Borówki są chętnie wybierane przez konsumentów w Polsce i za granicą. Cenione za smak i szerokie zastosowanie, trafiają na stoły w postaci świeżych owoców, a także jako składnik deserów i przetworów. Polskie borówki sprzedawane są zarówno na rynku krajowym, jak i eksportowane.

Czytaj także:

maliny

Maliny jeszcze dojrzewają. Czy listopadowy chłód zakończy zbiory?

Wyniki badań prowadzonych przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) pokazują, że przebadane owoce spełniały wymagania dotyczące pozostałości środków ochrony roślin.

196 próbek borówek bez przekroczeń

W latach 2023–2025 PIORiN pobrała do badań łącznie 2926 próbek owoców. Wśród nich znalazło się 196 próbek polskich borówek. W żadnej z przebadanych próbek borówek nie wykryto przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (NDP).

Analizy w akredytowanych laboratoriach

Wszystkie badania wykonano w akredytowanych laboratoriach wyznaczonych przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa do prowadzenia analiz w ramach kontroli urzędowej.

Kontrola pozostałości środków ochrony roślin w produktach roślinnych z produkcji pierwotnej jest jednym z elementów działań PIORiN na rzecz bezpieczeństwa żywności. Każdego roku Inspekcja bada w tym zakresie około 4 tys. próbek płodów rolnych.

Polskie borówki na kolejnych rynkach

Polskie borówki wysokiej przeszły wymagające procedury fitosanitarne, dzięki czemu świeże owoce mogą być eksportowane do Chin, Indii, Izraela, Tajwanu i Wietnamu. Równolegle prowadzone są działania, które mają umożliwić eksport także na kolejne rynki, w tym do Indonezji, Japonii i Korei.

Wyniki badań próbek borówek potwierdzają ich zgodność z wymaganiami dotyczącymi najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin.

Źródło: PIORiN

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przyjmuje od wczoraj wnioski od producentów owoców i warzyw, których uprawy ucierpiały wskutek wyjątkowo wysokich temperatur pod koniec czerwca 2026 roku. Nabór potrwa do 16 listopada.

Pomoc dotyczy szkód spowodowanych temperaturą wynoszącą co najmniej 37°C w dniach 27–29 czerwca. Nie obejmuje jednak wszystkich gospodarstw, w których wystąpiły upały. Wsparcie przysługuje do określonych upraw na obszarach wskazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB (IUNG-PIB). Wystąpienie szkód na tych terenach musi potwierdzić właściwy wojewoda.

Protokół szacowania szkód nie jest wymagany

W przypadku pomocy za przymrozki, grad czy deszcz nawalny wymagany jest protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję. Zasady dotyczące wsparcia za czerwcowe upały są inne.

Zapytaliśmy Ministerstwo Rolnictwa, czy o pomoc mogą ubiegać się także plantatorzy, którzy nie zgłaszali wcześniej szkód do gminy i nie mieli szacowania przeprowadzonego przez komisję.

– W przypadku szkód spowodowanych przez wysokie temperatury szkody nie są szacowane przez komisje i nie ma protokołów oszacowania szkód – wyjaśniła Iwona Pacholska, rzeczniczka prasowa i dyrektor Biura Komunikacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Ministerstwo podkreśliło jednocześnie, że uprawy muszą znajdować się na obszarze wyznaczonym przez IUNG-PIB, a wystąpienie szkód musi potwierdzić właściwy wojewoda. Brak protokołu komisji nie wyklucza więc możliwości ubiegania się o pomoc. Przepisy nie wskazują też na obowiązek wcześniejszego zgłoszenia szkód do gminy.

Ile wynoszą dopłaty?

Stawka pomocy zależy od rodzaju uprawy, która ucierpiała wskutek czerwcowych temperatur.

1000 zł na hektar przewidziano dla producentów:

• chmielu,
• malin, jeżyn i porzeczek,
• jagód, żurawiny i świdośliwy,
• truskawek i poziomek,
• agrestu i borówek.

300 zł na hektar przewidziano dla producentów:

• cebuli,
• ogórków,
• pomidorów,
• selera,
• fasoli,
• grochu.

Kwotę pomocy oblicza się, mnożąc powierzchnię kwalifikujących się upraw przez odpowiednią stawkę. Ostateczna wypłata może być niższa, jeśli konieczne okaże się zastosowanie współczynnika korygującego albo ograniczeń związanych z pomocą de minimis.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Pomoc przeznaczona jest dla producentów rolnych spełniających warunki określone w przepisach. Rolnik musi:

• posiadać numer identyfikacyjny nadany przez ARiMR,
• spełniać kryteria mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa,
• złożyć w 2026 roku wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich,
• prowadzić jedną z upraw objętych programem na obszarze wskazanym przez IUNG-PIB, gdzie wojewoda potwierdził szkody spowodowane temperaturą co najmniej 37°C w dniach 27–29 czerwca.

Na pomoc przeznaczono 100 mln zł

Budżet programu wynosi 100 mln zł. Jeśli łączna kwota wynikająca ze złożonych wniosków przekroczy tę sumę, ARiMR zastosuje współczynnik korygujący. Oznacza to proporcjonalne obniżenie wyliczonych dopłat, dlatego rolnicy nie mają gwarancji otrzymania pełnych 1000 zł lub 300 zł za każdy kwalifikujący się hektar.

Wsparcie będzie udzielane w formule pomocy de minimis w rolnictwie. Na wysokość należnej kwoty wpłynie więc także limit tej pomocy dostępny dla danego producenta.

Jak złożyć wniosek?

Wniosek należy złożyć na formularzu przygotowanym przez ARiMR i udostępnionym na stronie Agencji. Przepisy przewidują możliwość złożenia go również za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR Portal Rolnika.

Formularz powinien zawierać dane identyfikacyjne producenta, w tym numer producenta rolnego, a także informacje i dokumenty dotyczące otrzymanej pomocy de minimis. Nie trzeba dołączać protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję. To różnica w porównaniu z równolegle uruchamianą pomocą za przymrozki, grad, deszcz nawalny i huragan.

Pomoc będzie przyznawana decyzją kierownika biura powiatowego ARiMR, a środki zostaną przekazane na rachunek rolnika wskazany w ewidencji producentów.

Do kiedy można składać wnioski?

Nabór rozpoczął się 22 października i potrwa do 16 listopada 2026 roku. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy uprawa jest objęta wsparciem i czy znajduje się na obszarze wskazanym przez IUNG-PIB.

Kamila Szałaj

Jeden z ostatnich komunikatów opublikowanych na stronie internetowej PIORiN-u zawiera informacje na temat wyników badań niemal pół tysiąca próbek polskich jabłek pobranych w latach 2023–2025. W ponad 99% z 458 przebadanych próbek nie stwierdzono przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin.

Kontrole pozostałości środków ochrony roślin w produktach roślinnych pochodzących z produkcji pierwotnej są jednym z elementów działań PIORiN-u na rzecz bezpieczeństwa żywności. Każdego roku, w ramach tych kontroli, badanych jest około 4 tys. próbek płodów rolnych.

Wszystkie analizy przeprowadzono w akredytowanych laboratoriach wyznaczonych przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa do wykonywania badań w ramach kontroli urzędowej.

Sprowadzamy do Polski owoce na potęgę

Powyższy przykład dobrze obrazuje, jak bezpieczną i wysokiej jakości żywność wytwarzamy w Polsce jako branża ogrodnicza. Jednocześnie sprowadzamy jej bardzo dużo. W naszej branży jagodowej chodzi przede wszystkim o maliny, które w dużej mierze pochodzą ze Wschodu, oraz truskawki, sprowadzane głównie z Afryki.

W połowie roku KRIR podjęła działania mające na celu wzmocnienie kontroli napływu żywności na unijny rynek. Chodzi o zwiększenie nadzoru nad bezpieczeństwem żywności pochodzącej z krajów, w których zasady produkcji są mniej restrykcyjne niż w Polsce. Otwarcie wspólnotowego rynku zakłóca konkurencję i dodatkowo pogarsza opłacalność krajowej produkcji, która już wcześniej, w niektórych sezonach, stała pod znakiem zapytania.

Samorząd rolniczy chce więc, aby importowane produkty spełniały wymagania równoważne z tymi, które obowiązują producentów w Unii Europejskiej. Dotyczyłoby to między innymi stosowanych substancji czynnych, wymagań środowiskowych, dobrostanu zwierząt oraz bezpieczeństwa żywności.

I po co ten import?

Import żywności jest potrzebny. Nie jesteśmy w stanie produkować w Polsce, w racjonalny ekonomicznie sposób, pomarańczy czy bananów. Ale malin i truskawek?

Jeśli faktycznie mamy otwierać nasz rynek i konkurować z produkcją z innych krajów, niech będzie ona prowadzona na takich samych zasadach jak produkcja krajowa. Wyniki kontroli jabłek, które stały się przyczynkiem do napisania tego artykułu, są dowodem na to, że nasza żywność jest wysokiej jakości.

Czy rzeczywiście po to wycofywaliśmy niezliczone substancje czynne z katalogu środków ochrony roślin, ustalaliśmy zasady nawożenia i żywienia roślin oraz podnosiliśmy wiele innych standardów, aby teraz otwierać się na import z krajów, w których te zasady nie obowiązują?

Źródła: PIORiN, własne

Nabór będzie piątą edycją wsparcia finansowanego z budżetu Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027. W tegorocznych warunkach przyznawania pomocy wprowadzono kilka istotnych zmian.

Czytaj także:

szerszeń azjatycki

Szerszeń azjatycki dotarł do Polski. Jest gniazdo pod Krakowem

Najważniejsza dotyczy możliwości refundacji zakupu weterynaryjnych produktów leczniczych stosowanych do zwalczania warrozy, w tym preparatów dostępnych bez recepty weterynaryjnej, oznaczonych kategorią „OTC”.

Rozszerzono również katalog sprzętu pszczelarskiego podlegającego refundacji. W ramach inwestycji w gospodarstwach pasiecznych będzie można uzyskać wsparcie m.in. na zakup pras i wirówek do wosku, sterylizatorów, myjek, urządzeń do pozyskiwania propolisu oraz linii do wirowania miodu.

Szkolenia pszczelarskie – wyższe limity kosztów

Wspieranie podnoszenia poziomu wiedzy pszczelarskiej – I.6.1

Wsparcie w ramach tej interwencji jest skierowane do organizacji pszczelarskich oraz jednostek doradztwa rolniczego. Pomoc obejmuje organizację szkoleń dotyczących m.in.:

• prowadzenia gospodarki pasiecznej,
• chorób pszczół,
• pożytków pszczelich,
• produktów pszczelich.

Refundacji może podlegać do 100 proc. poniesionych wydatków netto. Do kosztów kwalifikowalnych należą m.in. wydatki związane z wynajmem pomieszczeń, materiałami szkoleniowymi, wynagrodzeniem wykładowców oraz wyżywieniem uczestników.

Podwyższono maksymalne stawki kosztów kwalifikowalnych. W przypadku wyżywienia uczestników refundacji może podlegać obecnie do 65 zł za osobodzień, podczas gdy wcześniej limit wynosił 60 zł.

Zmieniono także zasady uczestnictwa w szkoleniach. Pszczelarz lub osoba, która złoży oświadczenie o planowanym utrzymywaniu pszczół rasy Apis mellifera i zamiarze wystąpienia o wpis do rejestru, może uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez więcej niż jedną organizację pszczelarską lub jednostkę doradztwa rolniczego.

Organizacja lub jednostka doradztwa może dodatkowo ubiegać się o refundację udokumentowanych kosztów netto bezpośrednio związanych z realizacją umowy, takich jak koszty księgowości, prac biurowych, materiałów biurowych, korespondencji i telekomunikacji. Limit tych wydatków wynosi do 4 proc. kwoty przyznanej pomocy.

Inwestycje w gospodarstwach pasiecznych

Modernizacja gospodarstw pasiecznych – I.6.2

O pomoc mogą ubiegać się indywidualni pszczelarze oraz organizacje pszczelarskie składające wnioski w ich imieniu. Refundacja obejmuje zakup nowego sprzętu, maszyn i urządzeń wykorzystywanych w gospodarce pasiecznej.

Wsparcie może dotyczyć m.in. zakupu:

• miodarek,
• odstojników,
• uli i ich elementów,
• pras i wirówek do wosku,
• sterylizatorów i myjek,
• urządzeń do pozyskiwania propolisu,
• linii do wirowania miodu.

Refundacji podlega do 50 proc. kosztów netto. Maksymalna wysokość pomocy wynosi 100 zł w przeliczeniu na jeden pień pszczeli, a w przypadku indywidualnego pszczelarza nie może przekroczyć 15 tys. zł.

W pierwszej kolejności i w pełnej wysokości pomoc otrzymują młodzi pszczelarze, czyli osoby, które w dniu składania wniosku mają nie więcej niż 40 lat.

Refundacja preparatów na warrozę

Wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi – I.6.3

O wsparcie mogą ubiegać się indywidualni pszczelarze oraz organizacje pszczelarskie występujące o pomoc w imieniu hodowców.

Refundacja obejmuje do 90 proc. kosztów netto zakupu weterynaryjnych produktów leczniczych przeznaczonych do zwalczania warrozy. Po zmianie przepisów pomocą objęte są również preparaty o kategorii dostępności „OTC”, czyli wydawane bez recepty weterynaryjnej.

Wsparcie dotyczy produktów zawierających substancje czynne określone w przepisach. Mogą z niego korzystać także właściciele pasiek posiadający certyfikat produkcji ekologicznej.

Wsparcie gospodarki wędrownej

Ułatwienie prowadzenia gospodarki wędrownej – I.6.4

Wnioski w ramach tej interwencji mogą składać wyłącznie indywidualni pszczelarze. Pomoc ma formę refundacji do 50 proc. opłaconych kosztów netto zakupu nowego sprzętu, maszyn i urządzeń wykorzystywanych w gospodarce wędrownej.

Limit wsparcia zależy od liczby posiadanych pni pszczelich:

• do 150 zł na pień – w przypadku gospodarstw posiadających od 25 do 149 pni,
• do 200 zł na pień – w przypadku gospodarstw posiadających co najmniej 150 pni.

Łączna kwota pomocy nie może przekroczyć 40 tys. zł. Podobnie jak w przypadku interwencji I.6.2, priorytetowo traktowani są młodzi pszczelarze, którzy w dniu złożenia wniosku mają nie więcej niż 40 lat.

Zakup matek, odkładów i pakietów pszczelich

Odbudowa i poprawa wartości użytkowej pszczół – I.6.5

Z pomocy mogą korzystać indywidualni pszczelarze oraz organizacje pszczelarskie składające wnioski w imieniu hodowców.

Wsparcie obejmuje zakup:

• matek pszczelich z linii hodowlanych, dla których prowadzone są księgi lub rejestry,
• odkładów i pakietów pszczelich z matkami pochodzącymi z takich linii,
• odkładów i pakietów od producentów gwarantujących pochodzenie matek z uznanych linii hodowlanych.

Refundacji podlega do 70 proc. kosztów netto. Maksymalna kwota pomocy dla jednego beneficjenta wynosi 10 tys. zł.

Projekty naukowo-badawcze

Wsparcie naukowo-badawcze – I.6.6

O dofinansowanie mogą ubiegać się jednostki naukowo-badawcze zajmujące się tematyką pszczelarską. Pomoc obejmuje projekty dotyczące m.in.:

• zdrowia pszczół,
• jakości produktów pszczelich,
• innowacji w gospodarce pasiecznej.

Refundacja może wynieść do 100 proc. kosztów netto. Limit wsparcia dla pojedynczego beneficjenta to 80 tys. zł. Koszty wynagrodzeń personelu nie mogą jednak przekroczyć 70 proc. całkowitych kosztów realizacji projektu.

Badania jakości miodu

Badanie jakości handlowej i identyfikacja miodów odmianowych – I.6.7

Ta forma pomocy jest przeznaczona wyłącznie dla indywidualnych pszczelarzy. Wsparcie można przeznaczyć na zakup analiz fizykochemicznych oraz analiz pyłkowych miodu.

Refundacji podlega do 90 proc. kosztów, a maksymalny limit pomocy wynosi 10 tys. zł na beneficjenta.

Wnioski tylko elektronicznie

Wnioski w ramach wszystkich opisanych interwencji będzie można składać od 23 października do 27 listopada 2026 r. Wyłącznym kanałem składania dokumentów będzie Platforma Usług Elektronicznych ARiMR.

Źródło: ARiMR

Pomoc będzie przyznawana w ramach interwencji dotyczącej inwestycji w mikroinstalacje produkujące energię z promieniowania słonecznego. Celem programu jest poprawa efektywności energetycznej budynków gospodarstw rolnych oraz zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii na potrzeby własne gospodarstwa.

Dofinansowanie może objąć zakup:

• mikroinstalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii elektrycznej,
• instalacji do wytwarzania energii cieplnej z promieniowania słonecznego,
• magazynów energii innych niż magazyny energii elektrycznej, jeżeli będą współpracować z instalacją solarną,
• pomp ciepła sprzężonych z mikroinstalacją PV,
• systemów zarządzania przepływami energii.

Inwestycja musi być związana z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie, a wyprodukowana energia powinna być wykorzystywana wyłącznie na potrzeby własne.

Kto może złożyć wniosek?

O pomoc mogą ubiegać się rolnicy będący osobami fizycznymi lub prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, a także wspólnicy spółek cywilnych prowadzący działalność rolniczą.

Wnioskodawca powinien spełnić między innymi następujące warunki:

• mieć przyznane podstawowe wsparcie dochodów lub płatność dla małych gospodarstw w ramach Planu Strategicznego WPR w roku złożenia wniosku albo w roku poprzednim; warunek może również spełniać małżonek rolnika, jeśli nie obowiązuje rozdzielność majątkowa,
• prowadzić działy specjalne produkcji rolnej — dotyczy to również małżonka, jeśli nie ma rozdzielności majątkowej,
• odbyć szkolenie dotyczące efektywności energetycznej gospodarstwa w ciągu 24 miesięcy przed złożeniem wniosku albo zobowiązać się do jego ukończenia najpóźniej do dnia złożenia wniosku o płatność,
• mieć ukończone 18 lat, jeśli jest osobą fizyczną,
• posiadać numer EP.

Jakie inwestycje będą kwalifikowane?

Operacja nie może rozpocząć się przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Powinna być realizowana bez podziału na etapy, a jej zakończenie musi nastąpić w ciągu 24 miesięcy od zawarcia umowy.

Planowana wartość kosztów powinna przekraczać 20 tys. zł. Instalacje muszą być usytuowane na gruntach rolnych zabudowanych lub na gruntach z nimi graniczących.

W przypadku instalacji fotowoltaicznej obowiązkowe będzie podłączenie magazynu energii elektrycznej. Jego minimalna pojemność ma wynosić 0,5 kWh na każdy 1 kW mocy zainstalowanej instalacji PV.

Łączna moc urządzeń produkujących energię elektryczną nie może przekroczyć 50 kW na każdy punkt poboru energii występujący w gospodarstwie. Moc instalacji wykorzystywanej na potrzeby jednorodzinnych budynków mieszkalnych nie może przekroczyć 10 kW ani stanowić więcej niż 20 proc. całkowitej mocy instalacji OZE w gospodarstwie.

Wnioskodawca będzie musiał również wykazać, że moc urządzeń jest dostosowana do zużycia energii w gospodarstwie. Podstawą będzie karta informacyjna PV. Koszty ogólne mogą stanowić maksymalnie 10 proc. kosztów kwalifikowalnych.

Do 200 tys. zł na jednego beneficjenta

Maksymalna wysokość pomocy w całym okresie realizacji Planu Strategicznego dla WPR w obszarze B wynosi 200 tys. zł.

W przypadku zakupu mikroinstalacji PV wraz z magazynem energii pomoc będzie wyliczana na podstawie kosztów jednostkowych:

• 3940 zł za każdy 1 kW mocy mikroinstalacji PV,
• 2250 zł za każdą 1 kWh pojemności magazynu energii elektrycznej.

W przypadku instalacji do produkcji energii cieplnej, innych magazynów energii, pomp ciepła oraz systemów zarządzania przepływami energii pomoc będzie miała formę refundacji do 65 proc. kosztów kwalifikowalnych.

Wsparcie może objąć również koszty ogólne, jednak nie mogą one przekroczyć 10 proc. kosztów kwalifikowalnych. Wnioskodawca może ubiegać się także o zaliczkę w wysokości 50 proc. przyznanej pomocy.

Punkty zdecydują o kolejności

Pomoc otrzymają operacje, które uzyskają co najmniej 6 punktów. O kolejności przyznawania wsparcia zdecyduje suma punktów przyznanych za spełnienie określonych kryteriów.

Dodatkowe punkty można otrzymać za:

• prowadzenie produkcji zwierzęcej — 4 punkty, jeśli obsada wynosi co najmniej 5 DJP,
• uczestnictwo w systemie integrowanej produkcji roślin lub prowadzenie produkcji ekologicznej — 2 punkty,
• realizację inwestycji na obszarach chronionych — 1 punkt,
• wiek rolnika do 40 lat — 2 punkty,
• brak wcześniejszej pomocy na zakup instalacji PV w ramach wybranych działań PROW 2014–2020 — 3 punkty.

