stopniowo wdrażać bardziej naturalne rozwiązania. Ważną rolę odgrywają tu rozwiązania mikrobiologiczne.

W gospodarstwie planowany jest zakup pielnika, który pozwoli całkowicie zrezygnować z herbicydów. Do ochrony roślin wykorzystywany jest specjalistyczny opryskiwacz, umożliwiający precyzyjne podawanie preparatów – zmniejszenie dawek przy zachowaniu pełnej efektywności zabiegu.

Największym zagrożeniem są choroby grzybowe, przede wszystkim mączniak i szara pleśń. Ważne jest nie tylko dobranie odpowiednich środków, ale również właściwe zaplanowanie zabiegów. W gospodarstwie stosowane są także nawozy humusowe, obornik kurzy i inne produkty o możliwie naturalnym charakterze. Typowe nawozy granulowane także są w użyciu, ale decyzje o ich zastosowaniu zapadają jedynie w przypadku stwierdzenia wyraźnej potrzeby szybkiego uzupełnienia palącego niedoborów składników pokarmowych w glebie.

Wino jako sposób na większą stabilność

Przetwórstwo pozwala gospodarstwu zwiększyć wartość owoców i częściowo ograniczyć ryzyko związane ze sprzedażą surowca. W przypadku malin owoce trzeba szybko zebrać i sprzedać, natomiast wino można przechowywać i oferować w kolejnych sezonach.

Ceny win nie są niskie, ale sprzedaż i tak przebiega dość płynnie

FOTO: Michał Piątek

Nie oznacza to jednak, że każde wino zyskuje wraz z wiekiem. Białe wina najlepiej spożywać zwykle w ciągu roku, dwóch lub trzech lat. Czerwone mogą dojrzewać dłużej, choć najczęściej po około pięciu latach pokazują już pełnię swoich możliwości.

Winnica organizuje również degustacje starszych roczników, podczas których goście mogą obserwować, jak czas i utlenianie wpływają na smak wina.

- Bez względu na to skąd pochodzi, sugeruję, by nie przechowywać wina samodzielnie. Aby mogło długo leżakować, trzeba mu zapewnić bardzo dobre warunki. Szafka kuchenna nie jest odpowiednim miejscem. Jeśli ktoś myśli o kolekcjonowaniu win i ich późniejszej odsprzedaży  to tu z kolei problemem może być brak możliwości udowodnienia nabywcy, że wino było przechowywane we właściwych warunkach. Są specjalistyczne firmy, które się tym zajmują i część osób zleca to im właśnie. Wówczas te wina, które nadają się do dłuższego przechowywania, nawet po kilku latach są doskonałej jakości i ich wartość rynkowa faktycznie może wzrastać – wyjaśnia Oskar Gowin.

Nie tylko winorośl

Choć winnica jest najbardziej rozpoznawalną częścią gospodarstwa, państwo Gowinowie nadal uprawiają również inne owoce.

Jagoda kamczacka zajmuje kilkanaście hektarów. Owoce odmian ‘Wojtek’ i ‘Honey Bee’ są częściowo sprzedawane, a częściowo wykorzystywane do produkcji soku. Powstaje z niego także produkt określany jako „Jagoda kamczacka 0 proc.” – podawany w butelkach po winie, z korkiem, jako alternatywa dla wysoko przetworzonych win bezalkoholowych.

W gospodarstwie rośnie również około 5 hektarów malin odmian ‘Polka’ i ‘Polana’ oraz około hektara czarnej porzeczki. Maliny są zbierane ręcznie, zwłaszcza gdy mają trafić do produkcji wina. Rodzina prowadzi również sprzedaż bezpośrednią, umożliwiając klientom wcześniejszą rezerwację owoców i odbiór świeżego produktu w terminie zbioru.

Gospodarstwo oparte na doświadczeniach

Oskar i Wiktor Gowinowie pracują w gospodarstwie na pełen etat. Ich działalność obejmuje nie tylko uprawę i produkcję wina, ale także organizację degustacji i wydarzeń. To właśnie oferta eventowa stanowi ważne źródło przychodów, ponieważ utrzymanie się wyłącznie ze sprzedaży win byłoby obarczone dużym ryzykiem.

Rodzina rozwija również działalność edukacyjną. Planowane są kursy dotyczące prowadzenia winnicy, ponieważ – jak podkreślają gospodarze – rozwój polskiego winiarstwa wymaga wymiany doświadczeń.

– Większym zagrożeniem niż to, że ktoś nauczy się robić dobre wino, jest sytuacja, w której ktoś wypuści na rynek produkt słabej jakości i zniechęci konsumentów do polskiego wina – przekonuje Oskar Gowin.

Historia Winnicy Dwórzno pokazuje, że rodzinne gospodarstwo może skutecznie łączyć różne kierunki produkcji. Od malin, przez przetwórstwo, po wino i jagodę kamczacką – każda kolejna decyzja była odpowiedzią na konkretne wyzwania. Dziś gospodarstwo państwa Gowinów pozostaje przedsięwzięciem rodzinnym, ale jednocześnie jest przykładem nowoczesnego, wyspecjalizowanego i wielokierunkowego gospodarstwa ogrodniczego.

Więcej na temat zbiorów, uprawianych tu odmian winorośli, technologii winifikacji i jej skali można dowiedzieć się z materiału filmowego przy innym artykule, któr na portalu jagodowe.pl ukaże się za kilka dni.

Wiele osób wciąż wspomina wysokie ceny czarnej porzeczki sprzed półtorej dekady. Wówczas jej średnia cena skupu, według danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, wyniosła 4,10 zł/kg. Bywały jednak okresy, gdy płacono nawet 5,00 zł/kg, a dość powszechne były stawki na poziomie 4,50 zł/kg.

Takie ceny nie budzą dziś zachwytu, ale wtedy panowały zupełnie inne realia. Kto miał towar, zarabiał bardzo dobre pieniądze. Siła nabywcza 5 zł w tamtym czasie była nieporównywalnie wyższa niż obecnie. Nic więc dziwnego, że rekordowe wówczas stawki skupu sprowokowały falę nasadzeń czarnej porzeczki.

W efekcie, począwszy od 2014 roku, ceny porzeczki runęły. Fala entuzjazmu szybko przekształciła się w masowe rozczarowanie. Wiele plantacji zaniedbano, a znaczną ich część zlikwidowano.

Ceny skupu porzeczki czarnej, opracowanie własne na podstawie danych IERiGŻ

FOTO: Michał Piątek

Ostatnie sezony przyniosły silny deficyt surowca i wysokie ceny. Można z dużą dozą prawdopodobieństwa przypuszczać, że w latach 2024–2026, a więc w ciągu trzech ostatnich sezonów, polscy plantatorzy dostarczyli do zakładów przetwórczych i mroźni łącznie tyle owoców, ile wystarczyłoby zaledwie na dwa sezony odpowiedniego zaopatrzenia firm. Tłumaczyłoby to rekordowe ceny czarnej i czerwonej porzeczki w bieżącym sezonie, a przy okazji także bardzo wysokie ceny aronii.

Również rynek czerwonej porzeczki przeżywał okres załamania. Szczególnie dotkliwy dla plantatorów był rok 2018, kiedy owoce wyceniano dziesięciokrotnie niżej niż w bieżącym sezonie. Mowa o cenach na rampach zakładów, ponieważ w punktach skupu oferowano za czerwoną porzeczkę nawet 40 gr/kg. W tym roku skup rozpoczął się od relatywnie dobrych stawek, a zakończył na poziomach bardzo satysfakcjonujących dla plantatorów — przekraczających 7 zł/kg i w szczycie zbliżających się do 8,00 zł/kg.

Ceny skupu porzeczki czerwonej, opracowanie własne na podstawie danych IERiGŻ

FOTO: Michał Piątek

Gwałtowny wzrost powierzchni uprawy porzeczek

Według danych agencyjnych zawartych w rejestrze upraw powierzchnia uprawy wszystkich porzeczek w Polsce rośnie w ostatnich latach, a ostatnio zjawisko to jeszcze przybrało na sile.

Tak przedstawiały się areały uprawy porzeczek w minionych latach i w bieżącym sezonie:

• 2020 – 34 825 ha
• 2021 – 42 174 ha
• 2022 – 44 128 ha
• 2023 – 46 351 ha
• 2024 – 45 646 ha
• 2025 – 46 970 ha
• 2026 – 50 057 ha

Co z tego wyniknie? Cytując klasyka: „Nie wiem, choć się domyślam”.

Z pewnością mamy dziś do czynienia z trudniejszymi warunkami pogodowymi i silniejszymi ograniczeniami w zakresie ochrony roślin. Może to nieco ograniczać podaż owoców. Z drugiej jednak strony kondycja większości plantacji w kraju jest dobra, a znaczna ich część to nasadzenia już w pełni produktywne lub wkrótce wchodzące w tę fazę.

Ryzyko wystąpienia dekoniunktury podobnej do tej z minionej dekady jest więc wysokie.

Źródła: IERiGŻ, ARiMR, opracowanie własne

Macfrut to jedno z najważniejszych międzynarodowych wydarzeń dla sektora owoców i warzyw. Targi opierają się na trzech filarach: biznesie, kontaktach oraz wiedzy. Organizatorzy podkreślają, że wydarzenie ma nie tylko ułatwiać nawiązywanie relacji handlowych, lecz także łączyć produkcję z technologią, badaniami i międzynarodową promocją.

W 2027 roku targi zyskają nowy układ wystawienniczy. Macfrut odbędzie się równolegle z Growtech Europe – europejską edycją wydarzenia poświęconego sektorowi produkcji przedzbiorczej – oraz Fieravicola, międzynarodowymi targami branży drobiarskiej. Wszystkie trzy wydarzenia zostaną połączone w ramach dużej, wielosektorowej platformy agrobiznesowej.

Ekspozycja zostanie podzielona według obszarów produktowych. Zwiedzający znajdą między innymi strefy poświęcone maszynom, technologiom, opakowaniom, logistyce i przechowalnictwu, a także produkcji, przygotowaniu i sprzedaży świeżych produktów. Nie zabraknie również Berries Area oraz sektora szkółkarskiego i nasiennego.

Kiwi owocem przewodnim

Owocem przewodnim Macfrut 2027 będzie kiwi. Wybór ten nie jest przypadkowy – Włochy są największym producentem kiwi w Unii Europejskiej, z roczną produkcją sięgającą około 400 tys. ton. Na świecie zajmują trzecie miejsce, za Chinami i Nową Zelandią.

Uprawa kiwi koncentruje się przede wszystkim w pięciu włoskich regionach: Kalabrii, Emilii-Romanii, Lacjum, Wenecji Euganejskiej oraz Piemoncie. Owoc ten pozostaje także jednym z najważniejszych produktów włoskiego eksportu.

W 2025 roku włoski eksport kiwi wzrósł o 19,8 proc. pod względem wolumenu i o 26,4 proc. pod względem wartości, osiągając około 700 mln euro. Najważniejszym odbiorcą jest rynek niemiecki, który odpowiada za około jedną czwartą eksportu. Kolejne miejsca zajmują Hiszpania, Belgia, Francja i Stany Zjednoczone.

Podczas targów zaplanowano spotkania producentów, handlowców i międzynarodowych kupców. Ich tematem będą między innymi nowe kontakty biznesowe, możliwości eksportowe oraz trendy na rynku kiwi.

Chile krajem wyróżnionym

Krajem specjalnie prezentowanym podczas Macfrut 2027 będzie Chile – jeden z najważniejszych producentów owoców na świecie. Kraj ten szczególnie mocno rozwija produkcję czereśni oraz orzechów, w tym laskowych i włoskich.

Najbardziej dynamicznie rośnie sektor czereśni. W latach 2020–2025 powierzchnia sadów czereśniowych w Chile zwiększyła się z około 39,6 tys. do blisko 77,8 tys. hektarów. Rozwój ten był możliwy między innymi dzięki dużym inwestycjom w innowacje odmianowe.

W 2025 roku wartość chilijskiego eksportu owoców wyniosła 8,5 mld dolarów, co oznacza wzrost o 16 proc. Szczególne znaczenie mają czereśnie, zwłaszcza w handlu z Chinami.

Chile zaprezentuje się w Rimini na dużym stoisku przygotowanym między innymi przez ProChile oraz Frutas de Chile – organizację zrzeszającą chilijskich eksporterów owoców. Dla włoskich firm Chile jest również ważnym odbiorcą technologii, maszyn, opakowań, systemów nawadniania oraz rozwiązań stosowanych przed i po zbiorach.

Piemont regionem partnerskim

Regionem partnerskim przyszłorocznej edycji będzie Piemont. To jeden z najważniejszych włoskich obszarów produkcji owoców i warzyw, z około 53 tys. hektarów upraw.

Wśród najważniejszych gatunków uprawianych w regionie znajdują się jabłka, kiwi, brzoskwinie i nektaryny. Piemont słynie także z produkcji orzechów laskowych oraz innych produktów o wysokiej jakości i regionalnym charakterze.

Podczas targów zaplanowano prezentacje certyfikowanych produktów i lokalnych specjalności. Program wydarzeń będzie skierowany przede wszystkim do międzynarodowej publiczności.

Macfrut N.E.X.T. rozpocznie targi dzień wcześniej

Nowością w 2027 roku będzie Macfrut N.E.X.T. – specjalne wydarzenie organizowane 19 kwietnia, dzień przed oficjalnym otwarciem targów. Spotkanie będzie przeznaczone dla wystawców, producentów, kupców oraz osób podejmujących decyzje w sektorze.

Forum ma koncentrować się na najważniejszych czynnikach kształtujących przyszłość rynku świeżych produktów. Wśród omawianych tematów znajdą się demografia, sytuacja makroekonomiczna, konsumpcja, innowacje oraz nowe modele rozwoju.

Dzień zakończy kolacja networkingowa dla przedstawicieli całego łańcucha dostaw. Organizatorzy chcą w ten sposób stworzyć przestrzeń do rozmów o wyzwaniach branży i rozpoczęcia współpracy jeszcze przed oficjalnym otwarciem targów.

Wiedza, innowacje i przyszłość produkcji

Macfrut od lat wyróżnia się rozbudowanym programem konferencji i prezentacji. Podczas ostatniej edycji odbyło się około stu wydarzeń poświęconych aktualnym i przyszłym wyzwaniom sektora.

Komitet Techniczno-Naukowy, któremu przewodniczy Paolo De Castro, a koordynuje go prof. Bruno Mezzetti, pracuje już nad programem kolejnej edycji. Wśród najważniejszych tematów znajdą się kwestie klimatu, zasobów wodnych i ochrony roślin, a także innowacje w sektorze nasiennym i szkółkarskim.

W części poświęconej okresowi pozbiorczemu omawiane będą technologie dla produktów świeżych i przetworzonych. Jednym z najważniejszych wydarzeń międzynarodowych będzie Mediterranean Stone Fruit Outlook 2027, poświęcone przyszłości uprawy owoców pestkowych w basenie Morza Śródziemnego.

Macfrut 2027 ma być nie tylko miejscem prezentacji nowych produktów i technologii, lecz także platformą współpracy całego sektora – od producentów i regionów, przez firmy technologiczne i instytucje badawcze, po kupców oraz organizacje wspierające internacjonalizację.

Źródło: Macfrut Press Release

Arkadiusz Niezgódka z Brokęcina pod Okonkiem, nim został plantatorem jagodowych, imał się różnych zajęć. Lata dziewięćdziesiąte były trudnym czasem nie tylko dla polskiej wsi, ale i w ogóle czasem transformacji gospodarski i niepewnego jutra. Brakowało pracy, a jeśli nawet była, to niekoniecznie stabilna, a płatna jedynie na tyle, by związać koniec z końcem.

Był to także czas likwidacji PGR-ów i początek nowej rzeczywistości w której nie wszyscy dawali sobie radę. Geograficzna bliskość Niemiec sprawiała, że wydawał się to naturalny kierunek emigracji zarobkowej. Arkadiusz Niezgódka trafił za zachodnią granicę, gdzie pracował m.in. na budowie. Potem także w kraju w charakterze kierowcy ciężarówki.

Tęsknota za domem i powiększająca się rodzina sprawiły ostatecznie, że zdecydował się wykorzystać te okoliczności, które stworzył mu los. Za zaoszczędzone pieniądze zakupił pierwsze sadzonki aronii, porzeczki czarnej i czerwonej. Od przeszło ćwierć wieku rozwija ogrodniczy biznes, który dziś jest już fundamentem finansowym całej rodziny Niezgódków, a nawet kolejnych jej pokoleń.

Fragment jednej z plantacji państwa Niezgódków tuż przed zbiorem owoców 16 września 2026 roku

FOTO: Michał Piątek

Aronia i porzeczki

Dziś plantacje Niezgódków zajmują ok. 60 ha, a więc mniej więcej połowę posiadanych gruntów. Dominującym gatunkiem w strukturze upraw jest aronia, która rośnie na ok. 45 ha. Drugim najważniejszym plonem jest czarna porzeczka, zajmująca powierzchnię 12 ha, a dopełnieniem porzeczka czerwona.