Punktowana będzie także sprawność instalacji. W przypadku paneli fotowoltaicznych można otrzymać od 1 do 3 punktów, zależnie od sprawności modułów. Najwyżej ocenione zostaną instalacje o sprawności powyżej 21 proc.

Od 1 do 3 punktów można otrzymać również za sprawność optyczną kolektorów słonecznych. Maksymalna liczba punktów będzie przyznawana przy sprawności przekraczającej 80 proc.

Warto wcześniej przygotować dokumenty

Inwestycje poprawiające efektywność energetyczną budynków gospodarstwa mogą wymagać uzyskania dokumentów budowlanych. W zależności od zakresu prac może to być zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych — bez sprzeciwu organu administracji — wraz ze szkicami lub rysunkami albo decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z projektem budowlanym.

Dokumenty te mogą wymagać więcej niż miesiąca na przygotowanie lub uzyskanie. Dlatego warto rozpocząć procedury odpowiednio wcześnie, jeszcze przed planowanym złożeniem wniosku.

Nabór wniosków w obszarze B potrwa od 5 października do 3 listopada 2026 roku. Rolnicy planujący inwestycję w fotowoltaikę, magazyn energii lub inne urządzenia wykorzystujące energię słoneczną powinni już teraz sprawdzić spełnienie warunków, przygotować kartę informacyjną PV oraz zgromadzić wymagane dokumenty.

Źródło: ARiMR

Łukasz Cielma odniósł się do wystąpienia posła Mirosława Maliszewskiego dotyczącego niskich cen skupu owoców przemysłowych. Jego zdaniem zapowiedzi zdecydowanych działań wobec zakładów przetwórczych pojawiają się zbyt późno, gdy sezon jest już zaawansowany, a wielu producentów poniosło dotkliwe straty.

– To są lata zaniedbań, to są lata błędnych decyzji. Teraz chce się to naprawić, ale ta sprawa w tym sezonie jest już przegrana – komentuje Łukasz Cielma.

Jego zdaniem samo zapowiadanie kar czy konsekwencji wobec przetwórców nie przyniesie oczekiwanych efektów, jeśli nie będzie częścią długofalowej polityki stabilizującej rynek.

Niejasne zasady pomocy po przymrozkach

Zniesmaczenie Łukasza Cielmy budzi także zapowiadana pomoc dla gospodarstw dotkniętych wiosennymi przymrozkami. Jak wskazuje, przedstawiona propozycja miałby obejmować rolników, którzy ponieśli straty przekraczające 70 proc. Wsparcie mogłoby wynieść do 3 tys. zł, przy czym w przypadku braku ubezpieczenia pomoc miałaby zostać pomniejszona o połowę.

Problem polega na tym, że do tej pory nie przedstawiono jasnych zasad dotyczących sadowników i producentów owoców jagodowych.

FOTO: Sad24

– Sadownicy i producenci owoców, którzy najbardziej ucierpieli wskutek wiosennych przymrozków, nie mają nawet zarysu tego, jak ta pomoc będzie wyglądała – podkreśla Cielma.

Producent zwraca również uwagę, że od kilku lat wielu upraw nie można skutecznie ubezpieczyć. Jego zdaniem uzależnianie wysokości pomocy od posiadania polisy może być niesprawiedliwe zarówno wobec osób ubezpieczonych, jak i tych, które nie miały realnej możliwości zawarcia ubezpieczenia.

Łukasz Cielma apeluje więc, aby przy konstruowaniu programu pomocowego całkowicie odstąpić od kryterium ubezpieczenia upraw.

– Czy ktoś miał ubezpieczone uprawy, czy nie, nie powinno być w ogóle brane pod uwagę. To jest krzywdzące dla jednej i dla drugiej strony – przekonuje.

Jak zaznacza, samo ubezpieczenie nie zawsze gwarantuje wypłatę odszkodowania. Przykładem może być gospodarstwo, które wykupiło polisę od gradu, ale nie było objęte ochroną przed przymrozkami.

W jego ocenie system powinien opierać się na prostych i przejrzystych zasadach. Wysokość pomocy mogłaby być uzależniona od poziomu strat oraz powierzchni gospodarstwa, bez dodatkowych, trudnych do interpretacji warunków.

„Ceny podłe, nastroje podłe”

Łukasz Cielma podkreśla, że producenci znajdują się obecnie w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej. Sezon jabłkowy jest już zaawansowany, ceny pozostają niskie, a nastroje wśród sadowników są coraz gorsze.

– Ceny jabłek są podłe, uwłaczające. Nastroje w branży fatalne – mówi. Obawia się, że strona rządowa podejmuje jedynie działania pozorowane, a konkretne rozwiązania wciąż nie zostały przedstawione. Jego zdaniem producenci oczekują nie kolejnych deklaracji, lecz realnych decyzji: jasnych zasad pomocy, skutecznej ochrony rynku oraz działań, które poprawią opłacalność produkcji.

FOTO: Sad24

Potrzebne są decyzje, a nie zapowiedzi

Łukasz Cielma przyznaje, że każda pomoc finansowa byłaby dla gospodarstw istotna, ale sama w sobie nie rozwiąże problemów branży.

– Niezależnie od tego, czy będzie to 10, 20 czy 30 tys. zł, taka pomoc oczywiście pomoże, ale nie zagwarantuje stabilizacji sytuacji. Poniosłem bardzo duże nakłady na produkcję owoców w tym roku. Tylko dzięki temu, że w miarę dobrze udały mi się maliny jesienne, to moja sytuacja jest zła. Gdyby nie to, byłaby tragiczna – ocenia.

Branża ogrodnicza potrzebuje zatem nie tylko doraźnego wsparcia po przymrozkach, lecz także długoterminowej strategii. Bez niej producenci nadal będą narażeni na wahania cen, rosnące koszty produkcji i nierównowagę w relacjach z przetwórcami.

Łukasz Cielma apeluje do rządzących, aby przy podejmowaniu decyzji wysłuchali głosu sadowników i producentów owoców. Jego zdaniem pomoc powinna być prosta, sprawiedliwa i oparta przede wszystkim na rzeczywistym poziomie poniesionych strat.

Rekompensata za zakup nawozów

W pierwszych dniach naboru złożono około 24,4 tys. wniosków* dotyczących dopłat do nawozów.

O pomoc może ubiegać się rolnik, który w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. kupił od uprawnionych podmiotów nawozy mineralne, z wyjątkiem wapna nawozowego oraz wapna nawozowego zawierającego magnez. Dodatkowym warunkiem jest posiadanie statusu mikro-, małego albo średniego przedsiębiorstwa.

Spółdzielnia produkcji rolnej lub spółdzielnia rolników musi ponadto wykazać, że w ciągu trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku została poddana badaniu lustracyjnemu.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające zakup nawozów. Akceptowane są:

• faktury ustrukturyzowane z kodem i numerem identyfikującym fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur;
• egzemplarze faktur, jeśli zakup nie był dokumentowany fakturą ustrukturyzowaną.

Kwota wsparcia jest obliczana jako iloczyn liczby ton lub litrów nawozu oraz różnicy między ceną zakupionego produktu a średnią ceną danego rodzaju nawozu, ogłoszoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Biuletynie Informacji Publicznej.

Łączna kwota pomocy nie może przekroczyć 500 zł na 1 ha powierzchni zatwierdzonej do podstawowego wsparcia dochodów, z wyłączeniem obszarów ugorowanych za 2026 r. Powierzchnia objęta wsparciem nie może być większa niż 300 ha.

W przypadku spółdzielni limit ustala się, mnożąc obowiązujący limit przez liczbę jej członków.

Jeżeli zapotrzebowanie wynikające ze złożonych wniosków przekroczy dostępny budżet, wysokość wypłat może zostać pomniejszona z zastosowaniem współczynnika korygującego.

Dopłaty do oleju napędowego

Od 1 października do ARiMR wpłynęło 29,6 tys. wniosków* o wsparcie do paliwa.

O dopłatę może ubiegać się rolnik, który w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. kupił olej napędowy oraz w 2026 r. otrzymał zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa rolniczego.

Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające zakup paliwa, zgodnie z zasadami obowiązującymi przy dopłatach do nawozów, a także kopię decyzji o przyznaniu zwrotu podatku akcyzowego w 2026 r.

Wysokość wsparcia oblicza się według stawki 0,52 zł za litr. Liczba litrów uwzględnionych przy wyliczeniu nie może jednak przekroczyć limitu ustalonego jako iloraz wysokości limitu zwrotu podatku akcyzowego na 2026 r. dla danego rolnika i liczby 1,48.

Także w przypadku dopłat do paliwa, jeśli zapotrzebowanie przekroczy dostępne środki, zostanie zastosowany współczynnik korygujący.

*dane z 5 października

Źródło: ARiMR

Rada Ministrów przyjęła projekt rozporządzenia w sprawie dopłat do nawozów i paliwa rolniczego. W przypadku nawozów pomoc obejmie zakupy dokonane od 1 marca do 31 sierpnia 2026 roku, a maksymalna stawka wsparcia wyniesie 500 zł/ha. Wnioski będzie można składać od 1 października.

Rząd przyjął dopłaty do nawozów

Jest decyzja w sprawie zapowiadanej pomocy dla rolników, którzy ponieśli wyższe koszty zakupu nawozów mineralnych. Rada Ministrów przyjęła projekt rozporządzenia przygotowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pomoc ma częściowo rekompensować rolnikom wzrost kosztów produkcji związany z kryzysem na Bliskim Wschodzie w 2026 roku.

– Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało konkretne rozwiązanie, a dziś Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie, dzięki któremu możliwe będzie uruchomienie pomocy dla rolników, którzy ponieśli wyższe koszty zakupu nawozów i paliwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie. Od 1 do 23 października Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmowała wnioski o wsparcie. Zachęcam rolników, aby z tej pomocy skorzystali – powiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Zasady wyliczania dopłaty do nawozów

Wsparciem zostaną objęte nawozy mineralne zakupione od 1 marca do 31 sierpnia 2026 roku. To istotna zmiana względem wcześniejszych założeń – na wniosek rolników okres kwalifikowania zakupów został wydłużony o dwa tygodnie.

Wysokość pomocy będzie zależała od ilości kupionego nawozu oraz wzrostu jego ceny. Dopłata zostanie obliczona jako iloczyn liczby ton zakupionego nawozu oraz różnicy pomiędzy ceną jego zakupu a średnią ceną tego nawozu w IV kwartale 2025 roku.  Jednocześnie wprowadzono limit. Łączna pomoc nie będzie mogła przekroczyć 500 zł na hektar.

Będzie współczynnik korygujący

Trzeba jednak pamiętać, że wyliczona kwota wsparcia może zostać obniżona. Jeżeli łączna kwota pomocy wynikająca ze wszystkich wniosków przekroczy pulę pieniędzy przeznaczoną na program, ARiMR zastosuje współczynnik korygujący. Będzie on odpowiadał stosunkowi dostępnych środków do łącznej kwoty pomocy wynikającej ze złożonych wniosków. W praktyce oznacza to, że w przypadku dużego zainteresowania programem rolnicy mogą otrzymać mniej niż wynikałoby z podstawowego wyliczenia dopłaty.

Nabór ma rozpocząć się 1 października i potrwać do 23 października 2026 roku. Wnioski będzie przyjmowała ARiMR. Co ważne, o przyznaniu pomocy nie będzie decydowała kolejność składania wniosków. Zgodnie z przyjętymi założeniami wsparcie ma zostać udzielone do każdego prawidłowo złożonego wniosku.

Na cały program Polska otrzymała 66,633 mln euro środków unijnych. Kwota ta ma zostać zwiększona o 200 proc. ze środków budżetu państwa.

Będą także dopłaty do paliwa rolniczego

W tym samym terminie rolnicy będą mogli ubiegać się o dodatkowe wsparcie do oleju napędowego. Stawka wyniesie 0,52 zł za litr paliwa, a pomocą zostanie objęty olej zakupiony od 1 marca do 31 sierpnia 2026 roku.

Dopłata będzie skierowana do rolników, którym w 2026 roku przyznano zwrot akcyzy za olej napędowy wykorzystywany do produkcji rolnej. Limit pomocy zostanie ustalony na podstawie decyzji dotyczącej zwrotu podatku akcyzowego.

Rolnicy muszą pamiętać, że wniosek o pomoc do nawozów i wniosek o pomoc do paliwa są dwoma odrębnymi wnioskami.

Kamila Szałaj

Tygodnik Poradnik Rolniczy

Wysokość opłaty za brak obowiązkowego OC rolników jest powiązana z płacą minimalną. W 2026 roku wynosi 480 zł.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny podaje, że jest to 1/10 minimalnego wynagrodzenia, a wyliczoną kwotę zaokrągla się do pełnych 10 zł. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł.

To właśnie o tym ubezpieczeniu łatwo zapomnieć, zwłaszcza gdy rolnik pilnuje przede wszystkim polis dotyczących samochodów, ciągników czy maszyn.

Kto musi się ubezpieczyć?

Obowiązek dotyczy rolnika z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Ustawa określa gospodarstwo rolne jako m.in. obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych jako użytki rolne gruntów pod zabudowaniami, jeżeli ich łączna powierzchnia przekracza 1 ha i grunty te w całości lub części podlegają podatkowi rolnemu.

Próg 1 ha nie jest jednak jedynym przypadkiem. Gospodarstwem w rozumieniu ustawy może być również obszar o dowolnej powierzchni, jeżeli prowadzona jest na nim produkcja rolna stanowiąca dział specjalny produkcji rolnej.

Kto płaci OC rolnika przy dzierżawie gospodarstwa?

To ważne szczególnie przy dzierżawie. Obowiązek OC jest związany z posiadaniem gospodarstwa, a nie wyłącznie z wpisem właściciela do księgi wieczystej. UFG wskazuje, że jeżeli gospodarstwo zostało wydzierżawione, obowiązek zawarcia OC spoczywa na rolniku, który gospodarstwo użytkuje. Fundusz zaleca, aby w umowie dzierżawy jasno wskazać, kto ma zawrzeć ubezpieczenie.

Liczy się moment objęcia gospodarstwa w posiadanie. Jeżeli ktoś przejmuje gospodarstwo, obowiązek zawarcia OC powstaje od dnia, w którym zaczyna je posiadać. To istotne przy zmianie użytkownika gospodarstwa, a nie tylko przy jego sprzedaży. Dlatego przy przejęciu gospodarstwa warto od razu sprawdzić, czy obowiązkowe OC zostało zawarte na właściwą osobę i od właściwego dnia.

OC rolnika a OC ciągnika. Dlaczego potrzebne są dwie polisy?

To dwa różne ubezpieczenia. OC rolnika chroni przed skutkami określonych szkód związanych z posiadaniem gospodarstwa. Może chodzić o szkodę na osobie albo w mieniu, za którą odpowiedzialność ponosi rolnik lub inna osoba objęta ochroną. Ustawa obejmuje również określone szkody związane z ruchem pojazdów wolnobieżnych będących w posiadaniu rolnika i używanych w związku z prowadzeniem gospodarstwa. Nie oznacza to jednak, że OC rolnika zastępuje obowiązkowe OC pojazdu, jeżeli dla danego pojazdu istnieje osobny obowiązek ubezpieczenia.

Co obejmuje OC rolnika w razie wypadku lub szkody w gospodarstwie?

Zakres obowiązkowego OC rolników obejmuje szkody będące następstwem m.in. śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, utraty, zniszczenia albo uszkodzenia mienia.

Ubezpieczenie nie działa jednak na zasadzie „każda szkoda w gospodarstwie jest pokrywana”. Muszą być spełnione warunki odpowiedzialności cywilnej określone w ustawie, a przepisy wskazują również przypadki wyłączenia odpowiedzialności.

Jakie są sumy gwarancyjne w obowiązkowym OC rolnika?

Przy obowiązkowym OC rolników ustawodawca określił minimalne sumy gwarancyjne.

Za szkody na osobie jest to 29 876 400 zł na jedno zdarzenie, bez względu na liczbę poszkodowanych.

W przypadku szkód w mieniu minimalna suma gwarancyjna wynosi 6 021 600 zł na jedno zdarzenie, również niezależnie od liczby poszkodowanych.

Nie oznacza to, że każda szkoda będzie opiewała na taką kwotę. Są to ustawowe minimalne sumy gwarancyjne, do których odnosi się odpowiedzialność ubezpieczyciela.

OC rolnika na 12 miesięcy. Kiedy polisa przedłuża się automatycznie?

OC rolników zawiera się na 12 miesięcy. Jeżeli rolnik nie wypowie umowy na piśmie najpóźniej na jeden dzień przed końcem okresu ubezpieczenia, co do zasady zostanie zawarta kolejna umowa na 12 miesięcy. Przepisy przewidują jednak wyjątki, m.in. gdy składka za poprzedni okres nie została w całości opłacona. Dlatego po zmianie ubezpieczyciela albo przy problemach z płatnością składki warto sprawdzić, czy ochrona rzeczywiście trwa.

Przejęcie gospodarstwa a OC rolnika. O jakim terminie trzeba pamiętać?

Zmiana posiadacza gospodarstwa wiąże się z obowiązkiem poinformowania ubezpieczyciela. Dotychczasowy posiadacz powinien w ciągu 14 dni pisemnie przekazać zakładowi ubezpieczeń informację o zmianie posiadania oraz dane nowego posiadacza. Nowy posiadacz odpowiada za składkę należną od dnia, w którym objął gospodarstwo w posiadanie.

To ważne nie tylko przy sprzedaży ziemi. Zmiana posiadacza może nastąpić także w innych sytuacjach, dlatego przy przejęciu gospodarstwa trzeba sprawdzić, od kiedy obowiązuje OC i kto powinien je posiadać.

Brak OC rolnika i szkoda. Kto wypłaci odszkodowanie i kto może za nie zapłacić?

Brak polisy nie oznacza, że poszkodowany zostanie bez odszkodowania. W przypadkach określonych w ustawie świadczenie może wypłacić Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Później jednak Fundusz może dochodzić zwrotu wypłaconych pieniędzy i kosztów od osób, które ponoszą odpowiedzialność zgodnie z przepisami.

W praktyce oznacza to, że 480 zł opłaty za brak OC może być tylko początkiem problemów. Jeżeli w okresie bez ubezpieczenia dojdzie do poważnej szkody, finansowe konsekwencje mogą być wielokrotnie większe.

Źródła: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, tygodnik-rolniczy.pl

Agnieszka Sawicka

Polscy sadownicy stają przed poważnym problemem wiosennych przymrozków, które potrafią zdziesiątkować plony, jak w 2022 roku, gdy straty w uprawach borówek i jabłek sięgnęły nawet 20–30 proc. Istnieje skuteczna technologia chroniąca sady: wiatraki antyprzymrozkowe, stosunkowo niewielkie konstrukcje (10–15 metrów wysokości), które mieszając powietrze, podnoszą temperaturę przy gruncie i redukują straty nawet o 50–70 proc.

Niestety, obecne polskie Prawo budowlane traktuje te rolnicze urządzenia na równi z ogromnymi, energetycznymi turbinami wiatrowymi (100–200 metrów wysokości). W rezultacie, postawienie takiego wiatraka wymaga przejścia przez długotrwałą (6–12 miesięcy)  i kosztowną (5–10 tys. zł na opłaty i projekty) procedurę uzyskania pełnego pozwolenia na budowę. Ten absurd prawny i biurokratyczny skutecznie zniechęca sadowników –  w Polsce tylko około 5 proc. plantacji borówek jest chronionych w ten sposób, podczas gdy we Francji odsetek ten wynosi aż 30 proc.

Brak ułatwień i wsparcia finansowego (koszt jednego wiatraka to 50–100 tys. zł) sprawia, że polscy sadownicy tracą rocznie plony warte 100–150 mln zł i nie mogą efektywnie konkurować na rynku europejskim.

Wezwanie do ułatwienia stosowania wiatraków

Intensywność i skala ekstremalnych zjawisk pogodowych wzrasta. Konsekwencją tych zmian są większe starty w produkcji sadowniczej. Konieczne jest umożliwienie sadownikom skutecznej ochrony m.in. przed skutkami przymrozków. Jednym z rozwiązań jest stosowanie wiatraków przeciwprzymrozkowych.

Wiatraki mobilne są drogie i mało efektywne a obecnie wdrażanie stacjonarnych rozwiązań jest ograniczone, ponieważ:

• istnieją bariery formalne. Konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ wiatraki przeciwprzymrozkowe nie są wpisane na listę budowli nie wymagających pozwolenia na budowę art. 29.1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 471, tekst jednolity, Dz. U. 2020, poz. 1333).
• dotychczas nie było dedykowanego wsparcia dla sadowników na zakup maszyn przeciwprzymrozkowych, w tym wiatraków.

Propozycja zmian legislacyjnych

W opinii ekspertów Stowarzyszenia Agroekoton i Klastra Ogrodnictwo Przyszłości, odnośnie kwestii budowy wiatraków przeciwprzymrozkowych bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia odpowiedni zapis musi znaleźć się w art. 29 Prawa Budowlanego. Dokładnie w ustępie 2:

Ustęp 2.

Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 obowiązek zgłoszenia budowy i robót budowlanych, budowa:

Należało by dodać tam pt. 40 wzmiankujący o wiatrakach przeciwprzymrozkowych. Np. taki:

40) wiatraków przeciwprzymrozkowych na gruntach rolnych o wysokości wieży, liczonej od poziomu gruntu do górnej krawędzi łopaty, nie większej niż 14 m.

Uwagi:

W takim przypadku nie trzeba by robić ani pozwolenia, ani zgłoszenia i MPZP też nie byłby problemem. Wszystkie znane nam maszyny mieszczą się w wysokości 14 m licząc ze śmigłem.

W tym samym punkcie Stowarzyszenie i Klaster rekomendują zapisać również: oraz pozostałe urządzenia do ochrony przeciwprzymrozkowej, czyli także postumenty pod pompy do systemów zraszaczy nadkoronowych lub pod zbiorniki wodne do tych systemów.

Korzyści ze zmian  legislacyjnych:

• Wydanie jednoznacznych wytycznych pozwoli na sprawne stosowanie tych urządzeń i ograniczenie strat w plonach.
• Planowane wsparcie dla rolników z dofinansowaniem inwestycji w systemy przeciwprzymrozkowych nie będzie hamowane przez długotrwałą procedurę uzyskania pozwolenia na budowę
• Proponowane uproszczenia nie niosą negatywnych skutków regulacji dla środowiska, krajobrazu czy lokalnych środowisk. Takie propozycje były już zgłaszane do MRiRW przez ekspertów Klastra Ogrodnictwo Przyszłości. Miejmy nadzieję, że tym razem silniej zmobilizują one przedstawicieli resortu do podjęcia oczekiwanych działań.

Źródło: Stowarzyszenie Agroekoton

Do 15 września 2026 r. rolnicy, którzy zostali poinformowani o nieprawidłowościach stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnych lub działań prowadzonych w ramach systemu monitorowania obszarów, mają możliwość wprowadzenia zmian w deklaracjach dotyczących tegorocznych płatności bezpośrednich i obszarowych. To istotne, ponieważ korekta danych ma wpływ na ustalenie powierzchni kwalifikującej się do wsparcia i wysokość dopłat.

O tym samym terminie powinni pamiętać także korzystający z dofinansowania z tytułu ekoschematu Biologiczna uprawa. Jeśli chcą otrzymać płatność, muszą dostarczyć zawierające niezbędne informacje imienne potwierdzenie zakupu mikrobiologicznego środka ochrony roślin albo nawozowego produktu mikrobiologicznego. Od tej grupy rolników wymaga się także przedstawienia rejestru zabiegów agrotechnicznych albo dokumentu – w formie papierowej lub elektronicznej – zawierającego dane wymagane w tym rejestrze.

Trwa wypłata zaliczek

Jednocześnie, w przypadku tych gospodarstw, gdzie nie ma zastrzeżeń, trwa wypłata zaliczek. 1,95 mld zł - taką łączną kwotą wypłat zamknęła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzedni tydzień. Realizacja zaliczek płatności dopłat bezpośrednich i obszarowych za 2026 r. trwa od 8 września. Z tej kwoty 1,67 mld zł trafiło do ok. 232 tys. rolników w ramach dopłat bezpośrednich, a prawie 280 mln zł wypłacono w postaci płatności obszarowych ONW.

Źródło: ARiMR

Rada Ministrów zaproponowała, aby od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4950 zł brutto miesięcznie. To o 144 zł więcej niż obecna płaca minimalna, która od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4806 zł. Proponowana podwyżka oznacza wzrost o 3 proc. Równocześnie do 32,30 zł brutto ma wzrosnąć minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych. W 2026 r. wynosi ona 31,40 zł, a więc podwyżka wyniosłaby 90 groszy na godzinie.

Dla gospodarstw, które zatrudniają ludzi do prac polowych, obsługi zwierząt czy innych prac gospodarskich, zmiana może mieć bezpośrednie znaczenie dla kosztów prowadzenia produkcji.

Zmiany dotkną też rolników

Warto podkreślić jedną rzecz: nie ma odrębnej płacy minimalnej dla pracowników gospodarstw rolnych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że minimalne wynagrodzenie ma charakter ogólnokrajowy i nie jest różnicowane ze względu na region, branżę czy sektor gospodarki. Oznacza to, że jeżeli rolnik zatrudnia pracownika na podstawie umowy o pracę, musi stosować przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia obowiązujące w całym kraju.

Co z pracownikiem gospodarstwa na etacie?

Przy umowie o pracę minimalne wynagrodzenie ma charakter miesięczny. W 2027 roku, zgodnie z projektem, pełnoetatowy pracownik nie mógłby otrzymywać mniej niż 4950 zł brutto miesięcznie. Ministerstwo podkreśla, że przy ustalaniu, czy pracownik otrzymał minimalne wynagrodzenie, bierze się pod uwagę wszystkie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, które są uwzględniane przy porównaniu z płacą minimalną. Dla rolnika oznacza to przede wszystkim konieczność uwzględnienia nowych stawek przy planowaniu kosztów zatrudnienia na kolejny rok.

Umowa cywilnoprawna – 32,30 zł za godzinę

Projekt przewiduje również wzrost minimalnej stawki godzinowej. Od 1 stycznia 2027 roku. miałaby ona wynosić 32,30 zł brutto za godzinę. Ta stawka dotyczy określonych umów cywilnoprawnych, umów zlecenia i umów o świadczenie usług. Nie obejmie natomiast umów o pomocy przy zbiorach, które mają odrębne zasady. Dlatego przy analizowaniu konkretnej sytuacji trzeba przede wszystkim sprawdzić, na jakiej podstawie dana osoba wykonuje pracę.  

Rząd musi ustalić stawki do 15 września

Rada Ministrów wcześniej przedstawiła Radzie Dialogu Społecznego propozycję 4950 zł minimalnego wynagrodzenia i 32,30 zł minimalnej stawki godzinowej. W ustawowym terminie nie udało się jednak uzgodnić wysokości tych kwot na forum RDS. W takiej sytuacji to Rada Ministrów ma ustalić wysokość minimalnego wynagrodzenia i stawki godzinowej w drodze rozporządzenia. Zgodnie z informacją dotyczącą projektu ma to nastąpić do 15 września 2026 roku. Co ważne, ustalone przez rząd kwoty nie mogą być niższe od tych, które zostały wcześniej przedstawione Radzie Dialogu Społecznego.

Co to oznacza dla rolnika?

Dla gospodarstwa zatrudniającego pracowników oznacza to przede wszystkim wyższe koszty pracy od 2027 roku. Dotyczy to zwłaszcza gospodarstw, które korzystają z pracy najemnej przez większą część roku albo zatrudniają kilka osób.

Przy planowaniu budżetu na przyszły rok warto więc już teraz uwzględnić projektowane stawki. Trzeba jednak pamiętać, że na obecnym etapie nie jest to jeszcze obowiązująca płaca minimalna na 2027 roku. – ostateczne kwoty zostaną określone w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Źródła: Projekt rozporządzenia RD325, Rada Dialogu Społecznego – propozycja wynagrodzenia na 2027 r.

fot. Katarzyna Sierszeńska

Pierwszą grupę uprawnionych stanowią rolnicy i ich małżonkowie, którzy rozpoczynają lub rozwijają działalność w zakresie rolniczego handlu detalicznego. O pomoc mogą ubiegać się także rolnicy, ich małżonkowie oraz domownicy rozpoczynający działalność marginalną, lokalną i ograniczoną, czyli MOL.

Wsparcie będzie przyznawane w formie ryczałtu obejmującego do 65 proc. kosztów kwalifikowanych. Jego wysokość zależy od skali planowanej inwestycji i może wynieść:

• 30 tys. zł,
• 60 tys. zł,
• 120 tys. zł.

Pomoc także dla mikroprzedsiębiorców

Z programu będą mogli skorzystać również mikroprzedsiębiorcy kontynuujący działalność w ramach MOL. W ich przypadku dofinansowanie może pokryć do 50 proc. kosztów kwalifikowalnych inwestycji.

Wartość przedsięwzięcia musi mieścić się w przedziale od 10 tys. zł do 500 tys. zł.

Na co można przeznaczyć środki?

Dofinansowanie obejmie między innymi zakup nowych maszyn, urządzeń i wyposażenia służących do:

• przetwarzania produktów rolnych i półproduktów,
• ich magazynowania,
• przygotowania do sprzedaży.

Środki będzie można wykorzystać także na budowę, rozbudowę, przebudowę lub remont połączony z modernizacją obiektów, jeśli prace te są niezbędne do realizacji inwestycji związanej z zakupem maszyn lub urządzeń.

Wnioski tylko elektronicznie

Dokumenty będzie można składać od 1 października do 2 listopada 2026 r. wyłącznie drogą elektroniczną, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR — Platformy Usług Elektronicznych ARiMR (PUE).

Źródło: ARiMR

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami ministra rolnictwa i rozwoju wsi Stefana Krajewskiego, wypłata zaliczek za 2026 r. rozpocznie się 8 września.

– Podjąłem decyzję o przyspieszeniu wypłaty zaliczek z tytułu płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych II filaru Wspólnej Polityki Rolnej za 2026 r., w związku z trudną sytuacją ekonomiczną rolników, w tym skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych – podkreślił minister.

Rozporządzenie umożliwiło wcześniejsze wypłaty

3 września 2026 r. Minister Finansów i Gospodarki podpisał „w porozumieniu” rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które umożliwia wcześniejszą realizację wypłat. Przepisy weszły w życie 4 września 2026 r.

Ile wyniosą zaliczki?

Zaliczki będą wypłacane w wysokości:

• do 75 proc. szacowanej kwoty płatności bezpośrednich oraz przejściowego wsparcia krajowego;
• do 85 proc. należnej kwoty płatności ONW, rolno-środowiskowo-klimatycznych, ekologicznych i zalesieniowych.

ARiMR wypłaci na początku prawie 1,5 mld zł

W pierwszych dniach realizacji zaliczek Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa planuje przekazać rolnikom prawie 1,5 mld zł. Ponad 1,2 mld zł z tej kwoty ma dotyczyć płatności bezpośrednich.

Terminy wypłat zaliczek i płatności końcowych

Wypłata zaliczek będzie prowadzona od 8 września do 30 listopada 2026 r. Od 1 grudnia 2026 r. rozpocznie się wypłata płatności końcowych.

Źródło: MRiRW

Szersza definicja zafałszowanej żywności

Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma lepiej chronić konsumentów, rolników i producentów przed fałszowaniem żywności oraz wprowadzaniem kupujących w błąd.

Nowe przepisy rozszerzają definicję zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Za taki produkt będzie można uznać również żywność, na której brakuje wymaganych informacji, między innymi dotyczących kraju pochodzenia lub producenta.

Ustawa przewiduje także odpowiedzialność karną za oszustwo żywnościowe, czyli celowe wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Dzięki tym zmianom konsumenci będą mogli z większą pewnością oceniać prawdziwość informacji o kupowanej żywności i podejmować świadome decyzje.

Kontrole obejmą również sprzedaż internetową

Nowe normy dotyczą także handlu w internecie. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) będzie mogła kontrolować informacje o żywności nie tylko na opakowaniach, lecz również w internecie, reklamach, ulotkach i innych materiałach promocyjnych.

Platformy sprzedażowe zostaną zobowiązane do udostępniania danych sprzedawców żywności. Ułatwi to prowadzenie kontroli i utrudni działalność anonimowym podmiotom naruszającym przepisy.

Jeżeli informacje o produkcie będą budziły wątpliwości, IJHARS będzie mogła wszcząć postępowanie wyjaśniające, a także nakazać zmianę treści przekazywanych informacji lub opublikowanie sprostowania.

Ochrona rolników przed nieuczciwą konkurencją

Skuteczniejsze kontrole mają ograniczyć wprowadzanie na rynek produktów niewiadomego pochodzenia, niespełniających wymagań jakościowych lub oznakowanych w sposób wprowadzający konsumentów w błąd.

Rolnicy i uczciwi producenci będą dzięki temu lepiej chronieni przed podmiotami, które próbują zdobyć przewagę rynkową przez fałszowanie produktów albo podawanie nieprawdziwych informacji o ich pochodzeniu i jakości.

Nowelizacja przewiduje również łagodniejsze podejście do drobnych uchybień. W części przypadków zamiast kary pieniężnej będzie można zastosować upomnienie.

Skuteczniejsza kontrola żywności z importu

IJHARS zyska możliwość skuteczniejszego reagowania na próby omijania kontroli żywności sprowadzanej spoza Unii Europejskiej.

Rozwiązania te obejmą między innymi produkty importowane w małych partiach oraz przypadki, w których sposób zgłoszenia budzi wątpliwości co do rzeczywistego charakteru lub przeznaczenia towaru.

Celem jest ograniczenie ryzyka, że na polski rynek trafi żywność niespełniająca wymagań jakościowych.

Wiarygodniejsze oznaczenia i większa przejrzystość rynku

Nowelizacja porządkuje także zasady przyznawania znaku jakości „Poznaj Dobrą Żywność”. Ma to zwiększyć wiarygodność oznaczenia i ograniczyć jego niewłaściwe wykorzystywanie.

Większa przejrzystość ma dotyczyć również handlu świeżymi owocami i warzywami. Dostępny będzie wykaz zatwierdzonych handlowców, co ułatwi weryfikację podmiotów działających na tym rynku.

Przepisy wprowadzają ponadto rozwiązania dla producentów owoców i warzyw, które mają wspierać krótkie łańcuchy dostaw oraz ograniczać marnowanie żywności.

Dostosowanie przepisów do prawa UE

Nowe regulacje dostosowują polskie ustawodawstwo do prawa Unii Europejskiej w zakresie jakości handlowej owoców, warzyw i innych produktów objętych unijnymi normami handlowymi. Dzięki temu zasady kontroli będą bardziej przejrzyste i spójne z przepisami UE.

Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma podpis Prezydenta RP. Wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Źródło: MRiRW

Pomoc po upałach

Nas interesuje przede wszystkim jeden punkt. Ministerstwo chce uruchomić pomoc dla producentów, których plantacje ucierpiały podczas wyjątkowo wysokich temperatur od 27 do 29 czerwca 2026 roku. Chodzi o szkody spowodowane temperaturą wynoszącą co najmniej 37°C. Plantacja musi znajdować się na obszarze wskazanym przez IUNG-PIB, a wystąpienie szkód ma potwierdzić właściwy wojewoda.

Maliny, porzeczki, truskawki i borówki

Wśród upraw objętych planowaną pomocą wymieniono maliny, jeżyny, porzeczki, jagody, żurawinę, świdośliwę, truskawki, poziomki, agrest i borówki. W wykazie znalazły się również warzywa, ale dla producentów jagodowych najważniejsze jest to, że resort wpisał do projektu praktycznie wszystkie najważniejsze gatunki, które ucierpiały podczas czerwcowej fali upałów.

Ministerstwo przyznaje, że sygnałów o stratach było dużo. Informacje napływały zarówno od rolników, jak i samorządów rolniczych. Według resortu wysokie temperatury uszkodziły znaczne powierzchnie plantacji jagodowych. W uzasadnieniu czytamy, że owoce uszkodzone przez wysoką temperaturę praktycznie traciły wartość handlową. Nie nadawały się do bezpośredniej sprzedaży, a część również do dalszego przetwórstwa.

Wysokość pomocy nie została podana

Na tym etapie nie znamy jeszcze wysokości wsparcia dla plantatorów. W wykazie zapisano sam zamiar uruchomienia pomocy i podstawowe warunki, które mają decydować o jej przyznaniu. Najważniejsze są dziś trzy rzeczy: szkody musiały powstać w dniach 27–29 czerwca, temperatura miała wynosić co najmniej 37°C, a plantacja musi znaleźć się na obszarze wskazanym przez IUNG-PIB. Na szczegółowe zasady, stawki i termin składania wniosków trzeba jeszcze poczekać.

Polska wieś zmienia się wraz z napływem nowych mieszkańców. Jednocześnie gospodarstwa muszą mieć warunki do prowadzenia produkcji. Wiele prac zależy od pogody, pory roku oraz cyklu biologicznego roślin i zwierząt. Dlatego nie zawsze można je wykonywać wyłącznie w ciągu dnia. Nowe przepisy mają pomóc ograniczać konflikty związane z łączeniem różnych funkcji wsi.

Większa ochrona działalności rolniczej

Przyjęty przez Radę Ministrów projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi przewiduje m.in. zmianę Kodeksu cywilnego. Typowe oddziaływania związane z produkcją rolną, takie jak hałas czy zapachy, będą uznawane za mieszczące się w granicach przeciętnej miary, jeśli działalność jest prowadzona zgodnie z przepisami i zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.

Rozwiązanie obejmie produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym ogrodniczą, sadowniczą i rybną. Ma lepiej chronić rolników przed roszczeniami dotyczącymi typowych skutków prowadzenia działalności rolniczej.

Ochrona nie będzie dotyczyć działalności prowadzonej niezgodnie z przepisami. Nie obejmie też działalności prowadzonej poza terenami, na których zgodnie z aktami planowania przestrzennego jest lub może być prowadzona działalność rolnicza.

Praca w gospodarstwie także poza standardowymi godzinami

Projekt uwzględnia specyfikę pracy w rolnictwie. Zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego wynikające z prowadzenia działalności rolniczej nie będzie podlegało karze. Chodzi m.in. o hałas powodowany przez maszyny rolnicze lub zwierzęta.

Wiele prac rolniczych trzeba wykonać w określonym terminie. Decydują o tym m.in. pogoda, pora roku oraz cykl biologiczny roślin i zwierząt. Dlatego część prac musi być wykonywana wieczorem, w nocy lub w dni wolne.

Informacja o działalności rolniczej w sąsiedztwie

Zmiany mają również zwiększyć świadomość osób kupujących nieruchomości na terenach rolniczych. W określonych przypadkach w akcie notarialnym znajdzie się dodatkowe oświadczenie.

Nabywca potwierdzi w nim, że ma świadomość, iż w tym samym obrębie ewidencyjnym jest lub może być prowadzona działalność rolnicza i mogą występować jej zwykłe następstwa.

Obowiązek będzie dotyczył terenów przeznaczonych pod działalność rolniczą w planie ogólnym gminy lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązanie ma ograniczyć konflikty wynikające z nieznajomości charakteru danego terenu.

Źródło: MRiRW

Do 31 sierpnia 2026 r. w urzędach gmin i miast można po raz drugi w tym roku składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej. Hodowcy bydła, owiec, kóz, koni i świń powinni pamiętać o ważnym załączniku. To wydawana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacja o liczbie dużych jednostek przeliczeniowych. Można ją wygenerować samodzielnie za pośrednictwem aplikacji IRZplus.

Informację o liczbie DJP składa się raz w roku. W przypadku, gdy rolnik złożył ją wraz z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego w lutym (I nabór) nie ma obowiązku ponownego generowania tego dokumentu i jego dołączania do wniosku składanego w sierpniu.

Źródło: ARiMR

Trwają prace nad nową ustawą o wyrobach zawierających azbest. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapewnia, że projekt nie wprowadza nowego terminu obowiązkowego usunięcia eternitu. Zmienią się natomiast zasady ewidencji azbestu, wymagania wobec firm zajmujących się jego usuwaniem oraz obowiązki właścicieli nieruchomości. Dla rolników najważniejszą zmianą będzie konieczność ponownej inwentaryzacji azbestu znajdującego się na budynkach gospodarczych.

– Obecnie finalizowane są prace komisji prawniczej w zakresie projektu ustawy o wyrobach zawierających azbest – przekazał resort.

Nowa ustawa ma zastąpić obecne, rozproszone przepisy i kompleksowo uregulować zasady postępowania z wyrobami zawierającymi azbest.

Jedną z najważniejszych zmian dla właścicieli gospodarstw będzie obowiązek ponownej inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest. Jak wynika z projektu ustawy, po wejściu nowych przepisów w życie właściciele, posiadacze i zarządcy nieruchomości będą mieli 12 miesięcy na sporządzenie nowej inwentaryzacji i złożenie deklaracji. Obowiązek obejmie również rolników posiadających eternit na oborach, stodołach, chlewniach, magazynach i innych budynkach gospodarczych. Jednocześnie zniknie obowiązek corocznego składania informacji o azbeście – kolejną deklarację będzie trzeba złożyć dopiero wtedy, gdy zmienią się dane, np. po usunięciu lub zabezpieczeniu wyrobów zawierających azbest.

Do kiedy należy usunąć eternit?

W ostatnich miesiącach pojawiały się informacje, że rząd może zmienić termin obowiązkowego usunięcia azbestu, który przypada na 2032 rok. Ministerstwo wyjaśnia jednak, że projekt ustawy nie określa żadnej nowej daty.– Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest nie wprowadza terminu, do którego należy usunąć lub zabezpieczyć wyroby zawierające azbest. Wprowadza jedynie zasady, według których powinny te czynności być prowadzone, oraz wymagania względem wykonawców tych prac – podkreśla MRiT.

Resort przypomina jednocześnie, że termin oczyszczenia Polski z azbestu do 2032 r. wynika z Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032, a nie z projektowanej ustawy.