Owoce i plantacja

FOTO: Michał Piątek

- Aronia jest najważniejsza dla nas i docelowo jej znaczenie będzie jeszcze rosło. Zamierzamy zlikwidować część kwater porzeczkowych i zastąpić je właśnie aronią. Chodzi przede wszystkim o stanowiska z najsłabszą glebą i oddalone od siedziby gospodarstwa, a więc takie, gdzie prowadzenie należytej agrotechniki jest logistycznie utrudnione. Aronia nie wymaga aż tyle troski – informuje Paweł Niezgódka, syn Arkadiusza.

Paweł Niezgódka, plantacja aronii

FOTO: Michał Piątek

- Nie chcemy tak do końca rozstawać się ani z porzeczką czarną, ani czerwoną. Rzeczywistość jest jednak taka, że nowych nasadzeń tych gatunków, zwłaszcza po drugiej stronie Polski, na Lubelszczyźnie, jest bardzo dużo, więc możliwe, że ceny owoców w kolejnych latach będą spadać. Także ochrona porzeczki staje się coraz bardziej kłopotliwa – wyjaśnia Konrad Niezgódka, brat Pawła.

Konrad Niezgódka, Bioar

FOTO: Michał Piątek

I faktycznie, niewykluczone, że utrzymujące się wysokie ceny porzeczki czarnej w skupie spowodują wkrótce przeciągającą się dekoniunkturę, taką jak ta, której plantatorzy doświadczyli po 2014 roku. Aronia w tym kontekście wydaje się bezpieczniejsza, choć koniunktura na oba owoce wydaje się rynkowo powiązana. Drugi z wymienionych gatunków zdecydowanie trudniej się jednak rozmnaża, a i szkółek jest niewiele, więc przynajmniej dynamika zwiększania nasadzeń jest w jego przypadku znacznie niższa.

Tłocznia przy gospodarstwie

- Zdarzało się, że owoce i aronii i porzeczki bywały za bezcen. Przetwórcy w ogóle nie szanowali dostawców surowca i podjęliśmy rodzinną decyzję, że …sami zostaniemy przetwórcami. W Okonku stanęła więc tłocznia Bioar, którą zarządza Konrad Niezgódka. To projekt, który daje nam spore możliwości – informuje Arkadiusz Niezgódka.

Tłocznia Bioar w Okonku

FOTO: Michał Piątek

- Gdy owoce są drogie, nie zawsze jest sens aby tłoczyć z nich sok. Taki produkt jest też drogi, co budzi pewne obawy o jego sprzedaż. Nasza własna tłocznia to jednak przede wszystkim polisa ubezpieczeniowa na sezony z tanimi owocami. W takim przypadku ryzyko związane z niesprzedaniem surowca i samodzielnym jego zagospodarowaniem jest po prostu bardzo małe, nawet jeśli zdecydujemy się na wykonanie soku ze 100 czy 200 t jagód. Oprócz tego świadczymy też usługi – tłoczymy jabłka, buraki i inne jeszcze owoce i warzywa, co także przynosi pewien dochód – mówi Konrad Niezgódka.

Zobacz także: „Jestem magistrem ekonomii, a grzebię w tej ziemi”. Sama obsługuje maszyny, ma 3 ha warzyw i 250 kur

Sezon 2026 okazał się dość specyficzny. Zarówno porzeczki jak i aronia były w dobrej cenie i rynek silnie ich poszukiwał. Niezgódkowie zdecydowali się więc na ich sprzedaż w nieprzetworzonej formie. Tylko niewielka część trafiła do tłoczni. Chodzi o zaspokojenie zapotrzebowania stałych nabywców produktów z tłoczni Bioar w Okonku, podtrzymanie dobrych relacji handlowych na sezon, gdy towaru będzie znacznie więcej.

Tłocznia Bioar, miejsce pracy Konrada Niezgódki

FOTO: Michał Piątek

- Tłoczymy bardzo spokojnie, nie więcej niż 5-8 t owoców dziennie przy maksymalnej wydajności 12 t/dobę. W tym sezonie to wystarcza. Rozważam jednak zakup dodatkowej, bardziej wydajnej linii tak, by w ciągu standardowego dnia pracy można było przetłoczyć jedną naczepę surowca – zdradza ewentualne plany na przyszłość Konrad Niezgódka.

Zobacz także: „Chłopok z miasta. Chłopok, co ty tam wiesz?”. Rzucił korporację i na ponad 70 arach stworzył własny sposób na rolnictwo

Rodzina na pierwszym planie

Arkadiusz Niezgódka, choć jego fizyczny wygląd w ogóle tego nie zdradza, został w tym roku dziadkiem. Razem z żoną Joanną, najmłodszemu członkowi klanu Niezgódków, Cezaremu, poświęcają mnóstwo czasu i uwagi. Oboje też wspierają synów w prowadzeniu plantacji i przetwórstwa.

- Bywały różne chwile i dni, czasami naprawdę ciężkie. Kiedy patrzę teraz na to jak zgodnie pracują moi trzej synowie, Konrad, Paweł i najmłodszy Wojtek, czuję satysfakcję. Są na swoim, pracują na nasze nazwisko, uczą się odpowiedzialności i budują swoją przyszłość. Staraliśmy się wpoić im zasady, które uczynią z nich dobrych ludzi i sądzę, że razem z żoną odnieśliśmy na tym polu sukces – mówi Arkadiusz Niezgódka.

Nie zdejmować nogi z gazu

Zawodowa przyszłość Wojciecha Niezgódki nie jest jeszcze przesądzona. Najmłodszy syn Arkadiusza ma dopiero 20 lat, ale Konrad i Paweł są zdecydowani by rozwijać rolniczy biznes. Ostatnio wydzierżawili z KOWR-u kilkadziesiąt hektarów ziemi w okolicach Okonka, gdzie być może także założone zostaną plantacje jagodowych.

Trwają tu także inwestycje w park maszynowy. W gospodarstwie już są dwa kombajny porzeczkowe – KPS 3 i Marek, a w planach jest zakup kolejnej półrzędowej maszyny. W tym sezonie trafił tu na wyposażenie także kolejny 2000 l opryskiwacz z Kam-rolu.

Gospodarstwo Niezgódków, to idealny przykład tego jak wbrew rodzinnemu nazwisku zgodna współpraca domowników, stawianie sobie ambitnych celów i ich konsekwentna realizacja popłaca w dłuższej pespektywie.

Zapraszam do zapoznania się z poniższym materiałem filmowym. W nim Paweł Niezgódka opowiada o tym jak przebiegał sezon i jakie udało się wypracować plony. Mowa jest o wzywaniach, jakie rzucił ten sezon a także o planach na kolejne lata:

7 do 10 ton z hektara

Bieżący sezon zapamiętany zostanie jako udany. Pomimo kwietniowej fali przymrozków, a następnie letnich wysokich temperatur owoców na krzewach zawiązało się całkiem sporo. Dobre były też ceny, a więc ogólnie sezon 2026 okazał się korzystny.

Czytaj także:

przemysłowe jagodowe

Plantator postawił na przemysłowe jagodowe i tym razem jest zadowolony. Sezon nie był łatwy, ale dał zarobić

Nie udało się jednak uniknąć pewnych problemów. Czerwcowa fala upałów i okres niedostatku opadów na początku sezonu przełożyły się na drobnienie owoców. Część z nich nie osiągnęła pełnego rozmiaru. Takie jagody nie tylko ograniczają plon ogólny z uwagi na swoją niższą masę, ale także z uwagi na ten właśnie czynnik ich zbiór jest znacznie trudniejszy, niż dużych „nabitych” owoców, które po potrząśnięciu przez kombajn łatwiej oddzielają się od roślin.

Z problemem tym do czynienia mieli plantatorzy w różnych częściach kraju. Bez względu na markę kombajnu i termin zbioru, część aronii po prostu została na krzewach. Wielka szkoda, bo przy średniosezonowej cenie wynoszącej około 4 zł/kg to jednak duża strata.

W tej części stoiska nie brakuje emocji i dobrej zabawy. Odwiedzający mogą sprawdzić swoją wiedzę rolniczą przy kole fortuny oraz zmierzyć się z czasem podczas Pit Stopu, czyli wymiany koła na czas. Znajduje się tu również przestrzeń Greenfield oraz punkt z jabłkami dla odwiedzających.

Studio plenerowe i sprawy polskiego rolnictwa

Studio plenerowe jest miejscem rozmów o najważniejszych tematach dotyczących polskiego rolnictwa. Przez trzy dni poruszamy kwestie związane z rynkami rolnymi, nowoczesną techniką oraz polityką rolną.

Każdy dzień targów poświęcamy innemu zagadnieniu:

• Piątek - rynki rolne
• Sobota - nowości w technice rolniczej
• Niedziela - polityka rolna

Na naszym stoisku nie braknie również miejsca na profesjonalne rozmowy i spotkania biznesowe. Strefa agrobiznesu jest przestrzenią przeznaczoną na spotkania RIMS oraz rozmowy z przedstawicielami branży.

Strefa zakupów - Agrarsklep i Strefa prenumeratora

W Agrarsklepie czekają nowości wydawnicze, firmowe produkty oraz gadżety i zabawki dla najmłodszych. To miejsce dla wszystkich, którzy chcą bliżej poznać nasze publikacje i zabrać ze sobą targową pamiątkę.

Specjalną przestrzeń przygotowaliśmy również dla naszych czytelników. W strefie prenumeratora można odebrać kupon rabatowy o wartości 25 zł.

Zgłodniałeś - zapraszamy na strefę gastro!

Po spotkaniach, rozmowach i zwiedzaniu targów zapraszamy do strefy gastro. To miejsce, w którym można odpocząć przy dobrej kawie i ciepłej zupie oraz spokojnie porozmawiać z innymi odwiedzającymi.

„Rolnicy pytają. Minister odpowiada”

Przez wszystkie trzy dni targów zbieramy pytania od rolników. W specjalnie przygotowanej urnie można zostawić swoje pytanie do ministra rolnictwa. Najczęściej pojawiające się i najważniejsze problemy przekażemy ministrowi, a odpowiedzi opublikujemy na łamach naszych tytułów.

Legendarny Ursus C-360

Na naszym stoisku nie zabraknie również kultowego Ursusa C-360. Prezentujemy historię konkretnego egzemplarza i przypominamy, dlaczego ten ciągnik na stałe zapisał się w historii polskiego rolnictwa.

Zapraszamy na stoisko B 350

Przez wszystkie trzy dni AGRO SHOW 2026 jesteśmy w Bednarach. Na stoisku B 350 czekają na Was rozmowy, konkursy, spotkania, informacje, publikacje, atrakcje dla całych rodzin oraz chwila odpoczynku przy kawie.

Do zobaczenia na AGRO SHOW 2026!

Przede wszystkim, sprawy mocno komplikowała pogoda. Jak informuje Stanisław Trzonkowski, w jego gospodarstwie w pierwszych czterech miesiącach tego roku łącznie ze śniegiem spadło zaledwie 51mm wody opadowej, co było bardzo niepokojącą zapowiedzią późnej wiosny i lata. Dopiero majowe, czerwcowe i lipcowe opady, chociaż nadeszły późno, to jednak wyraźnie przyczyniły się do niezłych plonów.

O dziwo, również wiosenne przymrozki, które bardzo często nawiedzają wschodnie tereny Polski, nie poczyniły spustoszenia w uprawach jak to często bywało. W minionym sezonie, właśnie z uwagi na to zjawisko, plony porzeczki czarnej wyniosły ok. 25% wieloletniej normy w gospodarstwie pana Trzonkowskiego.

…porzeczka na plus…

Plantacja porzeczki czarnej założona przez Stanisława Trzonkowskiego jest jedną z największych w Europie. Czarne jagody produkuje się tu na powierzchni dość wyraźnie przekraczającej 300 ha. Funkcjonuje tu także szkółka, która sadzonki dostarcza na własne potrzeby gospodarstwa, a nadwyżkę kieruje na rynek.

Czytaj także:

ceny porzeczek

Ceny porzeczek czarnych biją rekordy. Czy czeka nas fala masowych nasadzeń?

- Skłamałbym mówiąc, że ten sezon porzeczkowy był słaby czy przeciętny. Sadownicy znani są z tego, że uwielbiają narzekać, ale po takiej kampanii jak tegoroczna to byłaby przesada. Oczywiście, plonowanie nie było na poziomie optymalnym, czy chociażby zbliżonym do niego z uwagi gównie na przebieg pogody, ale rekordowe ceny skupu z powodzeniem zrekompensowały skutki suszy i wysokich temperatur – mówi plantator.

…aronia na plus…

Stanisław Trzonkowski zbiór aronii zakończył tydzień temu. Po katastrofalnym sezonie 2025, kiedy owoców w tym gospodarstwie nie zbierano w ogóle, wreszcie ten sezon zapisać można po stronie udanych.

Czytaj także:

ceny aronii

Ceny aronii w dół. Naturalny spadek czy próba rozkołysania rynku?

- Plonowanie w tym roku było dobre. Rośliny, które nie owocowały w zeszłym roku wytworzyły okazałe przyrosty i dużą liczbę pąków kwiatowych. Pomimo okresowych niedoborów deszczu i fal upałów zbiory okazały się udane. – mówi plantator.

Narzeka nieco na układ cen. W jego gospodarstwie położonym w okolicach Sokółki owoce dojrzewają znacznie później niż choćby w centrum kraju. W tym roku to przesunięcie w czasie zdecydowało o utracie znacznej części przychodu.

- Nie ma normalności w rynku owoców przemysłowych. Nagle w ciągu tygodnia ceny aronii spadły prawie o 2 zł/kg. Czy można to jakoś racjonalnie wytłumaczyć? Chyba tylko w taki sposób, że plantatorzy, a więc środowisko podzielone i silnie zindywidualizowane nie są równorzędnym partnerem dla zakładów przetwórczych, więc te nie traktują ich poważnie – żali się plantator.

…sezon na plus, ale…

- Bardzo cieszy mnie ten dobry sezon. Przy skali naszego gospodarstwa koszty prowadzenia plantacji, utrzymania pracowników i konserwacji maszyn są strasznie wysokie. Bardzo często w przeszłości trudno było związać koniec z końcem. Ten rok jest inny, ale trzeba było na niego poczekać, w trudnych chwilach wierzyć, że przyjdzie. I nadszedł. Udało się wreszcie wygospodarować środki na drobne remonty odkładane przez lata – podsumowuje rok 2026 ogrodnik.

Prosi jednak, by nie podejmować spontanicznych decyzji odnośnie zakładania plantacji tylko na podstawie tego sezonu, który w skali ostatnich lat i dekad był jednak dość wyjątkowy.

- Ktoś może pomyśli, że mnie się udało, a teraz zniechęcam innych. To nie tak. Jestem w tej branży już bardzo długo i wiem, że normą są sezony bardzo przeciętne mówiąc delikatnie, a po prostu słabe zdarzają się znacznie częściej niż dobre. Żeby założyć plantację, czy porzeczki czy aronii, potrzeba znacznych nakładów na przygotowanie kwater, sadzonki, maszyny, a potem jeszcze ponoszenia kolejnych nakładów nim kwatery wejdą w pełnię owocowania. I gdy już wejdą, rynek może i zapewne będzie wyglądał zupełnie inaczej niż dzisiaj nam się wydaje – dzieli się swymi przemyśleniami doświadczony plantator.

Odnosi się także do normalności na rynku owoców przemysłowych w Polsce, a właściwie jej braku. - Wielokrotne wahania cen stały się już w naszym kraju stałym elementem zbiorów większości, jak nie wszystkich produktów sadowniczych. Relacje producent- przetwórca, a także producent- supermarkety powinny być wyraźnie poprawione. Takowe działania prowadzone są w wielu krajach, także unijnych – kończy Stanisław Trzonkowski.

Targi FRUIT LOGISTICA odbędą się w Berlinie w dniach 3–5 lutego 2027 roku. Organizatorzy zapowiadają, że wydarzenie po raz pierwszy połączy w ramach jednej przestrzeni wszystkie kluczowe inicjatywy związane z innowacjami w sektorze świeżych produktów.

Innovation Zone będzie działać pod hasłem „One Innovation Journey – From New to Proven Success”. Jej celem jest pokazanie pełnego cyklu rozwoju innowacji: od opracowania nowego produktu lub rozwiązania, przez jego wprowadzenie na rynek, aż po osiągnięcie trwałego sukcesu komercyjnego.

• W strefie znajdą się trzy główne elementy:
• FRUIT LOGISTICA Innovation Award (FLIA),
• FRUIT LOGISTICA Innovation Showcases (FLIS),

Innovation Stage.

Jak podkreśla Christina Freier, dyrektor projektu FRUIT LOGISTICA, innowacje od ponad dwóch dekad są jednym z najważniejszych elementów berlińskich targów. Nowa strefa ma ułatwić innowacyjnym firmom prezentację rozwiązań międzynarodowej publiczności, nawiązywanie kontaktów oraz budowanie rozpoznawalności na rynku.

FLIA wyróżni najnowsze rozwiązania

Jednym z najważniejszych punktów Innovation Zone będzie konkurs FRUIT LOGISTICA Innovation Award, który od ponad 20 lat nagradza innowacyjne produkty, usługi i technologie dla branży owocowo-warzywnej.