Usuwać eternit mogą tylko firmy z zezwoleniem

Projekt przewiduje również zmiany dotyczące firm zajmujących się usuwaniem azbestu. Prace będą mogły wykonywać wyłącznie przedsiębiorcy posiadający specjalne zezwolenie wydawane przez starostę. Zezwolenia mają być wydawane maksymalnie na trzy lata, a firmy będą musiały spełnić określone wymagania dotyczące kwalifikacji pracowników, wyposażenia oraz sposobu postępowania z odpadami zawierającymi azbest.

Nowe przepisy przewidują również administracyjne kary pieniężne za wykonywanie prac niezgodnie z ustawą.

Projekt utrzymuje zasadę, że wyroby zawierające azbest powinny zostać usunięte. W niektórych przypadkach dopuszcza jednak ich trwałe zabezpieczenie. Dotyczy to m.in. elementów znajdujących się w ścianach budynków, stropodachach czy niektórych instalacjach, jeśli ich demontaż byłby technicznie nieuzasadniony lub powodowałby większe zagrożenie.

oprac. Kamila Szałaj

Strefa Otwarta (SO)

Wielu właścicieli gruntów nawet nie wie, że o możliwości budowy siedliska może zdecydować nowy plan ogólny gminy. Jeśli działka trafi do Strefy Otwartej, uzyskanie warunków zabudowy może okazać się niemożliwe. Warto zareagować, zanim plan zostanie uchwalony.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli w planie ogólnym gminy dla danej nieruchomości wyznaczono Strefę Otwartą (SO), uzyskanie nowej decyzji o warunkach zabudowy (WZ) dla takiego terenu nie będzie możliwe. Dotyczy to przede wszystkim gruntów rolnych, leśnych, terenów zieleni oraz obszarów wód, które mają pozostać wolne od nowej zabudowy.

Strefa Otwarta blokuje nowe decyzje WZ

Wyznaczenie działki do Strefy Otwartej oznacza, że gmina nie będzie mogła wydać decyzji o warunkach zabudowy dla nowych inwestycji. Nie ma przy tym znaczenia, że parcela graniczy z istniejącymi budynkami lub znajduje się w sąsiedztwie zabudowanej części miejscowości. O przeznaczeniu terenu decydują ustalenia planu ogólnego, które w tym zakresie mają charakter wiążący.

Wyjątek stanowią jedynie decyzje o warunkach zabudowy, które stały się ostateczne jeszcze przed wejściem w życie planu ogólnego. Takie decyzje zachowują ważność i mogą nadal stanowić podstawę realizacji inwestycji.

Przeczytaj także: Zmiany w planowaniu przestrzennym odłożone. Co to oznacza dla rolników?

Co oznacza to dla rolników?

Dla właścicieli gospodarstw najważniejszą konsekwencją jest to, że na gruntach objętych Strefą Otwartą co do zasady nie będzie można uzyskać decyzji WZ na budowę siedliska, obory, chlewni, stodoły czy innych nowych budynków związanych z prowadzeniem gospodarstwa, jeśli inwestycja wymaga wydania takiej decyzji.

Jeżeli rolnik planuje rozwój gospodarstwa i budowę nowych obiektów, kluczowe znaczenie będzie miało przypisanie działki do odpowiedniej strefy planistycznej. Funkcję tę ma pełnić przede wszystkim Strefa wielofunkcyjna z zabudową zagrodową (SZ), natomiast Strefa Otwarta ma służyć zachowaniu terenów niezabudowanych.

Można jeszcze złożyć uwagi do projektu

Jeżeli gmina dopiero opracowuje plan ogólny, właściciele gruntów nie są pozbawieni wpływu na jego treść. W trakcie konsultacji społecznych można złożyć wniosek lub uwagę, domagając się zmiany przeznaczenia działki.

Rolnicy planujący budowę siedliska lub obiektów gospodarczych powinni uzasadnić, że inwestycja jest niezbędna do prowadzenia działalności rolniczej i obsługi gospodarstwa. Takie argumenty mogą zostać uwzględnione podczas prac nad planem.

Miejscowy plan a plany rolnika

Nie każda działka będzie uzależniona od decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli dla danego terenu nadal obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to właśnie jego zapisy decydują o możliwości realizacji inwestycji. Dotychczasowe miejscowe plany pozostają w mocy do czasu ich zmiany lub uchylenia, dlatego przed planowaniem budowy warto sprawdzić, czy nieruchomość jest nimi objęta.

Konsultacje społeczne mogą zdecydować o możliwości budowy

Dla wielu rolników to właśnie etap konsultacji społecznych będzie ostatnią realną szansą na zgłoszenie uwag do projektu planu ogólnego. Jeżeli gmina zaproponuje objęcie działki Strefą Otwartą (SO), a właściciel planuje w przyszłości budowę siedliska, obory, magazynu czy innego budynku gospodarczego wymagającego ustalenia warunków zabudowy, warto zareagować jeszcze przed uchwaleniem planu.

Po wejściu planu ogólnego w życie zmiana przeznaczenia terenu będzie znacznie trudniejsza i może wymagać oczekiwania na kolejną zmianę planu.

Do kiedy można składać uwagi?

Każda gmina ogłasza konsultacje odrębnie po przygotowaniu projektu planu ogólnego. Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym konsultacje społeczne trwają co najmniej 28 dni. W tym czasie mieszkańcy, właściciele nieruchomości oraz rolnicy mogą zgłaszać swoje uwagi i wnioski do projektu planu. Po zakończeniu konsultacji gmina analizuje wszystkie zgłoszenia, a następnie decyduje, które z nich uwzględnić.

Jak złożyć uwagę do projektu planu?

Uwagi składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prowadzącego prace nad planem ogólnym. Można to zrobić w sposób wskazany w ogłoszeniu o konsultacjach – najczęściej na obowiązującym formularzu, w formie papierowej w urzędzie gminy, listownie lub elektronicznie, np. przez ePUAP lub inny system wskazany przez gminę. Każde ogłoszenie o konsultacjach zawiera informacje o terminie, sposobie składania uwag oraz wymaganym formularzu.

Co powinien napisać rolnik?

Samo stwierdzenie, że właściciel nie zgadza się z proponowaną strefą, zwykle nie wystarczy. Warto uzasadnić, dlaczego działka powinna zostać objęta strefą umożliwiającą rozwój gospodarstwa.

Rolnik może wskazać m.in., że prowadzi gospodarstwo rolne i planuje jego rozwój, zamierza wybudować siedlisko lub budynki gospodarcze, inwestycja będzie służyła produkcji rolnej, zmiana przeznaczenia utrudni lub uniemożliwi prowadzenie gospodarstwa, działka znajduje się w sąsiedztwie istniejącej zabudowy zagrodowej lub infrastruktury rolniczej. Im bardziej konkretne uzasadnienie i dokumenty potwierdzające plany inwestycyjne, tym większa szansa, że gmina odniesie się do nich merytorycznie.

Gdzie sprawdzić, czy konsultacje już trwają?

Informacje o rozpoczęciu konsultacji publikowane są przez gminę w:

• Biuletynie Informacji Publicznej (BIP),
• na stronie internetowej urzędu,
• na tablicy ogłoszeń urzędu.

Rolnicy planujący budowę siedliska lub rozbudowę gospodarstwa powinni regularnie śledzić komunikaty swojej gminy. Przegapienie terminu konsultacji może oznaczać utratę możliwości wpływu na przeznaczenie własnej działki. Największa różnica wynika z reformy planowania przestrzennego. Wcześniej rolnik miał znacznie większe szanse uzyskać decyzję o warunkach zabudowy (WZ), nawet jeśli dla terenu nie było miejscowego planu. Obecnie plan ogólny gminy stał się dokumentem nadrzędnym, który wyznacza, gdzie wydanie WZ będzie w ogóle możliwe.

Przeczytaj także: Rolnicy obawiają się nowej ustawy o planach ogólnych. Dlaczego?

Najważniejsze zmiany

Kiedyś liczyło się głównie sąsiedztwo zabudowy

Przed reformą, jeżeli działka spełniała warunki z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (m.in. miała dostęp do drogi publicznej i tzw. dobre sąsiedztwo), można było ubiegać się o decyzję o warunkach zabudowy. Dla wielu rolników oznaczało to możliwość wybudowania siedliska, budynku gospodarczego czy domu, nawet jeśli nie było miejscowego planu.

Teraz decyduje plan ogólny

Po wejściu w życie planu ogólnego sytuacja się zmienia. Gmina będzie mogła wydać decyzję WZ tylko wtedy, gdy działka znajduje się w odpowiedniej strefie planistycznej oraz (w większości przypadków) w wyznaczonym obszarze uzupełnienia zabudowy. Jeżeli działka zostanie objęta Strefą Otwartą (SO), co do zasady nie będzie podstaw do wydania nowej decyzji WZ.

Konsultacje społeczne zyskały na znaczeniu

W praktyce wcześniej wielu właścicieli nie interesowało się konsultacjami planistycznymi. Dziś ich znaczenie jest dużo większe. Jeżeli rolnik uważa, że jego działka powinna umożliwiać rozwój gospodarstwa, to właśnie na etapie sporządzania planu ogólnego powinien zgłosić swoje uwagi. Po uchwaleniu planu zmiana przeznaczenia terenu jest znacznie trudniejsza.

Dotychczasowe decyzje WZ pozostają ważne

Nowe przepisy nie unieważniają prawomocnych decyzji o warunkach zabudowy wydanych wcześniej. Problem dotyczy przede wszystkim osób, które dopiero w przyszłości będą chciały uzyskać WZ.

Co to oznacza dla rolnika?

Największą zmianą nie jest samo wprowadzenie konsultacji społecznych – one istniały również wcześniej. Zmieniło się natomiast ich znaczenie. Obecnie to właśnie podczas konsultacji projektu planu ogólnego rolnik może próbować przekonać gminę, aby jego działka nie została objęta Strefą Otwartą lub aby została przypisana do strefy dopuszczającej rozwój zabudowy zagrodowej. Jeśli tego nie zrobi, po uchwaleniu planu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy może okazać się niemożliwe.

Źródło: gov.pl

Arkadiusz Sztreflik prowadzi wraz z rodzicami 7-hektarowe gospodarstwo sadownicze. Jak podkreśla, planowany przebieg nowej trasy nie oznacza dla niego tylko utraty części ziemi, ale przede wszystkim podział całego gospodarstwa i zablokowanie jego rozwoju w przyszłości.

– Mam siedlisko przy starej 50-tce i dosłownie za siedliskiem miałbym mieć autostradę. Ta droga odcina mnie od pól, ogranicza rozbudowę siedliska i w praktyce blokuje normalne funkcjonowanie gospodarstwa – mówi Arkadiusz Sztreflik.

Według przedstawianych wariantów siedlisko nie zostałoby wywłaszczone, ale gospodarstwo zostałoby przecięte, a właściciel straciłby około połowy areału.

– Z rodzicami mamy łącznie 7 hektarów. Z tego według planów zabraliby nam około połowy powierzchni gospodarstwa. Odszkodowanie nie rozwiązuje problemu, bo zostaje siedlisko bez możliwości rozbudowy, a to jest najważniejszy punkt całego gospodarstwa – zaznacza sadownik.

Produkcji sadowniczej nie da się odtworzyć z roku na rok

W przypadku gospodarstw sadowniczych skutki inwestycji nie kończą się na samym wykupie gruntów. Jak tłumaczy Sztreflik, odtworzenie produkcji po utracie sadu wymaga wielu lat.

– Od posadzenia nowej jabłoni do pełnego owocowania mija 4–5 lat. Wcześniej ziemię trzeba jeszcze odpowiednio przygotować. Nawet jeśli ktoś dostaje odszkodowanie, to przez kilka lat realnie traci możliwość normalnej produkcji – podkreśla.

To właśnie dlatego rolnicy zwracają uwagę, że podział gospodarstw i przecięcie ich infrastrukturą drogową oznacza nie tylko stratę majątku, ale też zahamowanie rozwoju na długie lata.

O co chodzi w sporze o przebieg trasy?

Sprawa dotyczy Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej. Jak relacjonuje sadownik, pomysł inwestycji pojawił się w 2018 roku, a w 2020 roku wyznaczono korytarz, w którym miałaby przebiegać droga. W 2023 roku pokazano trzy warianty trasy, prowadzone mniej więcej w rejonie granicy powiatów grójeckiego i piaseczyńskiego (warianty 1, 2 i 3 prowadzą w rejonie granicy powiatów grójeckiego i piaseczyńskiego, warianty 4 i 4B są związane z rejonem obecnej DK50 oraz południowym obejściem Grójca)

Później pojawił się tzw. czwarty wariant, związany z przebiegiem po śladzie starej drogi krajowej nr 50. To właśnie ten wariant budzi dziś największy sprzeciw mieszkańców gminy Pniewy i okolicznych rolników.

– My nie protestujemy przeciw samej drodze. Wszyscy wiemy, że rozwój infrastruktury jest potrzebny, bo tranzyt i korki wokół Warszawy są ogromne. Sprzeciwiamy się temu, żeby trasę poprowadzić w taki sposób, że przetnie gospodarstwa i zniszczy możliwość ich dalszego funkcjonowania – mówi Sztreflik. Zaznacza, że po powstaniu wariantu czwartego, powstał kolejny znajdujący się dalej na północ, pod Tarczynem z oznaczeniem 1A - omija co prawda powiat grójecki, ale osoby poszkodowane wariantem 1-3 również go nie akceptują. 

FOTO: Gddkia

Nikt nie chce nowej drogi blisko siebie

Jak wynika z relacji protestujących, w tle inwestycji narósł wyraźny konflikt pomiędzy mieszkańcami gminy Prażmów a mieszkańcami terenów położonych przy starej drodze nr 50. Zdaniem Arkadiusza Sztreflika część mieszkańców Prażmowa nie chce, by droga przecięła ich gminę, dlatego popiera wariant przerzucający ciężar inwestycji na tereny rolnicze po stronie powiatu grójeckiego.

– Oni protestują przeciwko wariantom, które uderzałyby w ich stronę, a my protestujemy przeciwko wariantowi, który uderza w nas. To nie jest tak, że jedna strona ma rację, a druga nie ma problemu. Problem jest w tym, że obecny wariant przenosi ogromne koszty na gospodarstwa położone przy starej 50-tce – podkreśla.

Sadownik zwraca też uwagę, że w okolicy Prażmowa sprzedawano jednak już wcześniej tanio działki, bo było wiadomo o tym, że z czasem może powstać tam droga, a teraz mieszkańcy mówią o tym, że nie zdawali sobie z tego sprawy. Jednak sadownicy z okolic Grójca nie mogą ponosić za to odpowiedzialności, bo plany budowy tego odcinka drogi były już dawno. 

W każdym przypadku ktoś poniesie szkodę - albo sadownicy z okolic Grójca, albo mieszkańcy okolic Prażmowa. Będą wywłaszczenia, likwidacje gospodarstw i przeprowadzki oraz procedury odszkodowawcze. Pytanie na czyją korzyść i niekorzyść sprawa potoczy się dalej. 

Mieszkańcy rejonu Pniew podkreślają, że ich stanowisko nie jest odosobnione. Protest przeciwko obecnemu wariantowi wspierają także samorządowcy.

– Protestują nie tylko mieszkańcy, ale też samorządy. Wspierają nas wójtowie okolicznych gmin oraz starosta grójecki. Samorządowcy od dawna są w kontakcie z Generalną Dyrekcją i wskazują, że najmniej szkodliwy byłby wariant biegnący przy granicy powiatów – mówi Sztreflik.

Jak dodaje, ten wariant również nie byłby całkowicie bezkosztowy, bo oznaczałby wyburzenia i ingerencję w część nieruchomości. W ocenie protestujących skala szkód byłaby jednak mniejsza niż w przypadku wariantu forsowanego obecnie.

Podział gospodarstw i utrata cennych terenów 

– Sprzeciwiamy się rozwiązaniu, które może doprowadzić do podziału gospodarstw i utraty cennych terenów produkcji sadowniczej – argumentują organizatorzy protestu.

W manifestacji mają uczestniczyć sadownicy i rolnicy z regionu, a także władze samorządowe. Swój udział zapowiedzieli starosta powiatu grójeckiego oraz wójtowie gmin Pniewy, Grójec, Belsk Duży i Chynów. Do protestu mają dołączyć również lokalni działacze społeczni.

Powiat grójecki jest największym zagłębiem sadowniczym w Polsce i jednym z najważniejszych ośrodków produkcji jabłek w Europie. Zdaniem protestujących poprowadzenie autostrady przez ten obszar mogłoby oznaczać likwidację części gospodarstw oraz utrudnić dalszy rozwój produkcji sadowniczej.

Choć państwa zrzeszone w Mercosur posiadają aż 2,4-krotnie więcej użytków rolnych niż UE, to jest tam zaledwie 5% gruntów ornych więcej niż UE. Zupełnie inna jest struktura zagospodarowania ziemi - ponad 70% użytków rolnych państw Mercosur to  trwałe użytki zielone

Odmiennie prezentuje się sytuacja na wschód od Polski. Ukraina wyróżnia się bardzo wysokim udziałem gruntów ornych (blisko 80%). Całkowita powierzchnia gruntów ornych na Ukrainie stanowi ponad 30% gruntów ornych w UE i państwach Mercosur oraz blisko trzykrotnie więcej niż w Polsce, a pamiętajmy, że mowa przede wszystkim o bardzo żyznych czarnoziemach.

UE jest gdzieś pośrodku w tym zestawieniu. Grunty orne stanowią około 60% użytków rolnych, choć akurat Polska wyróżnia się na tle UE – grunty orne stanowią blisko 77% użytków rolnych.

Wymiar społeczny rolnictwa

W 2023 r. w rolnictwie państw Mercosur zatrudnionych było 10,4 mln osób, a więc o około 30% więcej niż w rolnictwie państw UE. Na Ukrainie w gospodarstwach pracowało zaś 2,6 mln osób, tj. około 1/3 liczby zatrudnionych w UE ale ponad 80% więcej niż w rolnictwie Polski.

W odniesieniu do kapitału, państwa UE były o wiele bardziej wyposażone w ten czynnik produkcji. W 2023 r. wartość środków trwałych netto w rolnictwie UE (wraz z leśnictwem i rybołówstwem) wyniosła 1 117 mld USD, tj. 6-krotnie więcej niż w państwach Mercosur i 32-krotnie więcej niż w Ukrainie.

Jak wypadamy na tle konkurentów?

Autorzy raportu sformułowali kilka ważnych wniosków:

• Kraje tworzące Mercosur dysponują bardzo dużymi zasobami ziemi oraz znaczną skalą produkcji, szczególnie w sektorach surowcowych, co przekłada się na ich wysoką konkurencyjność kosztową i silną pozycję eksportową. Tamtejsze rolnictwo ma charakter ekstensywny, co sprzyja wysokiej produktywności kapitału, ale niższej produktywności ziemi i pracy.
• Ukraina posiada relatywie dużo gruntów ornych oraz korzystne warunki naturalne dla produkcji roślinnej, jednak jej potencjał produkcyjny ograniczany podlega ograniczeniu z uwagi na niższy poziom technologiczny i organizacyjny. Nasz wschodni sąsiad pozostaje krajem o dużym potencjale wzrostu.
• Unia Europejska wspiera model rolnictwa sprzyjający tworzeniu wysokiej wartości dodanej, co jednak wiąże się z relatywnie niską produktywnością kapitału, a to z kolei wynika z wysokiego poziomu inwestycji oraz realizacji celów środowiskowych i społecznych. Organizacja sektora jest na wysokim poziomie.
• Odnosząc się do Polski autorzy dokumentu akcentują trwający proces konwergencji oraz możliwość dalszej poprawy efektywności wykorzystania czynników produkcji. Polskie rolnictwo coraz bardziej przypomina unijne, ale wciąż jeszcze naszą pozycję uznać można za pośrednią pomiędzy krajami starej UE a Ukrainą.

Źródło: raport IERiGŻ PIB

Zespół IERiGŻ PIB przygotował raport pt. „Zdolność konkurencyjna gospodarstw rolnych w Polsce w warunkach umowy Unii Europejskiej z państwami Mercosur, Ukrainą i strategii Europejskiego Zielonego Ładu. Szanse i zagrożenia.” To ciekawy dokument, w którym wybrzmiewa sporo alarmistycznych tonów.

Niepokoi m.in. informacja o masowym i systematycznym wygaszaniu kolejnych gospodarstw. Proces ten dotyczy zwłaszcza południowowschodniej części kraju, ale zauważalny jest w zasadzie wszędzie.

Wygaszanie gospodarstw rolnych w Polsce

FOTO: IerigŻ Pib Na Podstawie Arimr

Jak czytamy w raporcie,  w 2025 roku w Polsce funkcjonowało około 1 188,5 tys. gospodarstw rolnych. W latach 2008-2025 ubyło ich 16,2%. Łączna ilość gospodarstw zmniejszała się w tym przedziale czasu o około 19,8 tys. rocznie. Autorzy dokumentu wyjaśniają, że dużym uproszczeniu oznacza to, że każdego roku rolnictwo zanika przeciętnie w około 40 gminach, tj. w 1,6% łącznej liczby gmin w Polsce, przy średniej liczbie około 480 gospodarstw w jednej gminie.

Można więc śmiało mówić o systematycznym procesie zmniejszania łącznej liczby gospodarstw rolnych. - Z jednej strony mamy zatem do czynienia z postępującą koncentracją ziemi, gdyż grunty wycofywanych z rynku gospodarstw są przejmowane przez te gospodarstwa, które dostrzegają realne możliwości dalszego, efektywnego funkcjonowania i rozwoju. Z drugiej jednak strony w wielu regionach kraju utrzymuje się niekorzystna struktura agrarna – czytamy dalej w raporcie.

Źródło: raport IERiGŻ PIB

- Chcemy szybko wypracować rozwiązania, które pozwolą sprawnie oszacować straty. Zależy nam na tym, aby producenci wiedzieli, jak zgłaszać szkody, a komisje w całym kraju działały według tych samych zasad – mówi minister Stefan Krajewski.

Obowiązujące przepisy nie przewidują odrębnego trybu szacowania szkód spowodowanych rekordowo wysokimi temperaturami. Dlatego podczas spotkania z wojewodami 3 lipca omówiono organizację pracy komisji oraz sposób dokumentowania takich szkód.

Szacowanie szkód

Minister podkreślił, że nie ma potrzeby powoływania nowych komisji. Zadanie to wykonają komisje, które już szacują szkody po innych niekorzystnych zjawiskach pogodowych.

Omówiono także możliwość wykorzystania danych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Dane Instytutu mają pomóc wskazać obszary, na których wystąpiły najwyższe temperatury. Ułatwią komisjom weryfikację zgłoszeń i ocenę szkód na plantacjach.

Przyjęte rozwiązania mają usprawnić szacowanie szkód i zapewnić jednakowy sposób postępowania we wszystkich województwach. Dzięki temu producenci będą wiedzieli, jak zgłaszać szkody, a komisje będą prowadzić ocenę według tych samych zasad.

Pismo do wojewodów

Minister Stefan Krajewski zwrócił się do wojewodów o pilne ustalenie wystąpienia szkód spowodowanych wysokimi temperaturami w uprawach owoców i warzyw na terenie gospodarstw rolnych.

Minister zapowiedział również przekazanie map wskazujących obszary i uprawy, na których mogły wystąpić szkody. Materiały mają pomóc komisjom w weryfikacji zgłoszeń i ocenie strat.

Źródło: MRiRW

Zmiana dotyczy trzech z siedmiu interwencji skierowanych do hodowców pszczół i ich organizacji w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Pszczelarze, którzy ubiegali się o pomoc pod koniec 2025 r. i ich wnioski zostały pozytywnie ocenione, zyskali dodatkowy czas na zrealizowanie i rozliczenie działań.

Do 15 lipca, a nie do 30 czerwca, wnioski o płatność mogą składać beneficjenci wsparcia w ramach interwencji: Inwestycje, wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych (I.6.2), Wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi (I.6.3) i Wspieranie badania jakości handlowej miodu oraz identyfikacja miodów odmianowych (I.6.7).

Nie zmieniły się natomiast terminy złożenia takich dokumentów w przypadku pozostałych czterech interwencji pszczelarskich. Zatem do 30 czerwca czekamy na wnioski o płatność dotyczące: Wspierania podnoszenia poziomu wiedzy pszczelarskiej (I.6.1), Ułatwienia prowadzenia gospodarki wędrownej (I.6.4) i Wsparcia naukowo-badawczego (I.6.6). Natomiast 3 sierpnia upływa termin dostarczenia wniosków o płatność związanych z interwencją Pomoc na odbudowę i poprawę wartości użytkowej pszczół (I.6.5).

Wnioski składamy przez PUE

Dokumenty, czyli wnioski o płatność z załącznikami, m.in. fakturami, przyjmowane są niezmiennie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR.

Źródło: ARiMR

Z uwagi na tematykę portalu skoncentrujemy się jednak wyłącznie na jagodowych i drzewach owocowych, gdyż część plantatorów oprócz jagodników ma także sady. W wielu ważnych dla krajowej produkcji owoców gminach sytuacja już jest trudna, a przecież przed nami kolejna fala upałów z temperaturami potencjalnie dochodzącymi do 40 stopni Celsjusza!

Krzewy owocowe i truskawki

Niedobory wody coraz mocniej wpływają także na plantacje owocowe. W przypadku krzewów owocowych suszę stwierdzono w 809 gminach, czyli w około 32 proc. gmin kraju. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwie lubelskim, gdzie zagrożonych jest aż 87 proc. gmin. Wysokie wartości odnotowano również w województwach:

• kujawsko-pomorskim,
• mazowieckim,
• łódzkim
• i lubuskim.

Susza krzewy owocowe

FOTO: Iung-pib

Jeszcze większy zasięg problemu dotyczy truskawek. Susza została stwierdzona w 1182 gminach, co odpowiada 47 proc. wszystkich gmin w Polsce. Najbardziej zagrożone są województwa:

• kujawsko-pomorskie,
• lubelskie,
• mazowieckie
• oraz lubuskie. W niektórych regionach ponad jedna czwarta powierzchni upraw truskawek znajduje się w strefie podwyższonego ryzyka strat plonów.

Susza truskawki

FOTO: Iung-pib

Drzewa owocowe i straty w sadach

Najmniejszy zasięg suszy spośród analizowanych upraw odnotowano w sadach. W przypadku drzew owocowych zagrożenie występuje w zaledwie 14 gminach, co stanowi około 0,5 proc. wszystkich gmin w kraju. Problem koncentruje się głównie w województwie lubelskim, a w niewielkim stopniu również w województwie podkarpackim.

Susza drzewa owocowe

FOTO: Iung-pib

Niedobór opadów i wysokie temperatury pogłębiają problem

Eksperci podkreślają, że przyczyną pogłębiającej się suszy są utrzymujące się niedobory opadów oraz okresowo wysokie temperatury.

W czwartym okresie raportowania, obejmującym czas od 21 kwietnia do 20 czerwca 2026 roku, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego podstawowym wskaźnikiem oceny zagrożenia suszą rolniczą, wyniosła -114,6 mm. Najbardziej niekorzystne warunki odnotowano w województwach podkarpackim (-185 mm) i lubelskim (-183 mm), gdzie deficyt wody pozostaje największy. Dodatkowo w drugiej dekadzie czerwca najniższe sumy opadów wystąpiły właśnie na wschodzie i południowym wschodzie kraju, gdzie spadło zaledwie od 13 do 20 mm deszczu. Jednocześnie w wielu regionach utrzymywały się podwyższone temperatury – średnia temperatura powietrza wynosiła od 13,6°C do 17,9°C, a na zachodzie Polski odnotowano nawet cztery dni ze średnią dobową temperaturą przekraczającą 25°C. Zdaniem agrometeorologów połączenie niewielkich opadów z wysokimi temperaturami przyspiesza wysychanie gleby i zwiększa ryzyko dalszego pogłębiania się suszy w kolejnych tygodniach.

oprac. Patrycja Bernat na podst. IUNG-PIB

O dofinansowanie w ramach interwencji w sektorze owoców i warzyw z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 można się ubiegać od 18 czerwca do 27 lipca 2026 r. Wnioski będą przyjmowane za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ARiMR.

Na co można otrzymać dofinansowanie?

Wsparcie dla sektora owoców i warzyw obejmuje 6 interwencji:

• I.7.1 – Poprawa infrastruktury służącej do planowania i organizacji produkcji, dostosowania produkcji do popytu w odniesieniu do jakości i ilości, optymalizacji kosztów produkcji i zwrotu z inwestycji oraz stabilizacji cen producentów owoców i warzyw
• I.7.2 – Poprawa wyposażenia technicznego wykorzystywanego do koncentracji dostaw i umieszczania produktów na rynku owoców i warzyw
• I.7.3 – Działania informacyjne, promocyjne i marketingowe w odniesieniu do produktów, marek i znaków towarowych organizacji producentów owoców i warzyw
• I.7.4 – Wycofanie z rynku owoców i warzyw
• I.7.5 – Działania na rzecz ochrony środowiska oraz łagodzenia zmian klimatu
• I.7.6 – Badania i rozwój

Warunkiem skorzystania z pomocy jest realizacja co najmniej 3 obowiązkowych interwencji (I.7.2, I.7.5, I.7.6). Realizacja pozostałych jest dobrowolna.

O wsparcie mogą się starać posiadające status uznania organizacje i zrzeszenia producentów owoców i warzyw, których program operacyjny został zatwierdzony przez dyrektora oddziału regionalnego ARiMR i będzie realizowany przez okres 3-7 lat.

Źródło: ARiMR

Wnioski o płatności bezpośrednie i obszarowe za 2026 r powinny zostać złożone do 1 czerwca 2026 roku.

Złożenie wniosku po tym terminie (jednak najpóźniej do 26 czerwca 2026 r.) będzie skutkowało pomniejszeniem należnej dopłaty o 1 proc. za każdy roboczy dzień opóźnienia.

Zmiany do wniosków można składać do 26 czerwca 2026 r.

Dokumenty należy przesyłać elektronicznie, za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus. Dostęp do aplikacji jest możliwy za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE).

Źródło: MRiRW

O pomoc mogą ubiegać się osoby fizyczne, które:

• w dniu złożenia wniosku nie mają ukończonych 41 lat,
• prowadzą działalność rolniczą nie dłużej niż 24 miesiące albo dopiero ją zaczynają,
• posiadają nadany numer identyfikacyjny w ewidencji producentów,
• mają kwalifikacje zawodowe lub praktyczne umiejętności potrzebne w rolnictwie albo zobowiążą się do ich uzupełnienia,
• przygotują i złożą biznesplan.

Ile wynosi wsparcie i na co można je przeznaczyć?

Premia ma charakter płatności ryczałtowej. Zwykle wynosi 200 tys. zł, natomiast w przypadku młodych gospodarzy stawiających na produkcję zwierzęcą może sięgnąć 300 tys. zł. Niezależnie od wysokości środki wypłacane są w dwóch transzach.

Pieniądze można wykorzystać m.in. na:

• inwestycje budowlane związane z produkcją rolną lub przygotowaniem produktów do sprzedaży,
• trwałe nasadzenia w sadach i na plantacjach,
• zakup gruntów rolnych,
• zakup stada podstawowego,
• zakup nowych maszyn, pojazdów i sprzętu.

Termin naboru i sposób składania wniosków

Nabór potrwa od 1 czerwca do 30 lipca 2026 r. Dokumenty będzie można składać wyłącznie przez Platformę Usług Elektronicznych ARiMR.

Źródło: ARiMR

Jeszcze przez nieco ponad tydzień, bo do 31 maja pszczelarze mogą składać wnioski o dofinansowanie z budżetu państwa na przezimowane rodziny pszczele. Wysokość wsparcia wynosi 50 zł na każdy pień. Dokumenty przyjmowane są za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dotychczas wnioski złożyło zaledwie trochę ponad jedna trzecia liczby pasieczników, którzy wnioskowali o nią w zeszłym sezonie. Przypominamy więc o upływającym terminie.

Wsparcie ma charakter pomocy de minimis. Hodowcy pszczół, którzy chcą skorzystać z dofinansowania, powinni być wpisani do ewidencji producentów, prowadzić działalność nadzorowaną a pszczoły mieć wpisane do rejestru weterynaryjnego. Do dyspozycji pszczelarzy przewidziano 80 mln zł z budżetu krajowego. Jeśli zainteresowanie spowoduje przekroczenie puli środków, będzie musiał być zastosowany współczynnik korygujący.

ule z pszczołami, ule na paletach

FOTO:

Wnioski przyjmowane elektronicznie

Wnioski przyjmowane są za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych. W składanej dokumentacji oprócz wniosku powinny się znaleźć także załączniki (wydane w 2026 r. zaświadczenie powiatowego lekarza weterynarii o liczbie pni pszczelich i oświadczenie o korzystaniu z pomocy de minimis).

Osoby potrzebujące wsparcia przy wypełnianiu wniosku elektronicznego mogą uzyskać pomoc bezpośrednio w biurach powiatowych Agencji.

W zeszłym roku wnioski o tego typu wsparcie złożyło ponad 42 tys. hodowców pszczół.

Dzisiaj w Sejmie RP odbyła się dyskusja na temat pomocy dla rolników i sadowników po przymrozkach, które wystąpiły w ostatnich tygodniach. Stefan Krajewski, minister rolnictwa wymienił formy pomocy, na które mogą obecnie liczyć rolnicy i jakie działania są prowadzone. Sytuację skomentował również Mirosław Maliszewski, przewodniczący Sejmowej Komisji Rolnictwa. 

Mirosław Maliszewski zwrócił uwagę, że między 20 a 30 kwietnia w całej Polsce wystąpiły silne wiosenne przymrozki, które szczególnie dotknęły uprawy ogrodnicze, a przede wszystkim sadownicze. W wielu miejscach temperatura przy gruncie spadała nawet do minus 10 stopni Celsjusza i utrzymywała się przez wiele godzin, a miejscami powtarzała się niemal codziennie. Zaznaczył, że tak długotrwały spadek temperatur w fazie kwitnienia i zawiązywania owoców doprowadził do bardzo dużych, miejscami rekordowych strat.

{embed_photo_L50_tap}764392{/embed_photo_L50_tap}

W jego ocenie skutki przymrozków odczują nie tylko same gospodarstwa sadownicze, które nie będą miały czego sprzedawać, lecz także firmy handlowe, grupy producenckie, a nawet cały rynek wewnętrzny i eksport, który może zostać wyparty przez import. Maliszewski mówił, że środowisko sadowników oczekuje zarówno pomocy doraźnej, jak i kredytów klęskowych, ale przede wszystkim realnej możliwości inwestowania w urządzenia zabezpieczające przed przymrozkami. Wskazał też na konieczność zmiany prawa wodnego, prawa budowlanego oraz reformy systemu ubezpieczeń.

Konieczne zmiany prawa budowlanego i wodnego

- Rolnicy i sadownicy wnioskują przede wszystkim o zmianę prawa wodnego i prawa budowlanego, które jest dzisiaj nieżyciowe dla producentów rolnych. Ta nowelizacja prawa wodnego sprzed kilku lat oznacza, że dzisiaj, aby wybudować jakiekolwiek urządzenie chroniące przed przymrozkami, a woda jest najlepszym instrumentem do chronienia przed przymrozkami w postaci zraszania nadkoronowego, trzeba spełnić szereg formalności, które dla małego, średniego gospodarstwa są nie do przebrnięcia - mówił Mirosław Maliszewski. 

Maliszewski pozytywnie ocenił złożenie przez ministra wniosku do Komisji Europejskiej o nadzwyczajne wsparcie, przypominając, że w poprzednich latach podobne mechanizmy przynosiły realną pomoc, wzmacnianą środkami krajowymi. Podkreślił, że równie ważne jak wsparcie doraźne są działania długofalowe, zwłaszcza reforma prawa wodnego i budowlanego oraz ułatwienie rolnikom dostępu do wody i możliwości budowy instalacji zabezpieczających.

Zwrócił uwagę, że rolnicy nie chcą żyć z pomocy publicznej, lecz z własnej produkcji i sprzedaży, dlatego najważniejsze jest trwałe zabezpieczenie ich dochodów. Ocenił również, że ogłaszanie stanu klęski żywiołowej nie rozwiąże problemu, a najistotniejsze jest rzetelne oszacowanie szkód i przygotowanie zarówno pomocy krajowej, jak i unijnej.

Konkety, konkrety...

Wypowiedzi posłów koncentrowały się przede wszystkim na oczekiwaniu szybkiej, konkretnej i bezpośredniej pomocy dla sadowników oraz innych rolników poszkodowanych przez przymrozki. Wielu z nich wskazywało, że same kredyty nie są wystarczającym rozwiązaniem, ponieważ rolnicy potrzebują przede wszystkim rekompensat za utracone plony i utracone dochody.

- Rolnicy nie potrzebują propagandy sukcesu. Oni potrzebują państwa, które staje po ich stronie wtedy, kiedy przychodzi kryzys - mówiła Anna Gembicka, była minister rolnictwa. 

Często podnoszono zarzut, że rząd nie przedstawił konkretnych terminów wypłat, stawek pomocy do hektara ani harmonogramu działań. Posłowie pytali również o możliwość wypłaty zaliczek na poczet tej pomocy, uproszczenie procedur szacowania szkód, objęcie pomocą producentów zbóż i rzepaku oraz zastosowanie ulg w KRUS i podatku rolnym.

- My nie rozmawiamy dzisiaj wyłącznie o stratach w sadownictwie. My rozmawiamy o dramacie tysięcy polskich rodzin. My domagamy się natychmiastowych, pełnych rekompensat za straty - mówiła Maria Koc, posłanka PiS. 

- Wzywam po pierwsze do zawieszenia spłat kredytów, a nie mówienia o kolejnych kredytach. O rocznym zwolnieniu z KRUS dla tych, którzy są poszkodowani - dodała poseł Anna Baluch z PiS. 

Bardzo często powracał temat niewydolności systemu ubezpieczeń. Posłowie zwracali uwagę, że wielu sadowników nie może skutecznie ubezpieczyć swoich upraw, ponieważ oferty są niedostępne, zbyt drogie albo nie obejmują realnego ryzyka. W związku z tym pojawiały się postulaty reformy ubezpieczeń rolnych, uproszczenia prawa wodnego i budowlanego oraz uruchomienia szerszego wsparcia inwestycyjnego dla systemów przeciwprzymrozkowych, takich jak zraszanie nadkoronowe, wentylatory czy zbiorniki retencyjne.

{embed_photo_L50_tap}764395{/embed_photo_L50_tap}

- Jedną z metod zabezpieczenia przed przymrozkami w ogrodnictwie jest system zraszania. Opadająca woda oddaje swoje ciepło, chroniąc tym sposobem rośliny przed przemarznięciem. Ale żeby ta metoda była skuteczna, potrzeba dużej ilości wody. Można ją pobierać ze studni, stawów, zbiorników i z rzek. Jednak pobór takiej wody, a tym bardziej wykonanie tych urządzeń, wymaga spełnienia bardzo skomplikowanej procedury administracyjnej. W przypadku małego gospodarstwa jest to procedura wręcz nie do przebycia - mówił poseł Zbigniew Sosnowski z PSL. 

Część wypowiedzi miała charakter wyraźnie polityczny i oskarżycielski, szczególnie ze strony opozycji, która zarzucała rządowi opieszałość, brak konkretów i przerzucanie odpowiedzialności na Komisję Europejską. Z kolei posłowie koalicji rządzącej i PSL częściej akcentowali potrzebę działań systemowych, które miałyby ograniczyć skutki podobnych kryzysów w przyszłości.

- Debatujemy nad kolejną niespełnioną obietnicą PSL-u, który w kampanii wyborczej obiecywał rolnikom, że gdy susza albo przymrozek zabierze rolnikowi cały rok pracy, państwo nie zostawi go samego. I co? I jak zwykle, w kampanii PSL rozdaje zielone foldery, głosi piękne słowa, uśmiecha się, a gdy PSL przychodzi do władzy, cisza, bezradność i opowieści, że minister się spotyka i zaczyna pracę. Wy tak poważnie? - grzmiał z mównicy Jarosław Sachajko. 

Jaka realna pomoc dla rolników i sadowników? 

Minister Stefan Krajewski podkreślił, że pełna ocena skali szkód będzie możliwa dopiero po tzw. opadzie świętojańskim, czyli czerwcowym opadaniu owoców, gdy nastąpi naturalna regulacja liczby zawiązków.

Minister poinformował, że wojewodowie rozpoczynają powoływanie komisji do szacowania szkód na wniosek producentów rolnych. Przekazał także, że 6 maja wystąpił do komisarza Hansena o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy dla producentów owoców, którzy ponieśli straty z powodu przymrozków.

Wskazał, że dostępne są już preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji oraz odtworzenie środków trwałych, ulgi w KRUS, ulgi w podatku rolnym, a także odroczenia i umorzenia należności związanych z dzierżawą gruntów. Przypomniał również, że organizacje producentów owoców i warzyw mogą korzystać z unijnego wsparcia inwestycyjnego na zakup urządzeń chroniących uprawy przed przymrozkami, takich jak urządzenia do mieszania powietrza, nagrzewnice czy generatory dymu, przy refundacji sięgającej 60 proc. kosztów.

Minister Krajewski w odpowiedzi na zarzuty o opieszałość zaznaczył, że ewentualna dodatkowa pomoc krajowa oraz szczegółowy wniosek do Komisji Europejskiej będą mogły zostać przygotowane dopiero po oszacowaniu szkód. Tłumaczył, że wynika to zarówno z przepisów unijnych, jak i z konieczności sporządzenia oceny skutków regulacji.

Zapowiedział również prace nad reformą systemu ubezpieczeń upraw, tak aby był on bardziej powszechny i skuteczny. Przypomniał, że w budżecie na 2026 rok zaplanowano 629 mln zł na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a państwo pokrywa 65 procent składki.

W odpowiedzi na pytania posłów minister zaznaczał, że bez rzetelnego oszacowania strat nie można wypłacić pomocy publicznej ani przygotować szczegółowego wniosku do Komisji Europejskiej.