W 2027 roku w strefie zaprezentowane zostaną rozwiązania, które w momencie rozpoczęcia targów będą obecne na rynku nie dłużej niż 12 miesięcy. Nowością będzie również możliwość przedstawienia nominowanych produktów i technologii na Innovation Stage.

Laureat FRUIT LOGISTICA Innovation Award zostanie ogłoszony już pierwszego dnia targów. Tym samym konkurs rozpocznie prezentację innowacji w ramach całej strefy.

Rozwiązania sprawdzone w praktyce

Drugim elementem Innovation Zone będą FRUIT LOGISTICA Innovation Showcases. Dotychczasowa formuła New Product Showcases zostanie rozszerzona i włączona do nowego formatu.

Podczas FLIS prezentowane będą innowacje, które są już obecne na rynku od roku do trzech lat i zdążyły potwierdzić swoje znaczenie oraz praktyczną przydatność. Odwiedzający otrzymają odpowiedź na jedno z najważniejszych pytań: które nowe rozwiązania rzeczywiście sprawdzają się w codziennym funkcjonowaniu branży?

Dla firm będzie to z kolei okazja do zaprezentowania produktów międzynarodowej grupie profesjonalistów już po ich rynkowym debiucie. Przedstawiciele przedsiębiorstw będą mogli również zaprezentować swoje rozwiązania podczas krótkich wystąpień na scenie.

Innovation Stage miejscem wymiany wiedzy

Centralnym punktem nowego ekosystemu będzie Innovation Stage. Na scenie odbędzie się między innymi ceremonia wręczenia nagród FLIA, a partnerzy FLIS przedstawią swoje rozwiązania i doświadczenia.

Program obejmie także:

• dyskusje ekspertów,
• przykłady wdrożeń i najlepszych praktyk,
• prezentacje dotyczące przyszłych trendów,
• zagadnienia związane ze zrównoważonym rozwojem,
• technologie i automatyzację.

Przez trzy dni targów scena ma być miejscem wymiany wiedzy, nawiązywania kontaktów biznesowych i rozmów o przyszłości globalnego rynku świeżych produktów.

Łatwiejsze wyszukiwanie innowacji

Połączenie wszystkich formatów w jednej lokalizacji ma ułatwić zwiedzającym poruszanie się po targach i odnajdywanie najbardziej interesujących rozwiązań.

Odwiedzający będą mogli prześledzić całą drogę innowacji – od nowych, dopiero wprowadzanych produktów, przez testowanie ich praktycznego zastosowania, aż po przykłady rozwiązań, które odniosły już sukces rynkowy. Jednocześnie zyskają możliwość bezpośredniego kontaktu z firmami stojącymi za prezentowanymi technologiami i produktami.

Źródło: Fruit Logistica Press Release

W dniu mojej wizyty w gospodarstwie tym trwało właśnie winobranie. Zbierane były trzy różne odmiany owoców białych z myślą o produkcji wina Parcelove, uniwersalnego wariantu łączącego przyjemny, zbilansowany smak z łagodnym aczkolwiek wyrazistym aromatem.

Czytaj także:

polskie wino

Polskie wina coraz lepsze – Winnica Esencja oficjalnie zainaugurowała swoją działalność

- Sam bardzo lubię to wino. Przypadło do gustu także kupującym, którzy chętnie po nie sięgają. Ogółem w ofercie mamy trzy wina białe i po jednym różowym i czerwonym. Zawsze z żoną lubiliśmy wino, ale w trakcie naszego rocznego pobytu na Węgrzech zainteresowaliśmy się także jego produkcją. Teraz budujemy winnicę wraz z całą infrastrukturą i wyposażeniem. To bardzo żmudny i kosztowny projekt, który jednocześnie jest źródłem wielkiej satysfakcji. A dzień taki jak dziś, gdy możemy z własnych owoców zacząć produkcję kolejnego rocznika to nagroda za cały rok ciężkiej pracy – mówi Michał Janiszewski.

Zobacz, jak powstaje wino

Zapraszam na krótką relację z winnicy Janiszewskich. Na filmie można zobaczyć zbiory i proces wytwarzania wina:

Zapraszam na szybkie podsumowanie sezonu w filmowej formie. Poniżej zamieszczam wypowiedź Pawła Eggerta (Aronia Eggert), szkółkarza i przetwórcy, o tym jak wyglądał sezon 2026:

Ceny aronii wysokie, ale nie przez cały sezon

Sezon rozpoczął się od cen na poziomie 3,00 zł/kg za owoce konwencjonalne i 3,50 zł/kg za te z certyfikatem ekologicznym. Później jednak stawki szybko rosły. W szczycie sezonu przypadającym na koniec drugiej dekady sierpnia i początek trzeciej stawki na poziomie 5,00 zł/kg i powyżej za „konwencję” stały się normą, a zakłady często też zapewniały transport surowca z pól i ponosiły jego koszty. Ekologiczna aronia kupowana była po 6,00 zł/kg.

- Ceny w pierwszej części kampanii dość znacząco i szybko rosły. Była to reakcja rynku na realizację ambitnych celów zakupowych jednego z większych zakładów. Wprowadziło to sporo zamieszania zarówno dla przetwórców jak i plantatorów. Pierwsi zaczęli kalkulować, czy zakupy surowca w takich stawkach w ogóle się jeszcze opłacają, drudzy zastanawiali się, czy nie warto zaczekać ze zbiorem, skoro stawki cały czas idą w górę – mówi Paweł Eggert.

Pod koniec sierpnia na rynku doszło do przesilenia i tąpnięcia. Ceny aronii konwencjonalnej szybko spadły do poziomu 3,50 zł/kg, tylko w niektórych zakładach 4,00 zł/kg i tak właściwie kształtują się do dziś. Wygląda więc na to, że ci plantatorzy, którzy opóźnili zbiór, stracili podwójnie – raz na niższej cenie, drugi raz na przysychaniu owoców na krzewach i utracie masy.

Dlaczego aronia „zapłaciła” w tym roku?

Aronia wciąż traktowana jest jako uzupełnienie skupu. Ponieważ od 3 lat notujemy zbiory porzeczki czarnej niższe od oczekiwanych przez przetwórców, aronia jest silnie poszukiwana, zwłaszcza, że sezon 2025 był dla tego gatunku bardzo nieurodzajny.

- To szansa i zagrożenie jednocześnie. W tym roku, który z uwagi na plonowanie aronii nie może zostać określony jako zły, owoce były stosunkowo drogie. Kto zadbał o plantacje, ten zarobił dobre pieniądze. Może jednak być tak, że kiedy przyjdzie sezon udany dla porzeczki czarnej, a nowych i zadbanych nasadzeń jest bardzo dużo w kraju, to choćby i aronii było mało, to może być znów tania – wyjaśnia mechanizm odpowiedzialny za kształtowanie się cen aronii w 2026 roku Paweł Eggert.

Szansa to żywność funkcjonalna

Przetwórca nie ma wątpliwości. Szansą na „normalny” rynek aronii jest budowa portfolio produktów na jej bazie, żywności funkcjonalnej, z silnym uwzględnieniem azjatyckich rynków, które są chłonne i coraz bardziej zamożne.

- Jeśli koniunktura na aronię ma być tylko wtedy, gdy nie uda się porzeczka czy wiśnia, to mamy olbrzymi problem. Trzeba wykorzystać najbliższe lata w celu budowy i ugruntowania pozycji produktów z aronii na globalnych rynkach. Bez tego prędzej czy później przyjdą sezony zupełnej dekoniunktury i wielkie rozczarowania plantatorów – mówi mój rozmówca.

Czy aronii będzie więcej?

Areał aronii w Polsce w ostatnich latach został dość wyraźnie ograniczony. Wedle danych agencyjnych w 2026 roku aronia w Polsce rosła na 12 313,49 ha. Jeszcze kilka lat temu było to sporo ponad 14 tys. ha.

- Widać wzmożone zainteresowanie zakładaniem plantacji. Mieliśmy bardzo dużo zamówień na sadzonki w tym roku. Wiem też, że u innych propagatorów sytuacja jest taka sama. Plantacji będzie więcej, ale chcę uspokoić: moce produkcyjne rodzimych szkółek są ograniczone. Z moich kalkulacji wynika, że gdyby wszystkie krajowe szkółki pracowały z pełną mocą i tylko na polski rynek, to i tak potrzebowalibyśmy ok. 3 lat, by dostarczyć materiał nasadzeniowy do odnowienia tego areału upraw, który zniknął – informuje szkółkarz.

Polska dyktuje reguły rynkowej gry, ale…

Podsumowując aroniowy sezon 2026 można stwierdzić, że stało się wreszcie to o czym w branży mówiono od wielu lat – owoce w naszym kraju, bezspornie największym ich producencie na świecie, były najdroższe. Z jednej strony to cieszy, z drugiej rodzi pewien problem.

- Obserwujemy teraz typowe, wrześniowe ożywienie na rynku soków aroniowych. Jest sporo zapytań, ale jednocześnie część potencjalnych kontrahentów „odbija się” od ceny. Soki aroniowe w Polsce są droższe niż te w Rumunii, Słowenii, Finlandii czy w Niemczech z uwagi na droższy surowiec. Ich sprzedaż w tym roku z pewnością będzie trudniejsza – wyjaśnia Paweł Eggert.

Do zakończenia konkursu zostało już niewiele czasu. Zgłoszenia przyjmowane są tylko do końca września. Nie przegap szansy - pula głównych nagród jest naprawdę duża.

Oto na co mogą liczyć laureaci konkursu:

• za zajęcie pierwszego miejsca przewidziano 990 litrów biopreparatów z aminokwasami o wartości 40 tys. zł
• zdobywca drugiego miejsca otrzyma 480 litrów preparatów o wartości 20 tys. zł
• za trzecie miejsce przewidziano 250 litrów o wartości 10 tys. zł.

Dodatkowo, organizatorzy przygotowali również osiem kolejnych nagród. Uczestnicy konkursu będą mogli otrzymać zestawy biopreparatów z aminokwasami o wartości 800 zł każdy. Laureaci uzyskają także indywidualne zalecenia dotyczące stosowania produktów, dopasowane do konkretnego gospodarstwa.

Zgłoś się do konkursu

Aby wziąć udział w konkursie należy wpierw się do niego zgłosić. W tym celu przygotowany został specjalny formularz. Jego wypełnienie potrwa krótką chwilę a znaleźć można go TUTAJ.

Nagrody w konkursie

W skład pakietów produktów dla zwycięzców wejdą m.in. Agro-Sorb Radiculum i Agro-Sorb Folium, wspierające ukorzenianie i rozbudowę systemu korzeniowego. W zestawach znajdą się również produkty do stosowania dolistnego – Agro-Sorb Folium, L-Amino+ Mg, L-Amino+ B, L-Amino+ K oraz L-Amino+ Ca. Ich zadaniem jest m.in. uzupełnianie niedoborów, poprawa zdrowotności liści, wspomaganie fotosyntezy i pobierania składników mineralnych, a także łagodzenie skutków stresu. W zależności od produktu mogą one również wspierać wzrost łagiewki pyłkowej, poprawiać plonowanie i jakość owoców oraz wydłużać ich trwałość po zbiorze.

Jagoda kamczacka, pigwowiec, dereń jadalny, a także oliwnik baldaszkowy to gatunki owoców, rzadko spotykane w polskich sadach, ale za to o dużych walorach nie tylko smakowych, ale przede wszystkim zdrowotnych. To właśnie dlatego na ich uprawę zdecydowała się Elżbieta Pomorska.

Pomysł na uprawę owoców niszowych wziął się z informacji zaczerpniętych na szkoleniach i konferencjach, w których Elżbieta Pomorska bardzo chętnie bierze udział. Kiedyś była słuchaczką, a dziś sama szkoli innych na temat tego jak uprawiać i jak wykorzystać w gospodarstwach domowych owoce, których ona jest producentem. Oraz jakie te owoce mają walory zdrowotne.

– Dziś szkolimy już nie tylko na konferencjach, ale też w naszym gospodarstwie, które od tego roku wstąpiło do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, co ściśle wiąże się właśnie z prowadzeniem działalności szkoleniowej. A trzeba przyznać, że nasze owoce i nie tylko owoce, bo w przypadku derenia również liście mają szerokie zastosowanie. Z liści derenia można parzyć napar przypominający herbatę, można je dodawać przy kiszeniu ogórków. Natomiast z owoców wszystkich gatunków przez nas uprawianych wychodzą bardzo smaczne dżemy i kompoty, są też smaczne przy spożyciu na świeżo. W ostatnim czasie bardzo duży potencjał zauważyliśmy w owocach oliwnika baldaszkowego, warto robić z niego dżem po uprzednim przemrożeniu owoców. My robimy dżem z oliwnika w połączeniu z białą czekoladą i jest to nasz autorski pomysł – powiedziała Elżbieta Pomorska.

Blisko ekologii

Ponieważ tych owoców jest mało na rynku, to pani Elżbieta nie ma problemów z ich sprzedażą i to należy uznać jako zaletę. Natomiast wadą jest znikoma ilość lub nawet brak na rynku skutecznych środków ochrony roślin.

– Choć powszechnie uważa się, że uprawa derenia jadalnego jest bezproblemowa, to my jako praktycy przekonaliśmy się, że nie jest tak do końca. Chodzi głównie o choroby i szkodniki młodych nasadzeń. Starsze krzewy dają sobie radę, ale z młodymi jest dużo problemów. Nie ma na rynku dostępnych i skutecznych środków ochrony roślin, które dostatecznie chroniłyby derenia przed presją chorób i szkodników. Ogólnie można powiedzieć, że problem ten dotyczy większości upraw niszowych. Dlatego właściwie produkujemy w warunkach ekologicznych – podkreśliła Elżbieta Pomorska.

Priorytetem sprzedaż detaliczna

Jeśli chodzi o kanały sprzedaży, to przeważa rynek detaliczny, czasami są to też firmy produkujące nalewki lub tłocznie soków owocowych. W grę wchodzi zbiór ręczny, gdyż jego mechanizacja jest utrudniona.

Dojrzałe do zbioru owoce derenia jadalnego

FOTO: Elżbieta Pomorska

– Jagodę kamczacką zrywamy ręcznie i głównie sprzedajemy w detalu. Mamy stałych odbiorców, którzy przyjeżdżają do nas już od dłuższego czasu i to nawet z dość odległych rejonów Polski. Prowadzimy też sprzedaż bezpośrednio z pola, wtedy owoce są najbardziej świeże i znacznie lepiej smakują niż te, które przeszły przez kilku pośredników zanim trafiły do konsumenta. Pigwowiec również jest zbierany ręcznie, gdyż ciężko jego owoce odchodzą od krzewu. Nawet myśleliśmy o skonstruowaniu maszyny do zbioru pigwowca, ale bardzo ciężko byłoby podebrać owoce, które często są przy samej ziemi. Dereń jadalny też póki co zbieramy ręcznie, gdyż zbiór mechaniczny za pomocą otrząsarki do wiśni jest możliwy dopiero na plantacjach co najmniej dziesięcioletnich. Z tego względu, że u młodszych nasadzeń jest zbyt słabo rozwinięty system korzeniowy i mógłby zostać naruszony, a nawet uszkodzony. Poza tym w każdym przypadku owoce zebrane ręcznie są dużo lepszej jakości niż te zabrane mechanicznie, co w handlu detalicznym ma ogromne znaczenie – podkreśliła rozmówczyni.

Oliwnik baldaszkowaty buduje plon

FOTO: Elżbieta Pomorska

Witaminy, a nawet kwasy omega 3

Jagodę kamczacką rolniczka posadziła najwcześniej bo 12 lat temu, nasadzenia pigwowca japońskiego uprawiała przez 8 lat, a teraz zastępuje go świeżymi nasadzeniami pigwowca mieszańcowego, zaś dereń jadalny jest tu już siódmy rok. Od niedawna są też nasadzenia oliwnika baldaszkowego.

– Nasze owoce są źródłem znacznych ilości witamin i mają korzystny wpływ na zdrowie. Aby rozwinąć ich sprzedaż potrzebna jest reklama, dlatego bywamy na różnych targach, aby dotrzeć do jak największej liczby potencjalnych klientów. Pigwowiec ma bardzo wysoką zawartość witaminy C, osiem razy większą niż cytryna. Z kolei dereń jadalny obniża poziom cukru we krwi, obniża również poziom niekorzystnej frakcji cholesterolu, ma także dużo witaminy C oraz zawiera irydoidy, które wykazują silne działanie przeciwzapalne. Co do jagody kamczackiej, to jej owoce zawierają mnóstwo witamin, minerałów i substancji o działaniu antyutleniającym, takich jak polifenole, flawonoidy oraz witamina C. Z kolei oliwnik baldaszkowaty jako nieliczna roślina zawiera kwasy tłuszczowe omega 3 i może być spożywany bezpośrednio bez konieczności przerobienia na olej, w przeciwieństwie do siemienia lnianego – powiedziała Elżbieta Pomorska.