- Bez oszacowania strat nie da się wypłacić pomocy, odszkodowania, bo inaczej płacilibyśmy do wszystkiego i dla każdego. Chodzi o to, żeby pomoc dedykowana trafiła do tych, którzy ponieśli realne, konkretne straty - mówił Stefan Krajewski. 

Zapewniał, że pomoc trafi do rolników także w 2026 roku i że będzie dotyczyć nie tylko sadów, lecz także innych upraw, jeśli szkody zostaną wykazane. Wskazywał na konieczność zmian w prawie wodnym i budowlanym, a także na potrzebę uporządkowania systemu ubezpieczeń. Odrzucał zarzuty o bezczynność, podkreślając, że poprzednie rządy również uruchamiały pomoc z dużym opóźnieniem, i zapewniał, że obecny resort pracuje zarówno nad działaniami doraźnymi, jak i rozwiązaniami systemowymi.

Rolnicy mogą liczyć na łatwiejszy dostęp do dotowanych ubezpieczeń upraw i zwierząt gospodarskich. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian przygotowany przez MRiRW, który upraszcza zasady dopłat do składek, rozszerza katalog objętych wsparciem upraw i ogranicza część obowiązków administracyjnych.

– Chcemy, żeby system dotowanych ubezpieczeń był bardziej dostępny i prostszy dla rolników. Ograniczamy formalności, porządkujemy przepisy i rozszerzamy zakres wsparcia tak, aby więcej producentów mogło korzystać z dopłat do składek ubezpieczeniowych – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Prostrze zasady

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zakłada utrzymanie dopłat państwa do składek ubezpieczeniowych na poziomie do 65 proc. składki.

Jednocześnie nowe przepisy mają uprościć sposób wyliczania dopłat. Z systemu zniknie rozwiązanie uzależniające wysokość wsparcia od klasy gleby, a rolnicy nie będą musieli składać oświadczeń dotyczących klas użytków rolnych.

Projekt wprowadza też jednolite limity stawek taryfowych, do których będzie przysługiwać dopłata państwa:

• do 25 proc. sumy ubezpieczenia – dla tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek,
• do 15 proc. sumy ubezpieczenia – dla pozostałych upraw.

Zmiany rozszerzają katalog upraw objętych dopłatami do składek ubezpieczeniowych. Do systemu wsparcia mają zostać włączone m.in. trawy nasienne oraz wierzba do wyplatania.

Projekt doprecyzowuje także zasady dotyczące dopłat do ubezpieczeń od ryzyka suszy. Rozszerzona ma zostać również definicja plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo.

Kolejny krok: notyfikacja w Komisji Europejskiej

Rada Ministrów przyjęła też uchwałę, która umożliwia zgłoszenie zmian Komisji Europejskiej. To wymagany etap w przypadku programów pomocy publicznej finansowanych ze środków państwa.

Po uzyskaniu pozytywnej decyzji KE nowe przepisy będą mogły wejść w życie. Planowany termin to 1 września 2026 r.

oprac. Bartłomiej Czekała

Źródło: MRiRW

Przymrozki i susza - nakładające się problemy

Podczas rozmów omówiono przede wszystkim sytuację po wiosennych przymrozkach. Jak podkreślił minister Krajewski, celem jest szybkie wdrażanie mechanizmów wsparcia dla poszkodowanych gospodarstw.

– Staramy się nie tylko szybko reagować, lecz także sprawnie wdrażać mechanizmy wsparcia dla poszkodowanych rolników. Monitorujemy sytuację i dążymy do wypracowania rozwiązań, które zapobiegną destabilizacji rynku owoców i ochronią ekonomiczne podstawy funkcjonowania polskich gospodarstw – zapewnił minister.

W trakcie spotkania przypomniano też zasady działania Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej. Za określanie zakresu i skali suszy odpowiada Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB.

To ważne, bo dane z monitoringu stanowią podstawę do oceny strat i ewentualnego uruchamiania pomocy dla rolników.

Rosną koszty produkcji

Uczestnicy rozmów zwracali uwagę również na sytuację rynkową. Wśród najczęściej wskazywanych problemów znalazły się rosnące koszty:

• energii,
• paliw,
• nawozów.

Resort podkreśla, że na kondycję polskiego rolnictwa wpływają także uwarunkowania międzynarodowe i sytuacja na rynkach światowych.

Powszechne ubezpieczenia upraw

Jednym z najważniejszych tematów były ubezpieczenia rolnicze. Podczas spotkania wskazywano, że system powinien być bardziej dostępny i rozwijany w stronę rozwiązań powszechnych.

– Podczas rozmów z rolnikami w terenie bardzo często pojawia się temat powszechnych i obowiązkowych ubezpieczeń. I ja się z tym zgadzam. Pracujemy nad tym problemem i przygotowujemy odpowiednie rozwiązanie, ponieważ nie może być sytuacji, w której rolnicy mają problem z ubezpieczeniem swoich upraw – powiedział Stefan Krajewski.

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele najważniejszych instytucji rolniczych: ARiMR, GIJHARS, KOWR, KRUS, Krajowej Rady Izb Rolniczych oraz dyrektorzy departamentów MRiRW.

Resort rolnictwa zapowiada dalszy monitoring sytuacji i prace nad rozwiązaniami, które mają pomóc gospodarstwom dotkniętym przymrozkami oraz poprawić bezpieczeństwo produkcji rolnej.

oprac. Bartłomiej Czekała

Fot. MRiRW

Nowe przepisy mają obowiązywać do końca 2026 roku, a ich zakres będzie na bieżąco analizowany w zależności od sytuacji gospodarczej i rozwoju wydarzeń na świecie.

Do 70% zwrotu kosztów

Najważniejsza informacja dla gospodarstw rolnych jest taka, że państwa członkowskie mogą już rekompensować znaczną część rosnących kosztów produkcji.

W ramach nowych zasad:

• rolnicy mogą otrzymać do 70% zwrotu dodatkowych kosztów wynikających ze wzrostu cen paliw i nawozów,
• podstawą wyliczeń będzie różnica między aktualnymi cenami a poziomem sprzed kryzysu,
• uwzględniane będzie rzeczywiste zużycie w gospodarstwie.

Komisja przewidziała także uproszczony mechanizm wsparcia dla mniejszych gospodarstw i firm.

W jego ramach:

• pomoc może być przyznawana bez szczegółowego dokumentowania zużycia,
• maksymalna kwota wsparcia wyniesie do 50 tys. euro na beneficjenta,
• wysokość wsparcia może być ustalana na podstawie skali działalności.

Nowe ramy obejmują również sektor energochłonny, w tym zakłady przetwórcze powiązane z rolnictwem. W ich przypadku:

• intensywność pomocy może wzrosnąć z 50% do nawet 70% kosztów energii elektrycznej,
• wsparcie może objąć do połowy zużycia energii,
• nie będzie wymagane dodatkowe spełnianie warunków związanych z dekarbonizacją.

Państwa członkowskie będą musiały zgłaszać programy pomocowe do Komisji, ale procedura ma być uproszczona. Celem jest szybkie uruchamianie wsparcia dla firm i gospodarstw dotkniętych skutkami kryzysu.

Decyzja UE, szczegóły po stronie państw

Decyzja to efekt rosnących kosztów energii i paliw, które są konsekwencją napiętej sytuacji na Bliskim Wschodzie. Już w marcu 2026 roku Rada Europejska wezwała do wprowadzenia pilnych działań ograniczających skutki skoków cen energii..

Choć ramy zostały przyjęte na poziomie unijnym, faktyczne wsparcie będzie zależało od decyzji poszczególnych państw członkowskich. To one zdecydują, czy uruchomią pomoc i w jakiej formie.

Wszystko wskazuje na to, że dopłaty obejmą też polskich rolników. Przypomnijmy. 1 kwietnia 2026 r. podczas Europejskiego Forum Rolniczego w Jasionce, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział pilne przygotowanie krajowego planu pomocy dla rolników. Publicznie zobowiązał ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego do opracowania rozwiązań odpowiadających na rosnące koszty produkcji – w szczególności w zakresie paliwa i nawozów. Jeśli więc Komisja Europejska dała zielone światło dla takiego wsparcia, to zapewne także polscy rolnicy będą mogli z niego skorzystać.

Zapytaliśmy więc Ministerstwo Rolnictwa, kiedy mogą ruszyć dopłaty do nawozów oraz czy planowane jest wsparcie do paliwa, czy raczej zwiększenie zwrotu akcyzy. Odpowiedź opublikujemy po jej otrzymaniu.

Kamila Szałaj

Poniżej prezentujemy pełne, nieedytowane stanowisko LIR w sprawie wprowadzenia rekompensat dla rolników poszkodowanych w wyniku przymrozków w kwietniu 2026 r.

Stanowisko LIR 29.04.

FOTO: Lir

O problemie z ubezpieczeniem upraw, który napotkał rolnik z woj. kujawsko-pomorskiego Mariusz Balcerzak pisaliśmy w artykule TUTAJ. Jak wyjaśnił wówczas rolnik, chciał ubezpieczyć 1,5 ha truskawek od gradu i wiosennych przymrozków, jednak po tym, jak dwie ubezpieczalnie mu odmówiły, zgłosił się do PZU, którego pośrednik wyliczył, że za to ubezpieczenie Balcerzak miałby do zapłaty składkę klienta w wysokości 372 165,01 zł, a wartość składki z budżetu państwa miałaby wynosić 9 749,99 zł.

Teraz okazuje się, że nastąpiła pomyłka.

To wina pośrednika...

W odpowiedzi na postawione przez redakcję "Tygodnika Poradnika Rolniczego" pytania, rzecznik PZU wyjaśnia, że opisywana przez Balcerzaka sytuacja "jest efektem nieprawidłowego postępowania pośrednika". 

– Prezentowana kalkulacja nie jest ofertą i jako taka nie powinna zostać przedstawiona klientowi. Nasz system nie pozwoliłby na zawarcie takiej polisy – zapewnia rzecznik. 

PZU chętnie i od lat ubezpiecza uprawy rolne

W odpowiedzi PZU zapewnia, że ubezpiecza uprawy rolne, w tym również owoce miękkie od wielu lat i robi to zarówno w sposób zasadny, jak i zgodny z zasadami ubezpieczeń, tj. tak, aby polisy faktycznie zapewniały ochronę upraw w przyszłości i umożliwiały wypłatę odszkodowań w razie szkody.

PZU wyjaśnia, że w związku z powyższym ubezpieczenia owoców od przymrozków wiosennych oferuje jesienią, by zachować wyprzedzenie na kolejny sezon wegetacyjny. Dlaczego tak jest?

– Jesienią 2025 roku PZU oferowało m.in. ubezpieczenie truskawek od przymrozków wiosennych. Obecnie, tj. wiosną 2026 roku PZU nie prowadzi sprzedaży ubezpieczeń owoców od przymrozków na trwający sezon wegetacyjny. Ma to na celu zapobieganie sytuacjom, w których polisy byłyby zawierane w momencie, gdy ryzyko wystąpienia szkody jest bardzo wysokie, czy nawet pewne, np. na podstawie krótkoterminowej prognoz pogody – wyjaśnia.

PZU wskazuje jednak, że obecnie sadownicy wciąż mogą skorzystać z innych dostępnych form ochrony, takich jak ubezpieczenia od gradu, powodzi oraz pakietu pięciu ryzyk dotowanych przez państwo, takich jak huragan, ulewny deszcz, osuniecie się ziemi, lawina czy uderzenie pioruna.

Skąd gigantyczna suma składki? To system

W związku z powyższym wiadomo już, dlaczego kwota na proponowanej Balcerzakowi polisie była tak wysoka. Jak wyjaśnia rzecznik, system sprzedażowy PZU ma zabezpieczenia uniemożliwiające wystawienie polisy spoza aktualnej oferty, czyli np. wiosną nie ma możliwości ubezpieczenia upraw od wiosennych przymrozków. 

– Dlatego w przypadku próby zawarcia takiego ubezpieczenia system przygotowując wstępną kalkulację wyświetla bardzo wysokie stawki. Taka kwota pojawia się wyłącznie na etapie analizy wniosku i nie stanowi realnej oferty dla klienta, lecz sygnał dla sprzedawcy, że ubezpieczenie na dany zakres w tym okresie nie może zostać zawarte i wniosek powinien zostać zmieniony. Nawet w przypadku, gdyby agent zaakceptował taką kalkulację, system nie pozwoliłby na wystawienie polisy o takich parametrach i zawarcie umowy ubezpieczenia. Jednocześnie system nie wyklucza możliwości zawarcia ubezpieczenia od przymrozków przy innych parametrach, zgodnych z ofertą PZU –  wyjaśnia. 

Jednocześnie PZU zachęca rolnika do ponownego kontaktu z przedstawicielem, który przedstawi mu aktualnie dostępne i możliwe do zawarcia formy ubezpieczenia jego upraw.

Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz 

Wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała we wpisie na Facebooku, zwrócił się do rolników z prośbą o to, by nie spalali agrowłókniny często wykorzystywanej w rolnictwie do ochrony upraw przed przymrozkami czy płodów rolnych przed działaniem warunków atmosferycznych.

– Spalanie agrowłókniny to nie tylko złamanie prawa – to realne uderzenie w Twoje gospodarstwo i zdrowie Twojej rodziny – ocenił.

Spalanie agrowłókniny szkodliwe dla gleby

Dorożała wskazuje, że spalanie agrowłókniny przede wszystkim szkodliwie oddziałuje na glebę.

– Podczas spalania plastiku (polipropylenu) powstają dioksyny i furany. To jedne z najgroźniejszych trucizn na świecie. Osiadają na Twoim polu, przenikają do gleby i warzyw. Tego nie da się „odtruć” w jeden sezon – napisał.

Dopłaty przepadną

Wiceminister klimatu i środowiska podkreślił również, że spalanie agrowłókniny grozi utratą dopłat i mandatem do nawet 5 tys. zł.

– Spalanie odpadów na polach to naruszenie norm warunkowości. Jeden dym może kosztować Cię obcięcie dopłat bezpośrednich z ARiMR (od 3% do nawet 100% w skrajnych przypadkach) – stwierdził.

Istnieje również ryzyko nałożenia kar przez WIOŚ z tytułu nielegalnego przetwarzania odpadów.

Spalanie agrowłókniny to ryzyko dla plantatora

Jak twierdzi Dorożała, jest to również potężna bomba onkologiczna.

– Wdychasz to Ty i Twoi sąsiedzi. Produkty spalania agrowłókniny to prosta droga do nowotworów płuc, krwi i zaburzeń hormonalnych – podkreślił.

Jak zutylizować agrowłókniny?

Dorożała wskazał również sposoby na pozbycie się zużytej agrowłókniny poprzez:

• wpis do Bazy Danych o Odpadach,
• wywóz do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) lub zbiórek gminnych;
• recykling.

– Dym z Twojego ogniska nie znika. On wraca na Twój talerz i do płuc Twoich dzieci – zaapelował.

Wiceminister Dorożała stwierdził również, że: „wiele gmin organizuje odbiór folii i włóknin rolniczych”. Czy na pewno?

Rolnicy wielokrotnie zgłaszali do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że mają problem z pozbyciem się zużytych folii rolniczych, agrowłókniny czy nawet worków typu big-bag.

W artykule: „Koniec z górą folii po sianokiszonkach? Minister wreszcie odpowiada” informowaliśmy, jaka była odpowiedź ministra Krajewskiego na pismo prezesa Podlaskiej Izby Rolniczej Grzegorza Leszczyńskiego w sprawie zagospodarowania odpadów rolniczych.

W odpowiedzi szef resortu rolnictwa zaproponował rolnikom stosowanie folii biodegradowalnych i podobnie jak wiceminister Dorożała stał na stanowisku, że gminy powinny publikować informacje o punktach zbierania i zakładach przetwarzania takich odpadów oraz że mają możliwość zapewnienia odpłatnego przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK) odpadów komunalnych, co wymaga wcześniejszego podjęcia uchwały przez radę gminy.

Oznacza to tyle, że jeśli gmina nie podejmie uchwały, to za utylizację odpadów z działalności rolniczej rolnik musi sobie zapłacić sam.

Uwadze ministra rolnictwa nie umknął również fakt, że w latach 2019 – 2024 zbiórka folii rolniczych oraz innych odpadów rolniczych była finansowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu „Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej”.

Program ten jednak nie jest kontynuowany, mimo wielu próśb o wznowienie kierowanych nie tylko przez rolników, ale również przez ministerstwo rolnictwa.

Rolnicy mogą również skorzystać z usług świadczonych przez wyspecjalizowane firmy, ale to również kosztuje. 

Koszty odbioru opakowań po nawozach, worków typu big-bag oraz folii po kiszonce są następujące: 

• folia rolnicza ok 1,50 zł/kg,
• worki big-bag - 600 - 650 zł/t plus 8%VAT,
• opony rolnicze - 1,50 zł/kg lub 1500 zł/t plus 8% VAT,
• folia kolorowa - 500 zł/t plus 8% VAT,
• folia pryzmowa - 650 zł/t plus 8%VAT,
• siatka rolnicza - 1500 zł/t plus 8% VAT,
• oleje przepracowane - za darmo. 

oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. FB/DorozalaMikolaj, TPR

Takie same, niskie ceny skupu owoców, np. wiśni i porzeczek, w całej okolicy. Do dalszych miejsc, gdzie ceny były wyższe, nie opłacało się wozić owoców. Tak wyglądała sytuacja rolników w powiecie konińskim i okolicach.

Przyczyną była zmowa cenowa właścicieli skupów owoców w tym rejonie: Fructis z Wierzbia (woj. wielkopolskie), Damex z Nowej Wsi (woj. wielkopolskie), Silver-Trans z Sompolna (woj. wielkopolskie), Kam Pol z Białej Rawskiej (woj. łódzkie) i Kalbrok z Sielic (woj. mazowieckie). Niedozwolone porozumienie trwało przez trzy sezony zbiorów owoców w latach 2022-2024. Przedsiębiorcy, za pomocą komunikatorów, przez cały sezon skupu regularnie wymieniali się informacjami o cenach skupu owoców oraz ustalali ceny w prowadzonych przez siebie punktach.

– Celem zmowy było ustalenie cen skupu owoców na możliwie niskim poziomie. To oznacza, że rolnicy z Wielkopolski przez trzy sezony zbiorów dostawali obniżone stawki za swoją ciężką pracę – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Kary wyznaczone, decyzja nieprawomocna

Prezes UOKiK wydał decyzję, w której za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję nałożył sankcje finansowe w łącznej wysokości 1,57 mln zł. Wśród ukaranych jest prezes zarządu Fructis, który był bezpośrednio odpowiedzialny za funkcjonowanie zmowy.

Wysokość poszczególnych kar:

• Damex – 452 000 zł
• Kam-Pol – 391 000 zł
• Fructis – 299 000 zł
• Kalbrok – 265 000 zł
• Silver-Trans – 59 000 zł
• Andrzej Sarnowski – 110 000 zł

Decyzja Prezesa UOKiK nie jest prawomocna, przysługuje od niej odwołanie do sądu.

Zmowa cenowa przy skupie owoców – to jeszcze nie koniec

W toku są postępowania wyjaśniające wszczęte po kontroli u trzech dużych przetwórców: Austria Juice Poland, Döhler oraz Rauch Polska, a także u trzech podmiotów prowadzących skupy: Przetwórstwo Owoców i Warzyw Anna Wagnerowska, Makofrost (oba z Opola Lubelskiego) i Frutica z Lewiczyna. Weryfikowane jest, czy mogło dojść do zmów cenowych na każdym z badanych szczebli obrotu. Postępowania prowadzone są w sprawie, a nie przeciwko konkretnym przedsiębiorcom.

Źródło: UOKiK

4,14 tys. wniosków o przyznanie pomocy, złożonych w ubiegłorocznym październikowo-listopadowym naborze przez pszczelarzy, ich związki czy podmioty z tego sektora, zostało ocenionych pozytywnie. Wynikająca z nich kwota wynosi blisko 59 mln zł. Pula środków przewidziana w tym naborze wystarczy na przekazanie wsparcia wszystkim, których wnioski zostały pozytywnie rozpatrzone. Nie będzie zatem żadnego współczynnika korygującego.

Hodowcy pszczół, ich związki czy podmioty zajmujące się doradztwem rolniczym lub działalnością naukowo-badawczą w sektorze pszczelarskim, mogły od 24 października do 28 listopada 2025 r. ubiegać się o wsparcie z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Pomoc można było uzyskać w ramach siedmiu interwencji:

• podnoszenie poziomu wiedzy pszczelarskiej;
• modernizacja gospodarstw pasiecznych;
• wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi;
• ułatwienie prowadzenia gospodarki wędrownej;
• odbudowa i poprawa wartości użytkowej pszczół;
• wsparcie naukowo-badawcze;
• wspieranie badania jakości handlowej miodu oraz identyfikacja miodów odmianowych.

Wsparcie finansowe pszczelarzy w ramach PS WPR 2023-2027 po raz czwarty

Był to czwarty nabór dla sektora pszczelarskiego realizowany przez ARiMR w ramach PS WPR 2023-2027 i trzeci obejmujący wszystkie siedem interwencji. Agencja zarejestrowała wówczas ponad 4,3 tys. wniosków.

Największe zainteresowanie jest wparciem na modernizację gospodarstw pasiecznych – 1,88 tys. wniosków pozytywnie zweryfikowanych. Obecnie podpisywane są umowy z beneficjentami, którzy otrzymali pozytywną decyzję. Muszą oni pamiętać o dopełnieniu formalności. Wnioski o płatność będzie można wypełniać od 7 kwietnia, a wysyłać od 20 kwietnia za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych.

Źródło: ARiMR

Zgodnie z zapowiedziami w pierwszej kolejności wsparcie trafiało do rolników, których uprawy zniszczyły ubiegłoroczne anomalie pogodowe – zwłaszcza na Żuławach. Priorytetem wypłat objęci zostali również ci, którzy zgłosili wystąpienie siły wyższej, a także oszukani przez kontrahentów.

Zgodnie z przepisami proces przekazywania płatności końcowych może potrwać do końca czerwca. Podjęte zostały wszelkie działania, by go maksymalnie przyspieszyć. I to przynosi rezultaty, ponieważ w całej historii ARiMR tempo wypłat nigdy nie było tak imponujące.

W sumie na realizację płatności z kampanii 2025 r. przewidziano ok. 19,2 mld zł.

Źródło: ARiMR

Ochrona funkcji produkcyjnych wsi – projekt w konsultacjach do 30 kwietnia

Projekt ustawy o ochronie rolniczych funkcji produkcyjnych wsi trafił do szerokich konsultacji publicznych. Uwagi można zgłaszać do 30 kwietnia.

Resort proponuje zmiany w Kodeksie cywilnym i Kodeksie wykroczeń, które mają ograniczyć konflikty społeczne oraz zapewnić bardziej przewidywalne warunki prowadzenia działalności rolniczej.

– To projekt, który zakłada przede wszystkim zmiany w kodeksie karnym i cywilnym, tak żeby z jednej strony dać możliwość swobodnego funkcjonowania gospodarstw, a z drugiej niwelować napięcia społeczne – wskazuje minister Stefan Krajewski.

Projekt przewiduje m.in.:

• ograniczenie bezzasadnych pozwów przeciw rolnikom za tzw. immisje, przy zachowaniu ochrony przed rzeczywistymi uciążliwościami,
• ochronę rolników przed mandatami za prowadzenie prac polowych zgodnie z prawem,
• wprowadzenie obowiązku informowania nabywców nieruchomości na wsi o możliwych uciążliwościach związanych z działalnością rolniczą.

Nowe regulacje mają wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe kraju, zwiększyć stabilność prowadzenia gospodarstw oraz uporządkować relacje sąsiedzkie na obszarach wiejskich.

„Aktywna wieś” – wsparcie dla lokalnych społeczności

Resort rolnictwa uruchamia program „Aktywna wieś”, który ma wspierać inicjatywy społeczne i integrować mieszkańców obszarów wiejskich.

Nabór wniosków rozpoczał się 30 marca i potrwa do 30 kwietnia. Budżet programu wynosi 10 mln zł, a pojedyncze projekty mogą otrzymać do 15 tys. zł wsparcia.

– Aktywna wieś to nie tylko rolnictwo, ale też aktywność tych, którzy zamieszkują obszary wiejskie. Chcemy zwiększać tę aktywność i dawać możliwość realizowania lokalnych pomysłów – zaznacza minister.

Środki można przeznaczyć m.in. na działania związane z kulturą, tożsamością lokalną, produktami regionalnymi, ekologią oraz bezpieczeństwem lokalnych społeczności.

Więcej czasu na inwestycje z KPO

Resort rolnictwa wydłuża terminy realizacji inwestycji finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy, odpowiadając na postulaty rolników i samorządów.

W programie Rolnictwo 4.0 wydłużono czas realizacji przedsięwzięć:

• do 30 kwietnia 2026 r. – dla inwestycji z I naboru,
• do 30 czerwca 2026 r. – dla inwestycji z II naboru.

Dodatkowy czas obejmuje także m.in. wymianę pokryć dachowych zawierających azbest – rolnicy mogą zakończyć inwestycje i złożyć wnioski o płatność końcową do 1 czerwca 2026 r.

Zmiany ograniczą ryzyko niezrealizowania projektów i utraty wsparcia, które było jednym z głównych problemów zgłaszanych przez beneficjentów.

– Jest problem z dotrzymaniem podstawowych terminów, dlatego odpowiadamy pozytywnie na apel rolników i samorządów, aby je maksymalnie wydłużyć – wskazuje minister Stefan Krajewski.

Większy budżet na środowisko i klimat

Resort zwiększa także budżet interwencji w ramach Planu Strategicznego WPR dotyczących ochrony klimatu i środowiska.

Po zmianach wynosi on 2,8 mld zł. Oznacza to, że wsparcie może objąć ponad 50 proc. z ponad 28 tys. złożonych wniosków, czyli około 14–15 tys. gospodarstw.

Dzierżawy i ziemia – zasady bez zmian

Minister odniósł się także do kwestii dzierżaw gruntów z zasobu Skarbu Państwa. Jak podkreślił, dotychczasowe zasady pozostają bez zmian.

– Najwięcej hektarów trafiło w ubiegłym roku do gospodarstw indywidualnych. Zależy nam, żeby ziemia trafiała do rolników i dawała możliwość rozwoju – zaznacza.

Oddziały terenowe KOWR nadal odpowiadają za przetargi i konsultują je z lokalnymi środowiskami rolniczymi.

Pakiet „Ceny Paliw Niżej”

Pakiet „Ceny Paliw Niżej” ma ograniczyć wahania cen paliw poprzez wprowadzenie maksymalnej ceny ustalanej według określonego algorytmu. Mechanizm uwzględnia m.in. ceny hurtowe paliw, podatki oraz stałą marżę operacyjną. Ogranicza wahania cen i zwiększa przewidywalność kosztów, co stanowi realne wsparcie także dla rolników.

Polska żywność na nowych rynkach

Eksport produktów rolno-spożywczych osiągnął w 2025 roku wartość 248 mld zł, co oznacza wzrost o 9 proc. rok do roku i 16 proc. udziału w całym eksporcie.

Nadwyżka handlowa sięga już blisko 20 mld euro. W ostatnich miesiącach kolejne polskie zakłady uzyskały dostęp do rynków m.in. Korei Południowej, Singapuru, Brazylii i Filipin.

– Robimy wszystko, by nasi rolnicy i producenci mieli otwarte rynki zbytu. Dziś lecę do Uzbekistanu, a w najbliższych tygodniach planowane są kolejne spotkania przedstawicieli ministerstwa m.in. w Indonezji, Maroku czy Kazachstanie – podkreśla minister Stefan Krajewski.

Zmiana, o której informuje KRUS, polega przede wszystkim na tym, że Kasa nie będzie już regularnie przypominała o należnościach w dotychczasowej formie. Zamiast kwartalnych druków, ubezpieczeni otrzymają jedynie zbiorczą informację raz w roku.

Tak więc każdy rolnik będzie musiał sam sprawdzać:

• ile wynosi składka,
• kiedy przypada termin płatności,
• czy wpłata została prawidłowo zaksięgowana.

To odejście od systemu, który przez lata opierał się na fizycznych przekazach dostarczanych do gospodarstw. Do tej pory wielu rolników traktowało przesyłany druk jako przypomnienie i gotowy dokument do opłaty. Po zmianach takie rozwiązanie zniknie.

Brak papierowego przekazu oznacza:

• konieczność samodzielnego wykonywania przelewów,
• brak „automatycznego przypomnienia” w skrzynce pocztowej,
• większe ryzyko pomyłek lub opóźnień.

Dla części gospodarstw, zwłaszcza tych mniej korzystających z internetu, może to być odczuwalna zmiana.

Terminy opłacania składek KRUS bez zmian

Choć zmienia się sposób informowania, harmonogram płatności nadal obowiązuje w formie kwartalnej:

• do 31 stycznia – za pierwszy kwartał
• do 30 kwietnia – za drugi kwartał
• do 31 lipca – za trzeci kwartał
• do 31 października – za czwarty kwartał

Jeżeli któryś z tych dni przypada na weekend lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy.

Zmiana systemu na cyfrowy

KRUS zamierza zastąpić papierową korespondencję kanałami elektronicznymi. Informacje o składkach i przypomnienia mają trafiać do rolników przez:

• wiadomości SMS (po wyrażeniu zgody),
• portal eKRUS,
• stronę internetową instytucji.

To oznacza, że osoby, które nie korzystają jeszcze z systemów online, będą musiały się do nich przyzwyczaić. Portal eKRUS ma pełnić kluczową rolę w nowym systemie. Po założeniu konta rolnik zyskuje dostęp do:

• aktualnych należności,
• historii wpłat,
• informacji o ubezpieczeniu,
• przypomnień o terminach.

Dzięki temu wszystkie dane będą dostępne w jednym miejscu, bez konieczności oczekiwania na korespondencję.

Odpowiedzialność spada na rolnika

Zmiany wprowadzane przez KRUS wpisują się w szerszy trend cyfryzacji administracji. Z jednej strony oznaczają mniej papieru i szybszy dostęp do informacji, z drugiej – przenoszą obowiązek kontroli płatności na ubezpieczonych.

W praktyce spóźnienie z wpłatą może teraz wynikać nie z braku przekazu, ale z niedopilnowania terminu.

Choć nowe zasady mają wejść w życie od 1 kwietnia 2026 roku, warto już teraz:

• sprawdzić dostęp do internetu w gospodarstwie,
• rozważyć założenie konta w eKRUS,
• upewnić się, że dane kontaktowe w KRUS są aktualne.

To pozwoli uniknąć problemów po zmianie systemu.

źródło: KRUS, ŚIR

oprac. Agnieszka Sawicka

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, opryskiwacze polowe i sadownicze powinny przejść okresowe badania techniczne.

Nowe oprysiwacze mają badaie etechniczne ważne przez pierwszych 5 lat od daty produkcji. Natomiast opryskiwacze, które są starsze niż 5 lat muszą mieć takie badanie techniczne przeprowadzone co 3 lata. 

Maszyna taka powinna być również skalibrowana, czyli wyregulować odpowiednio takie parametry jak:

• prędkość robocza opryskiwacza,
• dawka cieczy roboczej,
• ciśnienie robocze opryskiwacza,
• prawidłowy dobór rozpylaczy.

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa może sprawdzić nie tylko techniczny stan opryskiwacza, ale także skontrolować rolnika pod względem posiadania odpowiednich i aktualnych uprawnień do profesjonalnego stosowania środków ochrony roślin.

Takie szkolenie z zakresu stosowania środków ochrony roślin przez użytkowników profesjonalnych rolnik musi wykonac co 5 lat. 

Jak wykonać badanie?

Badanie techniczne opryskiwacza przeprowadzają firmy i instytucje, któe mają w tym zakresie stosowne zezwolenia i uprawnienia.

Wykaz podmiotów wykonujących działalność w zakresie potwierdzania sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin można znaleźć na stronie Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Najczęściej rolnik może skorzystać z wykonania takiego badania w swoim gospodarstwie. Jednostki przeprowadzające badania atechniczne mają sprzęt by takie badanie przeprowadzić. Czasem zdarza się też, że rolnik musi dojechać swoim opryskiwaczem do siedzimy firmy, która takie badanie przeprowadza.

Są rolnicy, którzy funkcjonują już w konkretnych systemach certyfikacji produkcji żywności. W wielu z nich zapisane jest badanie techniczne opryskiwacza częściej niż co 3 lata, np. co 1 rok lub co 2 lata.

Kontrole i kary

PIORIN w okresie od wiosny do jesieńi przeprowadza bardzo wiele terenowych i niezapowiedzianych kontroli. Może wówczas zatrzymać do kontroli rolnika, który wykonuje zabieg chemiczny na polu, sprawdzić czy opryskiwacz ma naklejoną specjalną naklejkę, która jest potwierdzeniem posiadania aktualnego badania technicznego oraz sprawdzić czy rolnik posiada uprawnienia (aktualne szkolenie chemizacyjne) do wykonywania zabiegów ś.o.r.

Podczas takiej kontroli rolnik będzie również musiał okazać rejestr zabiegów środków ochrony roślin w gospodarstwie lub konkretnej uprawie.

Za brak szkolenia lub badania technicznego rolnikowi grozi mandat w wysokości od 50 do 500 zł.

Bernat Patrycja

na podst. PIORiN/ IOR

Ministerstwo rolnictwa ogłosiło nowy program wsparcia dla wsi. W ramach inicjatywy „Aktywna Wieś” lokalne społeczności będą mogły otrzymać do 15 tys. zł dofinansowania na działania związane z kulturą, tradycją, ekologią czy bezpieczeństwem wsi. Nabór wniosków ma ruszyć 30 marca 2026 r.

Program zapowiedział minister rolnictwa Stefan Krajewski podczas ogólnopolskiego spotkania sołtysów zorganizowanego w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie z okazji Dnia Sołtysa.

– Po raz pierwszy ogłaszamy program „Aktywna Wieś”. To dofinansowanie do 15 tys. zł na projekty związane z kulturą, tradycją, tożsamością lokalną, produktami regionalnymi, ekologią czy bezpieczeństwem wsi – zapowiedział minister Krajewski.

Na co można przeznaczyć środki?

Budżet nowego programu wynosi 10 mln zł. Środki będą przeznaczone na inicjatywy integrujące mieszkańców i wzmacniające aktywność społeczną na terenach wiejskich.

Jak wyjaśnił minister, projekty mogą dotyczyć m.in.:

• promocji lokalnej kultury i tradycji,
• produktów regionalnych,
• działań ekologicznych,
• inicjatyw związanych z bezpieczeństwem na wsi,
• wydarzeń integrujących mieszkańców.

– Chcemy, żebyście mogli jeszcze bardziej integrować lokalne społeczności i finansować działania, które są dla wsi naprawdę ważne – mówił Krajewski.

Nabór wniosków do programu ma rozpocząć się 30 marca 2026 r. i potrwać miesiąc do 30 kwietnia do godz. 15.00. Projekty będą oceniane przez specjalną komisję w resorcie rolnictwa. Oferty będzie można składać do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w formie elektronicznej lub papierowej na formularzach udostępnionych na stronie internetowej resortu.

– Od 30 marca przez miesiąc będziemy przyjmować w ministerstwie wnioski. Następnie oceni je komisja, a wsparcie wyniesie maksymalnie 15 tys. zł – w zależności od zakresu projektu – zapowiedział minister.

Rozpatrzenie ofert planowane jest do 15 maja 2026 r., a wybrane inicjatywy będzie można realizować między 30 kwietnia a 31 października 2026 r.

Minister: sołtys jest na pierwszej linii działania

Ogłoszenie programu odbyło się podczas spotkania z sołtysami z całej Polski z okazji Dnia Sołtysa. Minister podkreślał, że to właśnie oni w dużej mierze odpowiadają za aktywność społeczną na wsi.

– Sołtys jest na pierwszej linii działania. To często od niego zależy, co wydarzy się w danej społeczności – czy powstaną nowe inicjatywy, czy mieszkańcy skorzystają z dostępnych programów i środków – mówił Krajewski.

Jak zaznaczył, praca sołtysów ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania lokalnych społeczności.

– Czasem za rzadko pada słowo „dziękuję” za to, co robicie. A przecież to dzięki waszemu zaangażowaniu organizowane są wydarzenia, spotkania i działania, które integrują mieszkańców wsi – podkreślił minister.

Ministerstwo zachęca, by o nowym programie informować także inne organizacje działające na wsi.

– Przekażcie tę informację kołom gospodyń wiejskich, ochotniczym strażom pożarnym i lokalnym działaczom. Chcemy, żeby te środki zostały dobrze wykorzystane przez społeczności wiejskie – apelował Krajewski.

Resort zapowiada, że jeśli program sprawdzi się w praktyce, w kolejnych latach jego budżet może zostać zwiększony.

Oprac. Kamila Szałaj

Źródło: tygodnik-rolniczy.pl

15 marca startuje kampania dopłat bezpośrednich 2026. Ministerstwo rolnictwa podało naszej redakcji szacunkowe stawki płatności na ten rok. Resort zastrzega jednak, że to jedynie orientacyjne wyliczenia, bo ostateczne kwoty, które trafią do rolników, będą znane dopiero jesienią i mogą się różnić od tych podanych teraz (w niektórych przypadkach znacząco). 

- Jednocześnie zastrzegamy, że ostateczna wysokość stawek za 2026 r. będzie określona w październiku 2026 r., po otrzymaniu stosownych danych od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz z uwzględnieniem kursu wymiany, który będzie znany na koniec września br. Podobnie jak w poprzednich latach, możliwe jest przesunięcie środków pomiędzy płatnościami. Stawki dla ekoschematu Dobrostan zwierząt będą określone w późniejszym terminie, po zakończeniu realizacji podjętych zobowiązań - zaznacza ministerstwo w przesłanej informacji.

Ministerstwo podało nam stawki w euro. Aby pokazać, ile mogą wynieść dopłaty w złotówkach, przeliczyliśmy je według kursu euro z 30 września 2025 r., czyli takiego samego, jaki obowiązywał przy dopłatach za 2025 rok.

Stawki dopłat bezpośrednich

Płatności podstawowe

• Podstawowe wsparcie dochodów – 115,84 euro/ha (494,54 zł)
• Płatność dla małych gospodarstw – 225,00 euro/ha (960,57 zł)
• Płatność redystrybucyjna – 40,15 euro/ha (171,41 zł)
• Płatność dla młodych rolników – 59,44 euro/ha (253,76 zł)

Płatności do zwierząt

• Płatność do bydła – 76,20 euro/szt. (325,31 zł)
• Płatność do krów – 97,49 euro/szt. (416,20 zł)
• Płatność do owiec – 26,03 euro/szt. (111,13 zł)
• Płatność do kóz – 11,37 euro/szt. (48,54 zł)

Płatności do upraw

• Rośliny strączkowe na nasiona – 209,95 euro/ha (896,32 zł)
• Rośliny pastewne – 104,61 euro/ha (446,60 zł)
• Chmiel – 440,51 euro/ha (1880,63 zł)
• Ziemniaki skrobiowe – 387,32 euro/ha (1653,55 zł)
• Buraki cukrowe – 300,75 euro/ha (1283,96 zł)
• Pomidory – 550,00 euro/ha (2348,06 zł)
• Truskawki – 274,53 euro/ha (1172,02 zł)
• Len – 102,75 euro/ha (438,66 zł)
• Konopie włókniste – 29,81 euro/ha (127,26 zł)

Ekoschematy obszarowe: jakie stawki 2026?

Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi:

• Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 112,35 euro/ha (479,64 zł)
• Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 112,35 euro/ha (479,64 zł)
• Plan nawożenia – wariant podstawowy – 22,47 euro/ha (95,93 zł)
• Plan nawożenia – wariant z wapnowaniem – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
• Zróżnicowana struktura upraw – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
• Wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin – 44,94 euro/ha (191,86 zł)
• Stosowanie nawozów naturalnych płynnych inną metodą niż rozbryzgowa – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
• Uproszczone systemy uprawy – 67,41 euro/ha (287,79 zł)
• Wymieszanie słomy z glebą – 22,47 euro/ha (95,93 zł)

Integrowana produkcja roślin:

• Uprawy sadownicze – 342,70 euro/ha (1463,05 zł)
• Uprawy jagodowe – 309,21 euro/ha (1320,08 zł)
• Uprawy rolnicze – 146,07 euro/ha (623,60 zł)
• Uprawy warzywne – 309,21 euro/ha (1320,08 zł)

Biologiczna uprawa:

• Mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 89,89 euro/ha (383,76 zł)
• Nawozowe produkty mikrobiologiczne – 22,47 euro/ha (95,93 zł)

Materiał siewny elitarny lub kwalifikowany:

• Zboża – 26,74 euro/ha (114,16 zł)
• Rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha (185,16 zł)
• Ziemniaki – 112,13 euro/ha (478,71 zł)

Pozostałe ekoschematy:

• Retencjonowanie wody na TUZ – 63,15 euro/ha (269,60 zł)
• Grunty wyłączone z produkcji – 126,52 euro/ha (540,14 zł)
• Obszary z roślinami miododajnymi - 269,21 euro/ha (1149,31 zł)

Kamila Szałaj

Rolnicy, którzy korzystają z dotacji na wymianę dachów z azbestu, będą mieli więcej czasu na zakończenie inwestycji. Ministerstwo rolnictwa przygotowało zmianę rozporządzenia, która wydłuża termin realizacji prac z 31 marca do 1 czerwca 2026 r.

Jak tłumaczy resort, decyzja jest odpowiedzią na sygnały z gospodarstw. Część inwestycji opóźniły warunki pogodowe i problemy organizacyjne, a wielu beneficjentów obawiało się utraty dofinansowania przez niedotrzymanie terminów.

Zmiana ma charakter techniczny, ale dla rolników jest kluczowa. Wydłużenie czasu oznacza możliwość spokojnego dokończenia wymiany pokryć dachowych i złożenia wniosku o płatność końcową.

Nowe przepisy obejmą także inwestycje już rozpoczęte oraz te, na które podpisano umowy. 

Wsparcie realizowane przez ARiMR w latach 2022–2024 było jednym z najbardziej popularnych instrumentów inwestycyjnych dla rolników. Z danych resortu wynika, że:

• złożono 92 602 wnioski,
• podpisano 51 744 umowy,
• wypłacono już 577,6 mln zł,
• wymieniono pokrycia dachowe o powierzchni 16,5 mln m², co odpowiada ok. 0,247 mln ton azbestu.