Andrzej Rutkowski

Zapraszam na film w trakcie którego Justyna Wasiak z Sumi Agro wyjaśnia ja skonstruowany został program biostymulacji aronii w sezonie 2027 na doświadczalnej kwaterze ADF. Informuje też o tym na jaką zwyżkę plonu jego zastosowanie przełożyło się:

Biostymulacja działa

Biostymulacja ma to do siebie, że pełnię swego działania wykazuje w nieurodzajnych, trudnych pogodowo latach. Bieżący rok pod tym względem nie należał do łatwych, ale też udało się uniknąć narażenia kwiatów na silne przymrozki, co pozwoliło powalczyć o znacznie lepszy plon niż przed rokiem.

Najpoważniejsze zagrożenie przyszło dla aronii pod koniec kwietnia, gdy temperatura w kwatera doświadczalnych spadła w najchłodniejszym okresie dnia do -6°C. Aronia w tym czasie przechodziła z fazy zielonego pąka do białego, więc pojawiło się pewne ryzyko redukcji plonu.

Na części plantacji zastosowano zblokowany program biostymulacyjny z uwzględnieniem takich produktów jak Shigeki, Kaishi i Kinactiv Initial. Pierwszy zabieg wykonano przed ochłodzeniem, drugi na zredukowanie stresu już po poprawie pogody. Dodatkowo dla zabezpieczenia roślin przed suszą i kolejnymi falami upałów stosowano Encerę i Kinactiv Fruit. Efekt? W doświadczalnej kwaterze uzyskano nieco ponad 11 t/ha, a więc o ok. 10% więcej niż w kontroli.

Zachęcam do obejrzenia powyższego materiału filmowego, by dowiedzieć się więcej.

Z danych analitycznych sieci Aldi wynika, że Polacy coraz chętniej sięgają po ekologiczną żywność. Jej sprzedaż odbywa się m.in. w oparciu o model uwzględniający markę własną.

Sklep ALDI

FOTO: Aldi

Jak czytamy w komunikacie prasowym sieci, marka własna BIO to rozwiązanie dla klientów poszukujących produktów ekologicznych, które łączą wysoką jakość z atrakcyjną, dyskontową ceną.

W asortymencie tej marki znajdują się wyłącznie produkty wytwarzane z certyfikowanych składników, bez zbędnych dodatków, zgodne ze standardami Unii Europejskiej. Dzięki temu klienci mają pewność sprawdzonego pochodzenia produktów i ich wysokiej jakości.

Popularność marki stale rośnie. Na wzrost sprzedaży wpływa również systematyczne poszerzanie asortymentu. Obecnie liczba produktów marki BIO jest dwukrotnie wyższa niż przed rokiem.

Sieć organizuje także promocje. Dla przykładu, od poniedziałku, 7 września, do soboty, 12 września, produkty marki BIO będą dostępne w niższych cenach. W promocji znajduje się m.in. mus owocowy dla dzieci marki własnej BIO w cenie 1,99 zł za opakowanie 100 g przy zakupie dwóch sztuk (33% taniej).

Czy zyskiwać mogą także ogrodnicy?

Korzyści dla plantatorów są dwutorowe. Po pierwsze, droższe są same owoce. Większe różnice dotyczą zazwyczaj malin czy truskawek, mniejsze ale jednak odczuwalne chociażby aronii. Przynajmniej w teorii powinny one kompensować niższe plonowanie. Po drugie, producenci owoców ekologicznych mogą liczyć na wyższe dopłaty do hektara.

Po stronie zagrożeń wskazać należy znacznie trudniejsza ochronę i nawożenie. W przypadku biostymulacji sytuacja jest nieco lepsza, gdyż część popularnych środków jest dopuszczona do zastosowań na plantacjach ekologicznych. Wyzwaniem jest też koniczność poddawania się regularnym kontrolom. Znam osobiście przypadek gospodarstwa, gdzie stwierdzono pozostałości chemicznych ś.o.r. pomimo, że plantator ich nie stosował w swoim gospodarstwie. Substancja aktywna przeniknęła do owoców wskutek wykonywania zabiegów na sąsiedniej działce w wietrzny dzień w uprawie innego gatunku. Gospodarz poddany został długotrwałej, uciążliwej procedurze wyjaśniania całej sytuacji i ostatecznie zachował certyfikat ekologiczny, choć jego utrata przed długi czas była realną perspektywą.

Źródła: Aldi, własne

Zapraszam na film podsumowujący nawożenie w kwaterze doświadczalnej ADF. Nad żywieniem roślin w niej czuwała dr inż. Diana Wieczorek z ICL i to ona właśnie w formie filmowej przekazuje podstawowe informacje dotyczące tego zagadnienia:

Porównując wynik produkcyjny uzyskany w kwaterze kontrolnej, wynoszący ok. 14,6 t/ha z kontrolnym stanowiskiem, gdzie plon wyniósł ok. 11,2 t/ha widać wyraźnie, że powszechnie rozgłaszana teza o tym, że aronia wymaga jedynie minimalnego nawożenia jest mitem.

Wiosną na 9 letnim stanowisku w kwaterze kontrolnej aronii wysiano 250 kg/ha bezchlorowego nawozu wieloskładnikowego. W kwaterze doświadczalnej zastosowano 300 kg/ha nawozu Agromaster i 300 kg/ha Polysulphate. Dodatkowo stosowano tu nalistnie także Beoz Sard. Różnica w plonie to 3,4 t/ha, a wzięła się przede wszystkim z kalibrażu owoców. Były one pełniejsze, mniej pomarszczone. W długości zeszłorocznych przyrostów nie widać różnić.

Ekonomiczny aspekt intensywniejszego nawożenia w bieżącym sezonie jest jednoznaczny. Przy średnio sezonowej cenie owoców konwencjonalnych na poziomie 4 zł/kg zwyżka plonu w wysokości 3,4 t/ha jest czynnikiem przemawiającym za ponoszeniem większych nakładów na nawożenie.

Pierwszy raz w Kolonii Bądków, choć trzeci rok z rzędu w ogóle, zwolennicy zdrowego trybu odżywiania się mieli możliwość własnoręcznie zerwać owoce aronii. Z możliwości tej skorzystała część uczestników Święta Aronii.

Inni wybrali degustacje przygotowanych przysmaków. Można było skorzystać przetworów na bazie aronii na stoisku firmy Aronia Eggert. Obok klasycznych produktów, takich jak soki, dżemy czy pieczywo z błonnikiem aroniowym dostępna była także aroniowa …kiełbasa. Swe stoisko w trakcie Święta Aronii zorganizowało także lokalne Koło Gospodyń Wiejskich.

Organizatorzy przewidzieli atrakcje dla wszystkich grup wiekowych uczestników Święta Aronii. Były m.in. „dmuchańce” i biegi przełajowe. Trzecia edycja Święta Aronii już za nami, organizatorzy zapowiedzieli kolejną imprezę z tej serii za rok, także w Kolonii Bądków.

Nastroje w branży

W trakcie wydarzenia rozmawiałem z kilkoma plantatorami. Byli albo na początku zbiorów albo tuż przed nimi. Z rozmów wynikało, że plonowanie jest lekko rozczarowujące w tym roku. Niektóre kwatery odznaczały się wysoką produktywnością, jednak z uwagi na przedłużającą się suszę i powracające fale upałów w większości stanowisk plon okazał się niższy od oczekiwań.

Nie narzekano na stawki skupu, choć pamiętać należy, że te załamały się w tygodniu następującym po Święcie Aronii. Cena owoców konwencjonalnych na poziomie 4 zł/kg i ekologicznej 5 zł/kg, uznawana była za satysfakcjonującą.

W tym roku Święto Aronii odbędzie się w innej lokalizacji. Gospodarzem wydarzenia będzie Szkółka Specjalistyczna Aronii Czarnoowocowej w Kolonii Bądków pod Grójcem. Organizatorami są firmy Aronia Eggert, Fundacja Bieg Rolnika i Timac Agro. Patronem honorowym imprezy jest Gmina Goszczyn. Wydarzenie odbędzie się 23 sierpnia, w niedzielę.

Głównym punktem imprezy są samozbiory. Już po raz trzeci wszyscy zwolennicy zdrowych jagód będą mogli wejść na plantacje i własnoręcznie nazbierać dojrzałe owoce o niezwykle szerokim zastosowaniu. Przy okazji odbędzie się szereg pokazów kulinarnych, przewidziano atrakcje dla dzieci a także możliwość nabycia produktów aroniowych.

Jednym z bardziej spektakularnych wydarzeń będzie odbywający się w tym roku po raz pierwszy Bieg po Aronię. Atleci pokonają aż 10 km. Swych sił mogą spróbować także młodsi biegacze – dla dzieci w wieku 7-15 lat przewidziano odrębne rywalizacje.

Podczas plenerowego wydarzenia odwiedzić będzie można także stoisko firmy Timac Agro i odbyć rozmowy na temat nawożenia i biostymulacji aronii. Na Święcie Aronii nabyć będzie można także miód z Gospodarstwa Pogodny Piątek, które oprócz profilu pszczelarskiego wyspecjalizowane jest także w produkcji owoców aronii.

Zachęcamy do wspólnego spędzenia dnia na plantacji aronii.

Międzynarodowa Wystawa Rolnicza AGRO SHOW od ponad 25 lat przyciąga dziesiątki tysięcy zwiedzających i setki wystawców z Polski oraz zagranicy. Wydarzenie odbędzie się w dniach 18–20 września 2026 roku w Bednarach pod Poznaniem. Organizatorem jest Polska Izba Gospodarcza Maszyn i Urządzeń Rolniczych.

Na wystawie swoje rozwiązania pokażą producenci i importerzy maszyn, części, nawozów oraz firmy świadczące usługi dla gospodarstw. To przede wszystkim okazja, żeby w jednym miejscu porównać sprzęt, porozmawiać z producentami i zobaczyć rozwiązania, które mogą później trafić także do gospodarstw.

Opryskiwacze i ładowarki na polach pokazowych

Jednym z najważniejszych punktów AGRO SHOW są pokazy maszyn podczas pracy. W tym roku głównymi tematami będą opryskiwacze i ładowarki. Prezentacje zaplanowano każdego dnia wystawy. Podczas pokazu można zobaczyć sposób pracy, sprawność poszczególnych rozwiązań i porównać kilka maszyn w podobnych warunkach.

Na polach pokazowych odbędą się również prezentacje Tractor Pulling Polska.

AGRO ARENA i „Student na Medal”

Pierwszego dnia odbędzie się finał konkursu „Student na Medal”. Dziesięciu finalistów studiujących na kierunkach związanych z mechanizacją rolnictwa będzie rywalizować o tytuł najlepszego studenta. Reprezentują uczelnie z Poznania, Krakowa, Lublina, Gdyni i Bydgoszczy. Finał, podobnie jak inne wydarzenia branżowe i edukacyjne, odbędzie się w AGRO ARENIE.

AGRO SHOW 2026 będzie otwarte od piątku do niedzieli w godzinach 9:00–17:00. Bilety będą dostępne przez internet oraz przy wejściach na teren wystawy. Dla grup zorganizowanych przewidziano dofinansowanie transportu, a dla osób przyjeżdżających samochodem – bezpłatne parkingi.

Tak. Udział w II Letnich Pokazach Gruszowych jest bezpłatny. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych uprawą grusz. Ze względów organizacyjnych prosimy jednak o wcześniejszą rejestrację: TUTAJ

Gdzie odbędą się Letnie Pokazy Gruszowe?

II Letnie Pokazy Gruszowe odbędą się 16 sierpnia 2026 roku w Dąbrówce Starej 20, w gminie Błędów, na terenie Agro-Centr Bis, w gospodarstwie Państwa Kawęczyńskich. Pinezka dojazdu

Rejestracja od godz. 8:30

Rejestracja uczestników rozpocznie się o godz. 8:30 i potrwa do 9:30. Prosimy o podejście do stoiska REJESTRACJA, gdzie otrzymacie szczegółowy program wydarzenia oraz informację, z którą grupą ruszycie na warsztaty w sadzie. Na miejscu odbierzecie również pakiet przygotowany z materiałów przekazanych przez partnerów Pokazów – firmy Yara i Chemirol – w którym znajdzie się także czasopismo MPS SAD.

W tym czasie będzie można również odwiedzić stoiska wystawców i porozmawiać z przedstawicielami firm obecnych na wydarzeniu.

O godz. 9:30 rozpoczniemy Pokazy oficjalnie i powitamy uczestników. Agnieszka Sikorska i Janusz Kawęczyński opowiedzą również krótko o historii gospodarstwa.

Uczestnicy będą podzieleni na grupy. Każda z nich odwiedzi w sadzie trzy stacje tematyczne. Około godz. 9:40 opiekunowie grup ogłoszą wyjście do sadu.

Trzy stacje praktyczne w sadzie

Warsztaty w sadzie potrwają do około godz. 11:30. Każda grupa odwiedzi trzy stacje.

STACJA 1 – Koen Vandenput, doradca z Belgii

Koen Vandenput omówi najważniejsze zabiegi wykonywane przed zbiorem gruszek i po jego zakończeniu. Wśród tematów znajdą się również problemy związane z Pseudomonas, zwalczanie miodówki na podstawie doświadczeń doradcy oraz równomierne rozmieszczenie owoców w koronie.

STACJA 2 – Nawożenie grusz

Dr Andrzej Grenda, Magdalena Cieślak-Włodarczyk i Sebastian Przedzienkowski skupią się na nawożeniu grusz w zmiennych warunkach pogodowych. Będzie mowa o dostosowaniu programu nawożenia do aktualnej sytuacji w sadzie, plonowania i oczekiwanej jakości owoców.

STACJA 3 – Ochrona grusz 

Dr Wojciech Kukuła, Maciej Kostaniak i Emil Szulc omówią ochronę grusz przed najważniejszymi chorobami i szkodnikami.

Warsztaty mają praktyczną formę, dlatego warto przygotować wcześniej pytania dotyczące problemów obserwowanych we własnym sadzie.

Powrót z sadu i przerwa

Około godz. 11:30 grupy wrócą na plac konferencyjny.

Od 12:00 do 13:00 zaplanowana jest przerwa i poczęstunek. Będzie to również czas na odwiedzenie stoisk wystawców i indywidualne rozmowy.

Program konferencji

Część konferencyjna rozpocznie się o godz. 13:00.

Podczas konferencji wystąpią najlepsi eksperci: prof. dr hab. Kazimierz Tomala z SGGW, dr Andrzej Grenda z Yara, dr Wojciech Kukuła z FruitAkademia/Chemirol, belgijski doradca Koen Vandenput oraz Marcin Piesiewicz z SAD24.

13:00–13:20

Gruszki przed zbiorem – najważniejsze obserwacje i zalecenia

Marcin Piesiewicz, SAD24

13:20–13:40

Fertygacja a jakość gruszek. Dla początkujących i zaawansowanych

dr Andrzej Grenda, Yara

13:40–14:00

Choroby grusz. Trudna identyfikacja i trudne przypadki

dr Wojciech Kukuła, Chemirol/FruitAkademia

14:00–14:40

Jak poprawić wielkość gruszek przed zbiorem?

Koen Vandenput, Belgia

14:40–15:10

Zatrzymać czas – jak przechować gruszki, by zachowały jakość?

prof. dr hab. Kazimierz Tomala, SGGW

15:10

Dyskusja o rynku gruszek

15:20

Zakończenie konferencji i zwiedzanie stoisk wystawców

Zabierz gruszki, liście i próbkę wody

Na miejscu będzie można skorzystać z kilku bezpłatnych badań.

• Specjaliści Timac Agro będą wykonywać badanie poziomu odżywienia liści. Do badania najlepiej przywieźć co najmniej 15 liści z jednej kwatery, pobranych z kilku drzew i z różnych wysokości korony.
• Będzie można również sprawdzić stopień dojrzałości własnych gruszek. Warto więc zabrać owoce z kwatery, w której zbliża się termin zbioru.
• Rovensa Next Polska będzie natomiast badać pH i twardość wody. Jeśli chcecie sprawdzić wodę wykorzystywaną do zabiegów w sadzie, należy zabrać jej próbkę z gospodarstwa.

Konkurs na najcięższą gruszkę

Jeśli w sadzie macie wyjątkowo dużą gruszkę, również warto zabrać ją ze sobą. Podczas wydarzenia odbędzie się konkurs na najcięższą gruszkę.

Co zabrać na Letnie Pokazy Gruszowe?

Przed wyjazdem warto przygotować:

• próbkę wody wykorzystywanej do zabiegów w sadzie,
• co najmniej 15 liści z jednej kwatery do badania odżywienia,
• gruszki do oceny stopnia dojrzałości,
• najcięższą gruszkę do konkursu,
• pytania dotyczące problemów z własnego sadu.

Najważniejszymi odbiorcami łotewskich mrożonych porzeczek czarnych są Holandia, Austria, Niemcy i Włochy. Większość komercyjnej produkcji jest przeznaczana do mrożenia i dalszego przetwórstwa, ponieważ uprawiane odmiany charakteryzują się grubszą skórką oraz wyższą kwasowością.

Na Łotwie porzeczki czarne zajmują ponad 2,5 tys. hektarów. Tylko niewielka część zbiorów trafia na rynek krajowy, a lokalne zakłady przetwórcze kupują mniej niż 1 proc. całej tamtejszej produkcji.

Jednym z większych producentów jest ekologiczny gospodarstw Andris Krogzems, który uprawia około 80 hektarów porzeczek w gminie Limbaži. Jak podkreśla, zainteresowanie zagranicznych odbiorców pozostaje wysokie.

Tegoroczne zbiory znacznie poniżej normy

Sezon 2025 okazał się dla producentów wyjątkowo trudny. Krogzems szacuje, że uzyska średnio około 1 tony owoców z hektara, podczas gdy w normalnych warunkach plony w jego gospodarstwie wynoszą 4–5 ton z hektara.

Na kondycję krzewów negatywnie wpłynęła nadmierna wilgotność w poprzednim roku. Dodatkowo wysokie temperatury w innych europejskich krajach produkujących porzeczki ograniczyły dostępność owoców.

Problemy dotknęły także Polskę. Mniejsza podaż przełożyła się na wzrost cen, które są wyższe niż rok wcześniej. Stabilniejszymi cenami nadal wyróżniają się porzeczki pochodzące z upraw ekologicznych.

Spółdzielnie wzmacniają pozycję eksporterów

W rozwijaniu sprzedaży zagranicznej pomaga współpraca producentów. Do spółdzielni Bio Berries Latvia przystąpiło około 40 gospodarstw zajmujących się produkcją owoców jagodowych.

Inny model przyjęła spółdzielnia Vidzemes BIO āboli un ogas, która w pierwszej kolejności koncentruje się na rynku krajowym. Dopiero po umocnieniu pozycji na Łotwie chce rozwijać eksport.

Nie tylko porzeczki czarne

Łotewscy producenci dostrzegają możliwości również w innych owocach. Do ugruntowanych produktów eksportowych należą rokitnik, mrożone jagody leśne oraz przetwory z żurawiny. W 2025 roku wzrosła także wartość eksportu mrożonych dzikich borówek.

Perspektywy mimo pogodowych wyzwań

Rekordowa wartość eksportu pokazuje, że łotewskie owoce jagodowe cieszą się silnym zainteresowaniem na rynkach zagranicznych. Jednocześnie tegoroczne problemy z plonami przypominają, jak duży wpływ na podaż i ceny mają ekstremalne zjawiska pogodowe.

Rozwój spółdzielni, produkcji ekologicznej oraz przetwórstwa może jednak pomóc łotewskim gospodarstwom zwiększać konkurencyjność i wykorzystywać potencjał nie tylko porzeczek czarnych, lecz także innych owoców charakterystycznych dla północnej Europy.

Źródło: rus.lsm.lv

Pożary lasów w południowo-zachodniej Francji zmusiły do ​​ewakuacji około 220 000 osób z kultowego regionu winiarskiego Bordeaux, gdzie winnice i piwnice są często prowadzone przez rodziny i trwają od pokoleń.

Dla osób produkujących tam wino pożarów lasów to wielkie ryzyko utraty gospodarstwa. Jednak nawet sama bliskość tych zjawisk ma negatywne skutki dla uprawy, jak choćby zadymienie. Julie Sipos, przewodniczka winiarska z Rustic Vines Tours z siedzibą w Bordeaux, mówi, że w niedzielę pożary lasów były oddalone o około 15 kilometrów od jej domu.

Wiatr rozprzestrzenił ogień w różnych kierunkach przez lasy, gdzie szybko płonęły sosny, zmuszając strażaków do szybkiego działania w celu opanowania pożaru, co nie zawsze było możliwe. Także rekordowe upały sprawiają, że produkcja win chociażby z popularnego szczepu Merlot może być ograniczona.

W Polsce warunki stale poprawiają się

Warunki klimatyczne do uprawy winorośli stale poprawiają się w Polsce. Rośnie też wiedza na temat produkcji wina. W samej tylko centralnej Polsce, z której pochodzą, a która nie jest tradycyjnie tą najbardziej „winiarską” częścią kraju powstało wiele ciekawych i ambitnych projektów. Mam na myśli chociażby Winnicę Pałac Mała Wieś czy Winnicę Dwórzno na Mazowszu lub Winnicę Esencję w łódzkiej części Doliny Pilicy. Do wszystkich tych lokalizacji mogę samochodem dotrzeć w mniej niż trzy kwadranse.

- Do produkcji niektórych win mamy obecnie warunki zbliżone do tych, jakie w latach 70-tych panowały w Szampanii. Branża stale rozwija się i podnosi kompetencje. Możemy zaoferować konsumentom wysokiej klasy produkt, a dobra frekwencja w trakcie wakacyjnych spotkań i degustacji w naszej winnicy dowodzi zainteresowania nim i wszystkim, co wiąże się z dobrej klasy winem – mówi Michał Janiszewski z Winnicy Esencja.

Wina pochodzące z tych miejsc są już teraz bardzo dobrej jakości, a zmiany klimatu sprawiają, że wraz z postępem wiedzy na temat przetwarzania owoców, przyszłość polskiego winiarstwa rysuje się raczej w optymistycznych barwach.

Źródła: cbc.ca, własne

Aronia uchodzi za gatunek odporny na przejściowe deficyty wody i tak faktycznie jest. Roślina znacznie lepiej znosi okresowe przerwy w opadach i fale upałów niż wiele innych jagodowych. Nie oznacza to jednak, że aronia jest w pełni odporna na brak wody. Potrzebuje jej zwłaszcza teraz, gdy owoce intensywnie przyrastają budując masę, a liście oraz roślinność konkurencyjna wytranspirowuje znaczne ilości wody z gleby.

W tym sezonie, dość chłodnym i niekoniecznie słonecznym, w warunkach środkowej Polski aronia pełną gotowość do zbioru osiągnie za około 2,5-3 tygodnie. To kluczowy czas w trakcie którego wciąż jeszcze powalczyć można o masę. Liczba owoców już się oczywiście nie zmieni, ale lepsze zaopatrzenie ich w wodę może zdecydować o zwyżce plonu ogólnego w wysokości nawet kilkudziesięciu procent.

Owoce aronii w tym okresie roku szybko zwiększają masę

FOTO: Michał Piątek

Aronię uprawia się jednak najczęściej na działkach słabszych, o lekkiej glebie, często też w oddaleniu od siedliska, gdyż gatunek ten nie wymaga tyle uwagi co inne jagodowe. To z kolei często rodzi problemy z dostępem do energii, nawet jeśli źródło wody jest dostępne i wydajne. Poniżej opisany przykład to próba rozwiązania właśnie takiego problemu.

Mobilna stacja nawodnieniowo-fertygacyjna

Zasilanie nawodnienia, magazyn energii

FOTO: Michał Piątek

Plantator na bazie przyczepki lekkiej skonstruował mobilną stację fertygacyjną z opcją podawania pożywki. Jest to bardzo podstawowe rozwiązanie, ale posiada wszystkie niezbędne elementy – filtrację wody, dozownik inżektorowy, kontrolę ciśnienia wody przynajmniej na początku układu i zasilanie, w tym konkretnym przypadku, słoneczne.

Dozownik nawozowy do fertygacji aronii

FOTO: Michał Piątek

Prąd dostarczają trzy moduły fotowoltaiczne o łącznej mocy nominalnej 1290 W. W praktyce w warunkach słonecznego dnia i krystalicznego nieba można realnie uzyskać 900-1000 W. Moduły ładują magazyn energii, który następnie zasila pompę głębinową o mocy 1,5 kW.

sterownik nawodnieniowy, Hunter

FOTO: Michał Piątek

Kwatery aroniowe podzielone zostały na trzy sekcje nawodnieniowe o podobnej powierzchni. Są jednak w zróżnicowanym oddaleniu i mamy tu do czynienia z delikatnymi przewyższeniami terenu. Z uwagi na te czynniki, ciśnienie w instalacji na mobilnej stacji waha się w zakresie 1,7-2,2 bar. Pracą sekcji zarządza prosty sterownik. Pierwszy cykl jest dłuży – 3x30 minut. Po nim następuje 1,5 godzinna przerwa na podładowanie magazynu energii. Następnie zaś mamy dwa kolejne cykle nawodnieniowe, tym razem 3x20 minut z godzinną przerwą pomiędzy nimi.

W efekcie każda roślina podlewana jest liniami kroplującymi przez łącznie 70 minut dziennie. Przyjmując, że na każdy krzew przypadają 4 emitery o wydajności 1,2 l/h (dwie linie kroplujące na rząd, emitery co 30 cm), pojedyncza aronia otrzymuje dziennie ok. 5,5 l wody, co stanowi wydatnie uzupełnienie wody z deszczu.

Mobilna konstrukcja

Mobilna konstrukcja pozwala na usunięcie stacji na czas pielęgnacji międzyrzędzi lub wykonywania zabiegów żywienia nalistnego roślin. Jej usunięcie umożliwi też przejazd kombajnem. Mobilność sprawa też, że można ją usunąć z plantacji w obawie przed kradzieżą, czy w okresach regularnego deszczu, gdy dodatkowe podlewanie nie jest potrzebne.

Jedna rzecz przed zbiorami jest pewna. W tankach i mroźniach nie ma już aronii. Nie sposób kupić nawet 1 tony, nie wspominając wcale o ilościach koncentratu które mogłyby rzutować na krajową cenę surowca w tegorocznej kampanii.

Także zapasy mrożonej aronii zostały zredukowane do zera. Część firm przetwórczych kupowała takie owoce i tłoczyła je następnie, by zaspokoić popyt rynku po nieurodzajnym sezonie 2025.

Aronii będzie więcej niż przed rokiem

W obecnym sezonie aronia poradziła sobie po prostu dobrze na tle innych jagodowych. Deszczowy czerwiec 2025 sprawił, że przyrosty z których owoce będą zbierane w tym sezonie są okazałe. Kwietniowe przymrozki i mrozy nie wyrządziły aronii dużych szkód, podobnie jak czerwcowe upały. Pogoda w lipcu sprzyja zaś mocno budowie plonu.

Z drugiej strony widzimy jednak, że powierzchnia aronii mocno się skurczyła. W ostatnim czasie pojawiły się wprawdzie nowe nasadzenia, ale skala produkcji sadzonek w kraju jest niewielka a w dodatku minie jeszcze kilka lat nim stanowiska te osiągną pełnię produktywności. A poza tym uwagę plantatorów silniej przykuwa czarna porzeczka i rekordowe ceny za owoce.

Co mówi się o cenach aronii?

Przede wszystkim, póki co, niewiele. Widać jednak, że choć aronia powinna zaplonować w miarę dobrze w tym sezonie, to słabe zbiory porzeczki czarnej i malin mogą powodować większe zainteresowanie owocami aronii dającymi ostatnią szansę na tzw. ciemny koncentrat.

Udało mi się ustalić, że firmy będą skupować chętnie aronię. Niektóre zapowiadają nawet chęć zapłacenia stawek porównywalnych lub wyższych niż na początku zeszłorocznej kampanii. W eterze pojawiają się stawki na poziomie 2,50 zł/kg. Nieoficjalnie słyszałem też o możliwości wyjścia ze skupem na poziomie 3,00 zł/kg.

To wszystko są jednak dywagacje. Realnie ceny początku kampanii poznamy w połowie sierpnia. Wcześniej, już w pierwszej dekadzie sierpnia, można spodziewać się tradycyjnej spekulacji.

Jak informuje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, na podstawie analizy klimatycznego bilansu wodnego potwierdzono występowanie zagrożenia suszą rolniczą dla wielu gatunków roślin uprawnych. Analiza obejmuje okres od 21 maja do 20 lipca 2026 r., a jej wyniki będą aktualizowane w kolejnych raportach Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej.

- W siódmym okresie raportowania średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego wyniosła –119,2 mm. Największy deficyt wody w dalszym ciągu notowano w województwie lubelskim oraz podkarpackim - podaje IUNG-PIB.

Krzewy owocowe - plantatorzy mają powody do niepokoju

Problemy z niedoborem wody odczuwają również producenci owoców jagodowych. Suszę w uprawach krzewów owocowych odnotowano w 1033 gminach, co stanowi 41,6 proc. wszystkich gmin. Największe zagrożenie występuje w województwach:

• lubelskim,
• kujawsko-pomorskim,
• mazowieckim oraz łódzkim.

Krzewy owocowe

FOTO: Iung Puławy

Drzewa owocowe - skala zjawiska jest znacznie mniejsza

W przypadku sadów sytuacja jest zdecydowanie lepsza niż w innych uprawach. Suszę stwierdzono w 97 gminach, czyli zaledwie 3,9 proc. gmin w kraju. Problem koncentruje się głównie w województwach:

• lubelskim i podkarpackim.

Drzewa owocowe

FOTO: Iung Puławy

Truskawki - niemal połowa kraju zagrożona

Plantacje truskawek również znalazły się pod presją suszy. Według raportu IUNG-PIB zagrożenie występuje w 1214 gminach, co oznacza, że obejmuje 48 proc. wszystkich gmin. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwach:

• kujawsko-pomorskim,
• lubelskim,
• mazowieckim i lubuskim.

Truskawki

FOTO: Iung Puławy

Deficyt wody wciąż wzrasta

Eksperci IUNG-PIB podkreślają, że mimo miejscowych opadów sytuacja hydrologiczna pozostaje bardzo trudna.

- Największy deficyt wody w dalszym ciągu notowano w województwie lubelskim oraz podkarpackim. W porównaniu z poprzednim okresem raportowania deficyt ten jeszcze się pogłębił -  wskazano w komentarzu agrometeorologicznym.

Według instytutu druga dekada lipca przyniosła bardzo zróżnicowane opady. W wielu regionach deszczu było zbyt mało, aby skutecznie uzupełnić niedobory wody w glebie.

Jednocześnie w centralnej Polsce odnotowano nawet 10 dni z temperaturą przekraczającą 25°C, co dodatkowo zwiększało parowanie i pogłębiało skutki suszy.

Część praktyczna w sadzie

W tym roku gospodarzami Letnich Pokazów Czereśniowych są Państwo Izabela i Dariusz Sobczak. To w ich sadzie spotkamy się 2 sierpnia na warsztatach praktycznych. Uczestnicy, podzieleni na grupy, odwiedzą stacje tematyczne. Gościem specjalnym XIII Letnich Pokazów Czereśniowych będzie Niklas Petkens z Fleuren BV.

Program części praktycznej obejmuje najważniejsze decyzje przed oraz po posadzeniu, dobór odmian, nawożenie czereśni w zależności od warunków pogodowych sezonu i ich wpływu na jakość owoców i plonowanie, a także ochronę przed brunatną zgnilizną i innymi chorobami. Opiekunami stacji tematycznych będą partnerzy naszego wydarzenia: Yara oraz BASF, a także gość z zagranicy – Niklas Petkens. Również Państwo Sobczak opowiedzą o tym, jak podchodzą do produkcji czereśni w swoim sadzie.

Letnie Pokazy Czereśniowe 2025

FOTO: Sad24

Część konferencyjna: rynek, odmiany i technologia

Po części praktycznej przeniesiemy się na teren obiektu firmy Owoc Wysoczyn na serię wykładów, której towarzyszyć będzie wystawa firm oferujących rozwiązania do produkcji czereśni. W programie znalazły się tematy dotyczące rynku czereśni, cen, handlu i presji importu, a także aktualnego doboru odmian i kierunków zmian w nasadzeniach.

Pojawią się też zagadnienia technologiczne: fertygacja czereśni, produkcja pod osłonami w warunkach zmian klimatu, ochrona przed chorobami oraz nowe doświadczenia w przechowywaniu owoców. Na zakończenie przewidzieliśmy również dyskusję o tym, jakie wyzwania dziś najmocniej wpływają na produkcję czereśni. Ten temat poruszy gospodarz Pokazów Czereśniowych 2024 – pan Krzysztof Czarnecki (Czar-Cherry w Bronisławce).

Szczegółowy program wydarzenia możecie sprawdzić tutaj: PROGRAM LETNICH POKAZÓW CZEREŚNIOWYCH 2026

Letnie Pokazy Czereśniowe 2025

FOTO: Sad24

Rejestracja i pakiet startowy

Wydarzenie jest bezpłatne i otwarte dla wszystkich zainteresowanych uprawą czereśni. Wymagana jest jednak wcześniejsza rejestracja. Osoby zarejestrowane otrzymają pakiet startowy z czasopismem MPS SAD i magazynem Czereśnia. Pakiet będzie do odbioru na stoisku AgroHorti Media w dniu wydarzenia. Tutaj można zarejestrować swoją obecność: REJESTRACJA

FOTO: Sad24

Według władz rejonowych ponad 5 tys. hektarów w rejonie małoryckim przeznaczono pod produkcję owoców jagodowych. W tym areale uwzględniono zarówno gospodarstwa towarowe, jak i przydomowe działki. Powierzchnia upraw rośnie.

Największe znaczenie ma borówka. Owoce trafiają na eksport, a także do lokalnych zakładów zajmujących się produkcją przetworów, konserwowaniem warzyw oraz suszeniem.

Ponad 30 gospodarstw produkuje owoce jagodowe

W produkcję jagodowych w rejonie zaangażowanych jest kilkadziesiąt gospodarstw. Uprawiają one przede wszystkim borówki i truskawki. Mniejszy udział w całkowitym wolumenie ma produkcja malin.

Trafiają się tu gospodarstwa w których areał uprawy borówki zbliża się do 40 ha. Liczba producentów oraz wielkość zbiorów zwiększają się z każdym rokiem, a gospodarstwa nadal powiększają swoje plantacje.