Program pozwalał uzyskać do 20 tys. zł dotacji przy stawce 40 zł za metr kwadratowy dachu. Wielu rolników liczyło na jego kontynuację, o co niedawno pytali także parlamentarzyści w interpelacji skierowanej do ministra rolnictwa.

Będzie nowy program

Celem programu jest stopniowe usuwanie materiałów zawierających azbest z budynków gospodarskich. Według ministerstwa wydłużenie terminu ma zwiększyć liczbę zrealizowanych inwestycji i ograniczyć ryzyko, że rolnicy zostaną z kosztami bez dofinansowania.

Nowe przepisy mają wejść w życie dzień po ogłoszeniu. Zgodnie z prawem rolnicy muszą usunąć azbest ze swoich budynków do 2032 roku. Resort rolnictwa szykuje nowy program dotacji na usuwanie azbetu przez rolników. 

Kamila Szałaj

Małgorzata Gromadzka podkreśla, że przed oceną decyzji prezydenta Karola Nawrockiego o wecie do ustawy o aktywnym rolniku trzeba dokładnie przeanalizować jego oficjalne uzasadnienie, a nie tylko hasła pojawiające się w debacie publicznej.

– Trzeba przyjrzeć się uzasadnieniu Pana Prezydenta. Póki co w przestrzeni publicznej pokazały się takie dość, bym powiedziała, populistyczne hasła odnośnie ochrony gospodarstw rodzinnych – mówi wiceminister rolnictwa.

Zwraca uwagę, że sama ustawa miała charakter ramowy.

– Powiem szczerze, że ta ustawa ma zapisy ogólne. Natomiast jeżeli chodzi o pozostałe zapisy, tak naprawdę dopiero rozporządzenia będą mogły delegować określone działania, określone zadania – zaznacza.

„Celem było uszczelnienie dopłat, nie atak na rodzinne gospodarstwa”

Gromadzka wyraźnie podkreśla, że intencją resortu rolnictwa nie było uderzenie w małe, rodzinne gospodarstwa rolne, lecz uporządkowanie systemu pieniędzy dla rolników.

– Głównym celem tej ustawy było oczywiście uszczelnienie płatności bezpośrednich, żeby te środki finansowe, które idą, w istocie trafiały na rolników aktywnych, czyli tych, którzy rzeczywiście wykonują tę pracę w gospodarstwach rolnych. Więc taki był cel – tłumaczy.

Dlatego sprzeciwia się narracji, że nowe przepisy miały uderzać w wieś.

– Naprawdę ta ustawa nie miała na celu absolutnie uderzenia w rodzinne gospodarstwa rolne. To jest przede wszystkim kwestia uczciwości i szczelności, jeżeli chodzi o system – podkreśla.

Jej zdaniem regulacje krajowe, w tym definicja aktywnego rolnika, są ważnym elementem kształtowania polityki rolnej i zasad korzystania z funduszy unijnych.

– Jeżeli chodzi o przepisy prawa, które są regulowane na poziomie Polski, to wpływają one również na kształtowanie się tej polityki – zaznacza.

Jak ma wyglądać polskie rolnictwo za 5–10 lat?

Wiceminister zwraca uwagę, że spór o ustawę o aktywnym rolniku to część szerszej dyskusji o przyszłości rolnictwa i dopłat bezpośrednich.

– Trzeba sobie zadać pytanie, jak będzie polskie rolnictwo wyglądało za 5–10 lat i gdzie te środki finansowe chcemy w istocie kierować, żeby odniosło to efekt – mówi Gromadzka.

Jej zdaniem pieniądze dla rolników powinny służyć nie tylko utrzymaniu produkcji, ale też bezpieczeństwu żywnościowemu i wzmocnieniu mniejszych gospodarstw.

– Żebyśmy mogli zyskać przede wszystkim bezpieczeństwo żywnościowe, ale również konkurencyjność właśnie tych małych gospodarstw rolnych. Bo jeżeli ktoś rzeczywiście produkuje, jeżeli ktoś wprowadza te towary na rynek, to wsparcie powinno go wzmacniać – przekonuje.

Przyznaje jednocześnie, że wokół definicji „aktywnego rolnika” pojawiło się wiele obaw – także w regionach o rozdrobnionej strukturze agrarnej.

– Ja pochodzę z Lubelszczyzny i małe gospodarstwa rolne, szczególnie rolnicy, również mieli wiele obaw dotyczących też definicji w ogóle aktywnego rolnika – przyznaje.

„Prawo nigdy nie jest doskonałe, ale od tego jesteśmy w ministerstwie”

Gromadzka nie twierdzi, że zawetowana ustawa była idealna. Podkreśla jednak, że proces legislacyjny służy właśnie korygowaniu i ulepszaniu rozwiązań, również na etapie prac w Sejmie.

– Tak jak mówię, każde prawo nie zawsze jest doskonałe, ale po to jesteśmy w ministerstwie, po to jesteśmy również posłami, żeby ewentualnie w przyszłości też myśleć o tych poprawkach, o tym, żeby doskonalić to prawo – tłumaczy.

Jej zdaniem zamiast blokować rozwiązania na starcie, lepiej je dyskutować i modyfikować.

– Uważam, że lepiej jest usiąść przy wspólnym stole i rozmawiać o określonych rozwiązaniach niż, szanowni Państwo, przerzucać się, że tak powiem, populistycznymi hasłami, które mają na celu oczywiście też budzenie takiego poczucia strachu i braku stabilności, jeżeli chodzi o podejmowanie decyzji – mówi.

„Hasła strachu to polityka, nie troska o rolnictwo”

Wiceminister krytykuje sposób, w jaki część sceny politycznej komentuje zarówno samą ustawę o aktywnym rolniku, jak i decyzję prezydenta o wecie.

– Jeżeli są to merytoryczne argumenty, to oczywiście powinno to być wzięte pod uwagę – podkreśla.

Zaznacza jednak, że często zamiast merytoryki pojawia się gra emocjami mieszkańców wsi.

– Jeżeli jest to puszczanie tylko hasłowo pewnych sugestii, to to już nie jest działanie, tak naprawdę biorąc pod uwagę to, co ma się w rolnictwie zadziać, tylko to jest działanie stricte polityczne – ocenia Małgorzata Gromadzka.

W najbliższych tygodniach kluczowe będzie więc nie tylko samo weto prezydenta RP Karola Nawrockiego, ale odpowiedź rządu i Sejmu: czy powstanie nowy projekt ustawy o aktywnym rolniku i jak rząd zamierza pogodzić uszczelnienie dopłat z ochroną rodzinnych gospodarstw rolnych.

Poniżej można zapoznać się ze stanowiskiem Małgorzaty Gromadzkiej w formie filmowej:

Bartłomiej Czekała

W ocenie Jana Krzysztofa Ardanowskiego decyzja prezydenta o wecie była konieczna, bo projekt, który trafił do Sejmu, pogarszał sytuację rolników zamiast ją poprawiać.

– Jestem Panu Prezydentowi wdzięczny za zawetowanie ustawy o aktywnym rolniku, ponieważ to było jakieś kuriozum prawne, które niczego nie rozwiązywało, tylko dodatkowo wprowadzało zamieszanie. Również zwiększało wymogi biurokratyczne stawiane przed gospodarstwami – podkreśla były minister rolnictwa.

Jak zaznacza, w realiach coraz mniejszych środków z WPR i dopłat bezpośrednich co do zasady zgoda jest jedna – pieniądze dla rolników powinny trafiać do tych, którzy faktycznie żyją z rolnictwa.

– Pewnie wielu z nas się pogodziło z tym, że te coraz mniejsze środki unijne […] powinny trafiać do tych, którzy rzeczywiście żyją z rolnictwa – mówi Ardanowski. – Natomiast ta ustawa absolutnie tego nie zapewniała.

Dwuzawodowy rolnik to nie „oszust”, a mniejsze gospodarstwa utrzymuje coś więcej niż dopłaty

Były minister zwraca uwagę, że polskie rolnictwo jest dziś oparte w dużej mierze na dwuzawodowości. Rolnik to często ktoś, kto łączy produkcję rolniczą z pracą poza gospodarstwem.

– Struktura polskiego rolnictwa, i to jest niezależne od regionu, pokazuje, że coraz więcej rolników zajmuje się dwuzawodostwem, szukając dodatkowych źródeł dochodu również spoza rolnictwa – mówi.

Dotyczy to zwłaszcza najmniejszych gospodarstw, które z samego rolnictwa utrzymać się już nie są w stanie.

– Te mniejsze gospodarstwa, o których tyle się złego mówi, one już od dawna nie żyją z dochodów rolniczych, bo po prostu rodziny się z tego nie utrzymały. To jest jedno z wielu źródeł – jest praca poza gospodarstwem, są czasami te transfery społeczne, typu emerytury czy renty – wylicza Ardanowski.

Jednocześnie podkreśla, że obecność tych gospodarstw w krajobrazie wsi i rolnictwa wciąż ma znaczenie.

– Cieszyć się, że te gospodarstwa trwają, nawet jeżeli produkują stosunkowo niedużo, jeżeli produkują na swoje zaopatrzenie, czy trochę dla rodziny – dodaje.

„Rolnicy z Marszałkowskiej” jako wygodny cel. „To gra propagandowa”

Rząd, PSL i m.in. poseł Stefan Krajewski w debacie publicznej przekonywali, że ustawa o aktywnym rolniku ma odciąć od dopłat osoby, które kupiły ziemię jako lokatę kapitału i mieszkają w dużych miastach. Ardanowski nie neguje istnienia takiej grupy, ale uważa, że nie ona byłaby realnym adresatem ustawy.

– Nie rozumiem argumentów, które przede wszystkim partii PSL, która się zacietrzewiła i chce tę ustawę na siłę przepychać, mówiąc, że zaszkodzi tym tzw. „rolnikom z Marszałkowskiej” – mówi.

Przywołuje przy tym twarde dane.

– Ci, którzy kupili kiedyś ziemię, bo była tania, gdzieś tam w różnych regionach Polski, a mieszkają w dużych miastach, […] jest ich zarejestrowanych w ZUS-ie 64 tysiące, czyli biorąc pod uwagę milion dwieście tysięcy rolników ubiegających się o dopłaty bezpośrednie, to jest stosunkowo mało – podkreśla.

Według Ardanowskiego minister rolnictwa i PSL sięgają po prosty przekaz, który dobrze brzmi w mediach, ale rozjeżdża się z realnym działaniem ustawy.

– Propagandowo jest to rozgrywane, że to jest tolerowanie w dalszym ciągu transferu środków do cwaniaków, oszustów, którzy nie zajmują się rolnictwem, kosztem tych rzeczywiście produktywnych towarowych gospodarstw. To jest nieprawda. To jest tylko i wyłącznie taka gra propagandowa, w której tutaj celuje przede wszystkim obecny minister rolnictwa i Polskie Stronnictwo Ludowe – ocenia.

Co więcej, jak zaznacza, „rolnicy z miasta” akurat poradziliby sobie z nowymi przepisami.

– Te gospodarstwa nie miałyby żadnego problemu, by spełnić normę aktywnego rolnika, ponieważ jednym ze sposobów obejścia jest to, że ktoś jest w programach rolno-środowiskowych. Ci, którzy tę ziemię mają w Bieszczadach, na Warmii i Mazurach czy gdziekolwiek indziej, najczęściej mają trwałe użytki zielone, które raz do roku są koszone, i nie byliby wykluczeni z przywileju aktywnego rolnika – dodaje.

Pieniądze dla rolników: „Kilkaset złotych do hektara nie robi z nikogo krezusa”

Debata o ustawie o aktywnym rolniku rozgrzała opinię publiczną, jakby dopłaty bezpośrednie czyniły z beneficjentów „krezusów”. Ardanowski studzi te emocje, przypominając realną skalę wsparcia.

– Podstawowe wsparcie do hektara to jest około 500 zł. Tam są dopłaty za produkcję, za zwierzęta, za niektóre typy upraw, premia dla młodego rolnika, to może być zwiększane dla rolników towarowych, młodych i tak dalej – wyjaśnia.

– Natomiast to, co otrzymują ci rolnicy podstawowi, to jest tam kilkaset złotych do hektara, co biorąc pod uwagę niewielką skalę tych gospodarstw, niewielką wartość tych pieniędzy, to raczej nie są środki, które by zapewniły im jakieś bardzo dostatnie życie i staliby się krezusami – dodaje.

Jego zdaniem właśnie najmniejsi rolnicy byliby głównymi ofiarami ustawy forsowanej w Sejmie.

– Uderzyłoby to przede wszystkim w gospodarstwa mniejsze, ludzi starszych, gospodarstwa, które produkują na swoje potrzeby, które nie kupują środków do produkcji, bo bardzo często jest to produkcja ekstensywna, czasami oparta […] o obornik od sąsiada – mówi Ardanowski.

Wskazuje też na problem z wymogiem udokumentowanego obrotu.

– Te gospodarstwa nie sprzedają z fakturami, bo albo dostarczają to do swoich najbliższych, do sąsiadów, albo zajmują się rolniczym handlem detalicznym i sprzedażą bezpośrednią. Tam nie obowiązują faktury, tylko ewidencja sprzedaży – podkreśla. – Przede wszystkim uderzyłoby to w tę grupę gospodarstw, doprowadziłoby do masywnego skłócenia wsi, nie rozwiązałoby żadnego problemu.

Co dalej? Prezydenckie projekty ustaw i krytyka rządu

Ardanowski zapowiada, że po wecie prezydenta do ustawy o aktywnym rolniku Pałac Prezydencki nie ograniczy się do roli recenzenta rozwiązań wychodzących z rządu i Sejmu.

– Pan Prezydent i Rada, którą powołał, będzie w różnych obszarach przygotowywała projekty prezydenckie, korzystając z prerogatywy, jaką jest projekt prezydencki – mówi przewodniczący Rady Rolnictwa i Obszarów Wiejskich.

Jednym z pierwszych ma być projekt ustawy o ochronie funkcji produkcyjnych wsi, ważny dla rolnictwa i inwestycji na terenach wiejskich.

– Jest przygotowany i w najbliższym czasie zostanie skierowany do Sejmu projekt ochrony funkcji produkcyjnych wsi. Chcemy, by rolnictwo nie było krępowane przez złośliwych sąsiadów, przez różnego rodzaju planistyczne zapisy, które uniemożliwią prowadzenie działalności rolniczej – zapowiada.

Równocześnie Ardanowski nie ma wątpliwości, że odpowiedzialność za przygotowywanie spójnych, policzonych finansowo ustaw spoczywa przede wszystkim na rządzie i ministrze rolnictwa.

– Do przygotowywania projektów ustaw […] od tego jest rząd, są ministerstwa, jest centrum legislacyjne rządu. Tam przede wszystkim trzeba stawiać żądania, by te problemy dostrzeżone przez rolników były rozwiązywane – podkreśla.

I dodaje, że jeśli tych rozwiązań nadal będzie brakować, prezydent RP Karol Nawrocki będzie korzystał z prawa inicjatywy ustawodawczej.

– Jeżeli tam nie będzie tych rozwiązań, to prezydent będzie prezentował swoje – zapowiada Jan Krzysztof Ardanowski.

Wypowiedź Jana Krzysztofa Ardanowskiego na temat prezydenckiego veta i samej propozycji ustawy można zobaczyć poniżej:

Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, każdy rolnik posiadający gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych ma obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolnika z tytułu prowadzenia gospodarstwa. To ubezpieczenie chroni w sytuacjach, gdy w związku z prowadzeniem gospodarstwa dojdzie do szkody wobec osób trzecich – np.

• uszkodzenia mienia sąsiada,
• wypadku osoby pomagającej przy pracach,
• pogryzienia przez psa pilnującego obejścia,
• szkód wyrządzonych podczas prac polowych.

Brak tej polisy to nie tylko ryzyko kary administracyjnej, ale też konieczność pokrycia odszkodowania z własnej kieszeni.

Brak ziemi a ubezpieczenie w KRUS – co mówią przepisy?

Kary za brak OC rolnika

Wysokość kary za brak obowiązkowego OC rolnika jest powiązana z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. Ponieważ od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wzrosła do 4806 zł brutto, wzrosła również kara. W 2026 roku opłata za brak OC rolnika wynosi równowartość jednej dziesiątej minimalnego wynagrodzenia, czyli 480 zł. Kara jest nakładana przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), który może przeprowadzać kontrole m.in. na podstawie danych z rejestrów oraz informacji z gmin.

Kontrola może przyjść niespodziewanie

W praktyce wielu rolników przypomina sobie o obowiązku dopiero przy okazji kontroli lub zgłoszenia szkody. Tymczasem polisa musi zachować ciągłość – nie może być nawet jednodniowej przerwy. UFG ma prawo wezwać rolnika do okazania ważnej umowy ubezpieczenia. W przypadku jej braku nakładana jest opłata, którą trzeba uiścić niezależnie od późniejszego zawarcia polisy.

Największe ryzyko wiąże się jednak z sytuacją, gdy dojdzie do wypadku w gospodarstwie. Jeśli rolnik nie ma ważnego OC, a powstanie szkoda – np. ktoś dozna poważnego urazu – koszty odszkodowania i renty mogą sięgać dziesiątek, a nawet setek tysięcy złotych. W takiej sytuacji UFG może wypłacić odszkodowanie poszkodowanemu, ale następnie dochodzić zwrotu pieniędzy od nieubezpieczonego rolnika.

Kto konkretnie musi wykupić OC rolnika?

Obowiązek zawarcia OC dotyczy każdego rolnika:

• będącego właścicielem gospodarstwa rolnego powyżej 1 ha użytków rolnych,
• prowadzącego działalność rolniczą,
• opłacającego przynajmniej w części podatek rolny,
• również w przypadku gospodarstw rodzinnych.

Polisa obejmuje szkody powstałe w związku z prowadzeniem gospodarstwa, a nie prywatnym życiem rolnika.

Lepiej sprawdzić polisę zawczasu

Składka za OC rolnika jest stosunkowo niska w porównaniu z potencjalnymi konsekwencjami jej braku. W 2026 roku, przy wyższej płacy minimalnej, również kara stała się wyższa.

Warto więc sprawdzić czy polisa jest aktualna, czy nie wygasła z końcem roku, czy obejmuje cały okres prowadzenia gospodarstwa. Jedno przeoczenie może kosztować 480 zł, ale brak ubezpieczenia w razie wypadku – znacznie więcej. W realiach rosnących kosztów produkcji i niepewnej sytuacji rynkowej to ryzyko, którego lepiej nie podejmować.

Źródło: info.ufg.pl

W trakcie konferencji miałem sposobność odbycia kilku rozmów z osobami zaangażowanymi w rozwój technologii Vivent Biosignals. Ich wypowiedzi nagrałem specjalnie dla czytelników portalu jagodowe.pl. Krótki film zamieszczony poniżej wyjaśnia dlaczego prace nad odkodowaniem „mowy roślin” są tak ważne i jakie dotychczas na tym polu poczyniono postępy:

Międzynarodowe grono, doskonały klimat

W wydarzeniu udział wzięło ok. 75 plantatorów różnych gatunków roślin. Wysłuchali oni dwóch serii wykładów naukowców i praktyków z międzynarodowego środowiska, którzy nieustannie pracują nad lepszym rozpoznaniem wymagań roślin.

Ogółem miejsce miało 7 wystąpień, odbył się też panel dyskusyjny. Hasło: „Plantish – odkoduj mowę roślin” przewijało się w rozmowach bardzo często. Rozwiązanie Vivent Biosignals, o którym mowa na powyższym filmie, oferuje w tym względzie bardzo szerokie możliwości.

Uczestnicy konferencji w Opalenicy

FOTO: Michał Piątek

Subiektywny komentarz uczestnika wydarzenia

Nowe rozwiązanie do „odkodowywania mowy roślin” rozbudza nadzieje i oczekiwania. Z rozmów kuluarowych z plantatorami jasno wynika, że upatrują w nim szansy na redukcję nakładów na prowadzenie upraw poprzez podjęcie zabiegów ochrony czy dostarczenie tylko tych składników odżywczych, których faktycznie potrzebuje roślina.

Niewątpliwie potrzebne są jednak kolejne badania i wdrożenia terenowe. Wydaje się, że dzięki rozwiązaniom wypracowanym przez Vivent Biosignals jesteśmy już teraz w stanie lepiej rozumieć rośliny. Jednocześnie nie ulega jednak wątpliwości, że wciąż wiele jest do odkrycia a niektóre obserwacje wymagają dodatkowej weryfikacji.

Niektórzy żartowali, że to „technologia NASA” w uprawach ogrodniczych. Faktycznie, coś w tym jest. Z drugiej jednak strony tempo rozwoju technologicznego i stopień zaangażowania osób pragnących pełni odkodować „Plantish” – język roślin – pozwoliło już teraz osiągnąć pewne rezultaty i daje nadzieję na kolejne wymierne korzyści w najbliższej przyszłości.

Konferencja zorganizowana przez Andermatt w Opalenicy 10 lutego 2026 roku

FOTO: Michał Piątek