Próby uprawy jagody kamczackiej

W części gospodarstw rozpoczęto także uprawę wiciokrzewu. Na razie jest to kierunek rozwijany na mniejszą skalę, podobnie jak w Polsce niszowy, jednak może w przyszłości uzupełnić ofertę białoruskich producentów owoców jagodowych.

Rosja głównym odbiorcą

Najważniejszym rynkiem eksportowym dla jagodowych z rejonu małoryckiego pozostaje Rosja. Lokalne władze pracują również nad rozwojem dostaw do Kazachstanu i Uzbekistanu. W ubiegłym roku przeprowadzono próbne wysyłki do drugiego z tych krajów. Według zapowiedzi władze spodziewają się, że w tym roku dostawy na ten rynek będą większe.

Źródło: Belta.by

Gdy razem z Justyną Wasiak z Sumi Agro odwiedziliśmy plantację Bartłomieja Tłuścika w Zemborzynie Drugim, trwały tam właśnie zbiory. Pogoda nie oszczędziła roślin, ale wysoka cena porzeczek wczoraj – 11,50 zł/kg netto – sprawiała, że każda kolejna skrzynka przekładała się na zwiększenie dochodu.

Poniżej film w którym specjalistka z Sumi Agro wyjasnia jakie kroki podjął plantator i czemu poszczególne zabiegi służyły. Z filmu można zorientować się także jak wyglądał plon i kondycja roślin:

Biostymulatory do porzeczki czarnej

W gamie produktów wykorzystanych w trakcie sezonu w tym gospodarstwie znalazły się takie rozwiązania jak Shigeki, Kaishi czy Encera. Chodziło nie tylko o poprawę kondycji roślin ale także o zwiększenie kalibrażu i wyrównanie owoców, zwłaszcza po tym, gdy pewna ich część opadła wskutek rekordowych upałów.

Czy starania te przyniosły zamierzony efekt. Obejrzyjcie film i oceńcie sami.

Wycofywanie kolejnych środków ochrony roślin zmienia sposób prowadzenia upraw. Znane rozwiązania się kurczą i nie ma podstaw, by zakładać ich powrót. To oznacza, że biologii i rozwiązań naturalnych nie można już traktować jako dodatku. Trzeba je wdrażać i uczyć się ich stosowania.

Klasyczna chemia dawała większy margines błędu i pozwalała działać interwencyjnie. Rozwiązania biologiczne działają inaczej. Zwykle trzeba je stosować zapobiegawczo, zanim pojawi się problem. Ochrona nie może więc opierać się tylko na reakcji. Musi być planowana z wyprzedzeniem.

Po pierwsze, gleba

Podstawą jest gleba. Trzeba zadbać o próchnicę, właściwy odczyn i dobrą strukturę. Gleby kwaśne i słabe strukturalnie gorzej gospodarują wodą i powietrzem. W takich warunkach łatwiej rozwijają się mikroorganizmy patogeniczne, między innymi Agrobacterium i Pseudomonas. Dochodzą też problemy z pobieraniem składników pokarmowych i zbyt mała dostępność wapnia, który buduje ściany komórkowe.

Dlatego potrzebne są racjonalne wapnowanie i nawożenie organiczne. Tylko wtedy poprawia się struktura gleby, gospodarka wodą i środowisko dla pożytecznych mikroorganizmów.

W glebie są także patogeny groźne dla upraw, między innymi Phytophthora i Verticillium. Można odkażać glebę przed założeniem plantacji, ale trzeba też zadbać o jej biologiczną kondycję. Pomagają w tym pożyteczne mikroorganizmy, na przykład Trichoderma spp. (np. Fidel), które zasiedlają system korzeniowy i ograniczają miejsce dla organizmów szkodliwych.

To samo dotyczy szkodników glebowych. Po wycofaniu chloropiryfosu trzeba sięgać po nicienie entomopatogeniczne i grzyby entomopatogeniczne. Takie rozwiązania działają dobrze, jeśli są stosowane po lustracji i monitoringu, we właściwym terminie.

Higiena i start sezonu

Wiele patogenów zimuje na resztkach pożniwnych, suchych liściach i wyciętych pędach. Dlatego sezon trzeba zaczynać od higieny plantacji i sadu. Coraz krótszy okres mrozu i śniegu oznacza też, że rozwój patogenów zimą nie jest dobrze zatrzymywany. Warto więc brać pod uwagę także zabiegi fitosanitarne w okresie zimowym.

Na początku sezonu najważniejsze są dwa działania: usunięcie obumarłych resztek roślin i zabiegi zabezpieczające przed wiosennymi infekcjami grzybowymi i bakteryjnymi.

Duże znaczenie mają dziś starsze rozwiązania w nowszych formulacjach. Dotyczy to siarki i miedzi. Dzięki mikronizacji i nowym formulacjom są one trwalsze, mniej podatne na zmywanie i obarczone mniejszym ryzykiem fitotoksyczności. Podobnie rozwijają się nowe formy miedzi, w tym ciecz bordoska w formie granulowanej.

Takie produkty można stosować od początku wiosny do kwitnienia. Równie ważne są zabiegi po zbiorach, bo wtedy zaczyna się budowanie potencjału na kolejny sezon.

W kwitnieniu trzeba działać szerzej

W okresie kwitnienia nie da się już opierać ochrony na miedzi, siarce, węglanach czy wodorowęglanach. Wtedy trzeba mieć pod ręką klasyczne rozwiązania syntetyczne i jednocześnie działać szerzej.

Chodzi o prawidłowe nawadnianie, ograniczanie zachwaszczenia, wzmacnianie roślin wapniem i krzemem oraz sięganie po rozwiązania pobudzające naturalną odporność. Tu autor wskazuje laminarynę, czyli Vaxiplant. Do tego dochodzą produkty ograniczające stres oraz rozwiązania mikrobiologiczne, które zasiedlają powierzchnię roślin i utrudniają rozwój patogenów.

Ich skuteczność zależy od terminu. Trzeba je stosować zapobiegawczo, czystym opryskiwaczem, przy umiarkowanym nasłonecznieniu i rozsądnej temperaturze. Warto też wybierać produkty zarejestrowane i sprawdzać koncentrację mikroorganizmów na etykiecie.

Zatrzymać szkodniki nim się rozpędzą

Przy szkodnikach podstawą są lustracje i monitoring. Pomagają w tym pułapki feromonowe i barwne. Bez tego nawet dobry insektycyd nie da pełnej skuteczności.

W ochronie wiosennej duże znaczenie nadal mają oleje roślinne i mineralne, które ograniczają zimujące formy mszyc i miseczników. W czasie wegetacji można sięgać po rozwiązania mechaniczne oparte między innymi na olejku pomarańczowym czy silikonach. Przy szkodnikach ssących ważna jest też azadyrachtyna, ale pod warunkiem wczesnego zastosowania.

Gąsienice dobrze ograniczają produkty oparte na Bacillus thuringiensis, między innymi Xentari i czy Florbac. Przy części motyli można stosować dezorientację feromonową. Duże znaczenie mają też naturalni wrogowie szkodników, na przykład dobroczynki przeciw przędziorkom i Orius laevigatus przeciw wciornastkom. Trzeba jednak wprowadzać je we właściwym momencie.

No i jeszcze te chwasty...

Najwięcej problemów przy biologizacji będzie sprawiało zachwaszczenie. W produkcji kontenerowej to mniejszy kłopot. W polu dużo trudniej ograniczyć chwasty bez klasycznych rozwiązań. Tu duże znaczenie ma ściółkowanie.

Najważniejszy wniosek jest prosty. Ochrona sadów i plantacji coraz mocniej opiera się na profilaktyce, biologii, monitoringu i dobrej organizacji zabiegów. Kto zacznie uczyć się tego teraz, łatwiej przejdzie przez kolejne wycofania substancji czynnych.

Michał Malicki 

– Dziś o sukcesie nie decyduje już wyłącznie wielkość produkcji. Coraz większe znaczenie mają jakość, bezpieczeństwo żywności i zaufanie konsumentów. Dlatego zachęcam do świadomego wybierania polskich owoców i produktów – powiedział minister Stefan Krajewski.

Minister zwrócił uwagę, że tegoroczny sezon jest wyjątkowo wymagający dla sadowników. Wiosenne przymrozki, susza, wysokie temperatury, grad oraz nawalne deszcze wpłynęły na zbiory w wielu regionach kraju. Tym większego znaczenia nabiera dziś wspieranie krajowych producentów poprzez wybór polskich owoców.

Polskie sadownictwo stawia na jakość

Polska należy do największych producentów owoców w Unii Europejskiej. Według szacunków Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w 2025 r. zbiory owoców wyniosły 4,72 mln ton, z czego ponad 3,8 mln ton stanowiły jabłka. Polska pozostaje również ważnym eksporterem produktów sadowniczych.

Rosną również oczekiwania konsumentów. Z badania CBOS wynika, że dla 55 proc. Polaków najważniejszym kryterium przy zakupie żywności jest jej jakość. Polskie pochodzenie produktu wskazuje 21 proc. respondentów, a cenę – 17 proc. Jednocześnie 79 proc. badanych deklaruje, że stara się kupować przede wszystkim polską żywność.

– W rywalizacji z producentami z innych krajów chcemy wygrywać przede wszystkim jakością. To właśnie jakość ma być przewagą polskich owoców zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Owoce promowane w ramach tej kampanii odpowiadają na rosnące oczekiwania konsumentów dotyczące bezpieczeństwa, pochodzenia i jakości żywności – powiedział przewodniczący Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski.

Promocja bezpiecznej, polskiej żywności

Konferencja była inauguracją kampanii edukacyjnej „To Twój Pewniak!”, realizowanej w ramach projektu „Owoce zero pozostałości pestycydów – pewni dobrego wyboru”. Jej celem jest popularyzacja wiedzy o jakości i bezpieczeństwie żywności oraz promowanie świadomych wyborów konsumenckich.

Jednym z elementów kampanii są owoce „zero pozostałości pestycydów”, czyli produkty, w których badania laboratoryjne nie wykazały wykrywalnych pozostałości środków ochrony roślin. Organizatorzy podkreślają, że nie są one alternatywą dla pozostałych polskich owoców, lecz dodatkową kategorią produktów odpowiadającą na potrzeby konsumentów poszukujących żywności o potwierdzonej jakości i bezpieczeństwie.

– Chcemy budować zaufanie do polskiego sadownictwa i pokazać konsumentom, że nasze owoce spełniają najwyższe standardy jakości i bezpieczeństwa. Owoce zero pozostałości pestycydów są odpowiedzią na oczekiwania osób, które zwracają szczególną uwagę na jakość kupowanej żywności – podkreślił Zbigniew Hermanowicz ze Stowarzyszenia Kraina Sadów i Ogrodów.

W sezonie warto sięgać po polskie owoce

Lato to najlepszy czas, aby korzystać z bogactwa krajowych owoców sezonowych. Na rynku dostępne są obecnie m.in. truskawki, borówki, porzeczki i agrest. Eksperci podkreślają, że regularne spożywanie owoców wspiera zdrową i zbilansowaną dietę.

– Polskie owoce są bogatym źródłem witamin, błonnika i składników bioaktywnych. Ich regularne spożywanie wspiera zdrowie na każdym etapie życia, dlatego warto wykorzystywać sezon i sięgać po borówki, porzeczki, truskawki czy agrest każdego dnia – powiedziała dr Joanna Neuhoff-Murawska, ekspertka ds. żywienia.

Kampania „To Twój Pewniak!” będzie prowadzona w mediach społecznościowych, podczas wydarzeń plenerowych oraz działań edukacyjnych skierowanych do dzieci, młodzieży i całych rodzin. Jej celem jest zwiększanie wiedzy o jakości i bezpieczeństwie żywności, promowanie świadomych wyborów konsumenckich oraz zachęcanie do częstszego wybierania polskich owoców.

Źródło: MRiRW

Rzepak, owoce i truskawki zagrożone

Szczególnie niepokojące są dane dla upraw wieloletnich i sadowniczych.

Suszę w rzepaku i rzepiku wykryto w 844 gminach, a w krzewach owocowych w 988 gminach. W przypadku truskawek zagrożenie dotyczy już 1214 gmin, czyli niemal połowy kraju.

W praktyce oznacza to, że problemy z wodą zaczynają być widoczne nie tylko w produkcji polowej, ale też w sadownictwie i uprawach jagodowych.

KBW mocno ujemny. Lipiec może pogorszyć sytuację

Komentarz agrometeorologa nie zostawia wiele miejsca na optymizm. W piątym okresie raportowania średni klimatyczny bilans wodny wyniósł -128,9 mm, a więc był wyraźnie ujemny.

- W piątym okresie raportowania, obejmującym okres od 1 maja do 30 czerwca, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), na podstawie którego dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą była ujemna, wynosiła -128,9 mm. W porównaniu z poprzednim okresem sześciodekadowym (21 IV – 20 VI) wartość obniżyła się o 14,3 mm. Najniższe wartości KBW w piątym okresie raportowania odnotowano w dalszym ciągu w województwie podkarpackim oraz lubelskim, gdzie osiągnęły one kolejno -212 mm oraz -210 mm - czytamy w raporcie.

Dodatkowo w trzeciej dekadzie czerwca na dużej części kraju opady były bardzo niskie, a lokalnie wystąpiła fala upałów z temperaturami przekraczającymi 35°C, a nawet 40°C.

Najtrudniej na wschodzie i w centrum kraju

Z raportu wynika, że susza najmocniej uderza w Lubelszczyznę, Mazowsze, Łódzkie, Kujawsko-Pomorskie i Podkarpackie. To właśnie tam notowane są najwyższe udziały gmin zagrożonych oraz największy udział powierzchni z potencjalnymi stratami plonów.

Jeśli warunki pogodowe nie poprawią się w najbliższych tygodniach, zasięg suszy może jeszcze wzrosnąć. Dla wielu gospodarstw oznacza to spadek plonów, pogorszenie jakości ziarna i owoców, większe koszty produkcji oraz presję na ceny żywności w kolejnych miesiącach.

Obecny tydzień ma odznaczyć się sporą ilością deszczu. Będą to jednak opady mikre, a ich akumulacja jedynie na północnowschodniej rubieży kraju będzie wysoka.

Bartłomiej Czekała

Źródło: IUNG-PIB Puławy

To może być teza nieco na wyrost. Straty spowodowane przez anomalie pogodowe w tym sezonie nie są po prostu aż tak duże jak w przypadku innych gatunków przeznaczanych do przetwórstwa.

Przymrozki, a właściwie mrozy, pojawiły się wtedy, gdy aronia wykazywała relatywnie wysoką odporność na niskie temperatury. W fazie zielonego pąka gatunek ten dość dobrze znosi krótkotrwałe spadki temperatur nawet do -7°C, a gdy pąk przybiera białą barwę — do -5°C. W tym sezonie w centralnej Polsce, skąd pochodzi większość surowca, lokalne spadki temperatur były jednak poważniejsze. Mimo to, przy skutecznej biostymulacji, w wielu gospodarstwach udało się utrzymać plon.

Czerwcowe upały przypadły z kolei na okres, gdy owoce były już zawiązane, ale wciąż zielone, a krzewy zrzuciły już część zawiązków. Wysokie temperatury wprowadziły rośliny w stres, ale późniejsze ochłodzenie i deszcze sprawiły, że owoce ponownie przyrastają. Krzewy zasuszyły jednak część liści. Upały nie pozostaną bez wpływu na plonowanie tego gatunku, choć nie tak dużego jak w przypadku porzeczek czy agrestu.

Problemem wciąż pozostaje susza. W wielu gminach na Mazowszu, w województwie łódzkim i na Lubelszczyźnie jest po prostu bardzo sucho. Przechodzące obecnie przez Polskę mżawki pomagają, ale ilość spadającego deszczu wciąż jest daleka od wystarczającej.

W przyszłym sezonie owoców będzie mało

Wciąż jeszcze wiele czynników może zadecydować o plonach w tym sezonie. Jeśli pogoda pozostanie dość ciepła, ale z regularnymi opadami, rok może okazać się względnie urodzajny na tle minionych. Przed nami jednak nadal potencjalne fale upałów, gradobicia czy kolejny epizod suszy. Najbliższe 5–8 tygodni to czas, w którym może się jeszcze wiele zmienić.

Niepokojąco wygląda natomiast sytuacja pod kątem plonowania w kolejnym sezonie. Pąki kwiatowe aronii inicjują się w czerwcu, a tegoroczne przyrosty nie są zbyt okazałe. Biorąc pod uwagę zmiany klimatyczne oraz znacznie większą liczbę anomalii pogodowych w ostatnich sezonach, można spodziewać się słabszego sezonu 2027.

Mając to na uwadze, a także przy śladowej produkcji koncentratu porzeczkowego w bieżącym sezonie i braku jakichkolwiek zapasów aronii z ubiegłego roku, zakłady przetwórcze powinny być zainteresowane pełnym wykorzystaniem okna skupu. Z ekonomicznego punktu widzenia aronia powinna więc cieszyć się w tym sezonie dużym zainteresowaniem.

piszę ten list jako absolwent Wydziału Ogrodniczego SGGW, człowiek od lat związany z ogrodnictwem i prowadzący rodzinne gospodarstwo sadownicze, ale przede wszystkim jako ktoś głęboko zaniepokojony tym, co dzieje się dziś z kształceniem ogrodniczym w Polsce. I nie chodzi już tylko o niepokój. Chodzi o wrażenie cichej, powolnej agonii, która odbywa się niemal bezgłośnie, jakby wszyscy wokół bali się nazwać problem po imieniu.

Niedawno uczestniczyłem w obchodach 110-lecia ogrodnictwa w SGGW. Było to wydarzenie ważne, dostojne, pełne historii i wspomnień. Ale właśnie wtedy przyszła do mnie myśl szczególnie bolesna: czy nie było to ostatnie tak wielkie święto ogrodnictwa w takim kształcie? Czy nie celebrujemy właśnie końca pewnej epoki, zamiast realnie ratować jej przyszłość?

To, co dzieje się dziś, jest alarmujące. W Lublinie czy Poznaniu na ogrodnictwie studiuje zaledwie kilkunastu studentów. W Warszawie SGGW w praktyce likwiduje wydział ogrodniczy, pozostawiając ogrodnictwo jedynie jako kierunek studiów. To nie są kosmetyczne zmiany. To są symptomy procesu, którego wszyscy zdają się nie zauważać albo nie chcą zauważać. I właśnie to boli najbardziej.

Boli mnie nie tylko sam stan rzeczy, ale też cisza, jaka wokół tego panuje. Niepokoi mnie, że tak niewiele głosów płynie dziś z uczelni, instytutów i środowisk związanych z ogrodnictwem. Jak to możliwe, że wobec tak poważnego kryzysu mówi się tak mało? Dlaczego nie rozbrzmiewa alarm? Dlaczego nie ma głośnej, jednoznacznej debaty o tym, że nauki ogrodnicze w Polsce mogą umierać na naszych oczach? To milczenie jest niemal równie przerażające jak sam kryzys.

Bo przecież problem nie kończy się na braku studentów. Jeśli młodzi nie wybierają tych studiów, to za chwilę nie będzie komu przejąć gospodarstw, sadów, szklarni, firm i dorobku całych rodzin. Nie będzie następców. Ale nie będzie też nauczycieli. Zabraknie doświadczonej kadry dydaktycznej, która przez lata budowała poziom tych studiów, wychowywała kolejne pokolenia i przekazywała wiedzę, której nie da się zastąpić żadnym folderem promocyjnym ani urzędowym komunikatem. Bez kadry nie ma uczelni. Bez studentów nie ma kadry. A bez tego wszystkiego nie ma przyszłości.

I trzeba wreszcie zapytać głośno: dlaczego młodzi ludzie nie chcą studiować ogrodnictwa? Dlaczego ten kierunek, tak potrzebny polskiej gospodarce i rolnictwu, tak bliski praktyce i nowoczesności, stał się dla nich niewidzialny? Czy winne są stereotypy? Brak promocji? Niski prestiż? A może po prostu przez lata pozwalaliśmy, by nauki ogrodnicze spychano na margines, aż dziś wszyscy udają zdziwienie, że nie ma chętnych?

Być może odpowiedź jest jeszcze bardziej gorzka. Być może kierunki ogrodnicze tracą atrakcyjność także dlatego, że przy braku środków i konieczności walki o punkty w ministerialnych rankingach zaczynają być prowadzone w sposób coraz mniej ciekawy, coraz bardziej schematyczny, coraz mniej związany z realną praktyką. A może problem leży również gdzie indziej: młodzi ludzie uczą się nowoczesnego sadownictwa czy warzywnictwa w gospodarstwach swoich rodziców, u znajomych z branży, od praktyków, którzy naprawdę nadążają za zmianami. Na uczelnię idą już nie po nowe doświadczenie, lecz po dyplom. Bo tam często nie dowiadują się niczego, czego nie wiedzieliby wcześniej. Technologia uprawy po prostu wyprzedziła program nauczania.

Jeśli ten proces będzie trwał dalej, może nadejść moment, w którym w Polsce zostanie tylko jedno miejsce, gdzie będzie można studiować ogrodnictwo. Jedno. A może nawet i tego jednego miejsca zabraknie. W kraju o tak bogatej tradycji ogrodniczej byłby to nie sukces reorganizacyjny, lecz katastrofa edukacyjna i branżowa.

Nie możemy dłużej udawać, że wszystko jest w porządku. Nie możemy godzić się na to, by szkolnictwo ogrodnicze gasło po cichu, bez debaty, bez sprzeciwu, bez obrony. To nie jest zwykła zmiana strukturalna. To jest powolne wycofywanie się z odpowiedzialności za przyszłość całej dziedziny.

Jeśli dziś nikt z uczelni, instytutów i środowisk ogrodniczych nie powie tego głośno, to jutro może już nie być czego ratować.

Z niepokojem i rozgoryczeniem,

absolwent Wydziału Ogrodniczego SGGW

sadownik

Powoli kończy się fala upałów. W zależności od regionu kraju przed nami jeszcze dzień lub dwa z temperaturami powietrza przekraczającymi 30°C. Druga połowa tygodnia ma być znacznie chłodniejsza. Ma też spaść tak bardzo potrzebny deszcz.

Straty zostały jednak bezpowrotnie wyrządzone. Widać silne uszkodzenia owoców na plantacjach porzeczki czerwonej i czarnej oraz agrestu. Słońcem zostały też uszkodzone owoce i liście malin.

Gdy wczoraj wieczorem na profilu Facebookowym portalu zamieściłem tytułowe zdjęcie czerwonych porzeczek, w komentarzach wywiązała się dyskusja. Z jej przebiegu można wnioskować, że są gospodarstwa, w których straty sięgają niemal 100%. Ochłodzenie i deszcz przyniosą ulgę samym roślinom, ale zbiory właściwie dobiegły końca. Uszkodzone porzeczki osypują się przy silniejszym podmuchu wiatru lub kontakcie z dłonią, są całkowicie przebarwione i nie przypominają plonu, który miałby wartość handlową.

Dynamiczny okres w pogodzie przed nami

Jakby tego było mało, przed nami dość duża dynamika pogody. Przez kraj, zwłaszcza jutro, przechodzić będą rozległe strefy deszczu. Gorące powietrze będzie wypierane z kraju, ale nie obędzie się bez burz, nawałnic, a zapewne także gradobić.

Ostatnia dekada czerwca jest już tradycyjnym okresem, w którym właśnie z gradobiciami mierzymy się w Polsce. Gradziny o średnicy 2–3 cm są w stanie doszczętnie zniszczyć plantacje, a bywa, że grad pada jeszcze większy.

Największa oficjalnie zmierzona gradzina w historii obserwacji w Polsce miała średnicę od 13 do 14,5 cm. Spadła 24 czerwca 2021 roku podczas burzy superkomórkowej w Tomaszowie Mazowieckim (województwo łódzkie).

Produkcja wina w Polsce rozkwita. Pojawiają się nowe winnice i winiarnie, a produkcję wina ułatwia prawo zmienione w 2008 roku oraz klimat, który staje się coraz cieplejszy i obecnie warunki do uprawy winorośli w Polsce przypominają te z Francji z lat 70-tych.

O tym w jaki sposób wino powstaje w Winnicy Esencja opowiada jej właściciel Michał Janiszewski:

Degustacja win, Winnica Esencja

FOTO: Winnica Esencja

Degustacje, zwiedzanie, piękne widoki

Winnica położona w dolinie Pilicy oferuje liczne możliwości rozrywki. Same plantacje zlokalizowane są w zacisznej scenerii lasów. Przygotowano też taras z którego podziwiać można rozpościerający się widok.

Budynek winiarni, zaprojektowany specjalnie w celu przetwórstwa owoców gronowych, produkcji i magazynowania, a także degustacji wina jest już na ukończeniu. Obecnie oferuje możliwość przeprowadzania degustacji w grupach maksymalnie do 50 osób.

Polskie przetwory z jagody kamczackiej zyskują popularność w Japonii. Znalazł się też dobry ambasador dla tych produktów – Paweł Chojnacki, polski kickbokser i bokser na stałe mieszkający i walczący w kraju kwitnąc wiśni. Wraz z delegacją japońskich influencerów sportowiec gościł w szkółce i na plantacji Andrzeja Krupińskiego, gdzie nagrałem poniższą rozmowę:

Uwaga, konkurs!

Pod koniec filmu Andrzej Krupiński prosi Pawła Chojnackiego, by ten wypowiedział kilka informacji na temat haskapu w języku japońskim. Przyznaję, że to bardzo trudny język i sam nic z tej części filmu nie rozumiem. Zwracam się więc do czytelników portalu jagodowe.pl z propozycją wspólnej zabawy: kto pierwszy po polsku napisze do mnie poprawnie co Paweł Chojnacki powiedział, ten może liczyć na nagrodę – przetwory z jagody kamczackiej od Andrzeja Krupińskiego. Jakość tłumaczenia oceni Paweł Chojnacki.

Tłumaczena prosze nadsyłać na adres e-mail: m.piatek@agrohorti.pl. Powodzenia!

Wciąż jeszcze trwają zbiory jagody kamczackiej, a jednocześnie jej przetwórstwo. Coraz większa liczba plantatorów decyduje się na bezpośrednią sprzedaż owoców a nie ich mrożenie jak w minionych latach. Rynek jest w stanie zagospodarować surowiec, który swoją drogą, dobrze nadaje się do tłoczenia i jest nieźle wyceniany. Z jednego kilograma owoców uzyskać można ¾ l soku, a nawet więcej.

Jedną z tłoczni, która zajmuje się wytwarzaniem soku m.in. z owoców haskapu, jest zlokalizowany na terenie Gminy Kowiesy zakład Strzelsok. Tam na miejscu miałem sposobność zapoznać się z procesem wytłaczania soku i jego konserwacji poprzez krótką pasteryzację.

O tym jak powstaje sok mówi Mariusz Strzelecki:

Jagody mniej niż chciałyby firmy

Firmy skupujące owoce skarżą się na niedostateczną podaż jagody kamczackiej. Jeszcze kilka lat temu plantatorzy napotykali na problemy ze sprzedażą owoców, dziś jednak sytuacja jest zupełnie inna.

Uruchomiły się rynki zewnętrze, zwłaszcza dalekowschodnie, które odznaczają się relatywnie dużą chłonnością. Rośnie także rynek krajowy i nie chodzi tu tylko o piekarnictwo i jagodzianki. Jagoda kamczacka wykorzystywana jest do produkcji m.in. musów i soku, a także nalewek. Wszystko to sprawia, że ceny surowca sprzedawanego „z pola” w tym sezonie otarły się o poziom 9,00 zł, nienotowany w poprzednich sezonach.

Zapraszam na film w którym Grzegorz Zelek z firmy Timac Agro opowie o tym w jaki sposób odżywiać jagodę kamczacka, na co zwrócić uwagę w poszczególnych fazach sezonu i czy warto rośliny wspomóc już po zebraniu owoców.

Timac Agro pomaga plantatorom haskapu

W gospodarstwie Andrzeja Krupińskiego, gdzie nagraliśmy powyższy film, trwa projekt Borówkowo Jagodowa Demo Farma. W jego ramach firma Timac Agro odpowiada za kwestie związane z żywieniem i biostymulacją roślin.

Nie da się ukryć, że gdy mowa o jagodzie kamczackiej, to w kraju popełniliśmy swoisty falstart. Plantacje zostały założone bez dostatecznej wiedzy i w efekcie znaczna ich część okazała się nisko produktywna. To w połączeniu z faktem, że rynek nie był gotowy na przyjęcie owoców haskapu prowadziło do rozczarowań wśród właścicieli plantacji.

Teraz jest jednak inaczej. Wiemy już które odmiany udają się w Polsce i wydają smaczne, słodkie owoce. Te zyskały też pewne grono odbiorców, zarówno na rynku deserowym jak i przetwórczym. Skoro jest popyt na plon, to trzeba wypracować właściwe technologie jego pozyskiwania – prowadzące do uzyskania obfitych zbiorów, ale jednocześnie efektywne kosztowo.

- Bardzo się cieszę, że możemy jako firma uczestniczyć w projekcie realizowanym w Gospodarstwie Ogrodniczym Krupińscy. Owoce haskapu są bardzo zdrowe i mogą być smaczne. Chcemy pomóc polskim plantatorom produkować je w taki sposób, by prowadzenie plantacji przynosiło im satysfakcje – mówił Grzegorz Zelek przy okazji spotkania.

Inicjatorem spotkania był senator Marcin Karpiński, który jest także plantatorem truskawek. Rozmowa dotyczyła najważniejszych problemów branży jagodowej i tego, jakie zmiany są dziś potrzebne z punktu widzenia producentów.

FOTO: M. Szczepańczyk

Największy problem to ludzie do zbioru

Jednym z głównych tematów była coraz trudniejsza i coraz droższa organizacja prac sezonowych. W produkcji jagodowej zbiór trwa krótko, ale w tym czasie potrzeba wielu pracowników. Liczy się wówczas czas, a rosnące koszty nie pomagają.

Inicjatorzy spotkania zwracali uwagę, że obecne procedury są zbyt rozbudowane jak na realia krótkiego sezonu. Dlatego jednym z postulatów było uproszczenie procedur zatrudniania pracowników sezonowych, skrócenie czasu rozpatrywania wniosków i stworzenie szybszej ścieżki dla gospodarstw, które potrzebują ludzi do zbioru w konkretnym momencie.

Plantator nadal jest słabszą stroną rynku

Drugim ważnym wątkiem była pozycja plantatora wobec skupów, pośredników i dużych odbiorców. Plantatorzy nadal mają mały wpływ na warunki handlu, a największe ryzyko bywa przerzucane właśnie na gospodarstwo.

Dlatego podczas spotkania padł postulat skuteczniejszej ochrony plantatorów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi i przewagą kontraktową dużych podmiotów. Chodzi także o bardziej przejrzyste zasady skupu i rozliczeń jakościowych.

FOTO: M. Szczepańczyk

Coraz mniej narzędzi do ochrony plantacji

Kolejna sprawa dotyczyła ochrony roślin. W branży jagodowej problemem nie jest dziś tylko koszt zabiegów, ale także coraz mniejsza dostępność skutecznych rozwiązań. Przy rosnących wymaganiach jakościowych i handlowych plantator ma coraz węższy wybór legalnych narzędzi.

Z tego powodu postulowano o przyspieszenie procedur rejestracyjnych środków ochrony roślin dla upraw jagodowych. Chodzi o to, by producent nie zostawał bez skutecznych rozwiązań w kluczowych momentach sezonu.

FOTO: M. Szczepańczyk

Import i presja na ceny

W rozmowie wrócił także temat importu. Napływ tańszych produktów spoza Unii Europejskiej zwiększa presję na ceny i utrudnia konkurowanie polskim gospodarstwom.

Wśród postulatów znalazła się więc lepsza ochrona rynku oraz pełna przejrzystość pochodzenia surowca. Dla plantatorów to ważne nie tylko z punktu widzenia handlu, ale też uczciwych zasad konkurencji.

Więcej możliwości sprzedaży poza skupem

Ostatni z głównych tematów dotyczył sprzedaży bezpośredniej i krótkich łańcuchów dostaw. Część gospodarstw chce sprzedawać więcej poza skupem i szukać wyższej marży we własnym handlu lub małym przetwórstwie.

Tu barierą są formalności. Dlatego jednym z postulatów było uproszczenie zasad sprzedaży bezpośredniej i stworzenie prostszych warunków dla gospodarstw, które chcą rozwijać lokalną sprzedaż.

Korzystając z okazji postanowiłem zapytać gospodarza o to jak prognozuje wielkość zbiorów porzeczki czarnej na cele przemysłowe. Prezes Polskiego Stowarzyszenia Plantatorów Porzeczek w swej ocenie był ostrożny, ale też dość sceptyczny.

Wskazał na przymrozki ale także na suszę, która w ostatnich miesiącach sukcesywnie się pogłębiała. To dwa czynniki, które bardzo silnie limitują produktywność krajowych kwater. Rozmówca zaznaczył jednak, że o konkretnych wielkościach zbioru mówić będzie można później, bezpośrednio przed zbiorami. Wiadomo jednak, że te nie będą obfite.

Więcej na filmie

Dr Piotr Baryła zdecydował się wystąpić przed kamerą. W swym wystąpieniu poruszył wiele ważnych kwestii, jak choćby wspomniane już przymrozki czy suszę, ale także zmiany w rejestracjach ś.o.r. czy kwestię potencjalnych zapasów koncentratu i mrożonych owoców, które mogłyby rzutować na tegoroczną kampanię skupu. Cała wypowiedź znajduje się na poniższym filmie:

Porzeczkowy zawrót głowy

Porzeczkowy zawrót głowy to coroczna impreza, której gospodarzem jest dr. Piotr Baryła. Odbywa się przy udziale firm partnerów. W tym roku były to: Timac Agro, Bayer, Bury, Agrobard,, Agrokopter, Izusu Odyssey, Nissan i BYD. W wydarzeniu udział wzięli plantatorzy porzeczki z całej Polski. Okazała frekwencja dowodzi zainteresowania produkcją porzeczki, zarówno tej czarnej, której dotyczy film, jak i deserowej, w tym porzeczki czerwonej uprawianej w tunelach.

‘Glorniwa’ to selekcja dostosowana do polskich warunków uprawy. Nie wykazała dotąd zwiększonej podatności na choroby czy niestandardowego zapotrzebowania na składniki pokarmowe. Jej prowadzenie nie nastręcza większych trudności.

Największym atutem tej kreacji jest termin w jakim wydaje owoce. Pozwala wejść na rynek bardzo wcześnie, już pod koniec maja lub na początku czerwca, a więc w okresie, gdy jeżyny jest na nim bardzo mało, a jej ceny są więcej niż satysfakcjonujące.

Boryna produkuje i sprzedaje sadzonki tej polskiej, przystosowanej do krajowych warunków selekcji.

Jagoda kamczacka intryguje smakiem, w którym odnaleźć można nuty jeżyny, maliny, agrestu, porzeczki i borówki. Oryginalna w kształcie, generalnie wytrawna w smaku, nazywana jest „owocem wiecznej młodości”. To superowoc o udowodnionym wpływie na regulacje mikrobiomu, poziomu cukru we krwi i ciśnienia tętniczego. Dziś ruszają jej zbiory.

Czerwiec to czas, gdy jagody trafiają prosto z krzewów do rąk konsumentów. Coraz więcej plantatorów otworzy niebawem swoje gospodarstwa, organizując samozbiory, dni otwarte, degustacje i rodzinne pikniki.

Gdzie można wziąć w nich udział?

Na samozbiory zaprasza 14 plantacji w sześciu regionach. W Małopolsce zapraszają 2 plantacje, na Mazowszu - 3, w województwie lubelskim - 2, w województwie łódzkim - 2, w świętokrzyskim - 2, a w Wielkopolsce - 3.

Oto mapa, która każdemu pozwoli znaleźć swoją plantacje:

mapa samozbiorów haskapu, otwarte plantacje

FOTO: Polskie Superowoce

Każda plantacja ma swój niepowtarzalny klimat, każde samozbiory swój charakter, wszystkie łączy pasja do popularyzacji jagody kamczackiej.

• Na Mazowszu zapraszają: Gospodarstwo Jagodowe w Boglewicach, gm. Jasieniec; Gospodarstwo Sadownicze Piotr Stępniak w Mogielnicy oraz Bończa w gminie Warka.
• Lubelskie zaprasza na plantacje w Opolu Lubelskim i Antoniówka w gm. Krzczonów.
• W łódzkim ofertę przygotowały: plantacja Sobki gm. Zelów oraz Gospodarstwo Haskap w Mokrej Prawej w pow. skierniewickim.
• W świętokrzyskim zapraszają plantacje „Jagodowe smaki" z Wszachowa i „Jagodowe Pole” z Modliborzyc.
• W Wielkopolce samozbiory odbędą się w 3 lokalizacjach - Michałów Drugi, gm. Opatówek; plantacje braci Miedzińskich w Bożatkach koło Rzgowa i Chojny koło Koła.
• W Małopolsce zapraszają plantacje: „Zdrowe Jagody” w Nowej Wsi i „Plantin” w Muniakowicach, gdzie w niedzielę 7 czerwca odbędzie się I Bieg po Jagodę kamczacką. Start, meta i baza zawodów znajdą się na plantacji jagody kamczackiej. To unikalne wydarzenie jest częścią tzw. Jagodowej Sztafety, serii 5 biegów po kolejne owoce jagodowe. Więcej o sztafecie biegów na 10 km i nordic walking - na stronie PolskieSuperowoce.pl

Na czym polegają samozbiory?

Ida samozbiorów jest prosta: kupujesz owoce, które zebrałeś i chcesz zabrać ze sobą. Zwykle większe ilości po to by je zamrozić. Jako uczestnik, jesz do woli, to co sam zerwiesz.

Samozbiory to doskonała okazja, by poznać różne odmiany jagody, znacząco różniące się smakiem. Zobaczyć jak wygląda jej uprawa, poznać przepisy i zakupić różne przetwory z jagody. Na plantacjach dostępne są zwykle konfitury, dżemy, soki, często spróbować można ciasta lub koktajlu z jagodą.

Samozbiory to już sport narodowy

Atrakcyjność tej formy rekreacji i zakupów rośnie od lat. Według badań Kantar 25 mln Polaków chce wziąć udział w samozbiorach. 3 lata temu chętnych było 7 na 10 dorosłych Polaków (70%), 2 lata temu już 76% a w ub. roku 78% ludzi w wieku 15+. Najnowsze badania mówią, że aż 1,4 mln osób zainteresowana jest dziś odwiedzeniem plantacji jagody kamczackiej (8%).

Wśród gatunków jagodowych więcej ludzi chciałoby zbierać samemu tylko truskawki (37%), maliny (25%), borówki (21%) i jeżyny (12%). Obok rosnącego zainteresowania odwiedzeniem plantacji podczas samozbiorów, aż 3/4 Polaków zamierza w sezonie 2026 jeść więcej polskich owoców i warzyw.

Chcemy jeść zdrowo i lokalnie

Wśród owoców jagodowych najwięcej badanych deklaruje chęć kupowania, częściej niż dotychczas, polskich borówek (30%), truskawek (29%), malin (24%) oraz właśnie jagody kamczackiej. Deklaracje na poziomie 9% to blisko 2,9 mln jej konsumentów.

Jakie owoce chcemy kupować?

FOTO: Polskie Superowoce

Polskie owoce i warzywa są na fali wznoszącej. Rośnie ochota konsumentów na produkty lokalne i jak najmniej przetworzone. Wśród atutów polskich plantacji jest biologia miejsca i rosnąca świadomość, że to co lokalne jest dla nas lepsze. Ściślej, lepsze dla naszego zdrowia.

Co raz częściej łączymy jakość - świeżość owoców i lokalny mikrobiom - z atrybutami miejsca - regionu, klimatu i mikroklimatu, gleby i praktyk uprawowych.

Źródło: polskiesuperowoce.pl

W wielu regionach Polski sytuacja wodna jest niekorzystna. Wilgotność w warstwie 0–7 cm jest bardzo niska, a w wielu miejscach kraju, zwłaszcza w centrum, utrzymuje się na poziomie zaledwie 10–30%. Równie słabo wygląda głębsza warstwa gleby, od 7 do 28 cm, szczególnie w zachodniej i centralnej Polsce.

Dla plantatorów jagodowych to ważny sygnał: młode przyrosty, system korzeniowy i owoce mogą szybko reagować na deficyt wody, zwłaszcza na lżejszych glebach i przy intensywnym nasłonecznieniu.

Opady będą, ale raczej niewielkie

Najbliższe dni nie przyniosą powszechnych, równomiernych opadów. Jeśli deszcz pojawi się w Polsce północnej lub wschodniej, będzie miał głównie charakter konwekcyjny, czyli przelotny i punktowy. Oznacza to, że lokalnie może spaść tylko kilka milimetrów.

Więcej opadów możliwych jest na krańcach południowo-zachodnich, gdzie wpływ będzie miał niż atmosferyczny. To jednak poprawi wyraźnie sytuację jedynie w tych częściach kraju.

Co pokazują modele pogodowe?

Prognozy są zgodne co do jednego: pogoda będzie zmienna, ale nie wszędzie deszczowa.

• ICON widzi więcej opadów na południu: miejscami do 30–35 mm do niedzieli.
• ECMWF pokazuje bardziej pewny scenariusz z opadami na południu i wschodzie, a w drugiej połowie tygodnia nawet większą ilość deszczu.
• GFS sugeruje bardziej umiarkowane sumy opadów, rzędu 20–40 mm, zamiast bardzo wysokich wartości punktowych.

Dla producentów jagodowych pewne jest tylko to, że kolejny raz do czynienia będziemy mieli z pogodową loterią – jedne plantacje dostaną deszcz, inne nie.

Pogoda od poniedziałku do piątku

W poniedziałek opady konwekcyjne możliwe są w wielu miejscach kraju, przy temperaturach 16–22°C i porywach wiatru do 25 km/h.

We wtorek opady będą już słabnąć, głównie w centrum i na północy. Temperatura wzrośnie do 18–23°C, lokalnie do 24°C.

Środa, czwartek i piątek to okres największej niepewności. Nad Polską może utworzyć się falujący front atmosferyczny, który przyniesie:

• intensywniejsze opady w zachodniej i centralnej Polsce,
• spadek temperatury za frontem do 14–16°C,
• porywy wiatru nawet do 35–50 km/h,
• w piątek przemieszczanie się strefy deszczu i burz na wschód kraju.

Niedzielne deszcze w centralnej Polsce tylko punktowo były w miarę obfite. W większości środkowych województw, jeśli w ogóle spadł deszcz, to był symboliczny. Silniejsze opady wystąpiły w okolicach dużych miast. Dwie burze z chwilowo intensywnym deszczem przeszły nad Łodzią, padało też w Warszawie. Ogrodnicy życzyliby sobie jednak deszczu przede wszystkim pomiędzy tymi miastami, a tam przeszły co najwyżej mżawki.

Przelotne deszcze i ciepła pogoda w okresie kwitnienia borówek czy truskawek to scenariusz niepokojący plantatorów. Taki przebieg pogody wzmaga presję szarej pleśni i nakłada na osoby prowadzące uprawę konieczność wzmożonej ochrony.

Dla ogrodników uprawiających porzeczki, agrest, jagodę kamczacką czy aronię, szczególnie bez nawodnienia, obecny przebieg pogody jest powodem do niepokoju.

Silny wiatr, ciepło, niemal upalnie i brak opadów do końca tygodnia, Pogoda Interia

FOTO: Pogoda Interia

Niepokojący, wręcz alarmujący raport IUNG w sprawie suszy przedstawialiśmy na portalu wczoraj. Niewiele jednak wskazuje na to, by trudna sytuacja miała się szybko zmienić. Przypominam, że ostatnim miesiącem z sumą opadów mieszczącą się w wieloletniej normie w Polsce był listopad 2025 r. — od tamtej pory regularnie notujemy mniejszy lub większy deficyt opadów, co przekłada się na trudną sytuację w uprawach polowych.

Najgorsza sytuacja występuje w województwie kujawsko-pomorskim, mazowieckim i łódzkim.

IUNG w komunikacie obejmującym okres od 21 marca do 20 maja 2026 r. stwierdził zagrożenie suszą dla:

• zbóż jarych w 334 gminach,
• zbóż ozimych w 179 gminach,
• truskawek w 55 gminach.

Zboża jare w niebezpieczeństwie

W przypadku zbóż jarych zagrożenie suszą objęło około 13 proc. wszystkich gmin w kraju. - W uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 334 gmin, co stanowi około 13% ogólnej liczby gmin w kraju - czytamy w komunikacie IUNG w Puławach.

Najwięcej zagrożonych gmin odnotowano w województwach:

• kujawsko-pomorskim – 71 gmin,
• mazowieckim – 107 gmin,
• łódzkim – 50 gmin,
• warmińsko-mazurskim – 26 gmin,
• wielkopolskim – 32 gmin,
• lubelskim – 42 gmin.

FOTO: Raport Suszowy Zboża Jare

Największy udział powierzchni zagrożonej stratami plonów w uprawach zbóż jarych wystąpił w:

• mazowieckim – 5,31 proc.,
• łódzkim – 4,37 proc.,
• kujawsko-pomorskim – 3,87 proc.

Oziminom także brakuje wody

Susza uderza też w zboża ozime. 

- W uprawach zbóż ozimych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 179 gmin, co stanowi 7,22% ogólnej liczby gmin w kraju - informują agrometeorolodzy IUNG w Puławach.

Największy udział gmin zagrożonych odnotowano w:

• kujawsko-pomorskim – 43 gminy,
• mazowieckim – 69 gmin,
• łódzkim – 28 gmin.

FOTO: Raport Suszowy Zboża Ozime

Truskawki dotknięte suszą

W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 55 gmin, co stanowi 2% ogólnej liczby gmin w kraju. Największe zagrożenie dotyczyło województwa:

• mazowieckiego – 34 gminy,
• kujawsko-pomorskiego – 9 gmin,
• łódzkiego – 7 gmin,
• wielkopolskiego – 5 gmin.

FOTO: Raport Suszowy Truskawki

Suszy marzec i kwiecień

Agrometeorolodzy IUNG wskazują, że o skali problemu zdecydował przede wszystkim bardzo niski poziom opadów w marcu i kwietniu. W kwietniu miesięczna suma opadów wyniosła jedynie 20–30 proc. normy klimatycznej z lat 1991–2020. Poprawa przyszła dopiero w pierwszej i drugiej dekadzie maja, ale była zbyt słaba, by odwrócić skutki wcześniejszego deficytu wody, zwłaszcza w centralnej Polsce.

Najniższe wartości klimatycznego bilansu wodnego odnotowano w:

• kujawsko-pomorskim,
• mazowieckim,
• północnej części łódzkiego,
• północnej części wielkopolskiego,
• lubelskim.

To właśnie tam KBW miejscami spadł poniżej -125 mm, czyli do poziomu wskazującego na straty w uprawach.

Bartłomiej Czekała

Źródło: IUNG-PIB PUławy

Na większości terytorium kraju utrzymuje się silny deficyt wody w glebie. Są miejsca, takie jak okolice Kalisza, gdzie pada dość często, ale w większości miejsc, gdzie prowadzi się uprawy ogrodnicze, deszcz pojawia się rzadko i symbolicznie.

W okolicach Rawy Mazowieckiej, gdzie prowadzę swoje gospodarstwo, w miniony weekend, który miał być deszczowy i według wstępnych prognoz miało spaść ponad 20 mm deszczu, spadły łącznie 3 mm. Do tego dość silnie wiało, więc po opadzie nie ma już śladu.

Punktowo przeszły dość mocne opady, choćby w okolicach Białej Rawskiej. Były to jednak chwilowe ulewy na niewielkich skrawkach terenu, które długofalowo nie poprawią sytuacji.

Przyszły tydzień z większą ilością opadów

Od jutra w prognozach widać ocieplenie i więcej słońca – pogoda ma być bardziej wiosenna. Temperatury wzrosną do ponad 20°C, a deszcze mają być sporadyczne i przelotne.

Jednak po weekendzie niektóre modele meteorologiczne przewidują więcej deszczu. W moim gospodarstwie powinno spaść ponad 20 mm, a może nawet 30 mm. To bardzo poprawiłoby obecną złą sytuację. A przecież równie źle jest w wielu innych miejsach w kraju.

Prognozy długoterminowe odznaczają się niewielką sprawdzalnością, jednak w tym wypadku trzymam kciuki za to, by się sprawdziły. Gleba jest bardzo sucha, a przecież kiedyś wreszcie musi zacząć padać. W przeciwnym razie ten rok przejdzie do historii jako bardzo suchy.

Źródła: stopsuszy.imgw.pl, własne

Zapraszamy na krótki film z aktualnymi zaleceniami dla aronii. Tam, gdzie uszkodzenia są widoczne, a więc głównie w tych częściach kraju, gdzie w końcu kwietnia temperatury spadły najmocniej lub w miejscach, gdzie spływa i gromadzi się zimne powietrze potrzebne mogą być dodatkowe zabiegi:

Aronia jest stosunkowo odporna na mróz, ale…

Aronia należy do roślin stosunkowo odpornych na niskie temperatury i znosi spadki temperatur nawet do -20°C. Pomimo swojej wysokiej mrozoodporności dużo zależy także od stadium w jakim znajdują się rośliny w okresie niskich temperatur. Jeśli kwiaty są otwarte to może dojść do uszkodzenia pręcików, a nawet słupka. Na naszej pokazowej plantacji rośliny nie zostały drastycznie uszkodzone przez przymrozki, na nielicznych kwiatach zaobserwowaliśmy brązowe pręciki oraz przebarwiony słupek. Wobec tego zdecydowaliśmy o biostymulacji i wsparciu roślin poprzez nawożenie pozakorzeniowe.

Kwiaty aronii 7 maja, rozpoczęcie kwitnienia przypadło na 04.05.2026

FOTO: Michał Piątek

Dobrym i sprawdzonym rozwiązaniem jest użycie biostymulatora BEOZ Sard w ilości 1,5 l/ha – jest to preparat aminokwasowy z mikroelementami oraz technologią metabolitów mikrobiologicznych. Rolą metabolitów jest wzmocnienie działania aminokwasów oraz mikroelementów. Produkt został skomponowany w celu szybkiej i skutecznej regeneracji roślin po stresie abiotycznym jakim są przymrozki.

Oprócz biostymulacji na plantacji zastosowany został nawóz dolistny Agroleaf Power Total (20-20-20) w ilości 4 kg/ha. Aplikacja nawozu pozwoli zaopatrzyć rośliny w azot, fosfor i potas oraz mikroelementy – ten zabieg ma szczególne znaczenie ze względu na panującą w całym kraju suszę. W warunkach braku wody w glebie składniki pokarmowe nie mogą być rozpuszczone w roztworze glebowym i pobrane przez korzenie  w takich warunkach, jeśli zależy nam na utrzymaniu potencjału plonowania najlepszym ratunkiem jest nawożenie dolistne.